Language

ENहिગુ
Scripture Library

Jātakamālā 1-15 · Chapter 11

11.1

evaṃ rājāvavāde 'pi vācyam / dharmābhyāsaḥ prajānāṃ bhūtim āvahatīti dharmānuvartinā bhūtikāmena bhavitavyam ity evam apy upaneyam // na paśuhiṃsā kadā cid abhyudayāya dānadamasaṃyamādayas tv abhyudayāyeti tadarthinā dānādipareṇa bhavitavyam ity evam api vācyam // lokārthacaryāpravaṇamatir evaṃ pūrvajanmasv api sa bhagavān iti tathāgatavarṇe 'pi vācyam //
yajñajātakaṃ daśamam //
uddānam //
vyāghrī śibiḥ kośaleśaḥ śreṣṭhinau śaśa eva ca /
agastyamāṃsadau viśvantarayajñavidau tathā //
prathamo vargaḥ //
11. Śakrajātakam
āpad api mahātmanām aiśvaryasaṃpad vā sattveṣv anukampāṃ na śithilīkaroti //
tadyathānuśrūyate / bodhisattvaḥ kilānalpakālasvabhyastapuṇyakarmā sātmībhūtapradānadamasaṃyamakaruṇaḥ parahitaniratakriyātiśayaḥ kadā cic chakro devānām indro babhūva //
surendralakṣmīr adhikaṃ rarāja tatsaṃśrayāt sphītataraprabhāvā /
harmye sudhāsekanavāṅgarāge niṣaktarūpā śaśinaḥ prabheva

11.2

yasyāḥ kṛte ditisutā rabhasāgatāni diṅnāgadantamusalāny urasābhijagmuḥ /
sā bhāgyavistarasukhopanatāpi tasya lakṣmīr na darpamalinaṃ hṛdayaṃ cakāra

11.3

tasya divaspṛthivyoḥ samyakparipālanopārjitāṃ sarvalokāntavyāpinīṃ kīrtisaṃpadaṃ tāṃ ca lakṣmīm atyadbhutām amṛṣyamāṇā daityagaṇāḥ kalpanāṭopabhīṣaṇataradviradarathaturagapadātinā kṣubhitasāgaraghoranirghoṣeṇa jājvalyamānavimalapraharaṇāvaraṇadurnirīkṣyeṇa mahatā balakāyena yuddhāyainam abhijagmuḥ /
dharmātmano 'pi tu sa tasya parāvalepaḥ krīḍāvighātavirasaṃ ca bhayaṃ janasya /
tejasvitānayapathopanataḥ kramaś ca yuddhoddhavābhimukhatāṃ hṛdayasya cakruḥ

11.4

atha sa mahāsattvas turagavarasahasrayuktam abhyucchritārhadvasanacihnaruciradhvajaṃ vividhamaṇiratnadīptivyavabhāsitam abhijvaladvapuṣaṃ kalpanāvibhāgopaniyataniśitajvalitavividhāyudhavirājitobhayapārśvaṃ pāṇḍukambalinaṃ haimaṃ rathavaram abhiruhya mahatā hastyaśvarathapadāticitreṇa devānīkena parivṛtas tad asurasainyaṃ samudratīrānta eva pratyujjagāma //
atha pravavṛte tatra bhīrūṇāṃ dhṛtidāraṇaḥ /
anyonyāyudhaniṣpeṣajarjarāvaraṇo raṇaḥ

11.5

tiṣṭha naivaṃ itaḥ paśya kvedānīṃ mama mokṣyase /
praharāyaṃ na bhavasīty evaṃ te 'nyonyam ārdayan

11.6

tataḥ pravṛtte tumule sphūrjatpraharaṇe raṇe /
paṭahadhvanitotkruṣṭaiḥ phalatīva nabhastale

11.7

dānagandhoddhatāmarṣeṣv āpatatsu parasparam /
yugāntavātākalitaśailabhīmeṣu dantiṣu

11.8

vidyullolapatākeṣu prasṛteṣu samantataḥ /
ratheṣu paṭunirghoṣeṣūtpātāmbudhareṣv iva

