Harivamsa · Chapter 42

bāḍham ity eva saha tair durdināmbhodanisvanaḥ
pratasthe durdinākāraḥ sadurdina ivācalaḥ //

samuktāmaṇividyotaṃ sacandrāmbhodavarcasam
sa jatāmaṇḍalaṃ kṛṣṇaṃ bibhrat kṛṣṇavapur hariḥ //

sa cāsyorasi vistīrṇe romāñcodgatarājimān
śrīvatso rājate śrīmān stanadvayamukhāñcitaḥ //

pīte vasāno vasane lokānāṃ gurur avyayaḥ
hariḥ so 'bhavad ālakṣyaḥ sasaṃdhyābhra ivācalaḥ //

taṃ vrajantaṃ suparṇena padmayonigatānugam
anujagmuḥ surāḥ sarve tadgatāsaktacakṣuṣaḥ //

nātidīrgheṇa kālena te gatā ratnaparvatam
dadṛśur devatās tatra svāṃ sabhāṃ kāmarūpiṇīm //

meroḥ śikharavinyastāṃ saṃsaktāṃ sūryavarcasā
kāñcanastambhacaraṇāṃ vajrasaṃghātatoraṇām //

manonirmāṇacitrāḍhyāṃ vimānākulamālinīm
ratnajālāntaravatīṃ kāmagāṃ ratnabhūṣitām //

kḷptaratnasamākīrṇāṃ sarvartukusumotkaṭām
maṇipravālasopānāṃ vaidūryamaṇiśobhitām |
muktājālasamākīrṇāṃ kiṃkiṇīśataśobhitām |
devamāyādharāṃ divyāṃ nirmitāṃ viśvakarmaṇā //

tāṃ hṛṣṭamanasaḥ sarve yathāsthānaṃ yathāvayaḥ
yathānideśaṃ tridaśā viviśus te sabhāṃ śubhām //

te niṣedur yathokteṣu vimāneṣv āsaneṣu ca
bhadrāsaneṣu pīṭheṣu kuthāsv āstaraṇeṣu ca //

tataḥ prabhañjano vāyur brahmaṇā sādhu coditaḥ
mā śabda iti sarvatra pracakrāma sabhāṃ śubhām //

niḥśabde stimite tasmin samāje tridivaukasām
babhāṣe dharaṇī vākyaṃ svedāt karuṇabhāṣiṇī //

aham ādau purānena saṃkṣiptā padmayoninā
māṃ ca badhvā kṛtau pūrvaṃ mṛṅmayau dvau mahāsurau //

karṇasrotodbhavau tau hi viṣṇor asya mahātmanaḥ
mahārṇave prasvapataḥ kāṣṭhakuḍyasamau sthitau //

tau viveśa svayaṃ vāyur brahmaṇā sādhu coditaḥ
tau divaṃ chādayantau tu vavṛdhāte mahāsurau //

vāyuprāṇau tu tau gṛhya brahmā parimṛśyañ śanaiḥ
ekaṃ mṛdutaraṃ mene kaṭhinaṃ veda cāparam //

nāmanī tu tayoś cakre sa vibhuḥ salilodbhavaḥ
mṛdus tv ayaṃ madhur nāma kaṭhinaḥ kaiṭabho 'bhavat //

tau daityau kṛtanāmānau ceratur baladarpitau
sarvam ekārṇavaṃ lokaṃ yoddhukāmau sunirbhayau //

tāv āgatau samālokya brahmā lokapitāmahaḥ
ekārṇavāmbunicaye tatraivānataradhīyata //

sa padme padmanābhasya nābhimadhyād samutthite
rocayām āsa vasatiṃ guhyāṃ brahmā caturmukhaḥ //

tāv ubhau jalagarbhasthau nārāyaṇapitāmahau
bahūn varṣagaṇān apsu śayānau na cakampatuḥ //

atha dīrghasya kālasya tāv ubhau madhukaiṭabhau
ājagmatus tam uddeśaṃ yatra brahmā vyavasthitaḥ //

dṛṣṭvā tāv asurau ghorau mahāntau yuddhadurmadau
brahmaṇā tāḍito viṣṇuḥ padmanālena vai purā |
utpapātāśu śayanāt padmanābho mahādyutiḥ //

tad yuddham abhavad ghoraṃ tayos tasya ca vai tadā
ekārṇave tadā loke trailokye jalatāṃ gate //

tad abhūt tumulaṃ yuddhaṃ varṣasaṃkhyāḥ sahasraśaḥ
na ca tāv asurau yuddhe tadā śramam avāpatuḥ //

atha dīrghasya kālasya tau daityau yuddhadurmadau
ūcatuḥ prītamanasau devaṃ nārāyaṇaṃ hariṃ //

prītau svas tava yuddhena ślāghyas tvaṃ mṛtyur āhave
āvāṃ jahi na yatrorvī jalena samabhiplutā //

hatau ca tava putratvaṃ prāpnuyāvaḥ surottama
so hy āvāṃ yudhi nirjetā tasyāvāṃ vihitau sutau //

sa hi gṛhya mṛdhe daityau dorbhyāṃ tau samapīḍayat
janmatur nidhanaṃ cāpi tāv ubhau madhukaiṭabhau //

tāv ubhāv āplutau toye vapurbhyām ekatāṃ gatau
medo mumucatur daityau mathyamānau jalormibhiḥ //

medasā tajjalaṃ vyāptaṃ tābhyāṃ antardadhe tadā
nārāyaṇaś ca bhagavān asṛjat sa punaḥ prajāḥ //

daityayor medasā channā medinīti tataḥ smṛtā
prabhāvāt padmanābhasya śāśvatī ca nṛṇāṃ kṛtā //

varāheṇa punar bhūtvā mārkaṇḍeyasya paśyataḥ
viṣāṇenāham ekena toyamadhyāt samuddhṛtā //

hṛtāhaṃ kramatā bhūyas tadā yuṣmākam agrataḥ
baleḥ sakāśād daityasya viṣṇunā prabhaviṣṇunā //

sāṃprataṃ khidyamānāham enam eva gadādharam
anāthā jagato nāthaṃ śaraṇyaṃ śaraṇaṃ gatā //

agniḥ suvarṇasya gurur gavāṃ sūryo guruḥ smṛtaḥ
akṣatrāṇāṃ guruḥ somo mama nārāyaṇo guruḥ //

yad ahaṃ dhārayāmy ekā jagatsthāvarajaṃgamam
mayā dhṛtaṃ dhārayate sarvam etad gadādharaḥ //

jāmadagnyena rāmeṇa bhārāvataraṇepsayā
roṣāt triḥsaptakṛtvo 'haṃ kṣatriyair viprayojitā //

sāsmi vedyām samāropya tarpitā nṛpaśoṇitaiḥ
bhārgaveṇa pituḥ śrāddhe kaśyapāya niveditā //

māṃsamedosthidurgandhā digdhā kṣatriyaśoṇitaiḥ
rajasvaleva yuvatiḥ kaśyapaṃ samupasthitā //

sa māṃ brahmarṣir apy āha kim urvi tvam avāṅmukhī
vīrapatnīvratam idaṃ vīrapatni niṣevase //

sāhaṃ vijñāpitavatī kaśyapaṃ lokabhāvanam
patayo me hatā brahman bhārgaveṇa mahātmanā //

sāhaṃ vihīnā vikrāntaiḥ kṣatriyaiḥ śastravṛttibhiḥ
vidhavā śūnyanagarā na dhārayitum utsahe //

tan mahyaṃ dīyatāṃ bhartā bhagavaṃs tvatsamo nṛpaḥ
rakṣet sagrāmanagarāṃ yo māṃ sāgaramālinīm //

sa śrutvā bhagavān vākyaṃ bāḍham ity abravīt prabhuḥ
tato māṃ mānavendrāya manave saṃprayacchata //

sā manuprabhavaṃ puṇyaṃ prāpyekṣvākukulaṃ mahat
vipulenāsmi kālena pārthivāt pārthivaṃ gatā //

evaṃ dattāsmi manave mānavendrāya dhīmate
bhuktā rājakulaiś cāpi maharṣikulasaṃmitaiḥ //

bahavaḥ kṣatriyāḥ śūrā māṃ jitvā divam āśritāḥ
te sma kālavaśaṃ prāpya mayy eva pralayaṃ gatāḥ //

matkṛte vigrahā loke vṛtte vartanta eva ca
kṣatriyāṇāṃ balavatāṃ saṃgrāmeṣv anivartinām //

etad yuṣmatpravṛttena daivena pariṇāmitā
jagaddhitārthaṃ kuruta rājñāṃ hetuṃ raṇakṣaye //

yady asti mayi kāruṇyaṃ bhāraśaithilyakāraṇāt
ekaś cakradharaḥ śrīmān abhayaṃ me prayacchatu //

yam ahaṃ bhārasaṃtaptā saṃprāptā śaraṇaiṣiṇī
bhāro yady avaroptavyo viṣṇur eṣa bravītu mām //