Harivamsa · Chapter 76
rauhiṇeyo hate tasmiṃś cāṇūre baladarpite
jagrāha muṣṭikaṃ raṅge kṛṣṇas tosalakaṃ punaḥ //
saṃnipāte tu tau mallau prathame krodhamūrcchitau
sameyātāṃ rāmakṛṣṇau kālasya vaśavartinau //
kṛṣṇas tosalam udyamya giriśṛṅgopamaṃ balī
bhrāmayitvā śataguṇaṃ niṣpipeṣa mahītale //
tasya kṛṣṇābhipannasya pīḍitasya balīyasā
mukhād rudhiram atyartham ājagāma mumūrṣataḥ //
saṃkarṣaṇas tu suciraṃ yodhayitvā mahābalaḥ
andhramallaṃ mahāmallo maṇḍalāni vidarśayan //
muṣṭinaikena tejasvī sāśanistanayitnunā
śirasy abhyahanad vīro vajreṇeva mahāgirim //
sa niṣpatitamastiṣko visrastanayanānanaḥ
papātābhimukhas tatra tato nādo mahān abhūt //
andhratosalakau hatvā kṛṣṇasaṃkarṣaṇāv ubhau
krodhasaṃraktanayanau raṅgamadhye vavalgatuḥ //
samājavāṭo nirmallaḥ so 'bhavad bhīmadarśanaḥ
andhre tadā mahāmalle muṣṭike ca nipātite //
ye ca saṃprekṣakā gopā nandagopapurogamāḥ
bhayakṣobhitasarvāṅgāḥ sarve tatrāvatasthire //
harṣajaṃ vāri netrābhyāṃ vartayānā pravepatī
prasnavotpīḍitā kṛṣṇaṃ devakī samudaikṣata //
kṛṣṇadarśanayuktena bāṣpeṇākulitekṣaṇaḥ
vasudevo jarāṃ tyaktvā snehena taruṇāyate //
vāramukhyāś ca tāḥ sarvāḥ kṛṣṇasya mukhapaṅkajam
papur hi netrabhramarair nimeṣāntaragāmibhiḥ //
kaṃsasyāpi mukhe svedo bhrūbhedāntaragocaraḥ
abhavad roṣaniryāsaḥ kṛṣṇasaṃdarśaneritaḥ //
keśavāyāsadhūmena roṣaniḥśvāsavāyunā
dīptam antargataṃ tasya hṛdayaṃ mānasāgninā //
tasya prasphuritauṣṭhasya bhinnālīkasya tasya vai
kaṃsavaktrasya roṣeṇa raktasūryāyate vapuḥ //
krodharaktān mukhāt tasya prasṛtāḥ svedabindavaḥ
udyatasyeva sūryasya prasṛtāḥ pādapaṅktayaḥ //
so ājñāpayata saṃkruddhaḥ puruṣān vyāyatān bahūn
gopāv etau samājaughān niṣkrāmyetāṃ vanecarau //
na caitau draṣṭum icchāmi vikṛtau pāpadarśinau
gopānām api me rājye na kaścit sthātum arhati //
nandagopaś ca durmedhāḥ pāpeṣv abhirato mama
āyasair nigaḍākārair lohapāśair nigṛhyatām //
vasudevaś ca durvṛtto nityaṃ chadmacaro mama
avṛddhārheṇa daṇḍena kṣipram adyaiva vadhyatām //
ye ceme prākṛtā gopā dāmodaraparāyaṇāḥ
eṣāṃ hriyantāṃ gāvaś ca yac cāsti vasu kiṃcana //
evam ājñāpayānaṃ tu kaṃsaṃ paruṣabhāṣiṇam
dadarśāyastanayanaḥ kṛṣṇaḥ satyaparākramaḥ //
kṣipte pitari cukrodha nandagope ca keśavaḥ
jñātīnāṃ ca vyathāṃ dṛṣṭvā visaṃjñāṃ caiva devakīm //
sa siṃha iva vegena kesarī jātavikramaḥ
ārurukṣur mahābāhuḥ kaṃsanāśārtham acyutaḥ //
raṅgamadhyād utpapāta kṛṣṇaḥ kaṃsāsanāntikam
asajjan vāyunā kṣipto yathā vidyud ghanād ghanam //
