Harivamsa · Chapter 84

kasyacit tv atha kālasya sabhāyāṃ yadusaṃsadi
babhāṣe puṇḍarīkākṣo hetumad vākyam uttamam //

yādavānām iyaṃ bhūmir mathurā rāṣṭravardhanī
vayaṃ caiveha saṃbhūtā vraje ca parivardhitāḥ //

tad idānīṃ gataṃ duḥkhaṃ śatravaṣ ca parājitāḥ
nṛpeṣu janitaṃ vairaṃ jarāsaṃdhe ca vigrahaḥ //

vāhanāni ca naḥ santi pādātaṃ cāpy anantakam
ratnāni ca vicitrāṇi mitrāṇi bahulāni ca //

iyaṃ ca māthurī bhūmir alpā gamyā parasya naḥ
vṛddhiś cāpi parāsmākaṃ balato mitratas tathā //

kumārakoṭyo yāś cemā gaṇāś caiva padātinām
eṣām apīha vasatāṃ saṃmardam upalakṣaye //

tan me na rocate hy atra nivāso yadupuṃgavāḥ
purīṃ niveśayiṣyāmi mama tat kṣantum arhatha //

etad yady anukūlaṃ vo mamābhiprāyajaṃ vacaḥ
bhavāya bhavatāṃ kāle rocatāṃ yadusaṃsadi //

tam ūcur yādavāḥ sarve hṛṣṭena manasā tadā
sādhyatāṃ yad abhipretaṃ janasyāsya bhavāya ca //

tataḥ saṃmantrayām āsur vṛṣṇayo mantram uttamam
avadhyo 'saukṛto 'smākaṃ sumahacca ripor balam //

kṛtaḥ sainyakṣayaś cāpi mahān iha narādhipaiḥ
balāni ca sasainyāni hantuṃ varṣaśatair api
na śakṣyāmo hy atas teṣām apayāne 'bhavan matiḥ //

etasminn antare rājā sa kālayavano mahān
sainyena tadvidhenaiva mathurām abhyupāgamat //

tato jarāsaṃdhabalaṃ durnivāryaṃ mahat tadā
te kālayavanaṃ caiva śrutvaivaṃ pratipedire //

keśavaḥ punarevāha yādavān satyasaṃgarān
adyaiva divasaḥ puṇyo niryāma sapadānugāḥ //

niścakramus te yadavaḥ sarve keśavaśāsanāt
oghā iva samudrasya balaughaprativāraṇāḥ //

saṃgṛhya te kalatrāṇi vasudevapurogamāḥ
susaṃnaddhair gajair mattai rathair aśvaiś ca daṃśitaiḥ //

āhatya duṃdubhīn sarve sadhanajñātibāndhavāḥ
niryayur yādavāḥ sarve mathurām apahāya vai //

syandanaiḥ kāñcanāpīḍair mattaiś ca varavāraṇaiḥ
sṛtaplutaiś ca turagaiḥ kaśāpārṣṇipracoditaiḥ //

svāni svāni balāgrāṇi śobhayantaḥ prakarṣiṇaḥ
pratyaṅmukhā yayur hṛṣṭā vṛṣṇayo bharatarṣabha //

tato mukhyatamāḥ sarve yādavā raṇaśobhinaḥ
anīkāgrāṇi karṣanto vāsudevapurogamāḥ //

te sma nānālatācitraṃ nārikelavanāyutam
kīrṇaṃ nāgavanaiḥ kāntaiḥ ketakīṣaṇḍamaṇḍitam //

puṃnāgatālībahulaṃ drākṣāvanaghanaṃ kvacit
susaṃnaddhair balais tatra tadā nṛpavarottamāḥ |
anūpaṃ sindhurājasya prapedur yadupuṃgavāḥ //

te tatra ramaṇīyeṣu viṣayeṣu sakhapriyāḥ
mumudur yādavāḥ sarve devāḥ svargagatā iva //

puravāstu vicinvan sa kṛṣṇas tu paravīrahā
dadarśa vipulaṃ deśaṃ sāgarānūpabhūṣitam //

vāhanānāṃ hitaṃ caiva sikatātāmramṛttikam
puralakṣaṇasaṃpannaṃ kṛtāspadam iva śriyā //

sāgarānilasaṃvītaṃ sāgarāmbuniṣevitam
viṣayaṃ sindhurājasya śobhitaṃ puralakṣaṇaiḥ //

tatra raivatako nāma parvato nātidūrataḥ
mandarodāraśikharaḥ sarvato 'bhivirājate //

tatraikalavyasaṃvāso droṇenādhyuṣitaś ciram
babhūva puruṣopetaḥ sarvaratnasamākulaḥ //

vihārabhūmis tatraiva tasya rājñaḥ sunirmitā
nāmnā dvāravatī nāma svāyatāṣṭāpadopamā //

keśavasya matis tatra puryarthe viniveśitā
niveśaṃ tatra sainyānāṃ rocayanti sma yādavāḥ //

te raktasūrye divase tatra yādavapuṃgavāḥ
niveśāya matiṃ cakruḥ kṛṣṇasyānumate sthitāḥ |
senāpālāś ca saṃcakruḥ skandhāvāraniveśanam //

dhruvāya tatra nyavasat keśavaḥ saha yādavaiḥ
deśe puraniveśāya sa yadupravaro vibhuḥ //

tasyāstu vidhivan nāma vāstūni ca gadāgrajaḥ
nirmame puruṣaśreṣṭho manasā yādavottamaḥ //

evaṃ dvāravatīṃ caiva purīṃ prāpya sabāndhavāḥ
sukhino nyavasan rājan svarge devagaṇā iva //

kṛṣṇo 'pi kālayavanaṃ jñātvā keśiniṣūdanaḥ
jarāsaṃdhabhayāc cāpi purīṃ dvāravatīṃ yayau //