Harivaṃśa, Appendix I · Part 481500
jātarūpamayaiḥ śṛṅgair apsarogaṇasevitam //
giriḥ puṣpitakaś caiva lakṣmīvān priyadarśanaḥ /
utthitaḥ sāgaraṃ bhittvā vayasyaś candrasūryayoḥ //
rarāja sumahāśṛṅgair gaganaṃ vilikhann iva /
candrasūryāṃśusaṃkāśaiḥ sāgarāmbusamāvṛtaḥ //
vidyutvān parvataḥ śrīmān āyataḥ śatayojanam /
vidyutāṃ yatra saṃpātā nipātyante nagottame //
ṛṣabhaḥ parvataś caiva śrīmān vṛṣabhasaṃsthitaḥ /
kuñjaraḥ parvataś caiva yatrāgastyagṛhaṃ mahat //
viśālarathyā durdharṣā sarpāṇām ālayā purī /
teṣāṃ bhogavatī cāpi daityendreṇābhikampitā //
mahāmegho giriś caiva pāriyātraś ca parvataḥ /
cakravāṃś ca giriśreṣṭho vārāhaś caiva parvataḥ //
prāgjyotiṣapuraṃ caiva jātarūpamayaṃ śubham /
yasmin vasati duṣṭātmā narako nāma dānavaḥ //
meghaś ca parvataśreṣṭho meghagambhīranisvanaḥ /
ṣaṣṭis tatra sahasrāṇi parvatānāṃ viśāṃ pate //
taruṇādityasaṃkāśo meruś caiva mahāgiriḥ /
devāvāsaḥ śubhaḥ puṇyo girirājo hiraṇmayaḥ //
hemaśṛṅgo mahāśailas tathā meghasakho giriḥ /
kailāsaś cāpi śailendro dānavendreṇa kampitaḥ //
vindhyaś ca tu mahāśailo nānādrumalatāyutaḥ /
kampito dānavendreṇa kuñjaro bāhuśālinā //
yakṣarākṣasagandharvair nityaṃ sevitakaṃdaraḥ /
śrīmān manoharaś caiva nityaṃ puṣpitapādapaḥ //
hemapuṣkarasaṃchannaṃ tena vaikhānasaṃ saraḥ /
kampitaṃ mānasaṃ caiva rājahaṃsair niṣevitam //
triśṛṅgaparvataś caiva kumārī ca saridvarā /
tuṣāracayasaṃkāśo mandaraś caiva parvataḥ //
uśīrabījaś ca girī rudropasthas tathādrirāṭ /
prajāpateś ca nilayas tathā puṣkaraparvataḥ //
devāvṛtparvataś caiva tathā caivāluko giriḥ /
krauñcaḥ saptarṣiśailaś ca dhūmavarṇaś ca parvataḥ //
ete cānye ca girayo deśā janapadās tathā /
nadyaś ca sāgarāś caiva dānavendreṇa kampitāḥ //
kapilaś ca mahīputro vyāghrākṣaś caiva kampitaḥ /
khecarāś ca niśāputrāḥ pātālatalavāsinaḥ //
gaṇas tathāparo raudro meghanādāṅkuśāyudhaḥ /
na vavau bhagavān vāyur na prabhāti sma bhāskaraḥ /
brahmāṇḍaṃ kṣubdham abhavad āpātālaṃ samantataḥ /
evaṃ kṣubdhaṃ jagat sarvaṃ tasmin kruddhe mahāsure //
ūrdhvago bhīmavegaś ca sarva evābhikampitāḥ //
tatrādityāś ca sādhyāś ca viśve ca marutas tathā /
rudrā devā mahātmāno vasavaś ca mahābalāḥ //
āgamya te mṛgendrasya sakāśaṃ sūryavarcasaḥ /
ūcuḥ saṃtrastamanaso devalokakṣayārditāḥ //
jahi deva diteḥ putraṃ dānavaṃ lokanāśanam /
durvṛttam asadācāraṃ saha sarvair mahāsuraiḥ //
tvaṃ hy eṣām antako nānyo daityānāṃ daityanāśanaḥ /
tan nāśaya hitārthāya lokānāṃ svasti vai kuru //
tvaṃ guruḥ sarvalokānāṃ tvam indras tvaṃ pitāmahaḥ /
ṛte tvadanyaḥ śaraṇaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati //
tac chrutvā vacanaṃ devo devānām ādisaṃbhavaḥ /
nanāda sumahānādam atigambhīranisvanaḥ //
pāṭitāny asurendrāṇāṃ mṛgendreṇa mahātmanā /
siṃhanādena mahatā hṛdayāni manāṃsi ca //
gaṇaḥ krodhavaśo nāma kālakeyas tathāparaḥ /
aṅgaputro gaṇaś cāpi bāhuśālī tathāparaḥ /
vegaś ca vegaleyaś ca saiṃhikeyaś ca vīryavān //
saṃhṛādīyo mahānādī mahāvegas tathāparaḥ /
kapilaś ca mahīputro vyāghrākṣaḥ kṣitikampanaḥ /
khecarāś ca niśāputrāḥ pātālatalacāriṇaḥ //
gaṇas tathāparo raudro meghanādo 'ṅkuśāyudhaḥ /
ūrdhvago bhīmavegaś ca bhīmakarmārkalocanaḥ /
ete cānye ca bahavo vividhāyudhapāṇayaḥ /
nṛsiṃham abhyadhāvanta pataṅgā iva pāvakam //
tato nṛsiṃhaḥ saṃkruddhas tān sarvān daityasattamān /
huṃkāreṇaiva sahasā bhasmasād akarot prabhuḥ //
tatas tān nihatān dṛṣṭvā nṛsiṃhena mahātmanā /
pralayānalasaṃkāśaḥ kruddhaḥ kālāntakopamaḥ //
vajrī śūlī karālaś ca hiraṇyakaśipus tataḥ //
jīmūtaghanasaṃkāśo jīmūtaghanavegavān /
jīmūtaghananirghoṣo jīmūtasadṛśadyutiḥ /
dṛptair daityagaṇais tuṣṭo mṛgendreṇa mahātmanā /
devārir ditijo dṛpto nṛsiṃhaṃ samupādravat //
dṛptaśārdūlavikramaḥ |
dīptair daityagaṇair dṛptān @
kruddho daityapatis tāvad dhanur ādāya satvaram /
daśayojanavistāraṃ śatayojanam āyatam //
tasmin dhanuṣi saṃdhāya vaiṣṇavāstraṃ mahādyutiḥ /
nadan bhīmaravaṃ ghoraṃ siṃhasya purataḥ sthitaḥ //
mumoca cāstraṃ daityendraḥ siṃho 'pi ca tad agrasat /
nārāyaṇaṃ tato 'py astraṃ niyojya dhanuṣi sthitaḥ //
dṛṣṭvā tat karma daityasya nārasiṃho janārdanaḥ /
tam abhyadhāvad vegena daityendraṃ purataḥ sthitaṃ //
jagrāha dhanuratnaṃ tat taṃ ca bāṇaṃ mahādyutiḥ /
dhanuratnaṃ dvidhā kṛtvā siṃhanādaṃ vyanīnadat //
tato daityapatiś caiva gadāṃ gṛhya mahābalaḥ /
jaghānorasi siṃhasya tāṃ babhañja tathācyutaḥ //
bāhubhyāṃ nārasiṃhaṃ tu jagrāha yudhi dānavaḥ /
tayoḥ sutumulaṃ yuddham āsīd dānavadevayoḥ //
bāhubhir muṣṭibhiś caiva dantair mastakasāyakaiḥ /
śaraiś cāśanikalpaiś ca urasas tāḍanais tathā //
tayoḥ pādaprahāreṇa namitā bhūtadhāriṇī /
bāhubhir mardayām āsa nṛsiṃho ditinandanam //
evaṃ saṃkrīḍya bahudhā devadevo jagatpatiḥ /
vadhāya hi mano dadhre daityasya harir īśvaraḥ //
bāhubhyāṃ parijagrāha sarvalokasya paśyataḥ /
asidhārānibhais tīkṣṇair mṛgendro harir īśvaraḥ /
hṛdayaṃ dārayām āsa daityendrasya mahātmanaḥ //
samutpatya tatas tīkṣṇair mṛgendreṇa mahānakhaiḥ /
tatroṃkārasahāyena vidārya nihato yudhi //
mṛgendreṇa hataṃ dṛṣṭvā hiraṇyakaśipuṃ surāḥ /
hṛṣṭāḥ pramuditāḥ sarve pūjayanti mṛgādhipam //
mahī ca lokaś ca śasī nabhaś ca @
grahāś ca sūryaś ca diśaś ca sarvāḥ |
nadyaś ca śailāś ca mahārṇavāś ca @
gatāḥ prakāśaṃ ditiputranāśāt ||
tataḥ pramuditā devā ṛṣayaś ca tapodhanāḥ /
tuṣṭuvur vidhaiḥ stotrair ādidevaṃ sanātanam //
yat tvayā vihitaṃ deva nārasiṃham idaṃ vapuḥ /
etad evārcayiṣyanti parāvaravido janāḥ //
vayaṃ cāpi tvayāviṣṭaṃ nārasiṃham idaṃ vapuḥ /
mṛgendratvaṃ ca lokeṣu sarvasattveṣu vā vibho /
bhajiṣyanti mahābhāgās tvadbhāvagatamānasāḥ /
svāni sthānāni bhūtāni pratipannāni devatāḥ /
gāsyanti tvāṃ ca munayo mṛgendra iti nityaśaḥ /
tvatprasādāt svakaṃ sthānaṃ pratipannāḥ sma vai vibho //
evam ukto devasaṃghair narasiṃho mahāmanāḥ /
brahmā ca paramaprīto viṣṇoḥ stotram udairayat //
caturvedodāhṛtābhir ṛgbhiḥ samabhituṣṭuve /
bhavān akṣaram avyaktam acintyaṃ guhyam uttamam /
kūṭastham akṛtaṃ kartṛ sanātanam anāmayam //
sāṃkhye yoge ca yā buddhis tattvārthapariniṣṭitā /
bhagavān deva vidyātmā puruṣaḥ śāśvato dhruvaḥ //
tvaṃ vyaktaś ca tathāvyaktas tvattaḥ sarvam idaṃ jagat /
bhavan mayā vayaṃ devā bhavān ātmā bhavān prabhuḥ //
caturvibhaktamūrtis tvaṃ sarvalokavibhur guruḥ /
caturyugasahasreśaḥ sarvalokāntakāntakaḥ //
caturvedaś caturhotraś caturātmā sanātanaḥ /
pratiṣṭhā sarvabhūtānām anantabalapauruṣaḥ /
kapilaprabhṛtīnāṃ ca yatīnāṃ paramā gatiḥ //
anādimadhyanidhanaḥ sarvātmā puruṣottamaḥ /
sraṣṭā tvaṃ tvaṃ ca saṃhartā tvam eko lokabhāvanaḥ //
bhavān brahmā ca rudraś ca mahendro varuṇo yamaḥ /
bhavān kartā vikartā ca lokānāṃ prabhavo 'vyayaḥ //
parāṃ ca siddhiṃ paramaṃ ca devaṃ @
paraṃ ca mantraṃ paramaṃ tapaś ca |
paraṃ ca dharmaṃ paramaṃ yaśaś ca @
tvām āhur agryaṃ puruṣaṃ purāṇam ||
paraṃ ca satyaṃ paramaṃ haviś ca @
paraṃ pavitraṃ paramaṃ ca mārgam |
paraṃ ca yajñaṃ paramaṃ ca hotraṃ @
tvām āhur agryaṃ puruṣaṃ purāṇam ||
paraṃ parasyāpi paraṃ paraṃ yat @
paraṃ parasyāpi paraṃ ca devam |
parāt parasyāpi paraṃ ca lokaṃ @
parāt parasyāpi paraṃ ca mokṣam |
parāt parasyāpi paraṃ padaṃ yat @
tvām āhur ādyaṃ puruṣaṃ purāṇam ||
paraṃ śarīraṃ paramaṃ ca dhāma @
paraṃ ca yogaṃ paramām ca vāṇīm |
paraṃ rahasyaṃ paramām gatiṃ ca @
paraṃ parasyāpi paraṃ prabhuṃ ca |
paraṃ parasyāpi parāṃ ca kīrtim @
tvām āhur agryaṃ munayaś ca sarve ||
paraṃ parasyāpi paraṃ ca yogaṃ @
paraṃ paraṃ cāpi paraṃ ca mokṣaṃ |
paraṃ padaṃ viṣṇu sanātanaṃ ca @
tvām āhur agryaṃ puruṣaṃ purāṇam ||
paraṃ parasyāpi paraṃ padaṃ yat @
paraṃ parasyāpi paraṃ ca devam |
paraṃ parasyāpi param prabhuṃ ca @
tvām āhur agryaṃ puruṣaṃ purāṇam ||
paraṃ parasyāpi paraṃ pradhānaṃ @
paraṃ parasyāpi paraṃ ca tattvam ||
paraṃ parasyāpi paraṃ ca dhātṛ @
tvām āhur agryaṃ puruṣaṃ purāṇam ||
paraṃ parasyāpi paraṃ pradhānaṃ @
paraṃ ca guptaṃ paramaṃ ca mantram |
pareṇa yogena paraṃ suguptaṃ @
tvām āhur agryaṃ puruṣaṃ purāṇam ||
paraṃ parasyāpi paraṃ rahasyaṃ @
paraṃ parasyāpi paraṃ paraṃ yat |
param parasyāpi paraṃ tapo yat @
tvām āhur agryaṃ puruṣaṃ purāṇam ||
paraṃ parasyāpi paraṃ paro yat @
paraṃ parasyāpi paraṃ vibhuṃ ca |
param parasyāpi paraṃ ca dānaṃ @
tvām āhur agryaṃ puruṣaṃ purāṇam ||
paraṃ parasyāpi paraṃ ca yogaṃ @
paraṃ parasyāpi paraṃ ca mokṣam |
param parasyāpi parāṃ vibhūtiṃ @
tvām āhur agryaṃ puruṣaṃ purāṇam ||
paraṃ parasyāpi paraṃ purāṇaṃ @
paraṃ ca mantram paramaṃ ca mantram |
pareṇa yogena paramaṃ ca guhyaṃ @
tvām āhur agryaṃ puruṣaṃ purāṇam ||
paraṃ parasyāpi paraṃ parāyaṇaṃ @
paraṃ ca guhyaṃ paramaṃ ca mantram |
pareṇa yogena paraṃ suguptaṃ @
tvām āhur agryaṃ puruṣaṃ purāṇam ||
evam uktvā tu bhagavān sarvalokapitāmahaḥ /
stutvā nārāyaṇaṃ devaṃ brahmalokaṃ gataḥ prabhuḥ //
hatvā daityapatiṃ viṣṇur asurān drāvayan raṇe /
