Harivamsa · Chapter 36

evam astv iti saṃhṛṣṭaḥ śakras tridaśavardhanaḥ
saṃdideśāgrataḥ somaṃ yuddhāya śiśirāyudham //

gaccha soma sahāyatvaṃ kuru pāśadharasya vai
asurāṇāṃ vināśāya jayārthaṃ ca divaukasām //

tvam apratimavīryaś ca jyotiṣāṃ ceśvareśvaraḥ
tvanmayaṃ sarvalokānāṃ rasaṃ rasavido viduḥ //

kṣayavṛddhis tava vyaktā sāgare khe ca maṇḍale
parivartasy ahorātraṃ kālaṃ jagati yojayan //

lokacchāyāmayaṃ lakṣma tavāṅke śaśasaṃsthitam
na viduḥ soma devāś ca ye ca nakṣatrayoginaḥ //

tvam ādityapathād ūrdhvaṃ jyotiṣāṃ copari sthitaḥ
tamaḥ protsārya vapuṣā bhāsayasy akhilaṃ jagat //

śvetabhānur himatanur jyotiṣām adhipaḥ śaśī
abdakṛt kālayogātmā ījyo yajñaraso 'vyayaḥ //

oṣadhīśaḥ kriyāyonir abjayonir anuṣṇabhāk
śītāṃśur amṛtādhāraś capalaḥ śvetavāhanaḥ //

tvaṃ kāntiḥ kāntavapuṣāṃ tvaṃ somaḥ somavṛttinām
saumyas tvaṃ sarvabhūtānāṃ timiraghnas tvam ṛkṣarāṭ //

tad gaccha tvaṃ sahānena varuṇena varūthinā
śamayasvāsurīṃ māyāṃ yayā dahyāma saṃyuge //

yan mā vadasi yuddhārthe devarāja varaprada
eṣa varṣāmi śiśiraṃ daityamāyāpakarṣaṇam //

etān macchītanirdagdhān paśyasva himaveṣṭitān
vimāyān vimadāṃś caiva daityasaṃghān mahāhave //

tato himakarotsṛṣṭāḥ sabāṣpā himavṛṣṭayaḥ
veṣṭayanti sma tān ghorān daityān meghagaṇā iva //

tau pāśaśuklāṃśudharau varuṇendū mahāraṇe
jaghnatur himapātaiś ca pāśapātaiś ca dānavān //

dvāv ambunāthau samare tau pāśahimayodhinau
mṛdhe ceratur ambhobhiḥ kṣubdhāv iva mahārṇavau //

tābhyām āplāvitaṃ sainyaṃ tad dānavam adṛśyata
jagatsaṃvartakāmbhodaiḥ pravṛttair iva saṃvṛtam //

tāv udyatāṃśupāśau tu śaśāṅkavaruṇāv ubhau
tāṃ māyāṃ śamayām āstāṃ devau daiteyanirmitām //

śītāṃśujalanirdagdhāḥ pāśaiś ca prasitā mṛdhe
na śekuś calituṃ daityā viśiraskā ivādrayaḥ //

śītāṃśunihatās te tu petur daityā himārditāḥ
himaplāvitasarvāṅgā niruṣmāṇa ivāgrayaḥ //

teṣāṃ tu divi daityānāṃ viparītaprabhāṇi ha
vimānāni vicitrāṇi prapatanty utpatanti ca //

tān pāśahastagrathitāṃś chāditāñ śītaraśmibhiḥ
mayo dadarśa māyāvī dānavān divi dānavaḥ //

sa śilājālavitatāṃ gaṇḍaśailāṭṭahāsinīm
pādapotkaṭakūṭāgrāṃ kandarākīrṇakānanām //

siṃhavyāghragajākīrṇāṃ nadantīṃ dvipayūthapaiḥ
īhāmṛgagaṇākīrṇāṃ pavanāghūrṇitadrumām //

nirmitāṃ svena putreṇa krauñcena divi kāmagām
prathitāṃ pārvatīṃ māyāṃ sasṛje sa samantataḥ //

sāśmaśabdaiḥ śilāvarṣaiḥ prapatadbhiś ca pādapaiḥ
nijaghne devasaṃghāṃs tān dānavāṃś cāpy ajīvayat //

naiśākarī vāruṇī ca māye 'ntardadhatus tataḥ
aśmabhiś cāyasaghanaiḥ kiraddevagaṇān raṇe //

sāśmasaṃghātaviṣamā drumaparvatasaṃkaṭā
abhavad dyaur asaṃhāryā pṛthivī parvatair iva //

nānāhato 'śmabhiḥ kaścic chilābhiś cāpy atāḍitaḥ
nāniruddho drumagaṇair devo 'dṛśyata saṃyuge //

tad asaṃsrastadhanuṣaṃ bhagnapraharaṇāvilam
niṣprayatnaṃ surānīkaṃ varjayitvā gadādharam //

sa hi yuddhagataḥ śrīmān īśo na sma vyakampata
sahiṣṇutvāj jagatsvāmī na cukrodha gadādharaḥ //

kālajñaḥ kālameghābhaḥ samīkṣan kālam āhave
devāsuravimardaṃ sa draṣṭukāmo janārdanaḥ //

tato bhagavatādiṣṭau raṇe pāvakamārutau
māyāyā mayasṛṣṭāyāḥ pravṛddhāyāḥ śamāya vai |
tataḥ pravṛddhāv anyonyaṃ pravṛddhajvālaveginau |
coditau viṣṇuvākyena tau māyām apakarṣatām //

tābhyām udbhrāntameghābhyāṃ pravṛddhābhyāṃ mahāmṛdhe
dagdhā sā pārvatī māyā bhasmabhūtā nanāśa ha //

so 'nalo 'nilasaṃyuktaḥ so 'nilaś cānalākulaḥ
daityasenāṃ dadahatur yugānteṣv iva mūrcchitau //

vāyuḥ pradhāvitas tatra paścād agniś ca mārutāt
ceratur dānavānīke krīḍantāv anilānalau //

bhasmāvayavabhūteṣu prapatatsūtpatatsu ca
dānavānāṃ vimāneṣu vimāneṣu samantataḥ //

vātaskandhāpaviddheṣu kṛtakarmaṇi pāvake
māyāvadhe vinirvṛtte stūyamāne gadādhare //

niṣprayatneṣu daityeṣu trailokye muktabandhane
saṃprahṛṣṭeṣu deveṣu sādhu sādhv iti sarvaśaḥ //

jaye daśaśatākṣasya mayasya ca parājaye
dikṣu sarvāsu śuddhāsu pravṛtte dharmasaṃstare //

apāvṛte candrapathe svayanasthe divākare
prakṛtistheṣu lokeṣu nṛṣu cāritrabandhuṣu //

abhinnabandhane mṛtyau hūyamāne hutāśane
yajñaśobhiṣu deveṣu svargārthaṃ darśayatsu ca //

lokapāleṣu sarveṣu dikṣu saṃyānavartiṣu
bhāve tapasi śuddhānām abhāve pāpakarmaṇām //

devapakṣe pramudite daityapakṣe viṣīdati
tripādavigrahe dharme adharme pādavigrahe //

apāvṛte mahādvāre vartamāne ca satpathe
svadharmastheṣu varṇeṣu loke 'sminn āśrameṣu ca //

prajārakṣaṇayukteṣu bhrājamāneṣu rājasu
gīyamānāsu gāthāsu devasaṃstavanādiṣu |
praśāntakalmaṣe loke śānte tamasi dāruṇe //

agnimārutayos tasmin vṛtte saṃgrāmakarmaṇi
tanmayā vimalā lokās tābhyāṃ jayakṛtakriyāḥ //

pūrvadevabhayaṃ śrutvā mārutāgnibhayaṃ mahat
kālanemir iti khyāto dānavaḥ pratyadṛśyata //

bhāskarākāramukuṭaḥ śiñjitābharaṇāṅgadaḥ
mandarotkīrṇasaṃkāśo mahārajatasaṃvṛtaḥ //

śatapraharaṇodagraḥ śatabāhuḥ śatānanaḥ
śataśīrṣaḥ sthitaḥ śrīmāñ śataśṛṅga ivācalaḥ
kakṣe mahati saṃvṛddho nidāgha iva pāvakaḥ //

dhūmrakeśo hariśmaśrur daṃṣṭrālauṣṭhapuṭānanaḥ
trailokyāntaravistāri dhārayan vipulaṃ vapuḥ //

bāhubhis tulayan vyoma kṣipan padbhyāṃ mahīdharān
īrayan mukhaniḥśvāsair vṛṣṭimanto balāhakān //

tiryagāyataraktākṣaṃ mandarodagravakṣasam
didhakṣantam ivāyāntaṃ sarvān devagaṇān mṛdhe //

tarjayantaṃ suragaṇāṃś chādayantaṃ diśo daśa
saṃvartakāle tṛṣitaṃ dṛptaṃ mṛtyum ivotthitam //

sutalenocchrayavatā vipulāṅguliparvaṇā
lambābharaṇapūrṇena kiṃcic calitavarmaṇā //

ucchritenāgrahastena dakṣiṇena vapuṣmatā
dānavān devanihatān uttiṣṭhata iti bruvan //

taṃ kālanemiṃ samare dviṣatāṃ kālasaṃmitam
vīkṣanti sma surāḥ sarve bhayavitrastalocanāḥ //

taṃ sma vīkṣanti bhūtāni kramantaṃ kālaneminam
trivikrame vikramantaṃ nārāyaṇam ivāparam //

socchrayan prathamaṃ pādaṃ mārutāghūrṇitāmbaram
prākrāmadasuro yuddhe trāsayan sarvadevatāḥ //

sa mayenāsurendreṇa pariṣvaktaḥ kraman raṇe
kālanemir babhau daityaḥ saviṣṇur iva mandaraḥ //

atha pravivyathur devāḥ sarve śakrapurogamāḥ
dṛṣṭvā kālam ivāyāntaṃ kālanemiṃ bhayāvaham //