Language

ENहिગુ
Scripture Library

Harivamsa · Chapter 75

75.1

praviśantaṃ tu vegena mārutāvalgitāmbaram
pūrvajaṃ purataḥ kṛtvā kṛṣṇaṃ kamalalocanam //

75.2

gajadantakṛtollekhaṃ subhujaṃ devakīsutam
līlākṛtāṅgadaṃ vīraṃ madena rudhireṇa ca //

75.3

valgamānaṃ yathā siṃhaṃ garjamānaṃ yathā ghanam
bāhuśabdaprahāreṇa cālayantaṃ vasuṃdharām //

75.4

augraseniḥ samālokya dantidantodyatāyudham
kṛṣṇaṃ bhṛśāyastamukhaḥ saroṣaṃ samudaikṣata //

75.5

bhujāsaktena śuśubhe gajadantena keśavaḥ
candrārdhabimbasaṃyukto yathaikaśikharo giriḥ //

75.6

valgamāne govinde sa kṛtsno raṅgasāgaraḥ
janaughapratinādena pūryamāṇa ivābabhau //

75.7

kaṃsenāpi samājñaptaś cāṇūraḥ pūrvam eva tu
yodhavyaṃ saha kṛṣṇena tvayā yatnavateti vai //

75.8

sa roṣeṇa tu cāṇūraḥ kaṣāyīkṛtalocanaḥ
abhyavartata yuddhāya apāṃ pūrṇo yathā ghanaḥ //

75.9

avaghuṣṭe samāje tu niḥśabdastimite jane
yādavās tatra sahitā idaṃ vacanam abruvan //

75.10

bāhuyuddham idaṃ raṅge saprāśnikam akātaram
kriyābalasamājñātam aśastraṃ nirmitaṃ purā //

75.11

adbhiś cāpi śramo nityaṃ vineyaḥ kāladarśibhiḥ
karīṣeṇa ca mallasya satataṃ prakriyā smṛtā //

75.12

sthito bhūmigataś caiva yo yathāmārgataḥ sthitaḥ
sthitau bhūmigatau caiva yathā tau mārgam āsthitau |
niyudhyataś ca paryāyaḥ prāśnikaiḥ samudāhṛtaḥ //

75.13

bālo vā yadi vā madhyaḥ sthaviro vā kṛśo 'pi vā
balastho vā sthito raṅge jñeyaḥ kakṣyāntareṇa vai //

75.14

balataś ca kriyātaś ca bāhuyuddhavidhir yudhi
nirghātānantaraṃ kiṃcin na kartavyaṃ vijānatā //

75.15

tad idaṃ prastutaṃ raṅge yuddhaṃ kṛṣṇāndhramallayoḥ
bālaḥ kṛṣṇo mahān andhras tatra na syād vicāraṇā //

75.16

tataḥ kilakilāśabdaḥ samāje samavartata
prāvalgata ca govindo vākyaṃ cedam uvāca ha //

75.17

ahaṃ bālo mahān andhro vapuṣā parvatopamaḥ
yuddhaṃ mama sahānena rocate bāhuśālinā //

75.18

yuddhavyatikramaḥ kaścin na bhaviṣyati matkṛtaḥ
na hy ahaṃ bāhuyodhānāṃ dūṣayiṣyāmi yan matam //

75.19

yo 'yaṃ karīṣadharmaś ca toyadharmaś ca raṅgajaḥ
kaṣāyasya ca saṃsargaḥ samayo hy eṣa kalpitaḥ //

75.20

saṃyamaḥ sthiratā śauryaṃ vyāyāmaḥ matkriyā balam
reṅge ca niyatā siddhir etad yuddhamukhe vratam //

75.21

yad ayaṃ bāhubhir yuddhaṃ savairaṃ kartum udyataḥ
atra vai nigrahaḥ kāryas toṣayiṣyāmy ahaṃ jagat //

75.22

karūṣeṣu prasūto 'yaṃ cāṇūro nāma nāmataḥ
bāhuyodhī sarīreṇa karmabhiś cānucintyatām //

75.23

etena bahavo mallā nihatā yuddhadurmadāḥ
raṅgapratāpakāmena mallamārgaś ca dūṣitaḥ //

75.24

sastrasiddhis tu yodhānāṃ saṃgrāme śastrayodhinām
raṅgasiddhis tu mallānāṃ pratimallanighātajā //

75.25

raṇe vijayamānasya kīrtir bhavati śāśvatī
hatasyāpi raṇe sastrair nākapṛṣṭhaṃ vidhīyate //