daityarājaṃ tataś cakre prahrādaṃ dānaveśvaram //
tato nṛsiṃho bhagavān prahrādam idam abravīt /
dhyāhi māṃ satataṃ daitya manaḥśuddhir bhavet tava //
tathety evābravīd daityaḥ praṇamya harim īśvaram /
ādidevaṃ jagannātham akṣaraṃ puṣkarekṣaṇam //
tato nadatsu tūryeṣu nṛtyantīṣv apsaraḥsu ca /
kśīrodasyottaraṃ kūlaṃ jagāma prabhur īśvaraḥ //
nārasiṃhīṃ tanum tyaktvā sthāpayitvā ca tad vapuḥ /
paurāṇaṃ rūpam āsthāya yayau sa garuḍadhvajaḥ //
aṣṭacakreṇa yānena bhūtiyuktena śobhinā /
avyaktaprakṛtir devaḥ svasthānam agamat prabhuḥ //
evaṃ mahātmanā tena nṛsiṃhavapuṣā tadā /
devārir nihato rājan hiraṇyakaśipuḥ purā //
tatrāpi yogaśayanaṃ cakre cakragadādharaḥ /
kim apy acintyaṃ yogātmā cintayām āsa yogavit //
lokasaṃrakṣaṇaparaḥ śeṣe śete jagatpatiḥ /
śriyas tv aṅke tathānyasya pādau raktatalau hariḥ /
sukhaṃ svapiti yogātmā brāhmaṇānāṃ hitāya vai //
nārasiṃho mayā prokto vāmanaṃ śṛṇvataḥ param /
prādurbhāvo nārasiṃhaḥ kīrtitaḥ paramādbhutaḥ /
viṣṇoś ca vāmanatvaṃ hi prabravīhi sanātanam //
nṛsiṃha eṣa kathito bhūyo 'yaṃ vāmanaḥ paraḥ /
yatra vāmanam āsthāya rūpaṃ rūpavatāṃ varaḥ //
baler balavato yajñe balinā viṣṇunā purā /
vikramais tribhir ākramya trailokyam akhilaṃ hṛtam //
samudravasanā corvī nānānagavibhūṣitā /
hṛtvā dattā surendrāya śakrāya prabhaviṣṇunā //
atra me saṃśayo brahmann atra me vismayo mahān /
kathaṃ nārāyaṇo devo vāmanatvam upāgataḥ //
yaḥ purāṇe purāṇātmā bhūtvā nārāyano vibhuḥ /
padmanābho mahāyogī lokānāṃ prakṛtir vibhuḥ //
anādimadhyanidhanas trailokyādiḥ sanātanaḥ /
devadevaḥ surādhyakṣaḥ kṛṣṇo lokanamaskṛtaḥ //
havyakavyavahaḥ śrīmān havyakavyabhug avyayaḥ //
adityā devamātuś ca kathaṃ garbhe 'bhavat prabhuḥ /
sraṣṭā yo vāsavasyāpi sa kathaṃ vāsavānujaḥ //
prasūto divi deveśo viṣṇutvaṃ prāptavān katham /
etad ācakṣva me vipra prādurbhāvaṃ mahātmanaḥ //
śṛṇu rājan kathāṃ divyām arcitām ṛṣipuṃgavaiḥ /
namas kṛtya jagannāthaṃ devadevaṃ janārdanam /
samāhitamanā bhūtvā viṣṇum uddiśya bhaktitaḥ //
purāṇaiḥ kavibhiḥ proktāṃ brahmoktāṃ brahmaṇeritām //
mārīcasya sureśasya kaśyapasya prajāpateḥ /
aditir ditir dve bhārye bhaginyau janamejaya //
adityāṃ jajñire devāḥ kaśyapasya mahātmanaḥ /
dhātāryamā ca mitraś ca varuṇo 'ṃśo bhagas tathā //
indro vivasvān pūṣā ca parjanyo daśamas tathā /
tathaikādaśamas tvaṣṭā dvādaśo viṣṇur ucyate //
dityāṃ jāto hi bhagavān hiraṇyakaśipuḥ prabhuḥ /
gaṇāḥ subahuśo rājan deśe deśe sahasraśaḥ /
tasyānujaś ca daityendro hiraṇyākṣo mahābalaḥ //
hiraṇyakaśipoḥ putrāḥ pañca ghoraparākramāḥ /
prahrādaś cānuhrādaś ca jambhaḥ saṃhrāda eva ca //
virocanas tu prāhrādis tasya putro baliḥ smṛtaḥ /
putrapautraṃ ca balavat teṣām akṣayam avyayam //
tejasvināṃ surārīṇāṃ daityendrāṇāṃ manasvinām /
teṣām īśo mahāvīryo hiraṇyakaśipuḥ prabhuḥ //
śaśāsa sarvān daityaindro jitvā devān savāsavān /
taṃ dṛṣṭvā bhagavān viṣṇur jaghāna harirūpadhṛk //
tasmin hate mahāvīrye viṣṇunā prabhaviṣṇunā /
gaṇāḥ subahuśo rājan deśe deśe sahasraśaḥ //
taṃ dṛṣṭvā nārasiṃhena hiraṇyakaśipuṃ hatam /
daityā devavadhārthāya balim indraṃ pracakrire //
dṛṣṭvā dharmaparaṃ nityaṃ satyavākyaṃ jitendriyam /
śauryādhyayanasaṃpannaṃ sarvajñānaviśāradam //
parāvaragṛhītārthaṃ tattvadarśinam avyayam /
tejasvinaṃ suraripuṃ hiraṇyakaśipuṃ yathā //
kṛtajñaṃ dṛḍhabhaktaṃ ca hiraṇyakaśipoḥ samam //
abhiṣekeṇa divyena baliṃ vairocaniṃ tadā /
daityādhipatye ditijās tadā sarve nyayojayan //
abhiṣiktas tu daityais tair balir balivatāṃ varaḥ /
brahmaṇā caiva tuṣṭena hiraṇyakaśipoḥ pade //
abhiṣikto 'suragaṇair balir vairocanis tathā /
kāñcanaiḥ kalaśaiḥ sphītaiḥ sarvatīrthāmbusaṃbhṛtaiḥ //
jayaśabdaṃ tataś cakrur abhiṣiktasya dānavāḥ /
baler atulavīryasya siṃhāsanagatasya vai //
kṛtvendraṃ dānavāḥ sarve baliṃ balavatāṃ varam /
tato vijñāpayām āsuḥ śirobhiḥ patitāḥ kṣitau //
viditaṃ tava daityendra hiraṇyakaśipor yathā /
trailokyam āsīd akhilaṃ jagat sthāvarajaṅgamam //
pitāmahaṃ tu hatvā te suraiḥ suraniṣūdana /
hṛtaṃ tad eva trailokyaṃ śakraś caivābhiṣecitaḥ /
hatvendram amaraiḥ sārdham asmābhiḥ saha dānava /
tat pitāmaharājyaṃ svaṃ pratyāhartum ihārhasi //
asmābhiḥ sahito nātha trailokyam idam avyayam /
pratyānayasva bhadraṃ te rājyaṃ paitāmahaṃ vibho //
asuragaṇasahasrasaṃvṛtas tvaṃ @
jaya divi devagaṇān sahānujas tvam |
amitabalaparākramo 'si rājann @
atiśayase svaguṇaiḥ pitāmahaṃ svam ||
niśamya teṣāṃ vacanaṃ mahāmatir @
balis tadā prītamanā mahābalaḥ |
ājñāpayām āsa sa daityakoṭīs @
trailokyam adyaiva jayāma sarvam ||
tasya tad vacanaṃ śrutvā baler vairocanasya tu /
udyogaṃ paramaṃ cakrur dānavā yuddhadurmadāḥ //
mahāpadmo nikumbhaś ca kumbhakarṇaś ca vīryavān /
kāñcanākṣaḥ kapiskandho mainākaḥ kṣitikampanaḥ //
sitakeśordhvavastraś ca vajranābhaḥ śikhī jaṭī /
sahasrabahur vikaco vyāghrākṣaḥ priyadarśanaḥ //
vikṛto dīrghajihvaś ca mānuṣāśana eva ca //
ekākṣa ekapānmuṇḍo vidyudakṣaś caturbhujaḥ /
gajodaro gajaśirā gajaskandho gajekṣaṇaḥ //
kṣitis kandhaḥ kṣobhaṇo 'tha bhagnanetro gavekṣaṇaḥ /
kapis kandhaḥ kṣobhaṇo 'tha kāñcan ākṣo gavekṣaṇaḥ /
aṣṭadaṃṣṭraś caturvaktro meghanādī jalaṃdhamaḥ /
karālo jvālajihvaś ca śatāṅgaḥ śatalocanaḥ //
sahasrapāt kṛṣṇamukhaḥ kṛṣṇaś caiva mahāsuraḥ /
raṇotkaṭo dānapatiḥ śailakampī kulākuliḥ //
samudro rabhasaś caṇḍo dhūmraś caiva priyaṃkaraḥ /
govrajo gokṣuro raudro godantaḥ svastiko dhruvaḥ //
māṃsapo māmsabhakṣaś ca vegavān ketumāñ śiniḥ /
pañkadigdhaśarīraś ca bṛhatkīrtir mahāhanuḥ //
samaprabho vikumbhāṇḍo virūpākṣo harāharau /
śvetaśīrṣaś candrahanuś candrahā candratāpanaḥ //
vikṣaro dīrghabāhuś ca madyapo mārutāśanaḥ /
kālakañjo mahākrodhaḥ sarabhaḥ śalabhaḥ krathaḥ //
samudramathano nādī vitataś ca mahābalaḥ /
pralambo narako vālī dhenukaḥ kālalocanaḥ //
variṣṭhaś ca gaviṣṭhaś ca bhūtalonmathano vibhuḥ /
duṣprasādaḥ kirīṭī ca sūcīvaktro mahāsuraḥ //
subāhuḥ kubjabāhuś ca karuṇaḥ kalaśodaraḥ /
somapo devayājī ca pravaro vīramardanaḥ //
śuśrūṣuḥ khaṇḍaśaktiś ca kuṇinetraḥ śaśidhvajaḥ /
vidyuddaṃṣṭro bhīṣaṇaś ca bālanāgo mahābalaḥ /
yathāsmṛti mayā proktā marīceḥ kīrtivardhanāḥ //
ete cānye ca bahavo nānābhūśaṇabhūṣitāḥ /
rathaughair bahusāhasrair yayur yoddhum ariṃdamāḥ //
divyāmbaradharā daityā divyamālyānulepanāḥ /
divyaiś ca kavacair naddhā divyaiś caivocchritair dhvajaiḥ //
divyāyudhadharā daityā garjamānā yathāmbudāḥ /
bhṛhadbhī rathanirghoṣaiś cālayanto vasuṃdharām //
mahābalā divyabalāstradhāriṇo @
bhujaṃgabhogapratimair mahābhujaiḥ |
sudurjayā daityavṛṣāḥ surārayo @
ditipriyā lohitalohitekṣaṇāḥ ||
te jagmur arkajvalanogravīryā @
mahendravajrāśanitulyavegāḥ |
vivṛddhadaṃṣṭrā haridhūmakeśā @
vinardamānāḥ śaradīva meghāḥ ||
sahasrabāhur bāṇaś ca baleḥ putro mahāsuraḥ /
rathātirathakoṭyāsau saṃnahyata mahābalaḥ //
sarve māyādharā daityāḥ sarve divyās trayodhinaḥ /
sarve madabalotsiktāḥ sarve labdhavarās tathā //
sarve kañcanaśailābhāḥ pītakauśeyavāsasaḥ /
kirīṭoṣṇīṣamukuṭā divyabhūṣaṇabhūṣitāḥ //
hiraṇyakavacāḥ sarve hiraṇyadhvajaketavaḥ /
syandanasthā vyarājanta śāradāḥ khe grahā iva //
tāpanīyair varair niṣkair analajvalitaprabhaiḥ /
hemaparvataśṛṅgasthāḥ puṣpitā iva kiṃśukāḥ //
teṣāṃ madhyagato bāṇaḥ prāvṛṣīvotthito ghanaḥ /
sthitaḥ śaktigadāpāṇis trinalvapratime rathe //
citrākṣeṣādhvajayuge citrabhaktivirājite /
gadāparighasaṃpūrne hemajālavibhūṣite //
anvīyamāno ditijair vālakhilyair ivāṃśumān /
nānāpraharaṇair ghorais tīkṣṇadaṃṣṭrair ivoragaiḥ //
pañca tasya mahāvīryā dānavā yuddhadurmadāḥ /
rarakṣū ratham avyagrā vyāditāsyā bhayāvahāḥ //
subāhur meghanādaś ca bhīmavegaś ca vīryavān /
tathā gaganamūrdhā ca vegavān ketumān api //
kanakarajatabhakticitrapārśve @
patagapatipratime rathe sthito 'bhūt |
jaladaninadatulyanemighoṣe @
suragaṇasainyavadhāya dānavendraḥ ||
anāyuṣāyāḥ putras tu balo nāma mahāsuraḥ /
vṛtaḥ śatasahasreṇa rathānāṃ bhīmavarcasām //
yuktam ṛkṣasahasreṇa ratham āruhya vīryavān /
nīlāyasamayaṃ ghoraṃ vāyasāṅkaṃ sudurjayam //
nīlāmbaradharaḥ śrīmān vaiḍūryācalasaṃnibhaḥ /
mahatā rathavṛndena prayayau dānavas tadā /
tatraikārṇavasaṃkāśe sainyamadhye vyarājata /
prabhātasamaye śrīmān samudrastha ivāṃśumān //
sutaptajāmbūnadatulyavarcasā @
niśākarākārataḍidguṇākaraḥ |
kirīṭamukhyena vibhāti śobhinā @
yathā giriḥ śṛṅgavareṇa bhāsvatā ||
ṣaṣtiṃ rathasahasrāṇi namucer asurasya vai /
kharayuktāṇi sarvāṇi meghatulyaravāṇi ca //
nānāpraharaṇāḥ sarve sarve te citrayodhinaḥ /
mahābhraghanasaṃkāśā vegavanto mahābalāḥ //
ratho vyāghrasahasreṇa yuktaḥ paramavegavān /
namucer asurendrasya sarvaratnavibhūṣitaḥ //
śārdūlacihnaḥ śuśubhe tasya ketur hiraṇmayaḥ /
rathamadhye 'sureśasya madhyaṃdinaravir yathā //
sa bhīmavegaś ca mahābalaś ca @
pragṛhya cāpaṃ himavān iva sthitaḥ |
nīlāmbaraḥ kāñcanapaṭṭanaddho @
diśāgajo yadvad upetakakṣaḥ ||
kiṃkiṇījālanirghoṣaṃ tapanīyavibhūṣitam /
sapatākadhvajopetaṃ sasaṃdhyam iva toyadam //
cakraiś caturbhiḥ saṃyuktaṃ aṣṭanalvāyatāntaram /
hemajālākulaṃ dīptaṃ kālacakram ivodyatam //
nānāyudhadharaṃ divyaṃ vyāghracarmapariṣkṛtam /
īhāmṛgagaṇākīrṇaṃ citrabhaktivirājitam //
tūṇīraśatasaṃpūrṇaṃ śaktitomarasaṃkulam /
gadāmudgarasaṃbādhaṃ dhanūratnavibūṣitam //
yuktam ṛkṣasahasreṇa lambakesaravarcasā /
rājatena vikīrṇena śobhitaṃ simhaketunā //
sa tena śuśubhe daityo viśvakarmā mayo balī /
ratharatne sthitaḥ śrīmān udayastha ivāṃśumān //
himarajatasucāruśobhitāṅgaṃ @
maṇikanakojjvalacārubhakticitram |
ayutaśatasahasram ūrjitānām @
ayam anuyāti mahāhave rathānām ||
pulomā tu mahādaityas timirākāragahvaraḥ /
ārurohāyasaṃ ghoraṃ rathaṃ pararathārujam //
utkīrṇaparvatākāraṃ lohajālāntarāntaram /
nemighoṣeṇa mahatā kṣubhyantam iva sāgaram //
gadāparighanistriṃsaiḥ satomaraparaśvadhaiḥ /
śaktim udgarasaṃkīrṇaṃ satoyam iva toyadam //
ratham uṣṭrasahasreṇa saṃyuktaṃ vāyuvegiṇā /
pulomāruhya yuddhāya prasthito yuddhadurmadaḥ //
ṣaṣṭiṃ rathasahasrāṇi pulomānaṃ mahāratham /
anvayuḥ sūryavarṇāṇi pradīptānīva tejasā //
khaḍgadhvajena mahatā taptakāñcanavarcasā /
bhrājate rathamadhyasthaḥ parvatastha ivāṃśumān //
sa cārucāmīkarapaṭṭanaddhāṃ @
mahāgadāṃ kālanibhāṃ mahābalaḥ |
pragṛhya babhrāja sa sainyamadhye @
kārṣṇāyasaḥ ketur ivotthitorvyām ||
hayagrīvas tu balavān hayagrīvo mahābalaḥ /
vṛtaḥ śatasahasreṇa rathānāṃ rathasattamaḥ //
dharādharanibhākāraṃ sapatnānīkamardanam /
syandanaṃ bhīmam āsthāya yuddhāyābhimukhaḥ sthitaḥ //
śvetaśailapratīkāśaḥ śvetakuṇḍalabhūṣaṇaḥ /
śuśubhe rathamadhyasthaḥ śvetaśṛṅga ivācalaḥ //
mahatā saptaśīrṣeṇa śobhinā nāgaketunā /
vaidūryamaṇicitrena pravālāṅkuraśobhinā //
amitabalaparākramadyutīnām @
vararathinām anujagmur ūrjitānām |
asuragaṇaśatāṇi gacchamānaṃ @
tridaśagaṇā iva vāsavaṃ prayāntam ||
prahrādas tu mahāprājñaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ /
sarvamāyādharaḥ śrīmān yaṣṭā kratuśatair api //
samanahyata tejasvī pāvakārciḥ samaprabhaḥ /
rathānīkena mahatā durdināmbhodanādinā //
śūreṇāmitavīryeṇa hemakuṇḍaladhāriṇā /
vṛto daityasahasreṇa devair iva pitāmahaḥ //
svavīryād agraṇīr dṛpto mattavāraṇavikramaḥ /
surasainyasya sarvasya pratirodha iva sthitaḥ //
sa dhairyeṇodadhes tulyo vapuṣāgnir iva jvalan /
tejasā bhāskarākāraḥ kṣamayā pṛthivīsamaḥ //
tāladhvajena dīptena rathenātivirājatā /
taṃ yāntam anuyānti sma dānavāḥ śatasaṃghaśaḥ //
sarve hiraṇyakavacāḥ sarve ratnavibhūṣitāḥ /
divyāṅgarāgābharaṇāḥ samareṣv anivartinaḥ //
jāmbūnadavicitrāṅgā vaidūryavikṛtāṅgadāḥ /
divyasyandanamadhyasthāḥ khasthā iva mahāgrahāḥ //
ācāravāṃś caiva jitendriyaś ca @
dharme rataḥ satyaparo 'nasūyaḥ |
sthito 'gnitoyāmbudavāyukalpo @
rūpī yathā sarvaharaḥ kṛtāntaḥ ||
śambaras tu mahāmāyo daityānāṃ rathayūthapaḥ /
āruroha rathaṃ divyaṃ sarvayuddhaviśāradaḥ //
lohitākṣo mahābāhuḥ prataptottamakuṇḍalaḥ /
jīmūtaghanasaṃkāśo divyasraganulepanaḥ //
vidyuddyotanikāśena mukuṭenārkavarcasā /
maṇiratnavicitreṇa vaidūryāntaraśobhinā //
tāpanīyena mahatā kavacena virājatā /
saṃdhyābhreṇeva saṃchannaḥ śrīmān astaśiloccayaḥ //
triṃśacchatasahasrāṇi daityānāṃ citrayodhinām /
balināṃ kālakalpānām anvayuḥ śambaraṃ tadā //
yuktaṃ hayasahasreṇa śukavarṇena rājatā /
krauñcadhvajena dīptena rathenāhavaśobhinā //
vyāsaktavaidūryasuvarṇajālaṃ @
nānāvihaṃgair api bhakticitram |
vidyut prabhaṃ bhīmarathaṃ suvegaṃ @
rathaṃ samāruhya rarāja daityaḥ ||
anuhrādas tu tatraiva daityaḥ paramadurjayaḥ /
hiraṇyakaśipoḥ putraḥ prayayau yuddhalālasaḥ //
catuścakreṇa yānena trinalvapratimena tu /
yuktenāśvair mahāvīryaiḥ siṃhavaktrair ajihmagaiḥ //
yuktenoṣṭramukhair aśvair hemajālaparicchadaiḥ /
bhīmagambhīranādena nemighoṣeṇa vīryavān /
cālayan vasudhāṃ sarvāṃ saśailavanakānanām //
vinardamānā daityaughā anuhrādaṃ yayuḥ śubhāḥ /
anuhlādaṃ vinardanto daityaughāḥ paryavārayan /
śataṃ śatasahasrāṇāṃ rathānāṃ hemamālinām //
parighair bhiṇḍipālaiś ca bhallaiḥ prāsaiḥ paraśvadhaiḥ /
vividhāyudhahastās te śūlamudgarapāṇayaḥ //
suvarṇajālanirmuktair vajraiś ca samalaṃkṛtāḥ /
rathaiś cakraiś ca kavacaiḥ sajjamānā mahāsurāḥ //
tadā viśālocchritaśailarūpe @
babhau rathe kāñcanacitritāṅge |
daityādhipaḥ sarvabalānurūpe @
samāsthitas tu apratime surūpe ||
virocanaś ca balavān vaiśvānarasamadyutiḥ /
mahatā rathavaṃśena sarvāstrakuśalaḥ śuciḥ //
vyūhānāṃ viniyogajño jñānavijñānatattvavit /
baleḥ pitāsuravaraḥ surāṇām iva vāsavaḥ //
sarvāyudhavaropetaṃ kiṃkiṇījālabhūṣitaṃ /
yuktānāṃ vājimukhyānāṃ sahasreṇāśugāminām //
ratham āruhya daityendro babhau merur ivāparaḥ /
kiṃkiṇījālaparyantaṃ gajendradhvajaśobhitam /
saṃdhyābhrasamavarṇābhiḥ patākābhir alaṃkṛtam //
pravālajāmbūnadabhakticitraṃ @
vyālaṃ vimuktāntaranemighoṣam |
rathaṃ samāruhya kirīṭamālī @
yayau sa yuddhāya mahāsurendraḥ ||
virocanānujaś caiva kujambho nāma dānavaḥ /
syandanair bahusāhasrair maṇikāñcanabhūṣitaiḥ //
vṛto madabalotsiktair devārir arimardanaḥ /
varadānamadotsiktair devatānāṃ ca śatrubhiḥ /
prāsapāśagadāhastair dānavair yuddhakāṅkṣibhiḥ //
sa parvatanibhākāro bhinnāñjanacayaprabhaḥ /
mahatā bhrājamānena kirīṭena suvarcasā //
sarvaratnavicitreṇa kavacena ca saṃvṛtaḥ /
mahatā dīptavapuṣā rathenendur ivāṃśumān //
śātakaumbhena mahatā tālavṛkṣeṇa ketunā /
rarāja rathamadhyastho merustha iva bhāskaraḥ //
raṇapaṭur ativīryasattvabuddhiḥ @
surasamarābhimukhaḥ prayāti tūrṇam |
asuragaṇasamāvṛtaḥ kujambhas @
tridaśagaṇair iva vṛtrahāmarendraḥ ||
asilomā ca tatraiva dānavaḥ parvatāyudhaḥ /
dāruṇaṃ vapur āstāya dāruṇo dāruṇānanaḥ //
raudraḥ śakaṭacakrākṣo mahāmāyo mahābalaḥ /
kṛṣṇāvāsā mahādaṃṣṭro raktākṣo lohitānanaḥ //
vṛto daityasahasraughair giripādapayodhibhiḥ /
nānārūpadharair dīptair daityais tridaśaśatrubhiḥ //
te śūlahastā gagane caranta @
itas tatas toyadavṛndanādāḥ |
khaṃ chādayantas tapanīyaniṣkā @
yathotthitāḥ prāvṛṣi kālameghāḥ ||
anāyuṣāyāḥ putras tu vṛtro nāma mahāsuraḥ /
devaśatrur mahākāyas tāmrāsyo nirṇatodaraḥ //
dīptajihvo hariśmaśrur ūrdhvaromā mahāhanuḥ /
nīlāṅgo lohitagrīvaḥ kirīṭī lohitāṅgadaḥ //
ājānubāhur vikṛtaḥ śvetadaṃṣṭro vibhīṣaṇaḥ /
mahāmāyo mahābhīmo hemakeyūrabhūṣaṇaḥ //
mahatā maṇicitreṇa kavacena susaṃvṛtaḥ /
hemamālādharo raudraś cakraketur amarṣaṇaḥ //
kiṃkiṇīśatasaṃghuṣṭaṃ tapanīyavibhūṣitam /
yuktaṃ hayasahasreṇa raktadhvajapatākinā //
rathānīkena mahatā yuddhāyābhimukho yayau /
divyaṃ syandanam āsthāya daityānāṃ nandivardhanaḥ //
tapitakanakabindupiṅgalākṣo @
dititanayo 'surasainyayuddhanetā |
vikasitakamalābhacāruvaktraḥ @
sitadaśanaḥ śuśubhe rathāsanasthaḥ ||
ekacakras tu tatraiva sūryacakra ivoditaḥ /
kālacakrasamo raudraś cakrāyudha ivodyataḥ /
sarvāyudhamayaṃ divyaṃ ratham āsthāya bhāsvaram /
vṛto daityagaṇair dṛptaiḥ kālāyasaśilāyudhaiḥ //
tasyāśītisahasrāṇi rathānāṃ citrayodhinām /
sarve kālāntakaprakhyā rudhirākṣā mahābalāḥ //
āyasaiḥ kāñcanaiś caiva saṃnaddhā varavarmiṇaḥ /
vyarājantāntarikṣasthā nīlā iva payodharāḥ //
saṃdaṣṭauṣṭhapuṭā ghorā mahākāyā mahodarāḥ /
vadhāya surasainyasya saṃnahyanta mahābalāḥ //
sarve kālāntakaprakhyā vīrāḥ samaradurjayāḥ /
sāgarodaragambhīrā nīlavaktrā durāsadāḥ /
rejur yānto 'suravarā velātītā ivārṇavāḥ //
te bhīmamāyāḥ susamṛddhakāyāḥ @
kirīṭinaḥ kāñcanabhūṣitāṅgāḥ |
yayus tadā svāyudhadīptahastā @
nabhaḥ sapakṣā iva parvatendrāḥ ||
saṃdiṣṭo baliputreṇa vṛtrabhrātā mahāsuraḥ /
vadhāya surasainyasya saṃnahyasveti vīryavān //
hemamālī mahādaṃṣṭraḥ sragvī rucirakuṇḍalaḥ /
raktamālyāmbaradharaś caṇḍaḥ samaradurjayaḥ //
mahāvivṛttanayanaḥ sa kirīṭī dhanurdharaḥ /
prabhinna iva mātaṅgaḥ śārdūlasamavikramaḥ //
mahātālanibhaṃ cāpaṃ mahārucirasāyakam /
visphārayan mahāvegaṃ vajraniṣpeṣanisvanam /
rathena kharayuktena dhvajena bhujagena ca /
śuśubhe syandanasthaḥ sa saṃdhyāgata ivāṃśumān //
rathais tu bahusāhasrair hemapaṭṭavibhūṣitaiḥ /
śūlamudgarasaṃpūrṇais toyapūrṇair ivāmbudaiḥ /
saṃdaṣṭauṣṭhapuṭaḥ kruddho garjamāno 'tibhairavam //
sa daityendro 'bhicakrāma tasmin yuddha upasthite //
pavanasamagatir viśālavakṣā @
vikasitapaṅkajacārugarbhagauraḥ |
pravararathagato yayau sa tūrṇaṃ @
tridaśagaṇair abhilakṣitaprabhāvaḥ ||
siṃhikātanayaś caiva rāhur nāma mahāsuraḥ /
vikaṭaḥ parvatākāraḥ śataśīrṣaḥ śatodaraḥ //
pītamālyāmbaradharo jāmbūnadavibhūṣitaḥ /
snigdhavaidūryasaṃkāśaḥ padmapatranibhekṣaṇaḥ //
sarvakāñcanasaṃyuktaṃ maṇijālapariṣkṛtam /
patākāśatasaṃkīrṇaṃ yuktaṃ paramavājibhiḥ //
āruroha rathaṃ divyaṃ daityaḥ paramavīryavān /
nanāda ca mahānādaṃ kampayan vasudhātalam //
mayena vihito divyas tasya ketur hiraṇmayaḥ /
mayūraṃ sūryasaṃkāśaṃ kavacaṃ cāyasaprabhaṃ //
bhīmavegaravaiś cānyai rathair divyaiḥ subhāsuraiḥ /
