Language

ENहिગુ
Scripture Library

Īśvarapratyabhijñākārikā with Vṛtti · Chapter 3.2

3.2.1

tatraitan mātṛtāmātra sthitau rudro 'dhidaivatam
bhinnaprameyaprasare brahmaviṣṇū vyavasthitau //

3.2.2

eṣa pramātā māyāndhaḥ saṃsārī karmabandhanaḥ
vidyābhijñāpitaiśvaryaś cidghano mukta ucyate //

3.2.3

svāṅgarūpeṣu bhāveṣu pramātā kathyate patiḥ
māyāto bhediṣu kleśa karmādikaluṣaḥ paśuḥ //

3.2.4

svātantryahānir bodhasya svātantryasyāpy abodhatā
dvidhāṇavaṃ malam idaṃ svasvarūpāpahānitaḥ //

3.2.5

bhinnavedyaprathātraiva māyākhyaṃ janmabhogadam
kartary abodhe kārmaṃ tu māyāśaktyaiva tat trayam //

3.2.6

śuddhabodhātmakatve 'pi yeṣāṃ nottamakartṛtā
nirmitāḥ svātmano bhinnā bhartrā te kartṛtātyayāt //

3.2.7

bodhaikalakṣaṇaikye 'pi teṣām anyonyabhinnatā
tatheśvarecchābhedena te ca vijñānakevalāḥ //

3.2.8

śūnyādyabodharūpās tu kartāraḥ pralayākalāḥ
teṣāṃ kārmo malo 'py asti māyīyas tu vikalpitaḥ //

3.2.9

bodhānām api kartṛtva juṣāṃ kārmamalakṣatau
bhinnavedyajuṣāṃ māyā malo vidyeśvarāś ca te //

3.2.10

devādīnāṃ ca sarveṣāṃ bhavināṃ trividhaṃ malam
tatrāpi kārmam evaikam mukhyaṃ saṃsārakāraṇam //

3.2.11

kalodbalitam etac ca cittattvaṃ kartṛtāmayam
acidrūpasya śūnyāder mitaṃ guṇatayā sthitam //

3.2.12

mukhyatvaṃ kartṛtāyāś ca bodhasya ca cidātmanaḥ
śūnyādau tadguṇe jñānaṃ tatsamāveśalakṣaṇam //

3.2.13

śūnye buddhyādyabhāvātmany ahantākartṛtāpade
asphuṭārūpasaṃskāra mātriṇi jñeyaśūnyatā //

3.2.14

sākṣāṇām āntarī vṛttiḥ prāṇādiprerikā matā
jīvanākhyāthavā prāṇe 'hantā puryaṣṭakātmikā //

3.2.15

tāvan mātrasthitau proktaṃ sauṣupta[ṃ] pralayopamam
savedyam apavedyaṃ ca māyāmalayutāyutam //

3.2.16

manomātrapathe 'py akṣa viṣayatvena vibhramāt
spaṣṭāvabhāsā bhāvānāṃ sṛṣṭiḥ svapnapadaṃ matam //

3.2.17

sarvākṣagocaratvena yā tu bāhyatayā sthirā
sṛṣṭiḥ sādhāraṇī sarva pramātṝṇāṃ sa jāgaraḥ //

3.2.18

heyā trayīyaṃ prāṇādeḥ prādhānyāt kartṛtāguṇe
taddhānopacayaprāya sukhaduḥkhādiyogataḥ //

3.2.19

prāṇāpānamayaḥ prāṇaḥ pratyekaṃ suptajāgratoḥ
tacchedātmā samānākhyaḥ sauṣupte viṣuvatsv iva //

3.2.20

madhyordhvagāmyudānākhyas turyago hutabhuṅmayaḥ
vijñānākalamantreśo vyāno viśvātmakaḥ paraḥ //

Original text: Īśvarapratyabhijñākārikā with Vṛtti · Edition: Madhusudan Kaul Shastri, Srinagar 1921. (Kashmir Series of Texts and Studies ; 34); Revised according to the edition by Raffaele Torella, Roma 1994 (Serie Orientale Roma ; 71) · Data entry Somadeva Vasudeva · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc