Harivamsa · Chapter 117
eṣaṃ vilulite loke manuṣyāḥ kena pālitāḥ
nivatsyanti kimācārāḥ kimāhāravihāriṇaḥ //
kiṃkarmāṇaḥ kimīhantaḥ kiṃpramāṇāḥ kimāyuṣaḥ
kāṃ ca kāṣṭhāṃ samāsādya prapatsyanti kṛtaṃ yugam //
ata ūrdhvaṃ cyute dharme guṇahīnāḥ prajās tataḥ
śīlavyasanam āsādya prāpsyante hrāsam āyuṣaḥ //
āyurhārnyā balaglānir balaglānyā vivarṇatā
vaivarṇyād vyādhisaṃpīḍā nirvedo vyādhipīḍanāt //
nirvedād ātmasaṃbodhaḥ saṃbodhād dharmaśīlatā
evaṃ gatvā parāṃ kāṣṭhāṃ prapatsyanti kṛtaṃ yugam //
uddeśato dharmaśīlāḥ kecin madhyasthatāṃ gatāḥ
vimarśaśīlāḥ kecit tu hetuvādakutūhalāḥ //
pratyakṣam anumānaṃ ca pramāṇam iti niścitāḥ
pramāṇaṃ kiṃ kariṣyati neti paṇḍitamāninaḥ
apramāṇaṃ kariṣyanti vedoktam apare janāḥ //
nāstikyaparamāś cāpi kecid dharmavilopakāḥ
bhaviṣyanti narā mūḍhā mandāḥ paṇḍitamāninaḥ //
tadātvamātraśraddheyāḥ śāstrajñānavimūrchitāḥ
dāmbhikās te bhaviṣyanti vādaśīlaparāyaṇāḥ //
tadā vicalite dharme janāḥ śeṣapuraskṛtāḥ
śubhāny evācariṣyanti dānasatyasamanvitāḥ //
sarvabhakṣo hy asaṃgupto nirguṇo nirapatrapaḥ
bhaviṣyati tadā lokas tat kaṣāyasya lakṣaṇam //
viprāṇāṃ śāśvatīṃ vṛttiṃ yadā varṇāvaro janaḥ
abhipatsyati vṛttyarthaṃ tat kaṣāyasya lakṣaṇam //
kaṣāyopaplave kāle jñānavidyāpraṇāśane
siddhim alpena kālena yāsyanti nirupaskṛtāḥ //
mahāyuddhaṃ mahānādaṃ mahāvarṣaṃ mahābhayam
bhaviṣyati yuge kṣīṇe tat kaṣāyasya lakṣaṇam //
viprarūpāṇi rakṣāṃsi rājānaḥ karṇavedinaḥ
cariṣyanti vasuṃdharāṃ |
pranaṣṭavarṇadharmāś ca |
pṛthivīm upabhokṣyanti yugānte pratyupasthite //
niḥsvādhyāyavaṣaṭkārā munayaś cābhimāninaḥ
kravyādā brahmarūpeṇa sarvabhakṣā vṛthāvratāḥ //
mūrkhāḥ svārthaparā lubdhāḥ kṣudrāḥ kṣudraparicchadāḥ
vyavāhāropavṛttāś ca cyutā dharmāc ca śāśvatāt //
hartāraḥ pararatnānāṃ paradārapradharṣakāḥ
kāmātmāno durātmānaḥ sopadhāḥ priyasāhasāḥ //
teṣu prabhavamāneṣu tulyaśīleṣu sarvataḥ
abhāvino bhaviṣyanti munayo bahurūpiṇaḥ //
utpannā ye kṛtayuge pradhānapuruṣāśrayāḥ
kathāyogena tān sarvān pūjayiṣyanti mānavāḥ //
sasyacorā bhaviṣyanti tathā cailāpahāriṇaḥ
bhakṣyabhojyaharāś caiva bhāṇḍānāṃ caiva hāriṇaḥ //
corāś corasya hartāro hantā hartur bhaviṣyati
corāś corakṣaye cāpi kṛte kṣemaṃ bhaviṣyati //
niḥsāre kṣubhite loke niṣkriye vyantare sthite
narāḥ śrayiṣyanti vanaṃ karabhāraprapīḍitāḥ //
yajñakarmaṇy uparate rakṣāṃsi śvāpadāni ca
koṭimūṣakasarpāś ca dharṣayiṣyanti mānavān //
kṣemaṃ subhikṣam ārogyaṃ sāmagryam atha bandhubhiḥ
uddeśena naraśreṣṭha bhaviṣyanti yugakṣaye //
svayaṃpālāḥ svayaṃcorā yugasaṃbhārasaṃbhṛtāḥ
maṇḍalaiḥ prabhaviṣyanti deśe deśe pṛthak pṛthak //
svadeśebhyaḥ paribhraṣṭā niḥsārāḥ saha bandhubhiḥ
narās tadā bhaviṣyanti sarve kālapratīkṣiṇaḥ //
tadā skandhe samādāya kumārān pradrutā bhayāt
kauśikīṃ saṃśrayiṣyanti narāḥ kṣudbhayapīḍitāḥ //
aṅgān vaṅgān kaliṅgāṃś ca kāśmīrān atha mekalān
ṛṣikāntagiridroṇīḥ saṃśrayiṣyanti mānavāḥ //
kṛtsnaṃ ca himavatpārśvaṃ kūlaṃ ca lavaṇāmbhasaḥ
araṇyāni ca vatsyanti narā mlecchagaṇaiḥ saha //
naiva śūnyā na cāśūnyā bhaviṣyati vasuṃdharā
goptāraś cāpy agoptāraḥ prabhaviṣyanti śāsinaḥ //
mṛgair matsyair vihaṃgaiś ca śvāpadaiḥ sarvakīṭakaiḥ
mṛgamatsyavihaṃgaiś ca kīṭaśvāpadavaṃgamaiḥ (?) |
madhuśākaphalair mūlair vartayiṣyanti mānavāḥ //
cīraṃ parṇaṃ ca vividhaṃ valkalāny ajināni ca
svayaṃ kṛtvā nivatsyanti yathā munijanās tathā //
bījānām ākṛtiṃ nimneṣv īhante kāṣṭhaśaṅkubhiḥ
ajaiḍakaṃ kharoṣṭraṃ ca pālayiṣyanti yatnataḥ //
nadīsrotāṃsi rotsyanti toyārthaṃ kūlam āśritāḥ
pakvānnavyavahāreṇa vipaṇantaḥ parasparam //
tanūruhair yathājātaiḥ samalāntarasaṃvṛtaiḥ
bahvapatyāḥ prajāhīnāḥ krūrā lakṣaṇavarjitāḥ //
evaṃ bhaviṣyanti tadā manuṣyāḥ kālakāritāḥ
hīnādd hīnaṃ tadā dharmaṃ prajā samanuvartsyati //
āyus tatra ca martyānāṃ paraṃ triṃśad bhaviṣyati
durbalā viṣayaglānā rajasā samabhiplutāḥ //
bhaviṣyati tadā teṣāṃ rogair indriyasaṃkṣayaḥ
āyuḥprakṣayasaṃrodhādd hiṃsā coparamiṣyati //
śuśrūṣavo bhaviṣyanti sādhūnāṃ darśane ratāḥ
satyaṃ cāpi prapatsyanti vyavahārāpaśaṅkayā //
bhaviṣyanti ca kāmānām alābhād dharmaśīlinaḥ
kariṣyanti ca saṃkocaṃ svapakṣakṣayapīḍitāḥ //
evaṃ śuśrūṣavo dāne satye prāṇābhirakṣaṇe
catuṣpādapravṛttaṃ ca dharmam āpsyanti mānavāḥ //
tesāṃ dharmābhimānānāṃ guṇeṣu parivartatām
svādu kiṃ nv iti vijñāya dharma eva svadiṣyati //
yathā hāniḥ kramaprāptā tathā vṛddhiḥ kramāgatā
yadā hānir bhaviṣyati kaleḥ sarvāṇi bhūpate |
pragṛhīte tato dharme prapatsyanti kṛtaṃ punaḥ //
sādhuvṛttiḥ kṛtayuge kaṣāye hānir ucyate
eka eva tu kālaḥ sa hīnavarṇo yathā śaśī //
channo hi tamasā somo yathā kaliyuge tathā
pūrṇaś ca tapasā hīno yathā kaliyuge tathā //
arthavādaparo dharmo vedārtha iti tu viduḥ
anirṇiktam avijñātaṃ dāyādyam iva dhāryate //
iṣṭaṃ dānaṃ tapo nāma brahmacaryaṃ supūjitam
guṇaiḥ karmābhinirvṛttir guṇās tathyena karmaṇā //
āśīs tu puruṣaṃ dṛṣṭvā deśakālānuvartinī
yuge yuge yathākālam ṛṣibhiḥ samudāhṛtā //
iha dharmārthakāmānāṃ vedānāṃ ca pratikriyā
āśiṣaś ca śubhāḥ puṇyās tathaivāyur yuge yuge //
yathā yugānāṃ parivartanāni cirapravṛttāni vidhisvabhāvāt
kṣaṇaṃ na saṃtiṣṭhati jīvalokaḥ kṣayodayābhyāṃ parivartamānaḥ //
Original text: Harivaṃśa constituted text with star passages · Edition: Parashuram Lakshman Vaidya, Poona : Bhandarkar Oriental Research Institute 1969 (For details see the separate introduction on the Zürich server.) · Data entry Atul Agarwala J. Wayne Bass Julie Bélanger Peter Bisschop Horst Brinkhaus John Brockington Eva De Clercq André Couture James Fitzgerald Arlo Griffiths N. Hanemann Petteri Koskikallio Kreshi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0