nānāpraharaṇākīrṇaiḥ sevyamāno mahābalaḥ //
asuragaṇapatir gajendragāmī @
gatir abhavat sugatir mahāsurāṇām |
arigaṇam abhito vibhuḥ prayāto @
girivaram astam ivāṃśumān prayātaḥ ||
vipracittis tu tatraiva danor vaṃśavivardhanaḥ /
kaśyapasyātmajaḥ śrīmān brahmaṇas tejasā samaḥ //
yaṣṭā kratusahasrāṇāṃ vedavit tapasānvitaḥ /
svayaṃbhuvā dattavaro varadaś ca svayaṃprabhuḥ /
īśitvaṃ ca vaśitvaṃ ca mahattvaṃ ca mahādyuteḥ //
aiśvaryaguṇasaṃpanno brahmeva svayam urjitaḥ /
sārdhaṃ putraiś ca pautraiś ca saṃnahyata mahābalaḥ //
sarve māyādharāḥ śūrāḥ kṛtāstrā raṇadurjayāḥ /
sarve kamalavarṇābhā hemakūṭocchrayocchritāḥ //
sarve rajatasaṃkāśāḥ kailāsaśikharopamāḥ /
mayena nirmitās teṣāṃ sarve māyāmayā rathāḥ //
vicaranto vyarājanta śāradā iva toyadāḥ /
sarve haṃsadhvajāḥ śvetāḥ śvetadaṇḍasamucchrayāḥ //
śvetāmbaradharā daityāḥ śvetamālyavibhūṣitāḥ /
śvetātapatrāḥ sarve te śvetakuṇḍalamaṇḍitāḥ //
muktāhāravṛtoraskā bhānti nāgeśvarā iva /
mahāgrahanibhākārāḥ śatrūṇāṃ lomaharṣaṇāḥ /
raktacitrāmbaradharāś citrābharaṇabhūṣitāḥ //
trailokyavijayaṃ nāma ratham āsthāya vīryavān /
kailāsaśikharākāram aṣṭanalvāyatāntaram //
yuktaṃ vājisahasreṇa sitena śaśivarcasā /
patākāśatasaṃchannaṃ nānāyudhavikalpitam //
haṃsāṃśukundapratimaṃ viśālaṃ @
sitātapatraṃ danujeśvarasya |
vibhāti tasyopari dhāryamāṇaṃ @
śvetādrimūrdhāvagataḥ śaśāṅkaḥ ||
keśī dānavamukhyas tu jihmas tāmrākṣadarśanaḥ /
nīlameghacayaprakhyaḥ kālaḥ puruṣavigrahaḥ //
mahāgrahanibhākāraḥ śatrūnāṃ lomaharṣaṇaḥ /
citramālyāmbaradharo raktābharaṇabhūṣitaḥ //
śatākṣaḥ śatabāhuś ca hariśmaśrur mahābalaḥ /
śaṅkukarṇo mahānādo vapuṣā raudradarśanaḥ //
yuktaṃ mahiṣakair divyair ghaṇṭākoṭikṛtasvanam /
mahāvāridharākāram āsthāya ratham uttamam //
dhvajenoṣṭreṇa mahatā nīlakesaravarcasā /
nānārāgavicitrābhiḥ patākābhir vibūṣitam //
dvipañcāśatsahasrāṇi rathānām ugratejasām /
yayus tasyāsurendrasya prayātasya surān prati //
bhānti bhinnāñjananibhāḥ prayātasya mahātmanaḥ /
daṃṣṭrārdhacandravadanāḥ sabalākā ivāmbudāḥ //
tat tasya vaidūryasuvarṇacitraṃ @
vidyutprabhaṃ bhāskararaśmitulyam |
kirīṭam ābhāty asurottamasya @
dāvāgnidīptaṃ śikharaṃ yathādreḥ ||
vṛṣaparvāsuraś caiva śrīmān suraniṣūdanaḥ /
āruroha rathaṃ divyaṃ meruśṛṅgam ivāṃśumān //
pravālajāmbūnadacitrakūbaraṃ @
mahārathaṃ bhārasahaṃ mahārham |
svalaṃkṛtaṃ rājatahemamaṇḍalaṃ @
gabhastinakṣatrataḍinnikāśam ||
keyūrayuktāṅgadanaddhabāhuḥ @
sahasratāreṇa ca carmaṇā saḥ |
sāṃgrāmikair ābharaṇaiś ca citrair @
madhyāhnasūryapratimo babhūva ||
mahābalo baddhatalāṇgulitro @
balotkaṭaḥ kiṃśukalohitākṣaḥ |
pragṛhya cāmīkaracārucitraṃ @
cāpaṃ sthito vṛttaviśālanetraḥ ||
sainyeṣu saṃnāhavidhānatsu @
bhaṭeṣu yogyeṣu raṇāya bhūpate |
ratheṣu citrīkṛtakūbareṣu @
nāgeṣu yatteṣu raṇāya pattibhiḥ ||
mahāsurendraś ca mahāsurair vṛto @
balis tadā syandanam āruroha |
vaidūryahemopacitaṃ viśālaṃ @
vidyutprabhaṃ ṣoḍaśanalvamātram ||
yuktaṃ sahasreṇa diteḥ sutānāṃ @
gajānanānāṃ vikṛtānanānām |
cāmīkaroraḥsthalabhūṣitānāṃ @
pranardatāṃ prāvṛṣi cāmbudānām ||
mahārathaṃ devarathaprakāśaṃ @
sahasramāyena mayena sṛṣṭam |
īhāmṛgākrīḍitabhakticitraṃ @
divyaṃ rathaṃ vīrarathānuyātam ||
sarvāstrapūrnaṃ ca samīravegam |
sakiṃkiṇīkaṃ vimalaṃ suvistṛtaṃ @
hiraṇmayaiḥ padmaśatair alaṃkṛtam |
abhyādade vaijayantīṃ jayāya @
srajaṃ balir hemavicitrapuṣpām ||
ābadhya mālāṃ prababhau vicitrāṃ @
balis tadā bhāti bhujair viśālaiḥ |
rarāja taiḥ sarvasamṛddhiyuktair @
mahārciṣā sūrya ivāmbarasthaḥ ||
srajaṃ tadā badhyati cāsya durgāṃ @
sarvāsurāṇām iva hārabhūtām |
vairocaniḥ sarvaśriyābhijuṣṭo @
vibhrājate 'sau śaradīva candraḥ ||
meros taṭaiḥ kāñcanarāgaraktair @
ādityasaṃsaktam ivābhranīlam |
prāsāś ca pāśāś ca hiraṇyanaddhāś @
carmāṇi khaḍgāś ca paraśvadhāś ca ||
dhanūṃṣi vajrāyudhasaprabhāṇi @
divyā gadā vajramukhāś ca śaktyaḥ |
divyāś ca khaḍgā viśikhāś ca dīptā @
nārācapūrṇā vividhāś ca tūṇāḥ |
dhṛtā rathe daityavṛṣasya tasya @
cakāśire prajvalitā yatholkāḥ ||
taṃ cāmarāpīḍadharāḥ sudaṃṣṭrāḥ @
suvarṇamuktāmaṇihemacitrāḥ |
vījanti vālavyajanair vinītāḥ @
svalaṃkṛtāḥ syandanavedikāsthāḥ ||
ayaḥśirā aśvaśirā durāpaḥ @
śibir mataṅgo vikaṭaḥ śatākṣaḥ |
ajo nikumbhaḥ kupathaś ca dānavo @
rarakṣur ete daśa dānavādhipam ||
puraḥsarāś caiva sahasraśo 'surāḥ @
padātayo dānavarājarakṣiṇaḥ |
śataghnicakrāśaniśaktipāṇayaḥ @
prajagmur agre 'nilatulyaveginaḥ ||
ghaṇṭāsuśabdās tapanīyanaddhā @
āḍambarā jharjharaḍiṇḍimāś ca |
mahāravā dundubhayaś ca nedū @
rathaprayāṇe ditijeśvarasya ||
tasyocchritaḥ kāñcanavedikāḍhyo @
hiraṇmayo divyamahāpatākaḥ |
mahādhvajo vai tapanīyanaddho @
rarāja vīrasya yathā vivasvān ||
samucchritaṃ kāñcanamātapatraṃ @
srakkāñcanī vakṣasi cāsya bhāti |
samantataś cainam upācaranti @
daityarṣayaḥ prāñjalayo yajanti ||
purohitāḥ śatruvadhe samāhitās @
tathaiva cānye śrutaśīlavṛddhāḥ |
japaiś ca mantraiś ca tathauṣadhībhir @
mahātmanaḥ svastyayanaṃ pracakruḥ ||
sa tatra vastrāṇi śubhāś ca gāvaḥ @
phalāni puṣpāṇi tathaiva niṣkān |
balir daityo brāhmaṇebhyaḥ prayacchan @
virājate 'tīva yathā dhaneśaḥ ||
sahasrasūryo bahukiṃkiṇīkaḥ @
parārdhyajāmbūnadahemacitraḥ |
sahasracandrāyutatārakaś ca @
ratho baler agnir ivāvabhāti ||
tam āsthito dānavasaṃgṛhītaṃ @
mahābalaḥ kārmukadhṛksabāṇaḥ |
udvartayiṣyaṃs tridaśendrasenām @
atīva raudraṃ sa bibharti rūpam ||
sa vegavān vīrarathaughasaṃkulaḥ @
prayāti devān prati daityasāgaraḥ |
mahārṇavo vīcitaraṃgasaṃkulo @
yathā jalaughair yugasaṃkṣaye tathā ||
trailokyavitrāsakarair vapurbhis @
tāny agrato yānti bale rathasya |
mahābalāny ucchritakārmukāṇi @
saparvatānīva vanāni rājan ||
śrutas te daityasainyasya vistaro janamejaya /
bhūyas tridaśasainyasya śṛṇu vistaram āditaḥ //
daityānām atha saṃnāhaṃ dūtāc chrutvā surādhipaḥ //
surādhipas tu bhagavān ājñāpayata vai surān /
marudgaṇāṃs tathādityān viśvedevāṃś ca vāsavaḥ //
vasūnaṣṭau bhṛśaṃ sarvān yakṣarakṣomahoragān /
aṣṭau cāpi vasūṃs tūrṇaṃ yakṣarākṣasakiṃnarān /
vidyādharagaṇān sarvān gandharvāṃś ca mahābalān //
mahārṇavāṃś ca śailāṃś ca tathā rudrān mahaujasaḥ /
yamavaiśravaṇau cobhau varuṇaṃ ca jalādhipam //
ye tu siddhā mahātmānaḥ pitaraś ca manasvinaḥ /
rājarṣīṃś ca api śataśo yogasiddhāṃs tathaiva ca //
tridaśājñāpakaḥ śakra ājñāpayati vīryavān /
bhavanto daityanāśāya saṃnahyantām iti prabhuḥ //
śakrasya vacanaṃ śrutvā tataḥ sarve divaukasaḥ /
saṃnahyanta mahātmānaḥ śakrasya samavikramāḥ //
nānākavacinaḥ sarve vicitrakavacadhvajāḥ /
nānāyudhodyatakarā mattā iva mahāgajāḥ //
kecid āruruhur vyāghrān kecid āruruhur gajān /
kecid āruruhur nāgān kecid āruruhur vṛṣān //
harinetro hariśmaśrur dviradairāvatadhvajam /
rathaṃ harihayair yuktvā sa prāyāt samaraṃ prati //
ādityavarṇaṃ virajaṃ sudhautaṃ @
tvaṣṭrā svayaṃ nirmitam īśvarārtham |
jālaiś ca jāmbūnadabhakticitrair @
alaṃkṛtaṃ kāñcanadāmabhiś ca ||
sakūbaropaskaravandhureṣaṃ @
vidyutprabhābhiḥ kṛtam ābhitāmram |
kailāsaśṛṅgopamam indrayānaṃ @
sucārucārupraticakracakram ||
tārāsahasrai rucirair jvaladbhir @
devārdhamālyārcitasarvadeham |
samucchritaśrīdhvajam akṣayākṣam @
jājvalyamānaṃ vapuṣottamena ||
āsthāya taṃ bhāsvaram āśuvegaṃ @
śacīpatir lokapatiḥ sureśaḥ |
vajrasya bhartā bhuvanasya goptā @
yayau mahātmā bhagavān mahendraḥ ||
āmucya varmātha sahasratāraṃ @
hutāśanādityasamaprabhāvaṃ |
sūryaprabhaṃ cāmumuce kirīṭaṃ @
mālāṃ ca jāmbūnadavaijayantīm ||
tvaṣṭrā kṛtaṃ bhāsvararaśmidīptaṃ @
sutīkṣṇaghorāmalatīkṣṇadhāram |
mahāsurāṇāṃ rudhirārdram ugraṃ @
pragṛhya vajraṃ śataparvamukhyam ||
mahāśanī dve ca mahāgrahābhe @
dīptām amoghāṃ ca sa śaktim ugrām |
cakraṃ tathaindraṃ sumahac ca cāpaṃ @
pragṛhya śakraḥ prayayau raṇāya ||
sahasradṛgbhūtapatiḥ sanātanaḥ @
sanātanānām api yaḥ sanātanaḥ |
prayāti devādhipatir mahātmā @
vaiyāghram ādāya ca carma citram ||
kṣīrodadhikṣobhasamutthitāni @
purāmṛtād uttamabhūṣaṇāni |
devāsurāṇāṃ śramanirjitāni @
somārkanakṣatrataḍitprabhāṇi ||
dattāny adityā maṇikuṇḍalāni @
yuddhaṃ prayātasya sureśvarasya |
tair bhūṣito yāti sahasracakṣur @
uddyotayan vai vidiśo diśaś ca ||
hariḥ prabhur netrasahasracitro @
vibhāti yuddhābhimukhaḥ surendraḥ |
yathā sitaṃ śāradam abhravṛndaṃ @
nabhastalaṃ ṛkṣasahasracitram ||
airāvataṃ nāgavaraṃ mahātmā @
tadā samāruhya yayau raṇāya ||
stuvanti yāntaṃ vipulair vacobhir @
Original text: Harivaṃśa, Appendix I · Edition: Parashuram Lakshman Vaidya, Poona : Bhandarkar Oriental Research Institute 1969 (For details see the separate introduction on the Zürich server.) · Data entry Atul Agarwala J. Wayne Bass Julie Bélanger Peter Bisschop Horst Brinkhaus John Brockington Eva De Clercq André Couture James Fitzgerald Arlo Griffiths N. Hanemann Petteri Koskikallio Kreshi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0