ગુણકારણ્ડવ્યૂહસૂત્ર · ભાગ 2140

તતશ્ચાસૌ મહાસત્ત્વો દૃષ્ટ્વા તાન્ જલતોષિતાન્ ।
ભૂયો ઽપિ કરુણાત્મા તૈસ્તોષયિતું સમીહતે ॥
તત્ર સ કરુણાસિન્ધુર્મેઘાનુત્થાપ્ય સર્વતઃ ।
પ્રણીતસુરસાહારા સંપ્રવર્ષયતે ઽનિશમ્ ॥
તાન્ દિવ્યસુરસાહારાન્ પ્રવર્ષિતાન્ સમન્તતઃ ।
દૃષ્ટ્વા તે પ્રેતિકાઃ સર્વે સવિસ્મયપ્રમોદિતાઃ ॥
સમીક્ષ્ય સ્વેછયાદાય યથાકામં પ્રભુંજતે ।
તતઃ સર્વે ઽપિ તે સત્ત્વા તદાહારાભિતોષિતાઃ ॥
તતસ્તે સર્વે આહારૈઃ પાનૈશ્ચાપ્યમૃતોપમૈઃ ।
સન્તર્પિતા મહાનન્દસુખોત્સાહસમન્વિતાઃ ॥
તદા તે સુખિતાઃ સન્તઃ સદ્ધર્મગુણભાષિણઃ ।
પરિશુદ્ધાશયાઃ સર્વે સંચિન્ત્યૈવં વદન્ત્યપિ ॥
અહો તે સુખિનો લોકા યે જામ્બુદ્વીપિકા નરાઃ ।
આશ્રિત્ય શીતલાં છાયાં ધ્યાત્વા તિષ્ઠન્તિ સદ્ગુરોઃ ॥
સુખિતાસ્તે મનુષ્યા યે માતાપિત્રોર્યથાસુખમ્ ।
પરિચર્યાં સદા કૃત્વા ભજન્તિ સમુપસ્થિતાઃ ॥
સુખિતાસ્તે મનુષ્યા યે સન્મિત્રં સમુપસ્થિતાઃ ।
સુભાષિતં સદા શ્રુત્વા ચરન્તિ સર્વદા શુભે ॥
સુખિનસ્તે મહાસત્ત્વા યે સંબોધિવ્રતચારિણઃ ।
સર્વસત્ત્વહિતં કૃત્વા સંચરન્તિ સદા શુભે ॥
સુખિતાસ્તે મહાભાગા યે સુશીલાઃ શુભાર્થિનઃ ।
સ્વપરાત્મહિતાર્થેન ચરન્તિ પોષધં વ્રતમ્ ॥
સત્પુરુષાઃ મહાભાગાસ્તે યે સંઘસમુપસ્થિકાઃ ।
ધર્મગણ્ડીં યથાકાલમાકોટયન્તિ સર્વદા ॥
યે વિહારં પ્રતિષ્ઠાપ્ય ત્રિરત્નશરણં ગતાઃ ।
ઉપાસકવ્રતં ધૃત્વા ચરન્તિ તે ઽપિ ભાગિનઃ ॥
સુખિતાસ્તે મહાસત્ત્વા યે વિહારં વિશીર્ણિતમ્ ।
સંસ્કૃત્ય સંપ્રતિષ્ઠાપ્ય કુર્વન્તિ સંપ્રશોભિતમ્ ।
યે પૂર્વસ્તૂપબિમ્બાનિ વિશિર્ણસ્ફુટિતાનિ ચ ।
સંસ્કૃત્ય પ્રતિસંસ્થાપ્ય ભજન્તિ તે સુભાગિનઃ ॥
સદ્ધર્મભાણકાન્ યે ચ સંમાન્ય સમુપસ્થિતાઃ ।
સુભાષિતાનિ શૃણ્વન્તિ તે સુભાગ્યાઃ સુખાન્વિતાઃ ॥
બુદ્ધાનાં પ્રાતિહાર્યાણિ પશ્યન્તિ વિવિધાનિ યે ।
ચંક્રમાણિ ચ પશ્યન્તિ યે તે સર્વે ઽપિ ભાગિનઃ ॥
યે ચ પ્રત્યેકબુદ્ધાનાં વિવિધર્દ્ધિવિકુર્વિતમ્ ।
ચંક્રમાણિ ચ પશ્યન્તિ તે ઽપિ સર્વે સુભાગિનઃ ॥
યે ઽર્હતાં પ્રાતિહાર્યાણિ પશ્યન્તિ ચંક્રમાણિ ચ ।
તે ઽપિ ધન્યા સુખાપન્નાઃ સંસારધર્મચારિણઃ ॥
યે ચાપિ બોધિસત્ત્વાનાં પશ્યન્તિ ચંક્રમાણ્યપિ ।