11.9

pātyamānadhvajacchattraśastrāvaraṇamauliṣu /
devadānavavīreṣu śitair anyonyasāyakaiḥ

11.10

atha prataptā suraśatrusāyakair bhayāt pradudrāva surendravāhinī /
rathena viṣṭabhya balaṃ tu vidviṣāṃ surendra ekaḥ samare vyatiṣṭhata

11.11

atyudīrṇaṃ tv āsuraṃ balam atiharṣāt paṭutarotkruṣṭakṣveḍitasiṃhanādam abhipatad abhivīkṣya mātalir devendrasārathiḥ svaṃ ca balaṃ palāyanaparāyaṇam avetyāpayānam atra prāptakālam iti devādhipateḥ syandanam āvartayām āsa // atha śakro devendraḥ samutpatato rathasyeṣāgrābhimukhāny abhighātapathagatāni śālmalivṛkṣe garuḍanīḍāny apaśyat / dṛṣṭvaiva ca karuṇayā samālambyamānahṛdayo mātaliṃ saṃgrāhakam ity uvāca /
ajātapakṣadvijapotasaṃkulā dvijālayāḥ śālmalipādapāśrayāḥ /
amī pateyur na yathā ratheṣayā vicūrṇitā vāhaya me rathaṃ tathā

11.12

mātalir uvāca / amī tāvan mārṣa samabhiyānti no daityā iti // śakra uvāca/ tataḥ kim / parihara pariharaitāni samyag garuḍanīḍānīti // athainaṃ mātaliḥ punar uvāca /
nivartanād asya rathasya kevalaṃ śivaṃ bhaved amburuhākṣa pakṣiṇām /
cirasya labdhaprasarā sureṣv asāv abhidravaty eva hi no dviṣaccamūḥ

11.13

atha śakro devendraḥ svam adhyāśayātiśayaṃ sattvaviśeṣaṃ ca kāruṇyavaśāt prakāśayann uvāca /
tasmān nivartaya rathaṃ varam eva mṛtyur daityādhipaprahitabhīmagadābhighātaiḥ /
dhigvādadagdhayaśaso na tu jīvitaṃ me sattvāny amūni bhayadīnamukhāni hatvā

11.14

atha mātalis tatheti pratiśrutya turagasahasrayuktaṃ syandanam asya nivartayām āsa /
dṛṣṭāvadānā ripavas tu tasya yuddhe samālokya rathaṃ nivṛttam /
bhayadrutapraskhalitāḥ praṇeśur vātābhinunnā iva kālameghāḥ

11.15

bhagne svasainye 'pi nivartamānaḥ panthānam āvṛtya ripudhvajinyāḥ /
saṃkocayaty eva madāvalepam eko 'pi saṃbhāvyaparākramatvāt

11.16

nirīkṣya bhagnaṃ tu balaṃ tad āsuraṃ surendrasenāpy atha sā nyavartata /
babhūva naiva praṇayaḥ suradviṣāṃ bhayadrutānāṃ vinivartituṃ yataḥ

11.17

saharṣalajjais tridaśaiḥ surādhipaḥ sabhāyjamāno 'tha raṇājirāc chanaiḥ /
abhijvalaccāruvapur jayaśriyā samutsukāntaḥpuram āgamat puram

11.18

evaṃ sa eva tasya saṃgrāmavijayo babhūva / tasmād ucyate /
pāpaṃ samācarati vītaghṛṇo jaghanyaḥ prāpyāpadaṃ saghṛṇa eva vimadhyabuddhiḥ /
prāṇātyaye 'pi tu na sādhujanaḥ svavṛttaṃ velāṃ samudra iva laṅghayituṃ samarthaḥ

Original text: Jātakamālā 1-15 · Edition: Hanisch, Albrecht: Aryasuras Jatakamala. Philologische Untersuchungen zu den Legenden 1 bis 15. Teil 1: Einleitung, Textausgabe, Anhänge, Register. Marburg : 2005 (Indica et Tibetica 43/1) · Data entry Albrecht Hanisch Mitsuyo Demoto · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc