Guṇakāraṇḍavyūhasūtra · Part 2140

tataścāsau mahāsattvo dṛṣṭvā tān jalatoṣitān /
bhūyo 'pi karuṇātmā taistoṣayituṃ samīhate //
tatra sa karuṇāsindhurmeghānutthāpya sarvataḥ /
praṇītasurasāhārā saṃpravarṣayate 'niśam //
tān divyasurasāhārān pravarṣitān samantataḥ /
dṛṣṭvā te pretikāḥ sarve savismayapramoditāḥ //
samīkṣya svechayādāya yathākāmaṃ prabhuṃjate /
tataḥ sarve 'pi te sattvā tadāhārābhitoṣitāḥ //
tataste sarve āhāraiḥ pānaiścāpyamṛtopamaiḥ /
santarpitā mahānandasukhotsāhasamanvitāḥ //
tadā te sukhitāḥ santaḥ saddharmaguṇabhāṣiṇaḥ /
pariśuddhāśayāḥ sarve saṃcintyaivaṃ vadantyapi //
aho te sukhino lokā ye jāmbudvīpikā narāḥ /
āśritya śītalāṃ chāyāṃ dhyātvā tiṣṭhanti sadguroḥ //
sukhitāste manuṣyā ye mātāpitroryathāsukham /
paricaryāṃ sadā kṛtvā bhajanti samupasthitāḥ //
sukhitāste manuṣyā ye sanmitraṃ samupasthitāḥ /
subhāṣitaṃ sadā śrutvā caranti sarvadā śubhe //
sukhinaste mahāsattvā ye saṃbodhivratacāriṇaḥ /
sarvasattvahitaṃ kṛtvā saṃcaranti sadā śubhe //
sukhitāste mahābhāgā ye suśīlāḥ śubhārthinaḥ /
svaparātmahitārthena caranti poṣadhaṃ vratam //
satpuruṣāḥ mahābhāgāste ye saṃghasamupasthikāḥ /
dharmagaṇḍīṃ yathākālamākoṭayanti sarvadā //
ye vihāraṃ pratiṣṭhāpya triratnaśaraṇaṃ gatāḥ /
upāsakavrataṃ dhṛtvā caranti te 'pi bhāginaḥ //
sukhitāste mahāsattvā ye vihāraṃ viśīrṇitam /
saṃskṛtya saṃpratiṣṭhāpya kurvanti saṃpraśobhitam /
ye pūrvastūpabimbāni viśirṇasphuṭitāni ca /
saṃskṛtya pratisaṃsthāpya bhajanti te subhāginaḥ //
saddharmabhāṇakān ye ca saṃmānya samupasthitāḥ /
subhāṣitāni śṛṇvanti te subhāgyāḥ sukhānvitāḥ //
buddhānāṃ prātihāryāṇi paśyanti vividhāni ye /
caṃkramāṇi ca paśyanti ye te sarve 'pi bhāginaḥ //
ye ca pratyekabuddhānāṃ vividharddhivikurvitam /
caṃkramāṇi ca paśyanti te 'pi sarve subhāginaḥ //
ye 'rhatāṃ prātihāryāṇi paśyanti caṃkramāṇi ca /
te 'pi dhanyā sukhāpannāḥ saṃsāradharmacāriṇaḥ //
ye cāpi bodhisattvānāṃ paśyanti caṃkramāṇyapi /
prātihāryāṇi ye cāpi te 'pi dhanyāḥ subhāginaḥ //

ye buddhaśaraṇaṃ gatvā smṛtvā bhajanti sarvadā /
te eva subhagā dhanyāḥ saddharmmaguṇalābhinaḥ //
ye ca śṛṇvanti saddharmaṃ bhajanti śrāvayantyapi /
te 'pi sarve mahābhāgāḥ saṃbodhidharmabhāginaḥ //
ye saṃghān ca śaraṇaṃ gatvā bhajanti samupasthitāḥ /
te sarve subhagā dhanyāḥ saṃbodhipratilābhinaḥ //
ye ca datvā pradānāni pālayantaḥ parigrahān /
kṛtvā satvahitarthāni carante te subhāginaḥ //
pāpato viratā ye ca pariśuddhatrimaṇḍalāḥ /
caranti vratamaṣṭāṃgaṃ bhadrikāste subhāvinaḥ //
ye ca kṣāntivrataṃ dhṛtvāa suprasannāśayāḥ sadā /
sarvasattvahitārtheṣu caranti te subhāvinaḥ //
ye ca saddharmaratnāni sādhayanto jagaddhite /
sadā lokahitārthāni kurvaṃte te mahājanāḥ //
ye ca tata mahāsattvā sarvavidyāntapāragāḥ /
kṛtvā sattvaśubhārthāni carante te subhāginaḥ //
ye cāpi śāsane bauddhe śraddhayā śaraṇaṃ gatāḥ /
pravajyāsaṃvaraṃ dhṛtvā carante te sunirmalāḥ //
ye ca bauddhāśrame nityaṃ śodhayanti samāhitāḥ /
te suśrīīmatsubhadrāṃgāḥ saddharmasukhasaṃyutāḥ //
ye cāpi satataṃ snigdhā hitaṃ kṛtvā parasparam /
sādhayanti yaśodharmaṃ te sabhāgyā subhāvinaḥ //
ye caranti sadā bhadre viramya daśapāpataḥ /
te dhanyā vimalātmānaḥ sadguṇasukhalābhinaḥ //
ye caranti tapo 'raṇye tyaktvā sarvān parigrahān /
te subhadrāḥ śubhātmānaḥ sadā sadgaticāriṇaḥ //
bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā ye caranti jagaddhite /
te pumāṃso mahāsattvāḥ saṃbuddhapadalābhinaḥ //
ityevaṃ te samābhāṣya sarvasaṃparinanditāḥ /
mahāsattvaṃ tamānamya prārthayantyemādarāt //
sādho bhavān hi no nāthayātā svāmī suhṛtprabhuḥ /
naivānyo vidyate kaścidevaṃ rakṣyahitārthabhṛt //
yad bhavān svayamālokya pāpino 'smān suduḥkhitān /
samāgatyāmṛtairbhogyaistoṣayannabhirakṣati //
tadvayaṃ bhavatāmeva sarvadā śaraṇaṃ gatāḥ /
satkāraissamupasthānaṃ kartucchāmahe 'dhunā //
tad bhavānno hitādhāne saṃyojayitumarhati /
bhavatā yatsamādiṣṭaṃ tatkariṣyāmahe dhruvan //
iti tai prārthitaṃ sarvai lokeśvaro niśamya saḥ /
kṛpādṛṣṭyā samālokya samādiśati tān punaḥ //

