હરિવંશ · ભાગ 481500

જાતરૂપમયૈઃ શૃઙ્ગૈર્ અપ્સરોગણસેવિતમ્ ॥
ગિરિઃ પુષ્પિતકશ્ ચૈવ લક્ષ્મીવાન્ પ્રિયદર્શનઃ ।
ઉત્થિતઃ સાગરં ભિત્ત્વા વયસ્યશ્ ચન્દ્રસૂર્યયોઃ ॥
રરાજ સુમહાશૃઙ્ગૈર્ ગગનં વિલિખન્ન્ ઇવ ।
ચન્દ્રસૂર્યાંશુસંકાશૈઃ સાગરામ્બુસમાવૃતઃ ॥
વિદ્યુત્વાન્ પર્વતઃ શ્રીમાન્ આયતઃ શતયોજનમ્ ।
વિદ્યુતાં યત્ર સંપાતા નિપાત્યન્તે નગોત્તમે ॥
ઋષભઃ પર્વતશ્ ચૈવ શ્રીમાન્ વૃષભસંસ્થિતઃ ।
કુઞ્જરઃ પર્વતશ્ ચૈવ યત્રાગસ્ત્યગૃહં મહત્ ॥
વિશાલરથ્યા દુર્ધર્ષા સર્પાણામ્ આલયા પુરી ।
તેષાં ભોગવતી ચાપિ દૈત્યેન્દ્રેણાભિકમ્પિતા ॥
મહામેઘો ગિરિશ્ ચૈવ પારિયાત્રશ્ ચ પર્વતઃ ।
ચક્રવાંશ્ ચ ગિરિશ્રેષ્ઠો વારાહશ્ ચૈવ પર્વતઃ ॥
પ્રાગ્જ્યોતિષપુરં ચૈવ જાતરૂપમયં શુભમ્ ।
યસ્મિન્ વસતિ દુષ્ટાત્મા નરકો નામ દાનવઃ ॥
મેઘશ્ ચ પર્વતશ્રેષ્ઠો મેઘગમ્ભીરનિસ્વનઃ ।
ષષ્ટિસ્ તત્ર સહસ્રાણિ પર્વતાનાં વિશાં પતે ॥
તરુણાદિત્યસંકાશો મેરુશ્ ચૈવ મહાગિરિઃ ।
દેવાવાસઃ શુભઃ પુણ્યો ગિરિરાજો હિરણ્મયઃ ॥
હેમશૃઙ્ગો મહાશૈલસ્ તથા મેઘસખો ગિરિઃ ।
કૈલાસશ્ ચાપિ શૈલેન્દ્રો દાનવેન્દ્રેણ કમ્પિતઃ ॥
વિન્ધ્યશ્ ચ તુ મહાશૈલો નાનાદ્રુમલતાયુતઃ ।
કમ્પિતો દાનવેન્દ્રેણ કુઞ્જરો બાહુશાલિના ॥
યક્ષરાક્ષસગન્ધર્વૈર્ નિત્યં સેવિતકંદરઃ ।
શ્રીમાન્ મનોહરશ્ ચૈવ નિત્યં પુષ્પિતપાદપઃ ॥
હેમપુષ્કરસંછન્નં તેન વૈખાનસં સરઃ ।
કમ્પિતં માનસં ચૈવ રાજહંસૈર્ નિષેવિતમ્ ॥
ત્રિશૃઙ્ગપર્વતશ્ ચૈવ કુમારી ચ સરિદ્વરા ।
તુષારચયસંકાશો મન્દરશ્ ચૈવ પર્વતઃ ॥
ઉશીરબીજશ્ ચ ગિરી રુદ્રોપસ્થસ્ તથાદ્રિરાટ્ ।
પ્રજાપતેશ્ ચ નિલયસ્ તથા પુષ્કરપર્વતઃ ॥
દેવાવૃત્પર્વતશ્ ચૈવ તથા ચૈવાલુકો ગિરિઃ ।
ક્રૌઞ્ચઃ સપ્તર્ષિશૈલશ્ ચ ધૂમવર્ણશ્ ચ પર્વતઃ ॥
એતે ચાન્યે ચ ગિરયો દેશા જનપદાસ્ તથા ।
નદ્યશ્ ચ સાગરાશ્ ચૈવ દાનવેન્દ્રેણ કમ્પિતાઃ ॥
કપિલશ્ ચ મહીપુત્રો વ્યાઘ્રાક્ષશ્ ચૈવ કમ્પિતઃ ।
ખેચરાશ્ ચ નિશાપુત્રાઃ પાતાલતલવાસિનઃ ॥
ગણસ્ તથાપરો રૌદ્રો મેઘનાદાઙ્કુશાયુધઃ ।
ન વવૌ ભગવાન્ વાયુર્ ન પ્રભાતિ સ્મ ભાસ્કરઃ ।
બ્રહ્માણ્ડં ક્ષુબ્ધમ્ અભવદ્ આપાતાલં સમન્તતઃ ।

એવં ક્ષુબ્ધં જગત્ સર્વં તસ્મિન્ ક્રુદ્ધે મહાસુરે ॥
ઊર્ધ્વગો ભીમવેગશ્ ચ સર્વ એવાભિકમ્પિતાઃ ॥
તત્રાદિત્યાશ્ ચ સાધ્યાશ્ ચ વિશ્વે ચ મરુતસ્ તથા ।
રુદ્રા દેવા મહાત્માનો વસવશ્ ચ મહાબલાઃ ॥
આગમ્ય તે મૃગેન્દ્રસ્ય સકાશં સૂર્યવર્ચસઃ ।
ઊચુઃ સંત્રસ્તમનસો દેવલોકક્ષયાર્દિતાઃ ॥
જહિ દેવ દિતેઃ પુત્રં દાનવં લોકનાશનમ્ ।
દુર્વૃત્તમ્ અસદાચારં સહ સર્વૈર્ મહાસુરૈઃ ॥
ત્વં હ્ય્ એષામ્ અન્તકો નાન્યો દૈત્યાનાં દૈત્યનાશનઃ ।
તન્ નાશય હિતાર્થાય લોકાનાં સ્વસ્તિ વૈ કુરુ ॥
ત્વં ગુરુઃ સર્વલોકાનાં ત્વમ્ ઇન્દ્રસ્ ત્વં પિતામહઃ ।
ઋતે ત્વદન્યઃ શરણં ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ ॥
તચ્ છ્રુત્વા વચનં દેવો દેવાનામ્ આદિસંભવઃ ।
નનાદ સુમહાનાદમ્ અતિગમ્ભીરનિસ્વનઃ ॥
પાટિતાન્ય્ અસુરેન્દ્રાણાં મૃગેન્દ્રેણ મહાત્મના ।
સિંહનાદેન મહતા હૃદયાનિ મનાંસિ ચ ॥
ગણઃ ક્રોધવશો નામ કાલકેયસ્ તથાપરઃ ।
અઙ્ગપુત્રો ગણશ્ ચાપિ બાહુશાલી તથાપરઃ ।
વેગશ્ ચ વેગલેયશ્ ચ સૈંહિકેયશ્ ચ વીર્યવાન્ ॥
સંહૃઆદીયો મહાનાદી મહાવેગસ્ તથાપરઃ ।
કપિલશ્ ચ મહીપુત્રો વ્યાઘ્રાક્ષઃ ક્ષિતિકમ્પનઃ ।
ખેચરાશ્ ચ નિશાપુત્રાઃ પાતાલતલચારિણઃ ॥
ગણસ્ તથાપરો રૌદ્રો મેઘનાદો ઽઙ્કુશાયુધઃ ।
ઊર્ધ્વગો ભીમવેગશ્ ચ ભીમકર્માર્કલોચનઃ ।
એતે ચાન્યે ચ બહવો વિવિધાયુધપાણયઃ ।
નૃસિંહમ્ અભ્યધાવન્ત પતઙ્ગા ઇવ પાવકમ્ ॥
તતો નૃસિંહઃ સંક્રુદ્ધસ્ તાન્ સર્વાન્ દૈત્યસત્તમાન્ ।
હુંકારેણૈવ સહસા ભસ્મસાદ્ અકરોત્ પ્રભુઃ ॥
તતસ્ તાન્ નિહતાન્ દૃષ્ટ્વા નૃસિંહેન મહાત્મના ।
પ્રલયાનલસંકાશઃ ક્રુદ્ધઃ કાલાન્તકોપમઃ ॥
વજ્રી શૂલી કરાલશ્ ચ હિરણ્યકશિપુસ્ તતઃ ॥
જીમૂતઘનસંકાશો જીમૂતઘનવેગવાન્ ।
જીમૂતઘનનિર્ઘોષો જીમૂતસદૃશદ્યુતિઃ ।
દૃપ્તૈર્ દૈત્યગણૈસ્ તુષ્ટો મૃગેન્દ્રેણ મહાત્મના ।
દેવારિર્ દિતિજો દૃપ્તો નૃસિંહં સમુપાદ્રવત્ ॥
દૃપ્તશાર્દૂલવિક્રમઃ ।
દીપ્તૈર્ દૈત્યગણૈર્ દૃપ્તાન્ @
ક્રુદ્ધો દૈત્યપતિસ્ તાવદ્ ધનુર્ આદાય સત્વરમ્ ।
દશયોજનવિસ્તારં શતયોજનમ્ આયતમ્ ॥
તસ્મિન્ ધનુષિ સંધાય વૈષ્ણવાસ્ત્રં મહાદ્યુતિઃ ।