પ્રાતિહાર્યાણિ યે ચાપિ તે ઽપિ ધન્યાઃ સુભાગિનઃ ॥

યે બુદ્ધશરણં ગત્વા સ્મૃત્વા ભજન્તિ સર્વદા ।
તે એવ સુભગા ધન્યાઃ સદ્ધર્મ્મગુણલાભિનઃ ॥
યે ચ શૃણ્વન્તિ સદ્ધર્મં ભજન્તિ શ્રાવયન્ત્યપિ ।
તે ઽપિ સર્વે મહાભાગાઃ સંબોધિધર્મભાગિનઃ ॥
યે સંઘાન્ ચ શરણં ગત્વા ભજન્તિ સમુપસ્થિતાઃ ।
તે સર્વે સુભગા ધન્યાઃ સંબોધિપ્રતિલાભિનઃ ॥
યે ચ દત્વા પ્રદાનાનિ પાલયન્તઃ પરિગ્રહાન્ ।
કૃત્વા સત્વહિતર્થાનિ ચરન્તે તે સુભાગિનઃ ॥
પાપતો વિરતા યે ચ પરિશુદ્ધત્રિમણ્ડલાઃ ।
ચરન્તિ વ્રતમષ્ટાંગં ભદ્રિકાસ્તે સુભાવિનઃ ॥
યે ચ ક્ષાન્તિવ્રતં ધૃત્વાઅ સુપ્રસન્નાશયાઃ સદા ।
સર્વસત્ત્વહિતાર્થેષુ ચરન્તિ તે સુભાવિનઃ ॥
યે ચ સદ્ધર્મરત્નાનિ સાધયન્તો જગદ્ધિતે ।
સદા લોકહિતાર્થાનિ કુર્વંતે તે મહાજનાઃ ॥
યે ચ તત મહાસત્ત્વા સર્વવિદ્યાન્તપારગાઃ ।
કૃત્વા સત્ત્વશુભાર્થાનિ ચરન્તે તે સુભાગિનઃ ॥
યે ચાપિ શાસને બૌદ્ધે શ્રદ્ધયા શરણં ગતાઃ ।
પ્રવજ્યાસંવરં ધૃત્વા ચરન્તે તે સુનિર્મલાઃ ॥
યે ચ બૌદ્ધાશ્રમે નિત્યં શોધયન્તિ સમાહિતાઃ ।
તે સુશ્રીઈમત્સુભદ્રાંગાઃ સદ્ધર્મસુખસંયુતાઃ ॥
યે ચાપિ સતતં સ્નિગ્ધા હિતં કૃત્વા પરસ્પરમ્ ।
સાધયન્તિ યશોધર્મં તે સભાગ્યા સુભાવિનઃ ॥
યે ચરન્તિ સદા ભદ્રે વિરમ્ય દશપાપતઃ ।
તે ધન્યા વિમલાત્માનઃ સદ્ગુણસુખલાભિનઃ ॥
યે ચરન્તિ તપો ઽરણ્યે ત્યક્ત્વા સર્વાન્ પરિગ્રહાન્ ।
તે સુભદ્રાઃ શુભાત્માનઃ સદા સદ્ગતિચારિણઃ ॥
બોધિચર્યાવ્રતં ધૃત્વા યે ચરન્તિ જગદ્ધિતે ।
તે પુમાંસો મહાસત્ત્વાઃ સંબુદ્ધપદલાભિનઃ ॥
ઇત્યેવં તે સમાભાષ્ય સર્વસંપરિનન્દિતાઃ ।
મહાસત્ત્વં તમાનમ્ય પ્રાર્થયન્ત્યેમાદરાત્ ॥
સાધો ભવાન્ હિ નો નાથયાતા સ્વામી સુહૃત્પ્રભુઃ ।
નૈવાન્યો વિદ્યતે કશ્ચિદેવં રક્ષ્યહિતાર્થભૃત્ ॥
યદ્ ભવાન્ સ્વયમાલોક્ય પાપિનો ઽસ્માન્ સુદુઃખિતાન્ ।
સમાગત્યામૃતૈર્ભોગ્યૈસ્તોષયન્નભિરક્ષતિ ॥
તદ્વયં ભવતામેવ સર્વદા શરણં ગતાઃ ।
સત્કારૈસ્સમુપસ્થાનં કર્તુચ્છામહે ઽધુના ॥
તદ્ ભવાન્નો હિતાધાને સંયોજયિતુમર્હતિ ।
ભવતા યત્સમાદિષ્ટં તત્કરિષ્યામહે ધ્રુવન્ ॥
ઇતિ તૈ પ્રાર્થિતં સર્વૈ લોકેશ્વરો નિશમ્ય સઃ ।
કૃપાદૃષ્ટ્યા સમાલોક્ય સમાદિશતિ તાન્ પુનઃ ॥

શૃણુધ્વં તન્મયાખ્યાતં યુષ્માકં હિતસાધનમ્ ।