śṛṇudhvaṃ tanmayākhyātaṃ yuṣmākaṃ hitasādhanam /
saṃcaradhvaṃ tathā nityaṃ sadā bhadraṃ yadīcchatha //
tadyathādau triratnānāṃ prayāta śaraṇaṃ mudā /
sarvadā manasā smṛtvā bhajadhvaṃ ca samādarāt //
namo buddhāya dharmāya saṃghāya ca namo namaḥ /
iti tribhyo namaskāraṃ kṛtvā carata sarvataḥ //
etatpuṇyānubhāvena sarvatrāpi śubhaṃ bhavet /
nirutpātaṃ mahotsāhaṃ sarvadā ca bhave dhrivam //
tato yūyaṃ krameṇāpi pariśuddhatrimaṇḍalāḥ /
bodhicittaṃ samāsādhya vrataṃ caritumaikṣyatha //
tadetatpuṇyabhāvena sarve yūyamitaścyutāḥ /
triratnasmṛtimādhāya sukhāvatīṃ prayāsyatha //
tatrāmitābhanāthasya śaraṇe samupasthitāḥ /
sarvadā bhajanaṃ kṛtvā cariṣyatha mahāsukham //
tadā yūyaṃ samadāya poṣadhaṃ vratamuttamam /
vidhivatsaṃcaritvaitpuṇyairlapsyatha sanmatim //
tato 'pi vimalātmānaḥ sarvasattvahitotsukāḥ /
bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā cariṣyatha jagaddhite //
tataḥ pāramitāḥ sarvāḥ pūrayitvā yathākramam /
duṣṭān māragaṇān sarvān jitvārhanto bhaviṣyatha //
tataḥ saṃsārasaṃcāranispṛhā vijitendriyāḥ /
trividhāṃ bodhimāsādhya nirvṛtipadamāpsyatha //
evaṃ sattvās triratnānāṃ gacchantaḥ śaraṇaṃ sadā /
smṛtvā nām samucccārya natvā bhajadhvaṃ nābhavam //
iti lokeśvareṇaivaṃ samādiṣṭaṃ niśamya te /
sarve tatheti vijñāpya pratimodanti nanditāḥ //
tato lokeśvaro matvā teṣāṃ mano 'bhiśuddhitam /
niścārayati kāraṇḍavyūhasūtrasūbhāṣitam //
tatsubhāṣitamākarṇya sarve te saṃpramoditāḥ /
triratnabhajanotsāhasaukhyaṃ vāṃchanti sādhitum //
tataste muditāḥ sarve triratnaśaraṇaṃ gatāḥ /
namo buddhāya dharmāya saṃghāyeti vadanti te //
tataḥ sarve 'pi te satvāyiratnasmṛtisaṃratāḥ /
saṃsāraviratotsāhā bhavanti dharmalālasāḥ //
tato jñānāsinā bhittvā satkāyadṛṣṭiparvatam /
tyaktvā dehaṃ tataḥ sarve te 'bhiyānti sukhāvatīm //
tatrāmitābhanāthasya śaraṇe samupasthitāḥ /
nirdeśaṃ śirasā dhṛtvā pracaranti śubhe mudā //
tataḥ sarve bhaveyuste caturbrahmavihāriṇaḥ /
bodhisattvā mahāsattvā ākāṃkṣitamukhābhidhāḥ //

ityevaṃ sa mahāsattvo lokeśvaro jinātmajaḥ /
sarvān pretān samuddhṛtya preṣayati sukhāvatīm //
evaṃ trailokyanātho 'sau mahākāruṇikaḥ kṛtī /
kṛpayā svayamālokya saṃrakṣyābhyavate jagat //
ye ye sattvāḥ sadā tasya lokeśasya mahātmanaḥ /
smṛtvā nāma samuccārya bhajante śaraṇaṃ gatāḥ //
te te sarve 'pi niṣpāpāḥ śrīmantaḥ sadguṇākarāḥ /
sarvasattvahitaṃ kṛtvā pracarantaḥ śubhe sadā //
bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā bhuktvā dharmayaśaḥsukham /
triratnabhajanotsāhaṃ dhṛtvā yāyuḥ sukhāvatīm //
na te sarve 'pi gacchanti durgatiṃ ca kadācana /
sadā sadgatisaṃjātā bhadraśrīsadguṇāśrayāḥ //
pariśuddhendriyā dhīrā bodhicaryāvrataṃdharāḥ /
svaparātmahitaṃ kṛtvā yāyurante jinālaye //
ityevaṃ sa mahāsattvaḥ sarvasattvahitārthabhṛt /
kṛpākāruṇyasaddharmaguṇamāhātmyasāgaraḥ //
asaṃkhyaṃ puṇyamāhātmyaṃ tasya lokeśvarasya hi /
sarvairapi munīndraistatpramātuṃ naiva śakyate //
ityādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sa sugatātmajaḥ /
sudhīḥ sarvanīvaraṇaviṣkambhī caivamabravīt //
bhagavan sa mahāsattvo nāgacchati kadā vrajat /
tasyāhaṃ darśanaṃ kartumicchāmi trijagatprabhoḥ //
iti tenoditaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ /
vikambhinaṃ tamālokya punarevaṃ samādiśat //
evaṃ tān kulaputrāsau lokeśvaraḥ prabodhayan /
preṣayitvā sukhāvatyāṃ tato niṣkramya gacchati //
anyatrāpi samuddhartuṃ pāpino narakāśritān /
karuṇāsudṛśā paśyaṃścaraṃste saṃprabhāsayan //
dine dine sa āgatya sarveṣu narakeṣvapi /
nimagnān pāpino duṣṭān samālokya prabhāsayan //
svayamuddhṛtya sarvānstān sukhīkṛtvā prabodhayan /
bodhimārge pratiṣṭhāpya saṃpreṣayet sukhāvatīm //
// iti śrīguṇakāraṇḍavyūhe sūcīmukhodaraparvatapretoddhāranaprakaraṇam //
4. śrīmaheśvarādi deva samutpādana prakaraṇam
śrībhagavānuvāca /
evamasau mahāsattvo lokeśvaro jinātmajaḥ /
bhavābdheḥ svayamuddhṛtya pālayati sadā jagat /
praduṣṭānapi pāpiṣṭān bodhayitvā prayatnataḥ /
bodhimārge pratiṣṭhāpya saṃpreṣayejjinālaye //
nāstīdṛgguṇasaṃpannaḥ sattvayaidhātukeṣvapi /

kasyāpi vidyate naiva pratibhānaṃ hi tādṛśam //
munīndrāṇāṃ ca sarveṣāṃ nāstīdṛgdrutibhānatā /
tena lokeśvaro nāma bodhisattvassa ucyate //
ityādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sa sugatātmajaḥ /
viṣkambhī bhagavantaṃ ca samālokyaivamabravīt //
bhagavan hetunā kena sarvalokādhipeśvaraḥ /
lokeśvaraḥ sa ākhyāta etat samyak samādiśa //
tasyeva pratibhāsatvaṃ kasyacinnaiva vidyate /
munīndrāṇāmapi sarveṣāṃ nāstīti tatkathaṃ khalu //
etat samyak samākhyāhi śrotumicchāmi sarvavit /
ime sarve sabhāsīnāstadguṇaśrotumānasāḥ //
iti tenoditaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ /
viṣkambhinaṃ mahāvijñaṃ tamālokyaivamādiśat //
śṛṇu tvaṃ kulaputrāsya lokeśasya prabhāvatām /
saṃpravakṣyāmi te prītyā sarvasattvānubodhane //
tadhyayābhūt purā śāstā tathāgato munīśvaraḥ /
vipaśyī nāma saṃbuddhaḥ sarvavidyādhipo jinaḥ /
sarvajño 'rhanmahābhijño dharmarājo vināyakaḥ /
bhagavāṃyijagannāthaḥ sarvasattvahitārthabhṛt //
tadāhaṃ kulaputrāsam sugandhasukhasaṃjñakaḥ /
vaṇiksuto vṛṣotsāhī saṃbuddhaguṇalālasaḥ //
tasya vipaśyinaḥ śāstuḥ saṃbuddhasya jagadguroḥ /
śaraṇe samupāśritya prācaran bodhisaṃvaram //
tadā tena munīndreṇa sarvajñena vipaśyinā /
lokeśaguṇamāhātyaṃ samāakhyātaṃ śrutaṃ mayā //
tadyathāsau jagacchāstā vipaśyī bhagavān jinaḥ /
saddharmaṃ samupādeṣṭuṃ sabhāmadhye samāaśritaḥ //
tadāsau trijagannātho lokeśvaro jinātmajaḥ /
sarvān sattvān samuddhartuṃ saṃpaśyan karuṇānvitaḥ //
puṇyaraśmiṃ samutsṛjya prabhāsayan samantataḥ /
duḥkhino narakāsīnān sarvān sattvān vilokayan //
samuddhṛtya prayatnena bodhayitvānumodayan /
triratnaśaraṇe sthāpya cārayitvā śubhe vṛṣe //
bodhimārge pratiṣṭhāpya śrāvayitvā subhāṣitān /
saṃbodhisādhane dharme saṃniyojya vinodayan //
sarvatra maṃgalaṃ kṛtvā nirupātaṃ mahotsavam /
triratnaguṇamāhātmyaṃ prakāśayan samācarat //
tadā tadraśmisaṃspṛṣṭā sarvā bhumiḥ praśobhitā /
viśuddhamaṃgalotsāhasukhasamākulābhavat //
tadadbhutaṃ mahānandaṃ mahotsāhaṃ samantataḥ /

samālokya mahāsattvo mahāmatirjinātmajaḥ //
vismayasamupāghrāta tvanta evaṃ vyacintayan //
aho kasya prabhākāntiriyamiha samāgatā /
avabhāsya jagatsarvaṃ saṃśodhayati śobhitam //
iti cintākulātmā sa bodhisattvo mahāmatiḥ /
samutthāyottarāsaṃgamudvahan purato gataḥ //
jāanubhyāṃ bhūtake dhṛtvā kṛtāṃjaliputo mudā /
vipaśyinaṃ munīndraṃ taṃ natvaivaṃ paryapṛcchata //
bhagavan kasya prabhāvo 'yaṃ yadiyaṃ bhāsamāgatā /
avabhāsya jagatsarvaṃ śodhayanti praśobhitam //
yadidaṃ mahadāścaryaṃ dṛṣṭvā sarve 'tivismitāḥ /
śrotumicchanti sarvajña tatsamādeṣṭumarhati //
iti tenoditaṃ śrutvā vipaśyī sa munīśvaraḥ /
mahāmatiṃ mahāsattvaṃ tamālokyaivamādiśat //
mahāmate śṛṇuṣvedamadbhutaṃ yatsamudbhavam /
tatpuṇyaprabhāvatvaṃ kathayiṣyāmi sāṃpratam //
yayailokādhipo nātho bodhisattvo jinātmajaḥ /
sarvadharmādhipaḥ śrīmānāryāvalokiteśvaraḥ //
sa sattvān pāpino duṣṭān duḥkhino narakāśritān /
samālokya kṛpādṛsṭyā mahākāruṇyacoditaḥ //
tān sarvān hi samuddṛtya bodhiyitvānumodayan /
bodhimārge pratiṣṭhāpya preṣayituṃ jinālaye //
saṃprasthitaḥ sukhāvatyāḥ puṇyaraśmīn samutsṛjan /
avabhāsya jagallokamihāgantuṃ samāgataḥ //
tasya puṇyaprabhākāntiriyaṃ pāpaviśodhanī /
avabhāsya jagatsarvaṃ śodhayantī prasāritā /
evaṃ sa sarvalokānāmadhipatirhitārthabhṛt /
svayamālokya sarvatra yāti sarvān samuddharan //
pāpino 'pi samālokya sarvatra narakeṣvapi /
nimagnānatiduḥkhāṃstān puṇyaraśmīn samutsṛjan //
avabhāsya sukhāpannān samuddhṛtya prabodhayan /
bodhimārge pratiṣṭhāpya preṣayati sukhāvatim //
evaṃ sa śrīguṇādhāraḥ saddharmasukhadārayakaḥ /
dine dine 'pyapremeyān sattvānuddhṛtya bodhayan //
bodhimārge pratiṣṭhāpya śrāvayityā subhāṣitam /
kṛtvā śuddhāśayān sarvān preṣayati sukhāvatīm //
evaṃ tasya mahatpuṇyaṃ sarvalokādhikaṃ bahu /
aprameyamasaṃkhyeyaṃ saṃbodhipadasādhanam //
sarvairapi munīndraistatpuṇyaṃ mahadbahūttamam /
pramātuṃ parisaṃkhyātuṃ śakyate na kadācana //

sarveṣāmapi buddhānāmīdṛkpuṇyaṃ mahottamam /
aprameyasaṃkhyeyaṃ vidyate na kadācana //
kasyāpi dṛśyate naivamīdṛkpuṇyaṃ mahattaram /
tenāsau trigajagannātho virājate samantataḥ //
evaṃ tasya mahatpuṇyaprameyaṃ bahuttamam /
sarvairapi munīndraistatpramātuṃ śakyate na hi //
tasmādasau jagannātho jagacchāstā jagatpatiḥ /
sarvalokādhipaḥ śrīmānāryāvalokiteśvaraḥ //
ādibuddhātmasaṃbhūto jagadīśo maheśvaraḥ /
viśvasṛktrijagadbharttā saṃbodhijñānabhāskaraḥ //
sarvaiḥ lokādhipairdevaiḥ sāsurayakṣakinnaraiḥ /
rākṣasairgaruḍairnāgaiḥ pūjito vanditaḥ sadā //
grahaistārāgaṇaiḥ sarvairvidyādharairmaharddhikaiḥ /
siddhaiḥ sādhyaiśca rudraiśca kumbhāṇḍaiśca mahoragaiḥ //
sarvairbhūtādhipaiścāpi savahniryamamārutaiḥ /
sarvaiścāpyapsaraḥsarvairdaivādikanyakāgaṇaiḥ //
evaṃ dānavanāgendrayakṣādikanyakāgaṇaiḥ /
sadā dhyātvāpyanusmṛtvā stutvā natvābhipūjitaḥ //
bhairavaiśca tathā sarvairmahākālagaṇairapi /
mātṛkāśbhiśca sarvābhiḥ saṃstuto vandito 'rcitaḥ //
sarvaiśca ḍākinīsaṃghaiḥ sarvairbhūtaiḥ piśācakaiḥ /
sarvairvighnādhipaicāpi sapretakaṭhapūtakaiḥ //
sarvairmāragaṇaiścāpi traidhātukanivāsibhiḥ /
sadā nityamanusmṛtvā praṇamitaḥ praśaṃsitaḥ //
evaṃ maharṣibhiḥ sarvairyogibhiśca tapasvibhiḥ /
yatibhistīrthikaiścāpi nityaṃ smṛtvābhivanditaḥ //
śrāvakairbhikṣubhiḥ sarvairarhadbhirbrahmacāribhiḥ /
sadānusmaraṇaṃ kṛtvā dhyātvā vanditārcitaḥ //
tathā sarvairmahāsattvairbodhisattvaiśva sarvadā /
tadguṇānusmṛtiṃ dhṛtvā sa praśaṃsyo 'bhivandhyate //
tathā pratyekabuddhaiśca śrutvā dṛṣṭvā ca tadguṇān /
sadānumodanāṃ kṛtvā praṇatvā saṃpraśaṃsyate //
evaṃ sarvairmunīndraiśca saṃbuddhairapi sarvadā /
tatpuṇyaguṇamāhātmyaṃ saṃpraśaṃsyānumodyate //
evaṃ sa sarvalokeśaḥ sarvadharmādhipeśvaraḥ /
viśvarastraṣṭā jagadbhartā traidhātukādhipeśvaraḥ //
mahābuddhātmasaṃbhūtaḥ saddharmaguṇabhāskaraḥ /
sarvasaṃghādhirājendro bodhisattvo jagatprabhuḥ //
iti sarvairmahābhijñaiḥ saṃbuddhaiḥ sarvadarśibhiḥ /
munīśvaraiḥ samākhyātaṃ purā mayā śrutaṃ kila //

tadyathādau mahāśūnyaṃ paṃcabhūte 'pyanudbhave /
jyotirusamudbhūta ādibuddho niraṃjanaḥ /
triguṇāṃśamahāmūrttirviśvarupaḥ samutthitaḥ /
sa svayaṃbhurmahābuddha ādinātho maheśvaraḥ /
lokasaṃsarjanaṃ nāma samādhiṃ vidadhe svayam //
tatastasyātmasaṃbhūto divyārupaḥ śubhāṃśabhṛt /
bhadramūttirviśuddhāṃgaḥ sulakṣaṇābhimaṇḍitaḥ //
puṇyakāntivirociṣkaḥ sarvalokādhipeśvaraḥ /
so 'pi lokodbhavaṃ nāma samādhiṃ vidadhe svayam //
tadā tasyādināthasya cakṣubhyāṃ candrabhāskarau /
samutpannau lalāṭācca samutpanno maheśvaraḥ //
skandhābhyāṃ saṃprajāto 'bhūdabrahmā saumyaścaturmukhaḥ /
hadayācca samudbhūto nārāyaṇo 'tisundaraḥ //
ubhābhyāṃ dantapaṃktibhyāṃ samutpunnā sarasvatī /
vāyuvo mukhato jātāḥ pṛthvī jātā ca pādataḥ //
varuṇaścodarājjātaḥ vahniśca nābhimaṇḍalāt /
vāmajānūdbhavā lakṣmīḥ śrīdo dakṣiṇajānutaḥ //
evamanye 'pi devāśca sarvalokādhipā api /
tasya mahātmano dehāt samudbhūtā jagaddhiote //
yadaite lokanāthasya jātā lokādhipāstanoḥ /
tasya sarve prasannāsyāḥ paśyantaḥ samupasthitāḥ //
tadā maheśvaro devaḥ straṣṭāraṃ taṃ jagadgurum /
praṇatvā sāṃjaliḥ paśyan prārthayadevamādarāt //
bhagavan yadime sarve bhavatā nirmitā vayam /
tadarthe 'smānimān sarvān vyākarotu yathāvidhi //
iti saṃprārthite tena maheśvareṇa sarvavit /
lokeśvaraḥ samālokya sarvāṃnstānevamādiśat //
ārupyalokdhātvīśo bhaviṣyasi maheśvara /
trātā yogādhipaḥ śāstā saṃsāramuktisaukhyadik //
kaliyuge samutpunne sattvadhātau kaṣāyine /
tadā sraṣṭā vibharttā ca saṃharttā ca bhaviṣyasi //
sarvasattvā durācārā māracaryāsamāratāḥ /
mithyādharmagatā duṣṭā saddharmaguṇanindakāḥ //
vihīnabodhicaryāṃgāstāmasadharmasādhinaḥ /
tīrthikadharmasaṃraktā bhaviṣyanti kalau yadā //
tadā pṛthagjanāḥ sarve moherṣyāmadamānikāḥ /
sarve te śaraṇaṃ gatvā bhajiṣyanti sadādarāt //
ākāśaṃ liṃgamityāhuḥ pṛthivī tasya pīṭhikā /
ālayaḥ sarvabhūtānāṃ līyanālliṃgamucyate //
iti sarve tadā lokāḥ prabhāṣantaḥ pramādataḥ /

sarvān devān pratikṣipya cariṣyanti vimohitāḥ //
tān sarvān samālokya bodhayitvā prayatnataḥ /
muktimārge pratiṣṭhāpya vrataṃ śaivaṃ pracāraya //
evaṃ kṛtvā mahaiśānaṃ padaṃ prāpya maheśvaraḥ /
trailokyādhipatirnātho bhaviṣyasi kalau yuge //
ityevaṃ tatsamādiṣṭaṃ niśamya sa maheśvaraḥ /
tatheti pratinanditvā tatraiva samupāśrayat //
athāsau sarvavicchāstā lokeśvaro jinātmajaḥ /
brahmānaṃ samupāmantrya saṃpaśyannaimabravīt //
brahmanstvaṃ rupadhātniśaśvaturvedāṃgaśāyabhṛt /
sṛṣṭikartā jagacchāstā caturbramhavihārikaḥ //
śāntacaryāsamācāraḥ sāttvikadharmanāyakaḥ /
paramārthayogavidvidvān śubhārthabhṛd bhaviṣyati //
yuge kalau samutpanne tava caryā vinakṣyati /
mlechadharmasamākrānte sadvṛttiḥ parihāsyate /
tadāpi tvaṃ prayatnena nānārupeṇa bodhayan /
dharmamārge pratiṣṭhāpya prāpayasva sunirvṛtim //
evaṃ brahmanstvamālokya sarvān sattvān prabodhayan /
bodhimārge pratiṣṭhāpya pālayasva jagaddhite //
evaṃ kṛtvā mahatkleśabhavodadhiṃ samuttaret /
arhansaṃbodhimāsādya saṃbuddho 'pi bhaviṣyasi //
ityevaṃ tatsamādiṣṭaṃ samākarṇya prabodhitaḥ /
brahmā tatheti saṃśrutya prābhyanandat prasāditaḥ //
tato 'sau ca mahāsattvo lokeśvaro jinātmabhūḥ /
nārāyaṇaṃ samālokya samāmantryaivamādiśat //
viṣṇo tvaṃ kāmadhātvīśaḥ sarvalokādhipaḥ prabhuḥ /
rajodharmādhipaḥ śāstā sarvasattvahitārthabhṛt //
mahābhijño mahāvīraḥ sarvaduṣṭapramardakaḥ /
saṃsārasukhasaṃbhartā māyādharmavicakṣaṇaḥ //
kalau kleśākulān sattvān nānārupeṇa bodhayan /
trāsayitvāpi yannena sarvān dharme niyojaya //
evaṃ kṛtvā mahāsattvo mahatpuṇyaguṇānvitaḥ /
rājā viśvambharo nātho lakṣmīpatirmaharddhitaḥ //
sarvān sattvān sukhīkṛtya sarvān duṣṭān vinirjayan /
saṃvṛtiviratātmānte nirvṛtipadamāpsyasi //
ityevaṃ tatsamādiṣṭaṃ niśamya sa prabodhitaḥ /
viṣṇustatheti vijñapya prābhyanandat prasāditaḥ //
tataścāsau mahāsattvo lokeśvaro jināṃśajaḥ /
sarasvatīṃ samālokya samāmaṃtryaivamādiśat //
sarasvatī mahādevī sarvavidyāguṇākarī /

mahāmāyādharī sarvaśāyavijñā subhāṣiṇī //
saddharmaguṇasaṃbhartrī saṃbodhipratipālinī /
ṛddhisiddhipradātrī tvaṃ vāgiśvarī bhaviṣyasi //
sarvān mūrkhān durācārānapi sattvān prayatnataḥ /
bodhayitvā śubhe dharme yojayantyabhipālaya //
ye 'pi te śaraṇaṃ gatvā bhajeyurbhaktimānasāḥ /
paṇḍitāste mahābhijñā bhaveyu śrīguṇāśrayāḥ //
evaṃ sattvahitaṃ kṛtvā mahtpuṇyaguṇānvitā /
prānte bodhiṃ samāsādya saṃprāpsyasi jināspadam //
ityevaṃ tatsamādiṣṭaṃ niśamya sā sarasvatī /
tatheti pratinanditvā tatraikānte samāśrayat //
tataścāsau mahāsattvo lokeśvaro jinātmajaḥ /
virocanaṃ samālokya samāmaṃtryaivamādiśat //
sūrya tvaṃ sumahaddīptiprabhākaro grahādhipaḥ /
divākaro jagallokatamo 'ntako bhaviṣyasi //
avabhāsya jagallokaṃ prakāśayan viśodhayan /
cārayitvā śubhe dharme pālayasva sadā bhraman //
tato 'sau ca mahāsattvo lokanātho jagatprabhuḥ /
candramasaṃ samālokya samāmaṃtryaivamādiśat //
caṃdramasvaṃ mahākāntiḥ śītaraśmiḥ sudhākaraḥ /
tārādhipo jagatkleśasantāpahṛdbhaviṣyati //
avabhāsya jagallokaṃ pravarṣayan sadāmṛtam /
auṣadhīvrīhiśasyānāṃ rasavīryaṃ pravardhayan //
prahlādsukhasaṃpannān kṛtvā rātrau prabodhayan /
sarvān sattvān śubhe dharme cārayitvābhipālaya //
tato vāyuṃ samālokya lokeśvaraḥ sa sarvavit /
sarvāṃstān samupāmaṃtrya pura evamupādiśat //
yūyaṃ samīraṇāḥ sarve jagatprāṇāḥ sukhāvahāḥ /
sarvadharmasukhotsāhaprakartāro bhaviṣyatha //
pracarantaḥ sadā yūyaṃ puyagaṇdhasukhavahāḥ /
prerayitvā jagaddharme saṃpālayadhvamābhavam //
tataḥ pṛthvīṃ mahādevīṃ samālokya sarvadṛk /
jinātmajo lokanātho samāmaṃtryaivamādiśat //
pṛthivi tvaṃ jagadbhartrī sarvalokasamāśrayā /
vasuṃdharā jagadbhartī viśvamātā bhaviṣyasi //
sarvadhātūn suratnāni vrīhiśasyamahauṣadhīḥ /
datvā saṃsthāpya saddharme pālayasva jagatsadā //
tato varumālokya sa lokeśo jinātmabhūḥ /
purataḥ samupāmaṃtrya vyākarodevamādiśat //
varuṇa tvamapāṃ nāthaḥ sarvasattvāmṛtapadaḥ /

sarvaratnākarādhīśo nāgarājo bhaviṣyasi //
sadāmṛtapradānena poṣayitvā prabodhayan /
datvā ratnāni saddharme cārayasva jagatsadā //
tato vahniṃ samālokya citrabhānuṃ prabhāsvaram /
sarvalokādhipaḥ śāstā samāmaṃtryaivamādiśat //
vahne tvaṃ sarvadevānāṃ mukhībhūto hutāṃśabhuk /
pācakaḥ sarvavastūnāṃ dahanaḥ pāvako 'pyasi //
tasmāt sarvaprayatnena sarvālokān praharṣayan /
sadā loke sukhaṃ dattvā saṃpālaya jagaddhite //
tato lakṣmīṃ mahādeviṃ lokeśvaraḥ sa sanmatiḥ /
purataḥ samupāmaṃtrya samālokyaivamādiśat //
lakṣmi tvaṃ śrī mahādevī māheśvarī vasundharā /
sarvasaṃpatsukhotsāhapradāyinī bhaviṣyasi //
sadhātudravyarantādimahānsampatsukhānyapi /
datvā dharme pratiṣṭhāpya pālayasva jagatsadā //
tataḥ śrīdaṃ samālokya sa lokeśo jagatprabhuḥ /
purataḥ samupāmaṃtrya vyākarodevamādiśat //
kubera tvaṃ mahābhāgaḥ sarvadravyādhipaḥ prabhuḥ /
śrīsaṃpatsadguṇādhāro rājarājo bhaviṣyasi //
datvā śrīguṇasaṃpattīḥ pradatvā saṃprabodhayan /
bodhimārge pratiṣṭhāpya pālayasva sadā jagat //
evaṃ sa trijagatnnātho lokeśvaro jinātmajaḥ /
sarvāṃstān svāatmajān devān samāmaṃtryaivamādiśat //
yūyaṃ sarve mahāsattvāḥ saṃbodhivratacāriṇaḥ /
sarvasattvahitaṃ kṛtvā pracaradhvaṃ sadā śubhe //
evaṃ kṛtvā mahatpuṇyaṃ śrīsamṛddhisamanvitāḥ /
ante saṃbodhimāsādya saṃbuddhapadamāpsyatha //
ityevaṃ tatsamādiṣṭaṃ śrutvā sarve prabodhitāḥ /
te devāḥ pratinandantastatheti pratiśuśruvuḥ //
evaṃ te sakalā devāḥ dhṛtvā tasyānuśāsanam /
bodhicaryāṃ samādhāya saṃpracerujagaddhite //
tadanuśāsanādeva sarvalokādhipā api /
bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā saṃcarire jagaddhite //
evaṃ sa trijagacchāstā lokeśvaro jinātmajaḥ /
bodhisattvamahābhijñaḥ sarvalokādhipeśvaraḥ //
ye tasya trijagacchāstuḥ śraddhayā śaraṇaṃ gatāḥ /
sarve te vimalātmano naiva gacchanti durgatim //
sadā sadgatisaṃjātāḥ saddharmaśrīsukhānvitāḥ /
niḥkleśā bodhimāsādhya saṃbuddhapadamāpnuyuḥ //
sarve 'pi sugatāstasya śraddhayā śaraṇaṃ gatāḥ /

dhyātvānusmṛtimādhyāya pracaranto jagaddhite //
eatatpuṇyānubhāvena niḥkleśā vimalāśayāḥ /
jitvā māragaṇān bodhiṃ prāpya gatāḥ sunirvṛtim //
atītā api saṃbuddhā vartamānā anāgatāḥ /
sarve 'pi te jagacchāstuḥ śraddhayā śaraṇaṃ gatāḥ //
dhyātvānusmṛtimādhāya pracaranto jagaddhite /
bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā kṛtvā sarvajagaddhitam //
krameṇa bodhisaṃbhāraṃ pūrayitvā yathāvidhi /
jitvā māragaṇān sarvān bodhiṃ prāpyābhavan jināḥ //
bhavanti ca bhaviṣyanti dharmarājā munīśvarāḥ /
arhantaḥ sugatā nāthāḥ sarvajñāstrivināyakāḥ //
evaṃ sa trijagannātho lokeśvaro maharddhimān /
bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvalokādhipeśvaraḥ //
sarvasattvahitārthena bodhicaryāvrataṃ caran /
sarvān sattvān svayaṃ paśyannavabhāsya samuddharan //
bodhimārge pratiṣṭhāpya cārayitvā śubhe vṛṣe /
bodhayan suprasannāṃstān preṣayati sukhāvatīm //
evam sa jagadādīśo lokeśvaro jinātmajaḥ /
bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvadharmahitārthabhṛt //
nāsti tasya samaṃ kaścit saddharmaguṇapuṇyavān /
kuto 'dhiko bhavettena lokeśvaro jagatprabhuḥ //
ityevaṃ sugataiḥ sarvaiḥ saṃbuddhaiḥ sarvadarśibhiḥ /
lokeśaguṇamāhātmyaṃ samādiṣṭaṃ śrutaṃ mayā //
īdṛkpuṇyaguṇodbhāvaṃ lokeśasya vipaśvinaḥ /
minīndreṇa samādiṣṭaṃ purā mayābhisaṃśrutam //
tasmāllokeśavaraḥ sarvasaṃghādhipo jagadguruḥ /
sevanīyaḥ prayatnena saddharmaguṇavāṃchibhiḥ //
ye hyasya śaraṇaṃ gatvā bhajanti śraddhayā mudā /
durgatiṃ te na gacchanti sarvatrāpi kadācana //
sadā sadgatisaṃjātā dharmaśrīsukhabhāginaḥ /
śubhotsāhaṃ prabhuṃjante prānte yānti sukhāvatīm //
ityevaṃ hi samādiṣṭaṃ śākyasiṃhena tāyinā /
śrutvā sarve sabhālokāḥ prābhyanandan prabodhitāḥ //
// iti śrīmaheśvarādidevasamutpādanaprakaraṇam //
5. sarvākāra sarvasattva prabodhana bodhicaryāvatāraṇa prakaraṇa
atha sarvanīvaraṇaviṣkambhī sugatātmajaḥ /
sāṃjalirbhagavantaṃ taṃ praṇatvā caivamabravīt //
bhagavansa mahāsattvo lokeśvara jagatprabhuḥ /
kadeha samupāgached draṣṭumicchāmi taṃ prabhum //
iti taduktamākarṇya bhagavān sa munīśvaraḥ /

viṣkambhinaṃ mahāsattvaṃ tamālokyaivamādiśat //
viṣkambhin sa mahāsattvo nāgacchediha sāṃpratam /
anyatra narake sattvānuddhartumabhigacchati //
sarvatrāpi svayaṃ gatvā saṃpaśyannarakāśritān /
sarvān sattvān samuddhṛtya preṣayati sukhāvatīm //
evaṃ sa sarvadā sattvān svayaṃ paśyan dine dine /
asaṃkhyeyān samuddhṛtya preṣayati sukhāvatīm //
evaṃ kurvan sa lokeśo bodhicaryāvrataṃ caran /
asaṃkhyapuṇyaratnādyaśrīsamṛddho virājate //
tasya puṇyamasaṃkhyeyamaprameyaṃ bahūttamam /
sarvairapi munīndraistatpramātuṃ naiva śakyate //
ityevaṃ sugataiḥ sarvaiḥ purākhyātaṃ mayā śrutam /
tadatrāhaṃ pravakṣyāmi śṛṇudhyaṃ yūyamādarāt //
tadyathābhūt purā śāstā śikhi nāma tathāgataḥ /
sarvajño 'rhanmahābhijñoḥ dharmarājo munīśvaraḥ //
sarvavidyādhirājendraḥ saṃbuddhaḥ sugato jinaḥ /
mārajit sarvalokendrastraidhātukavināyakaḥ //
tadāsaṃ bodhisattvo 'haṃ dānaśūro 'bhidho gṛhī /
sadādānarato dhīraḥ sarvasattvahitārthabhṛt //
sadā sa śikhinastasya munīndrasya jagadguroḥ /
satkṛtya śraddhayā nityaṃ prābhajan samupasthitaḥ //
tadā tena munīndreṇa samākhyātaṃ mayā śrutam /
lokeśvarasya saddharmasādhanodbhavakauśalam //
iti tena munīndreṇa samāakhyātaṃ niśamya saḥ /
bodhisattvo mahāsattvo viṣkambhī caivamabravīt //
bhagavan kidṛśaṃ tasya lokeśasya mahātmanaḥ /
saddharmasādhanodbhūtaṃ kauśalaṃ bhavatā śrutam //
bhagavanstatsamākhyāya sarvānasmān prabodhaya /
sarvalokā ime śrutvā bhaveyustadguṇāratāḥ //
iti saṃprārthitaṃ tena śrutvāsau bhagavān jinaḥ /
sarvāṃllokān sabhāsīnān samālokyaivamādiśat //
yadā sa bhagavāṃcchāstā śikhī tathāgato jinaḥ /
sarvalokasabhāmadhye sasāṃghikaḥ samāśritaḥ //
ādimadhyāntakalyāṇaṃ saṃbodhiguṇasādhanam /
saddharmaṃ samupādeṣṭuṃ samārabhejjagaddhite //
tadā tasya mukhadvārānnānāvarṇāḥ suraśmayaḥ /
vinirgatā jagatsarvamavabhāsya pracerire //
kṛtvā sarvatra lokeṣu subhadrāṇi samantataḥ /
punarāgatya sā kāntistadāśrama upāgatāḥ //
śikhinaṃ taṃ mahābhijñaṃ dharmarājaṃ munīśvaram /

tridhā pradakṣiṇīkṛtya tanmukhājye samāviśat //
tatsatpuṇyaprabhāṃ dṛṭvā lokeśvaraḥ sa vismitaḥ /
amitābhaṃ jinaṃ natvā papracchaivaṃ samādarāt //
bhagavan kasya satpuṇyakāntiriyaṃ samāgatā /
tadbhavān samupādiśya saṃbodhayatu no guro //
iti taduktamākarṇya bhagavān so 'mitaprabhaḥ /
lokeśvaraṃ mahāsattvaṃ tamālokyaivamādiśat //
kulaputra śikhī nāma saṃbuddho 'rhanmunīśvaraḥ /
sarvajñastrigacchāstā dharmarājastathāgataḥ //
vihāre jetakodyāne samāśritaḥ sasāṃghikaḥ //
sarvalokasabhāmadhye samāsīnaḥ prabhāsayan /
saddharmaṃ samupādeṣṭuṃ prārambhaṃ kurute 'dhunā //
tasyeyaṃ suprabhākāntirmukhadvārādvinirgatā /
sarvatra bhuvaneṣvevamavabhāsya pracaryate //
ihāpi samupāyātā bhāsayantī pracāritā /
parāvṛtya munestasya mukhe prāviśate 'dhunā //
ityādiṣṭaṃ munīndreṇa lokeśvaraḥ prasāditaḥ /
amitābhaṃ munīndraṃ taṃ praṇatvaivamabhāṣata //
bhagavan dharmarājaṃ taṃ draṣṭumicchāmi sāṃpratam /
tattatrāhaṃ gatiṣyāmi tadājñāṃ dātumarhati //
iti saṃprārthitaṃ tena lokeśena niśamya saḥ /
amitābho munīndrastaṃ lokeśamevamabavrīt //
kulaputra munīndraṃstaṃ yadi draṣṭuṃ tvamicchasi /
gaccha madvacanenāpi kauśalyaṃ spraṣṭumarhasi //
padmaṃ samupasaṃsthāpya tasya paśyan sabhāmapi /
samupāśritya saddharmaṃ śrutvā gacchānumoditaḥ //
ityādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā lokeśvaro mudā /
sāṃjalistaṃ jinaṃ natvā saṃbhāsayaṃstato 'carat //
yadā tataḥ sukhāvatyāṃ saṃprasthitaḥ sa bhāsayan /
tadā sarvā mahī sābdhiḥ sāgādhā ca prakampitā //
pravarṣādviyato hemaratnamayaṃ mahotpalam /
nirutpātaṃ śubhotsāhaṃ prāvartata samantataḥ //
tadāśramamahodyāne kalpavṛkṣāḥ samutthitāḥ /
divyavastrasuvarṇādiratnālaṃkāralambitāḥ //
nānākusumavṛkṣāśca sugaṃdhipuṣpaśobhitāḥ /
anekafalavṛkṣāśca divyarasafalānatāḥ //
aṣṭāṃguṇasaṃpannajalapūrṇāḥ sarovarāḥ /
nānāpuṣpābhisaṃkīrṇāḥ prādurbhūtā manoramāḥ //
vividhapuṣpavarṇāṇi dravyāṇi vividhānyapi /
hemādidhāturatnāni vastrāṇi bhūṣaṇāni ca //

suvarṇasurasāsvādasaṃpannabhojanānyapi /
dhānyādivrīhijātāni pravarṣanta tadāśrame //
tatra ca saptaratnāni saṃjātāni jināśrame /
sarvā bhūmiśca sauvarṇā nirbhāsā saṃbabhau tadā //
tadā lokeśvara padmaṃ sahastrapatraṃ suvarṇikam /
saptaratnamayo jvālaṃ samādāya tataścaran //
evaṃ tatra subhadrāṇāṃ nimittaṃ saṃprakāśayan /
avabhāsya jagallokaṃ samālokya samantataḥ //
prāṇino duḥkhinaḥ sarvān samuddhṛtya prayatnataḥ /
bodhimārge pratiṣṭhāpya saṃpreṣayan sukhāvatīm //
sudhāraśmiṃ samutsṛjya saṃbhāsayan samantataḥ /
saṃbuddhaṃ śikhinaṃ tadvihāramupācarat //
tāni bhadranimittāni vilokya tatsabhāśritaḥ /
ratnapāṇirmahāsattva boddhisattvo 'bhilokayan //
vismitaḥ sahasotthāya pustaḥ samupācarat /
udvahannuttarāsaṃgaṃ jānubhyāṃ bhuvi saṃsthitaḥ //
bhagavantaṃ munīndraṃ taṃ saṃbuddhaśikhinaṃ mudā /
kṛtāṃjalipuṭo natvā papracchaivaṃ samādarāt //
bhagavan kasya prabhākāntiriyamiha samāgatā /
mahadbhadranimittāni dṛśyante prodbhavāni ca //
bhagavanstatsamādiśya sarvānimān sabhāśritān /
vismayākulacittāntaḥ prabodhayitumarhati //
iti saṃprārthitaṃ tena śrutvā śikhī tathāgataḥ /
ratnapāṇiṃ mahāsattvaṃ taṃ paśyannevamādiśat //
ratnapāṇe mahāsattva dṛśyante yadihādhunā /
mahadbhadranimittāni saṃjātāni samantataḥ //
taddhetuṃ saṃpravakṣyāmi śṛṇudhvamidamādarāt /
yūyaṃ sarve prasīdantaḥ pratibudhyānumodata //
yaḥ śrīmāṃjagannātho bodhisattvo jinātmajaḥ /
sarvasaṃghādhipaḥ śāsta sarvalokādhipeśvaraḥ /
samantabhadrakārī sa āryāvalokiteśvaraḥ /
sattvān paśyan samuddhartuṃ sukhāvatyāṃ viniścaran //
puṇyaraśmiṃ samutsṛjya saṃbhāsayan samantataḥ /
śodhayaṃstrijagallokaṃ kṛtvā bhadraṃ samantataḥ //
pāpino 'pi durācārān sarvatra narakeṣvapi /
nimagnāṃstān samālokya samuddhṛtya samantata //
bodhayitvā prayatnena kṛtvā saddharmalālasān /
mameha darśanaṃ kartuṃ samupāgacchapi sāṃpratam /
tasyeyaṃ suprabhā kāntirbhāsayantī samāgatā //
īdṛgdranimittāni saṃjātāni samaṃtataḥ /

bhadraheturayaṃ tasya lokeśasyāgataḥ khalu //
ityādiṣṭaṃ munīndreṇa ratnapāṇirniśamya saḥ /
saṃbuddhaṃ taṃ sabhāṃ tāṃ ca samālokyaivamabravīt //
bhagavan sa mahāsattvo lokeśvaro jagatprabhuḥ /
nāgacchati kadāgatcched draṣṭumicchāmi taṃ prabhum //
iti tenoditaṃ śrutvā bhagavān sa śikhī jinaḥ /
ratnapāṇiṃ tamālokya sabhāṃ cāpyevamādiśat //
āgacchet sa mahāsattvo lokeśvaraḥ suduḥkhitaḥ /
sattvān sarvān samuddhṛtya preṣayitvā sukhāvatīm //
prathamamiha māṃ draṣṭumāgacchet sa kṛpānidhiḥ /
tadā taṃ trijagannāthaṃ paśca bhaja samādarāt //
ityādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sa ratnabhṛnmudā /
saha sarvasabhālokaistasthau taddarśanotsukaḥ //
tadāsau trijagannātho lokeśvaraḥ prabhāsayan /
dūrāttaṃ sugataṃ paśyan vihāre samupāviśat //
taṃ lokeśaṃ samāyātaṃ samīkṣya sugatātmajam /
sarve lokāḥ sabhāsīnāḥ samutthāya praṇemire //
ratnapāṇistamāyātaṃ saṃpaśyan sahasotthitaḥ /
sāṃjaliḥ samupāgamya vavande tatpadāmbuje //
evaṃ sa vandyamānastaiḥ sarvalokaiḥ prabhāsayan /
śikhinaṃ taṃ samālokya purataḥ samupācarat //
taṃ samāyātamālokya bhagavān sa śikhī mudā /
svāgataṃ te mahāsattva kauśalamityapṛcchata //
ityādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sa sugatātmajaḥ /
kauśalaṃ me sadā śāstariti vadannupācarat //
tatrāsau trijagannāthaḥ śikhinaṃ taṃ munīśvaram /
vanditvā taṃ mahāpadmamupasthāpyaivabravīt //
bhagavannamitābhena śāstremaṃ prahitaṃ kajam /
kuśalaṃ cāpi sarvatra pṛcchata te samantataḥ //
iti taduktamākarṇya bhagavān sa śikhī mudā /
gṛhītvā taṃ mahāpadmaṃ vāme sthāpyaivamabravīt //
sarvatra kauśalamatra kvacittasyāpi kauśalam /
iti pṛṣṭvā munīndraiśca tanevaṃ paryapṛcchata //
kulaputra tvayā sattvāḥ kiyanto narakāśritāḥ /
samuddhṛtya śubhe sthāpya preṣitāste sukhāvatīm //
iti pṛṣṭe munīndreṇa lokeśvaro vilokya saḥ /
saṃbuddhaṃ taṃ sabhāṃ cāpi samālokyaivamabravīt //
bhagavan bahavo 'saṃkhyeyāḥ sattvā narakāśritāḥ /
te sarve 'pi prayatnena mayālokya samuddhṛtāḥ //
tadyathā ye mahāduṣṭā avīcau karmabhoginaḥ /

raurave kālasūtre ca hāhavatapane 'pi ca //
tāpane 'gnidhaṭe ye ca śālmalike ca pāpinaḥ /
saṃghāate cāndhakāre ca śītodake 'sipatrake //
evamanyaṣu sarveṣu narakeṣu samantataḥ /
svakṛtakarmabhuṃjānāṃ tiṣṭhanto duḥkhabhoginaḥ //
tīvraduḥkhāgnisantaptā mūḍhā viluptacetanāḥ /
te sarve 'pi mayoddhṛtya saṃpreṣitāḥ sukhāvatīm //
bhūtāḥ pretāḥ piśācāśca kṣuptipāsāgnidāhitāaḥ /
sūcimukhādayo duṣṭā viṇmūtrāmedhyabhoginaḥ //
paśavo 'pi ca ye duṣṭāḥ pakṣiṇo 'pi durāratāḥ /
kṛmikīṭādayaścāpi svakarmafalabhoginaḥ //
te 'pi sarve mayālokya mocayitvā svakarmataḥ /
samuddhṛtya prayatnene saṃpreṣitāḥ sukhāvatīm //
evamanye 'pi sattvā ye martyā daityāḥsurā api /
adharmābhiratā duṣṭā bhraṣṭā narakagāminaḥ //
te 'pi sarve mayāalokya bodhiyitvā prayatnataḥ /
sadharme saṃpratiṣṭhāpya saṃpreṣitā jinālaye //
evaṃ nityaṃ mayālokya prāṇino durito 'rddhatāḥ /
sarve 'pi narakāsīnāstīvraduḥkhāgnitāpitāḥ //
dine dine 'pyasaṃkhyeyā samuddhṛtya prayatnataḥ /
bodhiyitvā śubhe sthāpya cārayitvā susaṃvare /
bodhimārge niyujyaivaṃ saṃpreṣitā jinālaye //
yathā mayā pratijñātaṃ tathā karttavyameva tat /
iti nityaṃ samālokya sattvā dharme 'bhiyojitāḥ //
yāvantaḥ prāṇinaḥ sarve yāvanna bodhibhāginaḥ /
tāvadahaṃ na saṃbodhiṃ saṃprāpnuyāṃ jagaddhite //
iti dṛḍhā pratijñā me yāvanna paripūritā /
tāvat sattvān samālokya samuddhṛtya prayatnataḥ //
bodhayitvāpi kṛtvā ca caturbrahmavihāriṇaḥ /
bodhimārge pratiṣṭhāpya preṣayeyaṃ sukhāvatīm //
ityevaṃ bhagavaṃcchāste bodhicaryāṃ samācaran /
sarvasattvahitaṃ kṛtvā care tridhātukeṣvapi //
evaṃ nityaṃ jagallokia kṛtvā bhadrasukhotsavam /
pracaraṃ pracarāmyevaṃ cariṣyāmi sadā bhave //
ityuktvā sa mahāsattvo lokeśvaro jinātmajaḥ /
bhūyastaṃ śikhinaṃ natvā samanujñāmayācata //
bhagavan gantumicchāmi sattvānuddhartumanyataḥ /
tadanujñāṃ pradatvā me prasīdatu jagaddhite //
iti taduktamākarṇya sa śikhī bhagavān mudā /
lokeśvaraṃ mahābhijñaṃ tamālokyāivamabravīt //

sidhyatu te mahāsattva kāryaṃ saṃbodhisādhanam /
gaccha loke hitaṃ kurvan saṃcarasva sukhaṃ sadā //
ityādiṣṭaṃ munīndreṇa lokeśvaro jagatprabhuḥ /
śikhinaṃ dharmarājaṃ taṃ praṇatvā prācarattataḥ //
prakramittvā tataḥ so 'gnipiṇḍa iva samujjvalan /
ākāśe 'ntarhito 'nyatra bhuvene bhāsayan yayau //
tamevaṃ khe gataṃ dṛṣṭvā ratnapāṇiḥ sa vismitaḥ /
śikhinaṃ bhagavantaṃ taṃ samālokyaivamabravīt //
bhagavaṃstrijagadbharturlokeaśsya mahānmanaḥ /
kiyatsukṛtasaṃbhāraṃ vidyate tatsamādiśa //
iti saṃprārthitaṃ tena śrutvā sa bhagavāṃchikhī /
ratnapāṇistamālokya samāmaṃtryaivamādiśat //
kulaputra śṛṇu cāsya lokeśasya jagatprabhoḥ /
puṇyaskandhaṃ pravakṣyāmi sattvānāṃ bhadrakāraṇe //
tadyathaike mahāsattvāḥ sarveṣāmapi dehinām /
sarvadā sarvasatkārairbhajanti samupasthitāḥ //
teṣāṃ puṇyāni yāvanti tāni sarvāṇi sadguroḥ /
lokeśsyaikavālāgre iti sarve jinā jaguḥ //
tadyathāpi caturdvīpe meghā varṣanti sarvadā /
tatsarvajalabindūnāṃ saṃkhyātuṃ śakyate mayā //
na tu lokeśvarasyāsya bodhisattvasya satprabhoḥ /
puṇyaskandhapramāṇāni kartuṃ kenāpi śakyate //
sarvaṣāmapi cābdhīṇāṃ sarveṣāmapi cāmbhasām /
ekaikabindhusaṃkhyāni kartuṃ śaknomyahaṃ dhruvam //
na tu lokeśvarasyāsya saṃbodhivratacāriṇaḥ /
puṇyasaṃbhārasaṃkhyāni kartuṃ śaknomyahaṃ khalu //
sarveṣāmapi jantūnāṃ caturdvīpanivāsinām /
ekaikaromasaṃkhyābhiḥ pramāṇaṃ śakyate kila //
na tu lokeśvarasyāsya saddharmasadguṇāmbudheḥ /
bodhisaṃbhārapuṇyānāṃ pramātuṃ śakyate mayā //
hemaratnamayān stūpān paramāṇurajopamān /
vidhāya sarvadābhyarcya prabhajet samupasthitaḥ //
saṃbuddhapratimāṃścaivaṃ paramāṇurajopamān /
hemaratnamayān sthāpya sarve lokā mahotsavaiḥ //
sadhāturatnapūjāṃgairbhajeyuḥ sarvadā mudā /
etatpuṇyapramāṇāni kartuṃ śaknomyahaṃ dhruvam //
naiva lokeśvarasyāsya caturbrahmavihāriṇaḥ /
puṇyasaṃkhyāpramāṇāni kartuṃ śaknomi sarvathā //
sarveṣāmapi vṛkṣāṇāṃ caturdvipamahīruhām /
patrasaṃkhyāpramāṇāni kartuṃ śaknomyahaṃ khalu //

naiva lokeśvarasyāsya sattvahitārthadāyinaḥ /
puṇyasaṃkhyāpramāṇāni kartuṃ śaknomi sarvadā //
sarve strīpuruṣā maryāścaturdvīpanivāsinaḥ /
śrotāpattifale sthāpya cārayeyuḥ susaṃvaram //
teṣāṃ puṇyapramāṇāni kartuṃ śaknomyahaṃ khalu /
na tu lokeśapuṇyānāṃ pramātuṃ śaknuyāmaham //
etān sarvānnarāṃścāpi bodhayitvā prayatnataḥ /
sakṛdāgāminaḥ kṛtvā cārayeyuḥ śubhe sadā //
eteṣāmapi puṇyānāṃ pramātuṃ śakyate khalu /
naiva lokeśapuṇyānāṃ pramātuṃ śakyate kvacit //
tathā ca mānavān sarvān bodhayitvānumodayan /
anāgāmīfale sthāpya cārayeyuḥ susaṃbare //
eteṣāmapi puṇyānāṃ pramātuṃ śakyate kila /
naiva lokeśvarasyāsya pramātuṃ śakyate kvacit //
tathaitān sakalān martyān bodhayitvā prayatnataḥ /
arhatve saṃpratisthāpya cārayeyuḥ sunirvṛtau //
eteṣāmapi puṇyānāṃ pramātuṃ śakyate mayā /
na tu lokaeśvarasyāsya śakyate sugatairapi //
tathā pratyekabodhau ca sarvān etān narānapi /
bodhayitvā niyujyeva cārayeyuḥ sunirvṛtau //
eteṣāmapi puṇyānāṃ pramātuṃ śakyate mayā /
na tu lokeśvarasyāsya sarvairapi munīśvaraiḥ //
eteṣāmapi sarveṣāṃ puṇyānāṃ pravaraṃ mahat /
puṇyaṃ lokeśvarasyāsya bahvameyamuttamam //
kiṃ mayaikena tatpuṇyaṃ pramātuṃ iha śakyate /
sarvairapi munīndrairhī śakyate na kadācana //
evamasau mahatpuṇyasaṃbhāraśrīsamṛddhimān /
lokaśvaro mahāsattvo bodhisattvo jinātmajaḥ //
nāstīdṛkpuṇyasaṃbhārasadguṇaśrīsamṛddhimān /
tadanyo hi mahāsatvaḥ kutastraidhātukeṣvapi //
ityevaṃ tanmahatpuṇyaṃ śrutvā yūyaṃ pramoditāḥ /
tamīśaṃ śaraṇaṃ gatvā bhajadhvaṃ sarvadā bhave //
ye tasya trijagadbharturlokeśasya jagatprabhoḥ /
dhyātvā nāma samuccārya smṛtvā bhajanti sarvadā //
te bhavakleśanirmuktāḥ pariśuddhatrimaṇḍalāḥ /
dharmaśrīguṇasaṃpannāḥ saṃprayāyuḥ sukhāvatīm //
tatrāmitābhanāthasya gatvā te śaraṇaṃ mudā /
saddharmāmṛtamāsvādya rameyurbodhisādhinaḥ //
bhūyaste bhagasaṃkleśairbādhiṣyante kadācana /
garbhavāsamahadadukhaṃ labheyurna punarbhave //

tasyāmeva sukhāvatyāṃ padme ratnameye vare /
saṃjātā satataṃ dhyātvā tiṣṭheyustaṃ muniśvaram //
tāvattatra sukhāvatyāṃ tiṣṭheyuste sukhānvitāḥ /
yāvannāsya jagacchāstuḥ pratijñā paripūritā //
krameṇa bodhisaṃbhāraṃ pūrayitvā jagaddhite /
trividhāṃ bodhimāsādya sambuddhapadamāpnuyuḥ //
ityevaṃ sugataiḥ sarveḥ samādiṣṭaṃ mayā śrutam /
tadasya lokanāthasya bhajantu bodhivāṃchinaḥ //
ityādiṣṭaṃ munīndreṇa ratnapāṇīrniśamya saḥ /
śikhinaṃ bhagavantaṃ taṃ samālokyaivamabravīt //
bhagavannasya pratijñā yā sudṛḍhātimahatyasau /
kiyatā khalu kālena saṃpūritā bhaviṣyate //
kathamekātmanā tena sarve traidhātukāśritāḥ /
bodhimārge pratiṣṭhāpya saṃpreṣitāḥ sukhāvatīm //
kathamasau mahāsattvaḥ sattvānnādhimuktikān /
ekaḥ prabodhayan sarvān bodhimārge 'bhiyojayet //
sattvāḥ ṣaḍgatisaṃjātā nānākarmānucāriṇaḥ /
etān sarvān kathameko bodhayan paripācayet //
iti tenoditaṃ śrutvā bhagavān sa śikhī jinaḥ /
ratnapāṇiṃ mahāsattvaṃ tamālokyaivamabravīt //
eko 'pyasau mahāsattvo mahābhijño jināṃśajaḥ /
nānārupeṇa sattvānāṃ saddharma samupādiśat //
bodhayan prāṇinaḥ sarvān dattvā dravyaṃ yathepsitam /
bodhimārge pratiṣṭhāpya preṣayati jinālayam //
boddhān subuddharupeṇa buddhadharme niyojayan /
bodhimārge pratiṣṭhāpya preṣayati sukhāvatīm //
pratyekabuddharupeṇa pratyekabodhivāṃchinaḥ /
bodhimārge pratiṣṭhāpya preṣayati sunirvṛtim //
arhaddharmānusaṃraktānarhadrūpeṇa bodhayan /
arhaddharme pratiṣṭhāpya preṣayati sukhāvatīm //
bodhicaryeṣiṇo bodhisattvarupeṇa bodhayan /
bodhicaryāvrate sthāpya cārayati jagatddhite //
tathopāsakarupeṇa prabodhayanūpāsakan //
bodhimārge pratiṣṭhāpya cārayati susaṃvaram //
tathā ca śivarupeṇa śaivān sarvān prabodhayan /
bodhimārge niyujyāsau cārayati jagaddhite //
evaṃ sa vaiṣṇavān sarvān viṣṇurupeṇa bodhyan /
bodhimārge niyujyāpi cārayati jagaddhite //
tathā ca brāhmaṇān sarvān brahmarupeṇa bodhayan /
bodhimārge pratiṣṭhāpya cārayanti jagaddhite //