dadṛśur na hi taṃ sarve raṅgamadhyād avaplutam
kevalaṃ kaṃsapārśvasthaṃ dadṛśuḥ puravāsinaḥ //
so 'pi kaṃsas tathāyastaḥ parītaḥ kāladharmaṇā
ākāśād iva govindaṃ mene tatrāgataṃ vibhum //
sa kṛṣṇenāyataṃ kṛtvā bāhuṃ parighasaṃnibham
mūrdhajeṣu parāmṛṣṭaḥ kaṃso vai raṅgasaṃsadi //
mukuṭaś cāpatat tasya kāñcano vajrabhūṣitaḥ
sirasas tasya kṛṣṇena parāmṛṣṭasya pāṇinā //
sa hastagrastakeśaś ca kaṃso niryatnatāṃ gataḥ
tathaiva ca visaṃmūḍho vihvalaḥ samapadyata //
nigṛhītaś ca keśeṣu mandāsur iva niḥśvasan
na śaśāka mukhaṃ draṣṭuṃ kaṃsaḥ kṛṣṇasya vai tadā //
vikuṇḍalābhyāṃ karṇābhyāṃ chinnahāreṇa vakṣasā
pralambābhyāṃ ca bāhubhyāṃ gātrair visṛtabhūṣaṇaiḥ //
bhraṃśitenottarīyeṇa sahasā calitāsanaḥ
veṣṭamānaḥ samākṣiptaḥ kaṃsaḥ kṛṣṇena tejasā //
cakarṣa ca mahāraṅge mañcān niṣkramya keśavaḥ
keśeṣu balavad gṛhya kaṃsaṃ kleśārhatāṃ gatam //
kṛṣyamāṇaḥ sa kṛṣṇena bhojarājo mahādyutiḥ
vaitaneyakaroddhūtaḥ patagendra ivābhavat |
samājavāṭe parikhāṃ dehakṛṣṭāṃ cakāra ha //
samājavāṭe vikrīḍya vikṛṣya ca gatāyuṣam
kṛṣṇo visarjayām_āsa kaṃsadeham adūrataḥ //
dharaṇyāṃ mṛditaḥ śete tasya dehaḥ sukhocitaḥ
krameṇa viparītena pāṃsubhiḥ paruṣīkṛtaḥ //
tasya tad vadanaṃ śyāvaṃ suptākṣaṃ mukuṭaṃ vinā
na vibhāti viparyastaṃ vipalāśaṃ yathāmbujam //
asaṃgrāme hataḥ kaṃsaḥ sa bāṇair aparikṣataḥ
kaṇṭhagrāhān nirastāsur vīramārgān nirākṛtaḥ //
tasya dehe prakāśante sahasā keśavārpitāḥ
māṃsacchedaghanāḥ sarve nakhāgrā jīvitacchidaḥ //
taṃ hatvā puṇḍarīkākṣaḥ praharṣād dviguṇaprabhaḥ
vavande vasudevasya pādau nihatakaṇṭakaḥ //
mātuś ca śirasā pādau nipīḍya yadunandanaḥ
sāsiñcat prasnavotpīḍaiḥ kṛṣṇam ānandaniḥsṛtaiḥ //
yādavāṃś caiva tān sarvān yathāsthānaṃ yathāvayaḥ
papraccha kuśalaṃ kṛṣṇo dīpyamānaḥ svatejasā //
baladevo 'pi dharmātmā kaṃsabhrātaram ūrjitam
bāhubhyām eva tarasā sunāmānam apothayat //
tau jitārī jitakrodhau ciraṃ viproṣitau vraje
svapitur bhavanaṃ vīrau jagmatur hṛṣṭamānasau //
Original text: Harivaṃśa constituted text with star passages · Edition: Parashuram Lakshman Vaidya, Poona : Bhandarkar Oriental Research Institute 1969 (For details see the separate introduction on the Zürich server.) · Data entry Atul Agarwala J. Wayne Bass Julie Bélanger Peter Bisschop Horst Brinkhaus John Brockington Eva De Clercq André Couture James Fitzgerald Arlo Griffiths N. Hanemann Petteri Koskikallio Kreshi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0