નદન્ ભીમરવં ઘોરં સિંહસ્ય પુરતઃ સ્થિતઃ ॥
મુમોચ ચાસ્ત્રં દૈત્યેન્દ્રઃ સિંહો ઽપિ ચ તદ્ અગ્રસત્ ।
નારાયણં તતો ઽપ્ય્ અસ્ત્રં નિયોજ્ય ધનુષિ સ્થિતઃ ॥
દૃષ્ટ્વા તત્ કર્મ દૈત્યસ્ય નારસિંહો જનાર્દનઃ ।
તમ્ અભ્યધાવદ્ વેગેન દૈત્યેન્દ્રં પુરતઃ સ્થિતં ॥
જગ્રાહ ધનુરત્નં તત્ તં ચ બાણં મહાદ્યુતિઃ ।
ધનુરત્નં દ્વિધા કૃત્વા સિંહનાદં વ્યનીનદત્ ॥
તતો દૈત્યપતિશ્ ચૈવ ગદાં ગૃહ્ય મહાબલઃ ।
જઘાનોરસિ સિંહસ્ય તાં બભઞ્જ તથાચ્યુતઃ ॥
બાહુભ્યાં નારસિંહં તુ જગ્રાહ યુધિ દાનવઃ ।
તયોઃ સુતુમુલં યુદ્ધમ્ આસીદ્ દાનવદેવયોઃ ॥
બાહુભિર્ મુષ્ટિભિશ્ ચૈવ દન્તૈર્ મસ્તકસાયકૈઃ ।
શરૈશ્ ચાશનિકલ્પૈશ્ ચ ઉરસસ્ તાડનૈસ્ તથા ॥
તયોઃ પાદપ્રહારેણ નમિતા ભૂતધારિણી ।
બાહુભિર્ મર્દયામ્ આસ નૃસિંહો દિતિનન્દનમ્ ॥
એવં સંક્રીડ્ય બહુધા દેવદેવો જગત્પતિઃ ।
વધાય હિ મનો દધ્રે દૈત્યસ્ય હરિર્ ઈશ્વરઃ ॥
બાહુભ્યાં પરિજગ્રાહ સર્વલોકસ્ય પશ્યતઃ ।
અસિધારાનિભૈસ્ તીક્ષ્ણૈર્ મૃગેન્દ્રો હરિર્ ઈશ્વરઃ ।
હૃદયં દારયામ્ આસ દૈત્યેન્દ્રસ્ય મહાત્મનઃ ॥
સમુત્પત્ય તતસ્ તીક્ષ્ણૈર્ મૃગેન્દ્રેણ મહાનખૈઃ ।
તત્રોંકારસહાયેન વિદાર્ય નિહતો યુધિ ॥
મૃગેન્દ્રેણ હતં દૃષ્ટ્વા હિરણ્યકશિપું સુરાઃ ।
હૃષ્ટાઃ પ્રમુદિતાઃ સર્વે પૂજયન્તિ મૃગાધિપમ્ ॥
મહી ચ લોકશ્ ચ શસી નભશ્ ચ @
ગ્રહાશ્ ચ સૂર્યશ્ ચ દિશશ્ ચ સર્વાઃ ।
નદ્યશ્ ચ શૈલાશ્ ચ મહાર્ણવાશ્ ચ @
ગતાઃ પ્રકાશં દિતિપુત્રનાશાત્ ॥
તતઃ પ્રમુદિતા દેવા ઋષયશ્ ચ તપોધનાઃ ।
તુષ્ટુવુર્ વિધૈઃ સ્તોત્રૈર્ આદિદેવં સનાતનમ્ ॥
યત્ ત્વયા વિહિતં દેવ નારસિંહમ્ ઇદં વપુઃ ।
એતદ્ એવાર્ચયિષ્યન્તિ પરાવરવિદો જનાઃ ॥
વયં ચાપિ ત્વયાવિષ્ટં નારસિંહમ્ ઇદં વપુઃ ।
મૃગેન્દ્રત્વં ચ લોકેષુ સર્વસત્ત્વેષુ વા વિભો ।
ભજિષ્યન્તિ મહાભાગાસ્ ત્વદ્ભાવગતમાનસાઃ ।
સ્વાનિ સ્થાનાનિ ભૂતાનિ પ્રતિપન્નાનિ દેવતાઃ ।
ગાસ્યન્તિ ત્વાં ચ મુનયો મૃગેન્દ્ર ઇતિ નિત્યશઃ ।
ત્વત્પ્રસાદાત્ સ્વકં સ્થાનં પ્રતિપન્નાઃ સ્મ વૈ વિભો ॥
એવમ્ ઉક્તો દેવસંઘૈર્ નરસિંહો મહામનાઃ ।
બ્રહ્મા ચ પરમપ્રીતો વિષ્ણોઃ સ્તોત્રમ્ ઉદૈરયત્ ॥

ચતુર્વેદોદાહૃતાભિર્ ઋગ્ભિઃ સમભિતુષ્ટુવે ।
ભવાન્ અક્ષરમ્ અવ્યક્તમ્ અચિન્ત્યં ગુહ્યમ્ ઉત્તમમ્ ।
કૂટસ્થમ્ અકૃતં કર્તૃ સનાતનમ્ અનામયમ્ ॥
સાંખ્યે યોગે ચ યા બુદ્ધિસ્ તત્ત્વાર્થપરિનિષ્ટિતા ।
ભગવાન્ દેવ વિદ્યાત્મા પુરુષઃ શાશ્વતો ધ્રુવઃ ॥
ત્વં વ્યક્તશ્ ચ તથાવ્યક્તસ્ ત્વત્તઃ સર્વમ્ ઇદં જગત્ ।
ભવન્ મયા વયં દેવા ભવાન્ આત્મા ભવાન્ પ્રભુઃ ॥
ચતુર્વિભક્તમૂર્તિસ્ ત્વં સર્વલોકવિભુર્ ગુરુઃ ।
ચતુર્યુગસહસ્રેશઃ સર્વલોકાન્તકાન્તકઃ ॥
ચતુર્વેદશ્ ચતુર્હોત્રશ્ ચતુરાત્મા સનાતનઃ ।
પ્રતિષ્ઠા સર્વભૂતાનામ્ અનન્તબલપૌરુષઃ ।
કપિલપ્રભૃતીનાં ચ યતીનાં પરમા ગતિઃ ॥
અનાદિમધ્યનિધનઃ સર્વાત્મા પુરુષોત્તમઃ ।
સ્રષ્ટા ત્વં ત્વં ચ સંહર્તા ત્વમ્ એકો લોકભાવનઃ ॥
ભવાન્ બ્રહ્મા ચ રુદ્રશ્ ચ મહેન્દ્રો વરુણો યમઃ ।
ભવાન્ કર્તા વિકર્તા ચ લોકાનાં પ્રભવો ઽવ્યયઃ ॥
પરાં ચ સિદ્ધિં પરમં ચ દેવં @
પરં ચ મન્ત્રં પરમં તપશ્ ચ ।
પરં ચ ધર્મં પરમં યશશ્ ચ @
ત્વામ્ આહુર્ અગ્ર્યં પુરુષં પુરાણમ્ ॥
પરં ચ સત્યં પરમં હવિશ્ ચ @
પરં પવિત્રં પરમં ચ માર્ગમ્ ।
પરં ચ યજ્ઞં પરમં ચ હોત્રં @
ત્વામ્ આહુર્ અગ્ર્યં પુરુષં પુરાણમ્ ॥
પરં પરસ્યાપિ પરં પરં યત્ @
પરં પરસ્યાપિ પરં ચ દેવમ્ ।
પરાત્ પરસ્યાપિ પરં ચ લોકં @
પરાત્ પરસ્યાપિ પરં ચ મોક્ષમ્ ।
પરાત્ પરસ્યાપિ પરં પદં યત્ @
ત્વામ્ આહુર્ આદ્યં પુરુષં પુરાણમ્ ॥
પરં શરીરં પરમં ચ ધામ @
પરં ચ યોગં પરમામ્ ચ વાણીમ્ ।
પરં રહસ્યં પરમામ્ ગતિં ચ @
પરં પરસ્યાપિ પરં પ્રભું ચ ।
પરં પરસ્યાપિ પરાં ચ કીર્તિમ્ @
ત્વામ્ આહુર્ અગ્ર્યં મુનયશ્ ચ સર્વે ॥
પરં પરસ્યાપિ પરં ચ યોગં @
પરં પરં ચાપિ પરં ચ મોક્ષં ।
પરં પદં વિષ્ણુ સનાતનં ચ @
ત્વામ્ આહુર્ અગ્ર્યં પુરુષં પુરાણમ્ ॥

પરં પરસ્યાપિ પરં પદં યત્ @
પરં પરસ્યાપિ પરં ચ દેવમ્ ।
પરં પરસ્યાપિ પરમ્ પ્રભું ચ @
ત્વામ્ આહુર્ અગ્ર્યં પુરુષં પુરાણમ્ ॥
પરં પરસ્યાપિ પરં પ્રધાનં @
પરં પરસ્યાપિ પરં ચ તત્ત્વમ્ ॥
પરં પરસ્યાપિ પરં ચ ધાતૃ @
ત્વામ્ આહુર્ અગ્ર્યં પુરુષં પુરાણમ્ ॥
પરં પરસ્યાપિ પરં પ્રધાનં @
પરં ચ ગુપ્તં પરમં ચ મન્ત્રમ્ ।
પરેણ યોગેન પરં સુગુપ્તં @
ત્વામ્ આહુર્ અગ્ર્યં પુરુષં પુરાણમ્ ॥
પરં પરસ્યાપિ પરં રહસ્યં @
પરં પરસ્યાપિ પરં પરં યત્ ।
પરમ્ પરસ્યાપિ પરં તપો યત્ @
ત્વામ્ આહુર્ અગ્ર્યં પુરુષં પુરાણમ્ ॥
પરં પરસ્યાપિ પરં પરો યત્ @
પરં પરસ્યાપિ પરં વિભું ચ ।
પરમ્ પરસ્યાપિ પરં ચ દાનં @
ત્વામ્ આહુર્ અગ્ર્યં પુરુષં પુરાણમ્ ॥
પરં પરસ્યાપિ પરં ચ યોગં @
પરં પરસ્યાપિ પરં ચ મોક્ષમ્ ।
પરમ્ પરસ્યાપિ પરાં વિભૂતિં @
ત્વામ્ આહુર્ અગ્ર્યં પુરુષં પુરાણમ્ ॥
પરં પરસ્યાપિ પરં પુરાણં @
પરં ચ મન્ત્રમ્ પરમં ચ મન્ત્રમ્ ।
પરેણ યોગેન પરમં ચ ગુહ્યં @
ત્વામ્ આહુર્ અગ્ર્યં પુરુષં પુરાણમ્ ॥
પરં પરસ્યાપિ પરં પરાયણં @
પરં ચ ગુહ્યં પરમં ચ મન્ત્રમ્ ।
પરેણ યોગેન પરં સુગુપ્તં @
ત્વામ્ આહુર્ અગ્ર્યં પુરુષં પુરાણમ્ ॥
એવમ્ ઉક્ત્વા તુ ભગવાન્ સર્વલોકપિતામહઃ ।
સ્તુત્વા નારાયણં દેવં બ્રહ્મલોકં ગતઃ પ્રભુઃ ॥
હત્વા દૈત્યપતિં વિષ્ણુર્ અસુરાન્ દ્રાવયન્ રણે ।
દૈત્યરાજં તતશ્ ચક્રે પ્રહ્રાદં દાનવેશ્વરમ્ ॥
તતો નૃસિંહો ભગવાન્ પ્રહ્રાદમ્ ઇદમ્ અબ્રવીત્ ।
ધ્યાહિ માં સતતં દૈત્ય મનઃશુદ્ધિર્ ભવેત્ તવ ॥
તથેત્ય્ એવાબ્રવીદ્ દૈત્યઃ પ્રણમ્ય હરિમ્ ઈશ્વરમ્ ।
આદિદેવં જગન્નાથમ્ અક્ષરં પુષ્કરેક્ષણમ્ ॥

તતો નદત્સુ તૂર્યેષુ નૃત્યન્તીષ્વ્ અપ્સરઃસુ ચ ।
ક્શીરોદસ્યોત્તરં કૂલં જગામ પ્રભુર્ ઈશ્વરઃ ॥
નારસિંહીં તનુમ્ ત્યક્ત્વા સ્થાપયિત્વા ચ તદ્ વપુઃ ।
પૌરાણં રૂપમ્ આસ્થાય યયૌ સ ગરુડધ્વજઃ ॥
અષ્ટચક્રેણ યાનેન ભૂતિયુક્તેન શોભિના ।
અવ્યક્તપ્રકૃતિર્ દેવઃ સ્વસ્થાનમ્ અગમત્ પ્રભુઃ ॥
એવં મહાત્મના તેન નૃસિંહવપુષા તદા ।
દેવારિર્ નિહતો રાજન્ હિરણ્યકશિપુઃ પુરા ॥
તત્રાપિ યોગશયનં ચક્રે ચક્રગદાધરઃ ।
કિમ્ અપ્ય્ અચિન્ત્યં યોગાત્મા ચિન્તયામ્ આસ યોગવિત્ ॥
લોકસંરક્ષણપરઃ શેષે શેતે જગત્પતિઃ ।
શ્રિયસ્ ત્વ્ અઙ્કે તથાન્યસ્ય પાદૌ રક્તતલૌ હરિઃ ।
સુખં સ્વપિતિ યોગાત્મા બ્રાહ્મણાનાં હિતાય વૈ ॥
નારસિંહો મયા પ્રોક્તો વામનં શૃણ્વતઃ પરમ્ ।
પ્રાદુર્ભાવો નારસિંહઃ કીર્તિતઃ પરમાદ્ભુતઃ ।
વિષ્ણોશ્ ચ વામનત્વં હિ પ્રબ્રવીહિ સનાતનમ્ ॥
નૃસિંહ એષ કથિતો ભૂયો ઽયં વામનઃ પરઃ ।
યત્ર વામનમ્ આસ્થાય રૂપં રૂપવતાં વરઃ ॥
બલેર્ બલવતો યજ્ઞે બલિના વિષ્ણુના પુરા ।
વિક્રમૈસ્ ત્રિભિર્ આક્રમ્ય ત્રૈલોક્યમ્ અખિલં હૃતમ્ ॥
સમુદ્રવસના ચોર્વી નાનાનગવિભૂષિતા ।
હૃત્વા દત્તા સુરેન્દ્રાય શક્રાય પ્રભવિષ્ણુના ॥
અત્ર મે સંશયો બ્રહ્મન્ન્ અત્ર મે વિસ્મયો મહાન્ ।
કથં નારાયણો દેવો વામનત્વમ્ ઉપાગતઃ ॥
યઃ પુરાણે પુરાણાત્મા ભૂત્વા નારાયનો વિભુઃ ।
પદ્મનાભો મહાયોગી લોકાનાં પ્રકૃતિર્ વિભુઃ ॥
અનાદિમધ્યનિધનસ્ ત્રૈલોક્યાદિઃ સનાતનઃ ।
દેવદેવઃ સુરાધ્યક્ષઃ કૃષ્ણો લોકનમસ્કૃતઃ ॥
હવ્યકવ્યવહઃ શ્રીમાન્ હવ્યકવ્યભુગ્ અવ્યયઃ ॥
અદિત્યા દેવમાતુશ્ ચ કથં ગર્ભે ઽભવત્ પ્રભુઃ ।
સ્રષ્ટા યો વાસવસ્યાપિ સ કથં વાસવાનુજઃ ॥
પ્રસૂતો દિવિ દેવેશો વિષ્ણુત્વં પ્રાપ્તવાન્ કથમ્ ।
એતદ્ આચક્ષ્વ મે વિપ્ર પ્રાદુર્ભાવં મહાત્મનઃ ॥
શૃણુ રાજન્ કથાં દિવ્યામ્ અર્ચિતામ્ ઋષિપુંગવૈઃ ।
નમસ્ કૃત્ય જગન્નાથં દેવદેવં જનાર્દનમ્ ।
સમાહિતમના ભૂત્વા વિષ્ણુમ્ ઉદ્દિશ્ય ભક્તિતઃ ॥
પુરાણૈઃ કવિભિઃ પ્રોક્તાં બ્રહ્મોક્તાં બ્રહ્મણેરિતામ્ ॥
મારીચસ્ય સુરેશસ્ય કશ્યપસ્ય પ્રજાપતેઃ ।
અદિતિર્ દિતિર્ દ્વે ભાર્યે ભગિન્યૌ જનમેજય ॥
અદિત્યાં જજ્ઞિરે દેવાઃ કશ્યપસ્ય મહાત્મનઃ ।

ધાતાર્યમા ચ મિત્રશ્ ચ વરુણો ઽંશો ભગસ્ તથા ॥
ઇન્દ્રો વિવસ્વાન્ પૂષા ચ પર્જન્યો દશમસ્ તથા ।
તથૈકાદશમસ્ ત્વષ્ટા દ્વાદશો વિષ્ણુર્ ઉચ્યતે ॥
દિત્યાં જાતો હિ ભગવાન્ હિરણ્યકશિપુઃ પ્રભુઃ ।
ગણાઃ સુબહુશો રાજન્ દેશે દેશે સહસ્રશઃ ।
તસ્યાનુજશ્ ચ દૈત્યેન્દ્રો હિરણ્યાક્ષો મહાબલઃ ॥
હિરણ્યકશિપોઃ પુત્રાઃ પઞ્ચ ઘોરપરાક્રમાઃ ।
પ્રહ્રાદશ્ ચાનુહ્રાદશ્ ચ જમ્ભઃ સંહ્રાદ એવ ચ ॥
વિરોચનસ્ તુ પ્રાહ્રાદિસ્ તસ્ય પુત્રો બલિઃ સ્મૃતઃ ।
પુત્રપૌત્રં ચ બલવત્ તેષામ્ અક્ષયમ્ અવ્યયમ્ ॥
તેજસ્વિનાં સુરારીણાં દૈત્યેન્દ્રાણાં મનસ્વિનામ્ ।
તેષામ્ ઈશો મહાવીર્યો હિરણ્યકશિપુઃ પ્રભુઃ ॥
શશાસ સર્વાન્ દૈત્યૈન્દ્રો જિત્વા દેવાન્ સવાસવાન્ ।
તં દૃષ્ટ્વા ભગવાન્ વિષ્ણુર્ જઘાન હરિરૂપધૃક્ ॥
તસ્મિન્ હતે મહાવીર્યે વિષ્ણુના પ્રભવિષ્ણુના ।
ગણાઃ સુબહુશો રાજન્ દેશે દેશે સહસ્રશઃ ॥
તં દૃષ્ટ્વા નારસિંહેન હિરણ્યકશિપું હતમ્ ।
દૈત્યા દેવવધાર્થાય બલિમ્ ઇન્દ્રં પ્રચક્રિરે ॥
દૃષ્ટ્વા ધર્મપરં નિત્યં સત્યવાક્યં જિતેન્દ્રિયમ્ ।
શૌર્યાધ્યયનસંપન્નં સર્વજ્ઞાનવિશારદમ્ ॥
પરાવરગૃહીતાર્થં તત્ત્વદર્શિનમ્ અવ્યયમ્ ।
તેજસ્વિનં સુરરિપું હિરણ્યકશિપું યથા ॥
કૃતજ્ઞં દૃઢભક્તં ચ હિરણ્યકશિપોઃ સમમ્ ॥
અભિષેકેણ દિવ્યેન બલિં વૈરોચનિં તદા ।
દૈત્યાધિપત્યે દિતિજાસ્ તદા સર્વે ન્યયોજયન્ ॥
અભિષિક્તસ્ તુ દૈત્યૈસ્ તૈર્ બલિર્ બલિવતાં વરઃ ।
બ્રહ્મણા ચૈવ તુષ્ટેન હિરણ્યકશિપોઃ પદે ॥
અભિષિક્તો ઽસુરગણૈર્ બલિર્ વૈરોચનિસ્ તથા ।
કાઞ્ચનૈઃ કલશૈઃ સ્ફીતૈઃ સર્વતીર્થામ્બુસંભૃતૈઃ ॥
જયશબ્દં તતશ્ ચક્રુર્ અભિષિક્તસ્ય દાનવાઃ ।
બલેર્ અતુલવીર્યસ્ય સિંહાસનગતસ્ય વૈ ॥
કૃત્વેન્દ્રં દાનવાઃ સર્વે બલિં બલવતાં વરમ્ ।
તતો વિજ્ઞાપયામ્ આસુઃ શિરોભિઃ પતિતાઃ ક્ષિતૌ ॥
વિદિતં તવ દૈત્યેન્દ્ર હિરણ્યકશિપોર્ યથા ।
ત્રૈલોક્યમ્ આસીદ્ અખિલં જગત્ સ્થાવરજઙ્ગમમ્ ॥
પિતામહં તુ હત્વા તે સુરૈઃ સુરનિષૂદન ।
હૃતં તદ્ એવ ત્રૈલોક્યં શક્રશ્ ચૈવાભિષેચિતઃ ।
હત્વેન્દ્રમ્ અમરૈઃ સાર્ધમ્ અસ્માભિઃ સહ દાનવ ।
તત્ પિતામહરાજ્યં સ્વં પ્રત્યાહર્તુમ્ ઇહાર્હસિ ॥
અસ્માભિઃ સહિતો નાથ ત્રૈલોક્યમ્ ઇદમ્ અવ્યયમ્ ।

પ્રત્યાનયસ્વ ભદ્રં તે રાજ્યં પૈતામહં વિભો ॥
અસુરગણસહસ્રસંવૃતસ્ ત્વં @
જય દિવિ દેવગણાન્ સહાનુજસ્ ત્વમ્ ।
અમિતબલપરાક્રમો ઽસિ રાજન્ન્ @
અતિશયસે સ્વગુણૈઃ પિતામહં સ્વમ્ ॥
નિશમ્ય તેષાં વચનં મહામતિર્ @
બલિસ્ તદા પ્રીતમના મહાબલઃ ।
આજ્ઞાપયામ્ આસ સ દૈત્યકોટીસ્ @
ત્રૈલોક્યમ્ અદ્યૈવ જયામ સર્વમ્ ॥
તસ્ય તદ્ વચનં શ્રુત્વા બલેર્ વૈરોચનસ્ય તુ ।
ઉદ્યોગં પરમં ચક્રુર્ દાનવા યુદ્ધદુર્મદાઃ ॥
મહાપદ્મો નિકુમ્ભશ્ ચ કુમ્ભકર્ણશ્ ચ વીર્યવાન્ ।
કાઞ્ચનાક્ષઃ કપિસ્કન્ધો મૈનાકઃ ક્ષિતિકમ્પનઃ ॥
સિતકેશોર્ધ્વવસ્ત્રશ્ ચ વજ્રનાભઃ શિખી જટી ।
સહસ્રબહુર્ વિકચો વ્યાઘ્રાક્ષઃ પ્રિયદર્શનઃ ॥
વિકૃતો દીર્ઘજિહ્વશ્ ચ માનુષાશન એવ ચ ॥
એકાક્ષ એકપાન્મુણ્ડો વિદ્યુદક્ષશ્ ચતુર્ભુજઃ ।
ગજોદરો ગજશિરા ગજસ્કન્ધો ગજેક્ષણઃ ॥
ક્ષિતિસ્ કન્ધઃ ક્ષોભણો ઽથ ભગ્નનેત્રો ગવેક્ષણઃ ।
કપિસ્ કન્ધઃ ક્ષોભણો ઽથ કાઞ્ચન્ આક્ષો ગવેક્ષણઃ ।
અષ્ટદંષ્ટ્રશ્ ચતુર્વક્ત્રો મેઘનાદી જલંધમઃ ।
કરાલો જ્વાલજિહ્વશ્ ચ શતાઙ્ગઃ શતલોચનઃ ॥
સહસ્રપાત્ કૃષ્ણમુખઃ કૃષ્ણશ્ ચૈવ મહાસુરઃ ।
રણોત્કટો દાનપતિઃ શૈલકમ્પી કુલાકુલિઃ ॥
સમુદ્રો રભસશ્ ચણ્ડો ધૂમ્રશ્ ચૈવ પ્રિયંકરઃ ।
ગોવ્રજો ગોક્ષુરો રૌદ્રો ગોદન્તઃ સ્વસ્તિકો ધ્રુવઃ ॥
માંસપો મામ્સભક્ષશ્ ચ વેગવાન્ કેતુમાઞ્ શિનિઃ ।
પઞ્કદિગ્ધશરીરશ્ ચ બૃહત્કીર્તિર્ મહાહનુઃ ॥
સમપ્રભો વિકુમ્ભાણ્ડો વિરૂપાક્ષો હરાહરૌ ।
શ્વેતશીર્ષશ્ ચન્દ્રહનુશ્ ચન્દ્રહા ચન્દ્રતાપનઃ ॥
વિક્ષરો દીર્ઘબાહુશ્ ચ મદ્યપો મારુતાશનઃ ।
કાલકઞ્જો મહાક્રોધઃ સરભઃ શલભઃ ક્રથઃ ॥
સમુદ્રમથનો નાદી વિતતશ્ ચ મહાબલઃ ।
પ્રલમ્બો નરકો વાલી ધેનુકઃ કાલલોચનઃ ॥
વરિષ્ઠશ્ ચ ગવિષ્ઠશ્ ચ ભૂતલોન્મથનો વિભુઃ ।
દુષ્પ્રસાદઃ કિરીટી ચ સૂચીવક્ત્રો મહાસુરઃ ॥
સુબાહુઃ કુબ્જબાહુશ્ ચ કરુણઃ કલશોદરઃ ।
સોમપો દેવયાજી ચ પ્રવરો વીરમર્દનઃ ॥
શુશ્રૂષુઃ ખણ્ડશક્તિશ્ ચ કુણિનેત્રઃ શશિધ્વજઃ ।
વિદ્યુદ્દંષ્ટ્રો ભીષણશ્ ચ બાલનાગો મહાબલઃ ।

યથાસ્મૃતિ મયા પ્રોક્તા મરીચેઃ કીર્તિવર્ધનાઃ ॥
એતે ચાન્યે ચ બહવો નાનાભૂશણભૂષિતાઃ ।
રથૌઘૈર્ બહુસાહસ્રૈર્ યયુર્ યોદ્ધુમ્ અરિંદમાઃ ॥
દિવ્યામ્બરધરા દૈત્યા દિવ્યમાલ્યાનુલેપનાઃ ।
દિવ્યૈશ્ ચ કવચૈર્ નદ્ધા દિવ્યૈશ્ ચૈવોચ્છ્રિતૈર્ ધ્વજૈઃ ॥
દિવ્યાયુધધરા દૈત્યા ગર્જમાના યથામ્બુદાઃ ।
ભૃહદ્ભી રથનિર્ઘોષૈશ્ ચાલયન્તો વસુંધરામ્ ॥
મહાબલા દિવ્યબલાસ્ત્રધારિણો @
ભુજંગભોગપ્રતિમૈર્ મહાભુજૈઃ ।
સુદુર્જયા દૈત્યવૃષાઃ સુરારયો @
દિતિપ્રિયા લોહિતલોહિતેક્ષણાઃ ॥
તે જગ્મુર્ અર્કજ્વલનોગ્રવીર્યા @
મહેન્દ્રવજ્રાશનિતુલ્યવેગાઃ ।
વિવૃદ્ધદંષ્ટ્રા હરિધૂમકેશા @
વિનર્દમાનાઃ શરદીવ મેઘાઃ ॥
સહસ્રબાહુર્ બાણશ્ ચ બલેઃ પુત્રો મહાસુરઃ ।
રથાતિરથકોટ્યાસૌ સંનહ્યત મહાબલઃ ॥
સર્વે માયાધરા દૈત્યાઃ સર્વે દિવ્યાસ્ ત્રયોધિનઃ ।
સર્વે મદબલોત્સિક્તાઃ સર્વે લબ્ધવરાસ્ તથા ॥
સર્વે કઞ્ચનશૈલાભાઃ પીતકૌશેયવાસસઃ ।
કિરીટોષ્ણીષમુકુટા દિવ્યભૂષણભૂષિતાઃ ॥
હિરણ્યકવચાઃ સર્વે હિરણ્યધ્વજકેતવઃ ।
સ્યન્દનસ્થા વ્યરાજન્ત શારદાઃ ખે ગ્રહા ઇવ ॥
તાપનીયૈર્ વરૈર્ નિષ્કૈર્ અનલજ્વલિતપ્રભૈઃ ।
હેમપર્વતશૃઙ્ગસ્થાઃ પુષ્પિતા ઇવ કિંશુકાઃ ॥
તેષાં મધ્યગતો બાણઃ પ્રાવૃષીવોત્થિતો ઘનઃ ।
સ્થિતઃ શક્તિગદાપાણિસ્ ત્રિનલ્વપ્રતિમે રથે ॥
ચિત્રાક્ષેષાધ્વજયુગે ચિત્રભક્તિવિરાજિતે ।
ગદાપરિઘસંપૂર્ને હેમજાલવિભૂષિતે ॥
અન્વીયમાનો દિતિજૈર્ વાલખિલ્યૈર્ ઇવાંશુમાન્ ।
નાનાપ્રહરણૈર્ ઘોરૈસ્ તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રૈર્ ઇવોરગૈઃ ॥
પઞ્ચ તસ્ય મહાવીર્યા દાનવા યુદ્ધદુર્મદાઃ ।
રરક્ષૂ રથમ્ અવ્યગ્રા વ્યાદિતાસ્યા ભયાવહાઃ ॥
સુબાહુર્ મેઘનાદશ્ ચ ભીમવેગશ્ ચ વીર્યવાન્ ।
તથા ગગનમૂર્ધા ચ વેગવાન્ કેતુમાન્ અપિ ॥
કનકરજતભક્તિચિત્રપાર્શ્વે @
પતગપતિપ્રતિમે રથે સ્થિતો ઽભૂત્ ।
જલદનિનદતુલ્યનેમિઘોષે @
સુરગણસૈન્યવધાય દાનવેન્દ્રઃ ॥
અનાયુષાયાઃ પુત્રસ્ તુ બલો નામ મહાસુરઃ ।

વૃતઃ શતસહસ્રેણ રથાનાં ભીમવર્ચસામ્ ॥
યુક્તમ્ ઋક્ષસહસ્રેણ રથમ્ આરુહ્ય વીર્યવાન્ ।
નીલાયસમયં ઘોરં વાયસાઙ્કં સુદુર્જયમ્ ॥
નીલામ્બરધરઃ શ્રીમાન્ વૈડૂર્યાચલસંનિભઃ ।
મહતા રથવૃન્દેન પ્રયયૌ દાનવસ્ તદા ।
તત્રૈકાર્ણવસંકાશે સૈન્યમધ્યે વ્યરાજત ।
પ્રભાતસમયે શ્રીમાન્ સમુદ્રસ્થ ઇવાંશુમાન્ ॥
સુતપ્તજામ્બૂનદતુલ્યવર્ચસા @
નિશાકરાકારતડિદ્ગુણાકરઃ ।
કિરીટમુખ્યેન વિભાતિ શોભિના @
યથા ગિરિઃ શૃઙ્ગવરેણ ભાસ્વતા ॥
ષષ્તિં રથસહસ્રાણિ નમુચેર્ અસુરસ્ય વૈ ।
ખરયુક્તાણિ સર્વાણિ મેઘતુલ્યરવાણિ ચ ॥
નાનાપ્રહરણાઃ સર્વે સર્વે તે ચિત્રયોધિનઃ ।
મહાભ્રઘનસંકાશા વેગવન્તો મહાબલાઃ ॥
રથો વ્યાઘ્રસહસ્રેણ યુક્તઃ પરમવેગવાન્ ।
નમુચેર્ અસુરેન્દ્રસ્ય સર્વરત્નવિભૂષિતઃ ॥
શાર્દૂલચિહ્નઃ શુશુભે તસ્ય કેતુર્ હિરણ્મયઃ ।
રથમધ્યે ઽસુરેશસ્ય મધ્યંદિનરવિર્ યથા ॥
સ ભીમવેગશ્ ચ મહાબલશ્ ચ @
પ્રગૃહ્ય ચાપં હિમવાન્ ઇવ સ્થિતઃ ।
નીલામ્બરઃ કાઞ્ચનપટ્ટનદ્ધો @
દિશાગજો યદ્વદ્ ઉપેતકક્ષઃ ॥
કિંકિણીજાલનિર્ઘોષં તપનીયવિભૂષિતમ્ ।
સપતાકધ્વજોપેતં સસંધ્યમ્ ઇવ તોયદમ્ ॥
ચક્રૈશ્ ચતુર્ભિઃ સંયુક્તં અષ્ટનલ્વાયતાન્તરમ્ ।
હેમજાલાકુલં દીપ્તં કાલચક્રમ્ ઇવોદ્યતમ્ ॥
નાનાયુધધરં દિવ્યં વ્યાઘ્રચર્મપરિષ્કૃતમ્ ।
ઈહામૃગગણાકીર્ણં ચિત્રભક્તિવિરાજિતમ્ ॥
તૂણીરશતસંપૂર્ણં શક્તિતોમરસંકુલમ્ ।
ગદામુદ્ગરસંબાધં ધનૂરત્નવિબૂષિતમ્ ॥
યુક્તમ્ ઋક્ષસહસ્રેણ લમ્બકેસરવર્ચસા ।
રાજતેન વિકીર્ણેન શોભિતં સિમ્હકેતુના ॥
સ તેન શુશુભે દૈત્યો વિશ્વકર્મા મયો બલી ।
રથરત્ને સ્થિતઃ શ્રીમાન્ ઉદયસ્થ ઇવાંશુમાન્ ॥
હિમરજતસુચારુશોભિતાઙ્ગં @
મણિકનકોજ્જ્વલચારુભક્તિચિત્રમ્ ।
અયુતશતસહસ્રમ્ ઊર્જિતાનામ્ @
અયમ્ અનુયાતિ મહાહવે રથાનામ્ ॥
પુલોમા તુ મહાદૈત્યસ્ તિમિરાકારગહ્વરઃ ।

આરુરોહાયસં ઘોરં રથં પરરથારુજમ્ ॥
ઉત્કીર્ણપર્વતાકારં લોહજાલાન્તરાન્તરમ્ ।
નેમિઘોષેણ મહતા ક્ષુભ્યન્તમ્ ઇવ સાગરમ્ ॥
ગદાપરિઘનિસ્ત્રિંસૈઃ સતોમરપરશ્વધૈઃ ।
શક્તિમ્ ઉદ્ગરસંકીર્ણં સતોયમ્ ઇવ તોયદમ્ ॥
રથમ્ ઉષ્ટ્રસહસ્રેણ સંયુક્તં વાયુવેગિણા ।
પુલોમારુહ્ય યુદ્ધાય પ્રસ્થિતો યુદ્ધદુર્મદઃ ॥
ષષ્ટિં રથસહસ્રાણિ પુલોમાનં મહારથમ્ ।
અન્વયુઃ સૂર્યવર્ણાણિ પ્રદીપ્તાનીવ તેજસા ॥
ખડ્ગધ્વજેન મહતા તપ્તકાઞ્ચનવર્ચસા ।
ભ્રાજતે રથમધ્યસ્થઃ પર્વતસ્થ ઇવાંશુમાન્ ॥
સ ચારુચામીકરપટ્ટનદ્ધાં @
મહાગદાં કાલનિભાં મહાબલઃ ।
પ્રગૃહ્ય બભ્રાજ સ સૈન્યમધ્યે @
કાર્ષ્ણાયસઃ કેતુર્ ઇવોત્થિતોર્વ્યામ્ ॥
હયગ્રીવસ્ તુ બલવાન્ હયગ્રીવો મહાબલઃ ।
વૃતઃ શતસહસ્રેણ રથાનાં રથસત્તમઃ ॥
ધરાધરનિભાકારં સપત્નાનીકમર્દનમ્ ।
સ્યન્દનં ભીમમ્ આસ્થાય યુદ્ધાયાભિમુખઃ સ્થિતઃ ॥
શ્વેતશૈલપ્રતીકાશઃ શ્વેતકુણ્ડલભૂષણઃ ।
શુશુભે રથમધ્યસ્થઃ શ્વેતશૃઙ્ગ ઇવાચલઃ ॥
મહતા સપ્તશીર્ષેણ શોભિના નાગકેતુના ।
વૈદૂર્યમણિચિત્રેન પ્રવાલાઙ્કુરશોભિના ॥
અમિતબલપરાક્રમદ્યુતીનામ્ @
વરરથિનામ્ અનુજગ્મુર્ ઊર્જિતાનામ્ ।
અસુરગણશતાણિ ગચ્છમાનં @
ત્રિદશગણા ઇવ વાસવં પ્રયાન્તમ્ ॥
પ્રહ્રાદસ્ તુ મહાપ્રાજ્ઞઃ સર્વશાસ્ત્રવિશારદઃ ।
સર્વમાયાધરઃ શ્રીમાન્ યષ્ટા ક્રતુશતૈર્ અપિ ॥
સમનહ્યત તેજસ્વી પાવકાર્ચિઃ સમપ્રભઃ ।
રથાનીકેન મહતા દુર્દિનામ્ભોદનાદિના ॥
શૂરેણામિતવીર્યેણ હેમકુણ્ડલધારિણા ।
વૃતો દૈત્યસહસ્રેણ દેવૈર્ ઇવ પિતામહઃ ॥
સ્વવીર્યાદ્ અગ્રણીર્ દૃપ્તો મત્તવારણવિક્રમઃ ।
સુરસૈન્યસ્ય સર્વસ્ય પ્રતિરોધ ઇવ સ્થિતઃ ॥
સ ધૈર્યેણોદધેસ્ તુલ્યો વપુષાગ્નિર્ ઇવ જ્વલન્ ।
તેજસા ભાસ્કરાકારઃ ક્ષમયા પૃથિવીસમઃ ॥
તાલધ્વજેન દીપ્તેન રથેનાતિવિરાજતા ।
તં યાન્તમ્ અનુયાન્તિ સ્મ દાનવાઃ શતસંઘશઃ ॥
સર્વે હિરણ્યકવચાઃ સર્વે રત્નવિભૂષિતાઃ ।

દિવ્યાઙ્ગરાગાભરણાઃ સમરેષ્વ્ અનિવર્તિનઃ ॥
જામ્બૂનદવિચિત્રાઙ્ગા વૈદૂર્યવિકૃતાઙ્ગદાઃ ।
દિવ્યસ્યન્દનમધ્યસ્થાઃ ખસ્થા ઇવ મહાગ્રહાઃ ॥
આચારવાંશ્ ચૈવ જિતેન્દ્રિયશ્ ચ @
ધર્મે રતઃ સત્યપરો ઽનસૂયઃ ।
સ્થિતો ઽગ્નિતોયામ્બુદવાયુકલ્પો @
રૂપી યથા સર્વહરઃ કૃતાન્તઃ ॥
શમ્બરસ્ તુ મહામાયો દૈત્યાનાં રથયૂથપઃ ।
આરુરોહ રથં દિવ્યં સર્વયુદ્ધવિશારદઃ ॥
લોહિતાક્ષો મહાબાહુઃ પ્રતપ્તોત્તમકુણ્ડલઃ ।
જીમૂતઘનસંકાશો દિવ્યસ્રગનુલેપનઃ ॥
વિદ્યુદ્દ્યોતનિકાશેન મુકુટેનાર્કવર્ચસા ।
મણિરત્નવિચિત્રેણ વૈદૂર્યાન્તરશોભિના ॥
તાપનીયેન મહતા કવચેન વિરાજતા ।
સંધ્યાભ્રેણેવ સંછન્નઃ શ્રીમાન્ અસ્તશિલોચ્ચયઃ ॥
ત્રિંશચ્છતસહસ્રાણિ દૈત્યાનાં ચિત્રયોધિનામ્ ।
બલિનાં કાલકલ્પાનામ્ અન્વયુઃ શમ્બરં તદા ॥
યુક્તં હયસહસ્રેણ શુકવર્ણેન રાજતા ।
ક્રૌઞ્ચધ્વજેન દીપ્તેન રથેનાહવશોભિના ॥
વ્યાસક્તવૈદૂર્યસુવર્ણજાલં @
નાનાવિહંગૈર્ અપિ ભક્તિચિત્રમ્ ।
વિદ્યુત્ પ્રભં ભીમરથં સુવેગં @
રથં સમારુહ્ય રરાજ દૈત્યઃ ॥
અનુહ્રાદસ્ તુ તત્રૈવ દૈત્યઃ પરમદુર્જયઃ ।
હિરણ્યકશિપોઃ પુત્રઃ પ્રયયૌ યુદ્ધલાલસઃ ॥
ચતુશ્ચક્રેણ યાનેન ત્રિનલ્વપ્રતિમેન તુ ।
યુક્તેનાશ્વૈર્ મહાવીર્યૈઃ સિંહવક્ત્રૈર્ અજિહ્મગૈઃ ॥
યુક્તેનોષ્ટ્રમુખૈર્ અશ્વૈર્ હેમજાલપરિચ્છદૈઃ ।
ભીમગમ્ભીરનાદેન નેમિઘોષેણ વીર્યવાન્ ।
ચાલયન્ વસુધાં સર્વાં સશૈલવનકાનનામ્ ॥
વિનર્દમાના દૈત્યૌઘા અનુહ્રાદં યયુઃ શુભાઃ ।
અનુહ્લાદં વિનર્દન્તો દૈત્યૌઘાઃ પર્યવારયન્ ।
શતં શતસહસ્રાણાં રથાનાં હેમમાલિનામ્ ॥
પરિઘૈર્ ભિણ્ડિપાલૈશ્ ચ ભલ્લૈઃ પ્રાસૈઃ પરશ્વધૈઃ ।
વિવિધાયુધહસ્તાસ્ તે શૂલમુદ્ગરપાણયઃ ॥
સુવર્ણજાલનિર્મુક્તૈર્ વજ્રૈશ્ ચ સમલંકૃતાઃ ।
રથૈશ્ ચક્રૈશ્ ચ કવચૈઃ સજ્જમાના મહાસુરાઃ ॥
તદા વિશાલોચ્છ્રિતશૈલરૂપે @
બભૌ રથે કાઞ્ચનચિત્રિતાઙ્ગે ।
દૈત્યાધિપઃ સર્વબલાનુરૂપે @

સમાસ્થિતસ્ તુ અપ્રતિમે સુરૂપે ॥
વિરોચનશ્ ચ બલવાન્ વૈશ્વાનરસમદ્યુતિઃ ।
મહતા રથવંશેન સર્વાસ્ત્રકુશલઃ શુચિઃ ॥
વ્યૂહાનાં વિનિયોગજ્ઞો જ્ઞાનવિજ્ઞાનતત્ત્વવિત્ ।
બલેઃ પિતાસુરવરઃ સુરાણામ્ ઇવ વાસવઃ ॥
સર્વાયુધવરોપેતં કિંકિણીજાલભૂષિતં ।
યુક્તાનાં વાજિમુખ્યાનાં સહસ્રેણાશુગામિનામ્ ॥
રથમ્ આરુહ્ય દૈત્યેન્દ્રો બભૌ મેરુર્ ઇવાપરઃ ।
કિંકિણીજાલપર્યન્તં ગજેન્દ્રધ્વજશોભિતમ્ ।
સંધ્યાભ્રસમવર્ણાભિઃ પતાકાભિર્ અલંકૃતમ્ ॥
પ્રવાલજામ્બૂનદભક્તિચિત્રં @
વ્યાલં વિમુક્તાન્તરનેમિઘોષમ્ ।
રથં સમારુહ્ય કિરીટમાલી @
યયૌ સ યુદ્ધાય મહાસુરેન્દ્રઃ ॥
વિરોચનાનુજશ્ ચૈવ કુજમ્ભો નામ દાનવઃ ।
સ્યન્દનૈર્ બહુસાહસ્રૈર્ મણિકાઞ્ચનભૂષિતૈઃ ॥
વૃતો મદબલોત્સિક્તૈર્ દેવારિર્ અરિમર્દનઃ ।
વરદાનમદોત્સિક્તૈર્ દેવતાનાં ચ શત્રુભિઃ ।
પ્રાસપાશગદાહસ્તૈર્ દાનવૈર્ યુદ્ધકાઙ્ક્ષિભિઃ ॥
સ પર્વતનિભાકારો ભિન્નાઞ્જનચયપ્રભઃ ।
મહતા ભ્રાજમાનેન કિરીટેન સુવર્ચસા ॥
સર્વરત્નવિચિત્રેણ કવચેન ચ સંવૃતઃ ।
મહતા દીપ્તવપુષા રથેનેન્દુર્ ઇવાંશુમાન્ ॥
શાતકૌમ્ભેન મહતા તાલવૃક્ષેણ કેતુના ।
રરાજ રથમધ્યસ્થો મેરુસ્થ ઇવ ભાસ્કરઃ ॥
રણપટુર્ અતિવીર્યસત્ત્વબુદ્ધિઃ @
સુરસમરાભિમુખઃ પ્રયાતિ તૂર્ણમ્ ।
અસુરગણસમાવૃતઃ કુજમ્ભસ્ @
ત્રિદશગણૈર્ ઇવ વૃત્રહામરેન્દ્રઃ ॥
અસિલોમા ચ તત્રૈવ દાનવઃ પર્વતાયુધઃ ।
દારુણં વપુર્ આસ્તાય દારુણો દારુણાનનઃ ॥
રૌદ્રઃ શકટચક્રાક્ષો મહામાયો મહાબલઃ ।
કૃષ્ણાવાસા મહાદંષ્ટ્રો રક્તાક્ષો લોહિતાનનઃ ॥
વૃતો દૈત્યસહસ્રૌઘૈર્ ગિરિપાદપયોધિભિઃ ।
નાનારૂપધરૈર્ દીપ્તૈર્ દૈત્યૈસ્ ત્રિદશશત્રુભિઃ ॥
તે શૂલહસ્તા ગગને ચરન્ત @
ઇતસ્ તતસ્ તોયદવૃન્દનાદાઃ ।
ખં છાદયન્તસ્ તપનીયનિષ્કા @
યથોત્થિતાઃ પ્રાવૃષિ કાલમેઘાઃ ॥
અનાયુષાયાઃ પુત્રસ્ તુ વૃત્રો નામ મહાસુરઃ ।

દેવશત્રુર્ મહાકાયસ્ તામ્રાસ્યો નિર્ણતોદરઃ ॥
દીપ્તજિહ્વો હરિશ્મશ્રુર્ ઊર્ધ્વરોમા મહાહનુઃ ।
નીલાઙ્ગો લોહિતગ્રીવઃ કિરીટી લોહિતાઙ્ગદઃ ॥
આજાનુબાહુર્ વિકૃતઃ શ્વેતદંષ્ટ્રો વિભીષણઃ ।
મહામાયો મહાભીમો હેમકેયૂરભૂષણઃ ॥
મહતા મણિચિત્રેણ કવચેન સુસંવૃતઃ ।
હેમમાલાધરો રૌદ્રશ્ ચક્રકેતુર્ અમર્ષણઃ ॥
કિંકિણીશતસંઘુષ્ટં તપનીયવિભૂષિતમ્ ।
યુક્તં હયસહસ્રેણ રક્તધ્વજપતાકિના ॥
રથાનીકેન મહતા યુદ્ધાયાભિમુખો યયૌ ।
દિવ્યં સ્યન્દનમ્ આસ્થાય દૈત્યાનાં નન્દિવર્ધનઃ ॥
તપિતકનકબિન્દુપિઙ્ગલાક્ષો @
દિતિતનયો ઽસુરસૈન્યયુદ્ધનેતા ।
વિકસિતકમલાભચારુવક્ત્રઃ @
સિતદશનઃ શુશુભે રથાસનસ્થઃ ॥
એકચક્રસ્ તુ તત્રૈવ સૂર્યચક્ર ઇવોદિતઃ ।
કાલચક્રસમો રૌદ્રશ્ ચક્રાયુધ ઇવોદ્યતઃ ।
સર્વાયુધમયં દિવ્યં રથમ્ આસ્થાય ભાસ્વરમ્ ।
વૃતો દૈત્યગણૈર્ દૃપ્તૈઃ કાલાયસશિલાયુધૈઃ ॥
તસ્યાશીતિસહસ્રાણિ રથાનાં ચિત્રયોધિનામ્ ।
સર્વે કાલાન્તકપ્રખ્યા રુધિરાક્ષા મહાબલાઃ ॥
આયસૈઃ કાઞ્ચનૈશ્ ચૈવ સંનદ્ધા વરવર્મિણઃ ।
વ્યરાજન્તાન્તરિક્ષસ્થા નીલા ઇવ પયોધરાઃ ॥
સંદષ્ટૌષ્ઠપુટા ઘોરા મહાકાયા મહોદરાઃ ।
વધાય સુરસૈન્યસ્ય સંનહ્યન્ત મહાબલાઃ ॥
સર્વે કાલાન્તકપ્રખ્યા વીરાઃ સમરદુર્જયાઃ ।
સાગરોદરગમ્ભીરા નીલવક્ત્રા દુરાસદાઃ ।
રેજુર્ યાન્તો ઽસુરવરા વેલાતીતા ઇવાર્ણવાઃ ॥
તે ભીમમાયાઃ સુસમૃદ્ધકાયાઃ @
કિરીટિનઃ કાઞ્ચનભૂષિતાઙ્ગાઃ ।
યયુસ્ તદા સ્વાયુધદીપ્તહસ્તા @
નભઃ સપક્ષા ઇવ પર્વતેન્દ્રાઃ ॥
સંદિષ્ટો બલિપુત્રેણ વૃત્રભ્રાતા મહાસુરઃ ।
વધાય સુરસૈન્યસ્ય સંનહ્યસ્વેતિ વીર્યવાન્ ॥
હેમમાલી મહાદંષ્ટ્રઃ સ્રગ્વી રુચિરકુણ્ડલઃ ।
રક્તમાલ્યામ્બરધરશ્ ચણ્ડઃ સમરદુર્જયઃ ॥
મહાવિવૃત્તનયનઃ સ કિરીટી ધનુર્ધરઃ ।
પ્રભિન્ન ઇવ માતઙ્ગઃ શાર્દૂલસમવિક્રમઃ ॥
મહાતાલનિભં ચાપં મહારુચિરસાયકમ્ ।
વિસ્ફારયન્ મહાવેગં વજ્રનિષ્પેષનિસ્વનમ્ ।

રથેન ખરયુક્તેન ધ્વજેન ભુજગેન ચ ।
શુશુભે સ્યન્દનસ્થઃ સ સંધ્યાગત ઇવાંશુમાન્ ॥
રથૈસ્ તુ બહુસાહસ્રૈર્ હેમપટ્ટવિભૂષિતૈઃ ।
શૂલમુદ્ગરસંપૂર્ણૈસ્ તોયપૂર્ણૈર્ ઇવામ્બુદૈઃ ।
સંદષ્ટૌષ્ઠપુટઃ ક્રુદ્ધો ગર્જમાનો ઽતિભૈરવમ્ ॥
સ દૈત્યેન્દ્રો ઽભિચક્રામ તસ્મિન્ યુદ્ધ ઉપસ્થિતે ॥
પવનસમગતિર્ વિશાલવક્ષા @
વિકસિતપઙ્કજચારુગર્ભગૌરઃ ।
પ્રવરરથગતો યયૌ સ તૂર્ણં @
ત્રિદશગણૈર્ અભિલક્ષિતપ્રભાવઃ ॥
સિંહિકાતનયશ્ ચૈવ રાહુર્ નામ મહાસુરઃ ।
વિકટઃ પર્વતાકારઃ શતશીર્ષઃ શતોદરઃ ॥
પીતમાલ્યામ્બરધરો જામ્બૂનદવિભૂષિતઃ ।
સ્નિગ્ધવૈદૂર્યસંકાશઃ પદ્મપત્રનિભેક્ષણઃ ॥
સર્વકાઞ્ચનસંયુક્તં મણિજાલપરિષ્કૃતમ્ ।
પતાકાશતસંકીર્ણં યુક્તં પરમવાજિભિઃ ॥
આરુરોહ રથં દિવ્યં દૈત્યઃ પરમવીર્યવાન્ ।
નનાદ ચ મહાનાદં કમ્પયન્ વસુધાતલમ્ ॥
મયેન વિહિતો દિવ્યસ્ તસ્ય કેતુર્ હિરણ્મયઃ ।
મયૂરં સૂર્યસંકાશં કવચં ચાયસપ્રભં ॥
ભીમવેગરવૈશ્ ચાન્યૈ રથૈર્ દિવ્યૈઃ સુભાસુરૈઃ ।
નાનાપ્રહરણાકીર્ણૈઃ સેવ્યમાનો મહાબલઃ ॥
અસુરગણપતિર્ ગજેન્દ્રગામી @
ગતિર્ અભવત્ સુગતિર્ મહાસુરાણામ્ ।
અરિગણમ્ અભિતો વિભુઃ પ્રયાતો @
ગિરિવરમ્ અસ્તમ્ ઇવાંશુમાન્ પ્રયાતઃ ॥
વિપ્રચિત્તિસ્ તુ તત્રૈવ દનોર્ વંશવિવર્ધનઃ ।
કશ્યપસ્યાત્મજઃ શ્રીમાન્ બ્રહ્મણસ્ તેજસા સમઃ ॥
યષ્ટા ક્રતુસહસ્રાણાં વેદવિત્ તપસાન્વિતઃ ।
સ્વયંભુવા દત્તવરો વરદશ્ ચ સ્વયંપ્રભુઃ ।
ઈશિત્વં ચ વશિત્વં ચ મહત્ત્વં ચ મહાદ્યુતેઃ ॥
ઐશ્વર્યગુણસંપન્નો બ્રહ્મેવ સ્વયમ્ ઉર્જિતઃ ।
સાર્ધં પુત્રૈશ્ ચ પૌત્રૈશ્ ચ સંનહ્યત મહાબલઃ ॥
સર્વે માયાધરાઃ શૂરાઃ કૃતાસ્ત્રા રણદુર્જયાઃ ।
સર્વે કમલવર્ણાભા હેમકૂટોચ્છ્રયોચ્છ્રિતાઃ ॥
સર્વે રજતસંકાશાઃ કૈલાસશિખરોપમાઃ ।
મયેન નિર્મિતાસ્ તેષાં સર્વે માયામયા રથાઃ ॥
વિચરન્તો વ્યરાજન્ત શારદા ઇવ તોયદાઃ ।
સર્વે હંસધ્વજાઃ શ્વેતાઃ શ્વેતદણ્ડસમુચ્છ્રયાઃ ॥
શ્વેતામ્બરધરા દૈત્યાઃ શ્વેતમાલ્યવિભૂષિતાઃ ।

શ્વેતાતપત્રાઃ સર્વે તે શ્વેતકુણ્ડલમણ્ડિતાઃ ॥
મુક્તાહારવૃતોરસ્કા ભાન્તિ નાગેશ્વરા ઇવ ।
મહાગ્રહનિભાકારાઃ શત્રૂણાં લોમહર્ષણાઃ ।
રક્તચિત્રામ્બરધરાશ્ ચિત્રાભરણભૂષિતાઃ ॥
ત્રૈલોક્યવિજયં નામ રથમ્ આસ્થાય વીર્યવાન્ ।
કૈલાસશિખરાકારમ્ અષ્ટનલ્વાયતાન્તરમ્ ॥
યુક્તં વાજિસહસ્રેણ સિતેન શશિવર્ચસા ।
પતાકાશતસંછન્નં નાનાયુધવિકલ્પિતમ્ ॥
હંસાંશુકુન્દપ્રતિમં વિશાલં @
સિતાતપત્રં દનુજેશ્વરસ્ય ।
વિભાતિ તસ્યોપરિ ધાર્યમાણં @
શ્વેતાદ્રિમૂર્ધાવગતઃ શશાઙ્કઃ ॥
કેશી દાનવમુખ્યસ્ તુ જિહ્મસ્ તામ્રાક્ષદર્શનઃ ।
નીલમેઘચયપ્રખ્યઃ કાલઃ પુરુષવિગ્રહઃ ॥
મહાગ્રહનિભાકારઃ શત્રૂનાં લોમહર્ષણઃ ।
ચિત્રમાલ્યામ્બરધરો રક્તાભરણભૂષિતઃ ॥
શતાક્ષઃ શતબાહુશ્ ચ હરિશ્મશ્રુર્ મહાબલઃ ।
શઙ્કુકર્ણો મહાનાદો વપુષા રૌદ્રદર્શનઃ ॥
યુક્તં મહિષકૈર્ દિવ્યૈર્ ઘણ્ટાકોટિકૃતસ્વનમ્ ।
મહાવારિધરાકારમ્ આસ્થાય રથમ્ ઉત્તમમ્ ॥
ધ્વજેનોષ્ટ્રેણ મહતા નીલકેસરવર્ચસા ।
નાનારાગવિચિત્રાભિઃ પતાકાભિર્ વિબૂષિતમ્ ॥
દ્વિપઞ્ચાશત્સહસ્રાણિ રથાનામ્ ઉગ્રતેજસામ્ ।
યયુસ્ તસ્યાસુરેન્દ્રસ્ય પ્રયાતસ્ય સુરાન્ પ્રતિ ॥
ભાન્તિ ભિન્નાઞ્જનનિભાઃ પ્રયાતસ્ય મહાત્મનઃ ।
દંષ્ટ્રાર્ધચન્દ્રવદનાઃ સબલાકા ઇવામ્બુદાઃ ॥
તત્ તસ્ય વૈદૂર્યસુવર્ણચિત્રં @
વિદ્યુત્પ્રભં ભાસ્કરરશ્મિતુલ્યમ્ ।
કિરીટમ્ આભાત્ય્ અસુરોત્તમસ્ય @
દાવાગ્નિદીપ્તં શિખરં યથાદ્રેઃ ॥
વૃષપર્વાસુરશ્ ચૈવ શ્રીમાન્ સુરનિષૂદનઃ ।
આરુરોહ રથં દિવ્યં મેરુશૃઙ્ગમ્ ઇવાંશુમાન્ ॥
પ્રવાલજામ્બૂનદચિત્રકૂબરં @
મહારથં ભારસહં મહાર્હમ્ ।
સ્વલંકૃતં રાજતહેમમણ્ડલં @
ગભસ્તિનક્ષત્રતડિન્નિકાશમ્ ॥
કેયૂરયુક્તાઙ્ગદનદ્ધબાહુઃ @
સહસ્રતારેણ ચ ચર્મણા સઃ ।
સાંગ્રામિકૈર્ આભરણૈશ્ ચ ચિત્રૈર્ @
મધ્યાહ્નસૂર્યપ્રતિમો બભૂવ ॥

મહાબલો બદ્ધતલાણ્ગુલિત્રો @
બલોત્કટઃ કિંશુકલોહિતાક્ષઃ ।
પ્રગૃહ્ય ચામીકરચારુચિત્રં @
ચાપં સ્થિતો વૃત્તવિશાલનેત્રઃ ॥
સૈન્યેષુ સંનાહવિધાનત્સુ @
ભટેષુ યોગ્યેષુ રણાય ભૂપતે ।
રથેષુ ચિત્રીકૃતકૂબરેષુ @
નાગેષુ યત્તેષુ રણાય પત્તિભિઃ ॥
મહાસુરેન્દ્રશ્ ચ મહાસુરૈર્ વૃતો @
બલિસ્ તદા સ્યન્દનમ્ આરુરોહ ।
વૈદૂર્યહેમોપચિતં વિશાલં @
વિદ્યુત્પ્રભં ષોડશનલ્વમાત્રમ્ ॥
યુક્તં સહસ્રેણ દિતેઃ સુતાનાં @
ગજાનનાનાં વિકૃતાનનાનામ્ ।
ચામીકરોરઃસ્થલભૂષિતાનાં @
પ્રનર્દતાં પ્રાવૃષિ ચામ્બુદાનામ્ ॥
મહારથં દેવરથપ્રકાશં @
સહસ્રમાયેન મયેન સૃષ્ટમ્ ।
ઈહામૃગાક્રીડિતભક્તિચિત્રં @
દિવ્યં રથં વીરરથાનુયાતમ્ ॥
સર્વાસ્ત્રપૂર્નં ચ સમીરવેગમ્ ।
સકિંકિણીકં વિમલં સુવિસ્તૃતં @
હિરણ્મયૈઃ પદ્મશતૈર્ અલંકૃતમ્ ।
અભ્યાદદે વૈજયન્તીં જયાય @
સ્રજં બલિર્ હેમવિચિત્રપુષ્પામ્ ॥
આબધ્ય માલાં પ્રબભૌ વિચિત્રાં @
બલિસ્ તદા ભાતિ ભુજૈર્ વિશાલૈઃ ।
રરાજ તૈઃ સર્વસમૃદ્ધિયુક્તૈર્ @
મહાર્ચિષા સૂર્ય ઇવામ્બરસ્થઃ ॥
સ્રજં તદા બધ્યતિ ચાસ્ય દુર્ગાં @
સર્વાસુરાણામ્ ઇવ હારભૂતામ્ ।
વૈરોચનિઃ સર્વશ્રિયાભિજુષ્ટો @
વિભ્રાજતે ઽસૌ શરદીવ ચન્દ્રઃ ॥
મેરોસ્ તટૈઃ કાઞ્ચનરાગરક્તૈર્ @
આદિત્યસંસક્તમ્ ઇવાભ્રનીલમ્ ।
પ્રાસાશ્ ચ પાશાશ્ ચ હિરણ્યનદ્ધાશ્ @
ચર્માણિ ખડ્ગાશ્ ચ પરશ્વધાશ્ ચ ॥
ધનૂંષિ વજ્રાયુધસપ્રભાણિ @
દિવ્યા ગદા વજ્રમુખાશ્ ચ શક્ત્યઃ ।
દિવ્યાશ્ ચ ખડ્ગા વિશિખાશ્ ચ દીપ્તા @

નારાચપૂર્ણા વિવિધાશ્ ચ તૂણાઃ ।
ધૃતા રથે દૈત્યવૃષસ્ય તસ્ય @
ચકાશિરે પ્રજ્વલિતા યથોલ્કાઃ ॥
તં ચામરાપીડધરાઃ સુદંષ્ટ્રાઃ @
સુવર્ણમુક્તામણિહેમચિત્રાઃ ।
વીજન્તિ વાલવ્યજનૈર્ વિનીતાઃ @
સ્વલંકૃતાઃ સ્યન્દનવેદિકાસ્થાઃ ॥
અયઃશિરા અશ્વશિરા દુરાપઃ @
શિબિર્ મતઙ્ગો વિકટઃ શતાક્ષઃ ।
અજો નિકુમ્ભઃ કુપથશ્ ચ દાનવો @
રરક્ષુર્ એતે દશ દાનવાધિપમ્ ॥
પુરઃસરાશ્ ચૈવ સહસ્રશો ઽસુરાઃ @
પદાતયો દાનવરાજરક્ષિણઃ ।
શતઘ્નિચક્રાશનિશક્તિપાણયઃ @
પ્રજગ્મુર્ અગ્રે ઽનિલતુલ્યવેગિનઃ ॥
ઘણ્ટાસુશબ્દાસ્ તપનીયનદ્ધા @
આડમ્બરા ઝર્ઝરડિણ્ડિમાશ્ ચ ।
મહારવા દુન્દુભયશ્ ચ નેદૂ @
રથપ્રયાણે દિતિજેશ્વરસ્ય ॥
તસ્યોચ્છ્રિતઃ કાઞ્ચનવેદિકાઢ્યો @
હિરણ્મયો દિવ્યમહાપતાકઃ ।
મહાધ્વજો વૈ તપનીયનદ્ધો @
રરાજ વીરસ્ય યથા વિવસ્વાન્ ॥
સમુચ્છ્રિતં કાઞ્ચનમાતપત્રં @
સ્રક્કાઞ્ચની વક્ષસિ ચાસ્ય ભાતિ ।
સમન્તતશ્ ચૈનમ્ ઉપાચરન્તિ @
દૈત્યર્ષયઃ પ્રાઞ્જલયો યજન્તિ ॥
પુરોહિતાઃ શત્રુવધે સમાહિતાસ્ @
તથૈવ ચાન્યે શ્રુતશીલવૃદ્ધાઃ ।
જપૈશ્ ચ મન્ત્રૈશ્ ચ તથૌષધીભિર્ @
મહાત્મનઃ સ્વસ્ત્યયનં પ્રચક્રુઃ ॥
સ તત્ર વસ્ત્રાણિ શુભાશ્ ચ ગાવઃ @
ફલાનિ પુષ્પાણિ તથૈવ નિષ્કાન્ ।
બલિર્ દૈત્યો બ્રાહ્મણેભ્યઃ પ્રયચ્છન્ @
વિરાજતે ઽતીવ યથા ધનેશઃ ॥
સહસ્રસૂર્યો બહુકિંકિણીકઃ @
પરાર્ધ્યજામ્બૂનદહેમચિત્રઃ ।
સહસ્રચન્દ્રાયુતતારકશ્ ચ @
રથો બલેર્ અગ્નિર્ ઇવાવભાતિ ॥
તમ્ આસ્થિતો દાનવસંગૃહીતં @

મહાબલઃ કાર્મુકધૃક્સબાણઃ ।
ઉદ્વર્તયિષ્યંસ્ ત્રિદશેન્દ્રસેનામ્ @
અતીવ રૌદ્રં સ બિભર્તિ રૂપમ્ ॥
સ વેગવાન્ વીરરથૌઘસંકુલઃ @
પ્રયાતિ દેવાન્ પ્રતિ દૈત્યસાગરઃ ।
મહાર્ણવો વીચિતરંગસંકુલો @
યથા જલૌઘૈર્ યુગસંક્ષયે તથા ॥
ત્રૈલોક્યવિત્રાસકરૈર્ વપુર્ભિસ્ @
તાન્ય્ અગ્રતો યાન્તિ બલે રથસ્ય ।
મહાબલાન્ય્ ઉચ્છ્રિતકાર્મુકાણિ @
સપર્વતાનીવ વનાનિ રાજન્ ॥
શ્રુતસ્ તે દૈત્યસૈન્યસ્ય વિસ્તરો જનમેજય ।
ભૂયસ્ ત્રિદશસૈન્યસ્ય શૃણુ વિસ્તરમ્ આદિતઃ ॥
દૈત્યાનામ્ અથ સંનાહં દૂતાચ્ છ્રુત્વા સુરાધિપઃ ॥
સુરાધિપસ્ તુ ભગવાન્ આજ્ઞાપયત વૈ સુરાન્ ।
મરુદ્ગણાંસ્ તથાદિત્યાન્ વિશ્વેદેવાંશ્ ચ વાસવઃ ॥
વસૂનષ્ટૌ ભૃશં સર્વાન્ યક્ષરક્ષોમહોરગાન્ ।
અષ્ટૌ ચાપિ વસૂંસ્ તૂર્ણં યક્ષરાક્ષસકિંનરાન્ ।
વિદ્યાધરગણાન્ સર્વાન્ ગન્ધર્વાંશ્ ચ મહાબલાન્ ॥
મહાર્ણવાંશ્ ચ શૈલાંશ્ ચ તથા રુદ્રાન્ મહૌજસઃ ।
યમવૈશ્રવણૌ ચોભૌ વરુણં ચ જલાધિપમ્ ॥
યે તુ સિદ્ધા મહાત્માનઃ પિતરશ્ ચ મનસ્વિનઃ ।
રાજર્ષીંશ્ ચ અપિ શતશો યોગસિદ્ધાંસ્ તથૈવ ચ ॥
ત્રિદશાજ્ઞાપકઃ શક્ર આજ્ઞાપયતિ વીર્યવાન્ ।
ભવન્તો દૈત્યનાશાય સંનહ્યન્તામ્ ઇતિ પ્રભુઃ ॥
શક્રસ્ય વચનં શ્રુત્વા તતઃ સર્વે દિવૌકસઃ ।
સંનહ્યન્ત મહાત્માનઃ શક્રસ્ય સમવિક્રમાઃ ॥
નાનાકવચિનઃ સર્વે વિચિત્રકવચધ્વજાઃ ।
નાનાયુધોદ્યતકરા મત્તા ઇવ મહાગજાઃ ॥
કેચિદ્ આરુરુહુર્ વ્યાઘ્રાન્ કેચિદ્ આરુરુહુર્ ગજાન્ ।
કેચિદ્ આરુરુહુર્ નાગાન્ કેચિદ્ આરુરુહુર્ વૃષાન્ ॥
હરિનેત્રો હરિશ્મશ્રુર્ દ્વિરદૈરાવતધ્વજમ્ ।
રથં હરિહયૈર્ યુક્ત્વા સ પ્રાયાત્ સમરં પ્રતિ ॥
આદિત્યવર્ણં વિરજં સુધૌતં @
ત્વષ્ટ્રા સ્વયં નિર્મિતમ્ ઈશ્વરાર્થમ્ ।
જાલૈશ્ ચ જામ્બૂનદભક્તિચિત્રૈર્ @
અલંકૃતં કાઞ્ચનદામભિશ્ ચ ॥
સકૂબરોપસ્કરવન્ધુરેષં @
વિદ્યુત્પ્રભાભિઃ કૃતમ્ આભિતામ્રમ્ ।
કૈલાસશૃઙ્ગોપમમ્ ઇન્દ્રયાનં @

સુચારુચારુપ્રતિચક્રચક્રમ્ ॥
તારાસહસ્રૈ રુચિરૈર્ જ્વલદ્ભિર્ @
દેવાર્ધમાલ્યાર્ચિતસર્વદેહમ્ ।
સમુચ્છ્રિતશ્રીધ્વજમ્ અક્ષયાક્ષમ્ @
જાજ્વલ્યમાનં વપુષોત્તમેન ॥
આસ્થાય તં ભાસ્વરમ્ આશુવેગં @
શચીપતિર્ લોકપતિઃ સુરેશઃ ।
વજ્રસ્ય ભર્તા ભુવનસ્ય ગોપ્તા @
યયૌ મહાત્મા ભગવાન્ મહેન્દ્રઃ ॥
આમુચ્ય વર્માથ સહસ્રતારં @
હુતાશનાદિત્યસમપ્રભાવં ।
સૂર્યપ્રભં ચામુમુચે કિરીટં @
માલાં ચ જામ્બૂનદવૈજયન્તીમ્ ॥
ત્વષ્ટ્રા કૃતં ભાસ્વરરશ્મિદીપ્તં @
સુતીક્ષ્ણઘોરામલતીક્ષ્ણધારમ્ ।
મહાસુરાણાં રુધિરાર્દ્રમ્ ઉગ્રં @
પ્રગૃહ્ય વજ્રં શતપર્વમુખ્યમ્ ॥
મહાશની દ્વે ચ મહાગ્રહાભે @
દીપ્તામ્ અમોઘાં ચ સ શક્તિમ્ ઉગ્રામ્ ।
ચક્રં તથૈન્દ્રં સુમહચ્ ચ ચાપં @
પ્રગૃહ્ય શક્રઃ પ્રયયૌ રણાય ॥
સહસ્રદૃગ્ભૂતપતિઃ સનાતનઃ @
સનાતનાનામ્ અપિ યઃ સનાતનઃ ।
પ્રયાતિ દેવાધિપતિર્ મહાત્મા @
વૈયાઘ્રમ્ આદાય ચ ચર્મ ચિત્રમ્ ॥
ક્ષીરોદધિક્ષોભસમુત્થિતાનિ @
પુરામૃતાદ્ ઉત્તમભૂષણાનિ ।
દેવાસુરાણાં શ્રમનિર્જિતાનિ @
સોમાર્કનક્ષત્રતડિત્પ્રભાણિ ॥
દત્તાન્ય્ અદિત્યા મણિકુણ્ડલાનિ @
યુદ્ધં પ્રયાતસ્ય સુરેશ્વરસ્ય ।
તૈર્ ભૂષિતો યાતિ સહસ્રચક્ષુર્ @
ઉદ્દ્યોતયન્ વૈ વિદિશો દિશશ્ ચ ॥
હરિઃ પ્રભુર્ નેત્રસહસ્રચિત્રો @
વિભાતિ યુદ્ધાભિમુખઃ સુરેન્દ્રઃ ।
યથા સિતં શારદમ્ અભ્રવૃન્દં @
નભસ્તલં ઋક્ષસહસ્રચિત્રમ્ ॥
ઐરાવતં નાગવરં મહાત્મા @
તદા સમારુહ્ય યયૌ રણાય ॥
સ્તુવન્તિ યાન્તં વિપુલૈર્ વચોભિર્ @