75.26

raṇe hy ubhayataḥ siddhir hatasyāpi ghnato 'pi vā
sā hi prāṇāntikā yātrā mahadbhiḥ sādhu pūjitā //

75.27

ayaṃ tu mārgo balataḥ kriyātaś ca viniḥsṛtaḥ
mṛtasya raṅge kaḥ svargo jayato vā kuto ratiḥ //

75.28

ye tu kecit svadoṣeṇa rājñaḥ paṇḍitamāninaḥ
yotsyāma bālā balibhir bāhubhiḥ saha saṃkaṭe |
evam uktvā tataḥ kṛṣṇaś cāṇūraṃ samapadyata |
āsphoṭya bāhū rājendra cāṇūraḥ kṛṣṇam abhyayāt ||
tāv ubhau siṃhavikrāntau mattāv iva mahāgajau |
yuyudhāte tadānyonyam ebhir mallapariśramaiḥ |
pratāpārthe hatā mallā mallahantur vadho hi saḥ //

75.29

evaṃ saṃjalpatām eva tābhyāṃ yuddhaṃ sudāruṇam
ubhābhyām abhavad ghoraṃ vāraṇābhyāṃ yathā vane //

75.30

kṛtapratikṛtaiś citrair bāhubhiś ca sasaṃkaṭaiḥ
saṃnipātāvadhūtaiś ca pramāthonmathanais tathā //

75.31

kṣepaṇair muṣṭibhiś caiva varāhodbhūtanisvanaiḥ
kīlair vajranipātaiś ca prasṛṣṭābhis tathaiva ca //

75.32

śalākānakhapātaiś ca pādoddhūtaiś ca dāruṇaiḥ
jānubhiś cāsmanirghoṣaiḥ śirobhiś cāvaghaṭṭitaiḥ //

75.33

tad yuddham abhavad ghoram asastraṃ bāhutejasā
balaprāṇena śūrāṇāṃ samājotsavasaṃnidhau //

75.34

saṃrajyata janaḥ sarvaḥ sotkruṣṭaninadotthitaḥ
sādhu vādāṃś ca mañceṣu ghoṣayanty apare janāḥ //

75.35

tataḥ prasvinnavadanaḥ kṛṣṇapraṇihitekṣaṇaḥ
nyavārayata tūryāṇi kaṃsaḥ savyena pāṇinā //

75.36

pratiṣiddheṣu tūryeṣu mṛdaṅgādiṣu teṣu vai
khe saṃgatāny avādyanta devatūryāṇy anekaśaḥ //

75.37

yudhyamāne hṛṣīkeśe puṇḍarīkanibhekṣaṇe
svayam eva pravādyanta tūryaghoṣāś ca sarvaśaḥ //

75.38

antardhānagatā devā vimānaiḥ kāmarūpibhiḥ
cerur vidyādharaiḥ sārdhaṃ kṛṣṇasya jayakāṅkṣiṇaḥ //

75.39

jayasva kṛṣṇa cāṇūraṃ dānavaṃ malladehinam
iti saptarṣayaḥ sarve ūcuś caiva nabhogatāḥ //

75.40

cāṇūreṇa ciraṃ kālaṃ krīḍitvā devakīsutaḥ
balam āhārayāmāsa kaṃsasyābhāvadarśivān //

75.41

tataś cacāla vasudhā mañcāś caiva jughūrṇire
mukutāc cāpi kaṃsasya papāta maṇir uttamaḥ //

75.42

dorbhyām ānamya kṛṣṇas tu cāṇūraṃ pūrṇajīvitam
prāharan muṣṭinā mūrdhni vakṣasyāhatya jānunā //

75.43

niḥsṛte sāśrurudhire tasya netre sabandhane
tāpanīye yathā ghaṇṭe vakṣyopari vilambite //

75.44

sa papāta ca raṅgasya madhye niḥsṛtalocanaḥ
cāṇūro vigataprāṇo jīvitānte mahītale //

75.45

dehena tasya raṅgasya cāṇūrasya gatāyuṣaḥ
saṃniruddho mahāmārgaḥ sa śaileneva lakṣyate //

Original text: Harivaṃśa constituted text with star passages · Edition: Parashuram Lakshman Vaidya, Poona : Bhandarkar Oriental Research Institute 1969 (For details see the separate introduction on the Zürich server.) · Data entry Atul Agarwala J. Wayne Bass Julie Bélanger Peter Bisschop Horst Brinkhaus John Brockington Eva De Clercq André Couture James Fitzgerald Arlo Griffiths N. Hanemann Petteri Koskikallio Kreshi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc