Harivamsa · Chapter 66

kṣiptaṃ yaduvṛṣaṃ dṛṣṭvā sarve te yadupuṃgavāḥ
nipīḍya śravaṇān hastair menire taṃ gatāyuṣam //

andhas tv anāvignamanā dhairyād avikṛtaṃ vacaḥ
provāca vadatāṃ śreṣṭhaḥ samāsāt kaṃsam ojasā //

aślāghyo me mataḥ putra tavāyaṃ vākpariśramaḥ
ayukto garhitaḥ sadbhir bāndhaveṣu viśeṣataḥ //

ayādavo yadi bhavāñ śṛṇu tāvad yad ucyate
na hi tvāṃ yādavā vīra balāt kurvanti yādavam //

aślāghyā vṛṣṇayaḥ putra yeṣāṃ tvam anuśāsitā
ikṣvākuvaṃśajo rājā vinivṛttaḥ svavaṃśakṛt //

bhojo vā yādavo vāsi kaṃso vāsi yathā tathā
sahajaṃ te śiras tāta jaṭī muṇḍo 'pi vā bhava //

ugrasenas tv ayaṃ śocyo yo 'smākaṃ kulapāṃsanaḥ
durjātīyena yena tvam īdṛśo janitaḥ sutaḥ //

na cātmano guṇāṃs tāta pravadanti manīṣiṇaḥ
pareṇoktā guṇā gauṇyaṃ yānti vedārtasaṃmitāḥ //

pṛthivyāṃ yaduvaṃśo 'yaṃ nindanīyo mahīkṣitām
bālaḥ kulāntakṛn mūḍho yeṣāṃ tvam anuśāsitā //

sādhus tvam ebhir vākyaiś ca tvayā sādhv iti bhāṣitaiḥ
na vācā sādhitaṃ kāryam ātmā ca vivṛtaḥ kṛtaḥ //

guror anavaliptasya mānyasya mahatām api
kṣepaṇaṃ kaḥ śubhaṃ manyed dvijasyeva vadhaṃ kṛtam //

mānyāś caivābhigamyāś ca vṛddhās tāta yathāgrayaḥ
krodho hi teṣāṃ pradahel lokān antargatān api //

budhena tāta dāntena nityam abhyucchritātmanā
dharmasya gatir anveṣyā matsyasya gatir apsv iva //

kevalaṃ tvaṃ tu garveṇa vṛddhān agnisamān iha
vācā dunoṣi marmaghnyā amantroktā yathāhutiḥ //

vasudevaṃ ca putrārthe yadi tvaṃ parigarhase
tatra mithyāpralāpaṃ te nindāmi kṛpaṇaṃ vacaḥ //

dāruṇe 'pi pitā putre naiva dāruṇatāṃ vrajet
dāruṇo 'pi pituḥ putraḥ kaḥ putre dāruṇaḥ pitā |
putrārthe hy āpadaḥ kaṣṭāḥ pitaraḥ prāpnuvanti hi //

chādito vasudevena yadi putraḥ śiśus tadā
manyase yady akartavyaṃ pṛcchasva pitaraṃ svakam //

garhatā vasudevaṃ ca yaduvaṃśaṃ ca nindatā
tvayā yādavaputrāṇāṃ vairajaṃ viṣam arjitam //

akartavyaṃ yadi kṛtaṃ vasudevena putrajam
kimartham ugrasenena śiśus tvaṃ na vināśitaḥ //

pun nāmno narakāt putro yasmāt trātā pitṝn sadā
tasmād bruvanti putreti putraṃ dharmavido janāḥ //

jātyā hi yādavaḥ kṛṣṇaḥ sa ca saṃkarṣaṇo yuvā
tvaṃ cāpi vidhṛtas tābhyāṃ jātavaireṇa cetasā //

uddhūtānīha sarveṣāṃ yadūnāṃ hṛdayāni vai
vasudeve tvayā kṣipte vāsudeve ca kopite //

kṛṣṇe ca bhavato dveṣād vasudevavigarhaṇāt
tyakṣyāmahe vayaṃ sarve bhavantaṃ yadi sādhavaḥ |
asanto vayam evātra loke khyātā narādhama ||
yadi saktāḥ parityaktuṃ putra tvāṃ sāṃprataṃ vayam |
sarvān asmān parityajya gacchasīti na saṃśayaḥ |
śaṃsanti hīmāni bhayaṃ nimittāny aśubhāni te //

sarpāṇāṃ darśanaṃ tīvraṃ svapnānāṃ ca niśākṣaye
puryā vaidhavyaśaṃsīni kāraṇair anumīmahe //

eṣa ghoro grahaḥ svātīm ullikhan khe gabhastibhiḥ
vakram aṅgārakaś cakre vyāharanti kharaṃ dvijāḥ //

śivā śmaśānān niṣkramya niḥśvāsāṅgāravarṣiṇī
ubhe saṃdhye purīṃ ghorā paryeti bahu vāśatī //

ulkā nirghātanādena papāta dharaṇītale
calaty aparvaṇi mahī girīṇāṃ śikharāṇi ca //

prāksaṃdhyā parighagras tā bhābhir badhnāti bhāskaram
pratilomaṃ ca yānty ete vyāharanto mṛgadvijāḥ //

grastaḥ svarbhānunā sūryo divā naktam ajāyata
dhūmotpātair diśo vyāptāḥ śuṣkāśanisamāhatāḥ //

prasravanti ghanā raktaṃ sāśanistanayitnavaḥ
calitā devatāḥ sthānāt tyajanti vihagā nagān //

yāni rājavināśāya daivajñāḥ kathayanti hi
tāni sarvāṇi paśyāmo nimittāny aśubhāni vai //

tvaṃ cāpi svajanadveṣī rājadharmaparāṅmukhaḥ
animittāgatakrodhaḥ saṃnikṛṣṭabhayo hy asi //

yas tvaṃ devopamaṃ vṛddhaṃ vasudevam dhṛtavratam
mohāt kṣipasi durbuddhe kutas te śāntir ātmanaḥ //

tvadgato yo hi naḥ snehas taṃ tyajāmo 'dya vai vayam
ahitaṃ svasya vaṃśasya na tvāṃ vayam upāsmahe //

sa hi dānapatir dhanyo yo drakṣyati vanegatam
puṇḍarīkapalāśākṣaṃ kṛṣṇam akliṣṭakāriṇam //

chinnamūlo hy ayaṃ vaṃśo yadūnāṃ tvatkṛte kṛtaḥ
kṛṣṇo jñātīn samānāyya sa saṃdhānaṃ kariṣyati //

kṣāntam eva tadānena vasudevena dhīmatā
kālasaṃpakvavijñāno brūhi tvaṃ yad yad icchasi //

mahyaṃ tu rocate kaṃsa vasudevasahāyavān
gaccha kṛṣṇasya nilayaṃ prītis te tena rocatām //

andhakasya vacaḥ śrutvā kaṃsaḥ saṃraktalocanaḥ
kiṃcid apy abruvan krodhād viveśa svaṃ niveśanam //

te ca sarve yathāveśma yādavāḥ śrutavistarāḥ
jagmur vigatasaṃkalpāḥ kaṃsavaikṛtaśaṃsinaḥ //