સંચરધ્વં તથા નિત્યં સદા ભદ્રં યદીચ્છથ ॥
તદ્યથાદૌ ત્રિરત્નાનાં પ્રયાત શરણં મુદા ।
સર્વદા મનસા સ્મૃત્વા ભજધ્વં ચ સમાદરાત્ ॥
નમો બુદ્ધાય ધર્માય સંઘાય ચ નમો નમઃ ।
ઇતિ ત્રિભ્યો નમસ્કારં કૃત્વા ચરત સર્વતઃ ॥
એતત્પુણ્યાનુભાવેન સર્વત્રાપિ શુભં ભવેત્ ।
નિરુત્પાતં મહોત્સાહં સર્વદા ચ ભવે ધ્રિવમ્ ॥
તતો યૂયં ક્રમેણાપિ પરિશુદ્ધત્રિમણ્ડલાઃ ।
બોધિચિત્તં સમાસાધ્ય વ્રતં ચરિતુમૈક્ષ્યથ ॥
તદેતત્પુણ્યભાવેન સર્વે યૂયમિતશ્ચ્યુતાઃ ।
ત્રિરત્નસ્મૃતિમાધાય સુખાવતીં પ્રયાસ્યથ ॥
તત્રામિતાભનાથસ્ય શરણે સમુપસ્થિતાઃ ।
સર્વદા ભજનં કૃત્વા ચરિષ્યથ મહાસુખમ્ ॥
તદા યૂયં સમદાય પોષધં વ્રતમુત્તમમ્ ।
વિધિવત્સંચરિત્વૈત્પુણ્યૈર્લપ્સ્યથ સન્મતિમ્ ॥
તતો ઽપિ વિમલાત્માનઃ સર્વસત્ત્વહિતોત્સુકાઃ ।
બોધિચર્યાવ્રતં ધૃત્વા ચરિષ્યથ જગદ્ધિતે ॥
તતઃ પારમિતાઃ સર્વાઃ પૂરયિત્વા યથાક્રમમ્ ।
દુષ્ટાન્ મારગણાન્ સર્વાન્ જિત્વાર્હન્તો ભવિષ્યથ ॥
તતઃ સંસારસંચારનિસ્પૃહા વિજિતેન્દ્રિયાઃ ।
ત્રિવિધાં બોધિમાસાધ્ય નિર્વૃતિપદમાપ્સ્યથ ॥
એવં સત્ત્વાસ્ ત્રિરત્નાનાં ગચ્છન્તઃ શરણં સદા ।
સ્મૃત્વા નામ્ સમુચ્ચ્ચાર્ય નત્વા ભજધ્વં નાભવમ્ ॥
ઇતિ લોકેશ્વરેણૈવં સમાદિષ્ટં નિશમ્ય તે ।
સર્વે તથેતિ વિજ્ઞાપ્ય પ્રતિમોદન્તિ નન્દિતાઃ ॥
તતો લોકેશ્વરો મત્વા તેષાં મનો ઽભિશુદ્ધિતમ્ ।
નિશ્ચારયતિ કારણ્ડવ્યૂહસૂત્રસૂભાષિતમ્ ॥
તત્સુભાષિતમાકર્ણ્ય સર્વે તે સંપ્રમોદિતાઃ ।
ત્રિરત્નભજનોત્સાહસૌખ્યં વાંછન્તિ સાધિતુમ્ ॥
તતસ્તે મુદિતાઃ સર્વે ત્રિરત્નશરણં ગતાઃ ।
નમો બુદ્ધાય ધર્માય સંઘાયેતિ વદન્તિ તે ॥
તતઃ સર્વે ઽપિ તે સત્વાયિરત્નસ્મૃતિસંરતાઃ ।
સંસારવિરતોત્સાહા ભવન્તિ ધર્મલાલસાઃ ॥
તતો જ્ઞાનાસિના ભિત્ત્વા સત્કાયદૃષ્ટિપર્વતમ્ ।
ત્યક્ત્વા દેહં તતઃ સર્વે તે ઽભિયાન્તિ સુખાવતીમ્ ॥
તત્રામિતાભનાથસ્ય શરણે સમુપસ્થિતાઃ ।
નિર્દેશં શિરસા ધૃત્વા પ્રચરન્તિ શુભે મુદા ॥
તતઃ સર્વે ભવેયુસ્તે ચતુર્બ્રહ્મવિહારિણઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા આકાંક્ષિતમુખાભિધાઃ ॥

ઇત્યેવં સ મહાસત્ત્વો લોકેશ્વરો જિનાત્મજઃ ।
સર્વાન્ પ્રેતાન્ સમુદ્ધૃત્ય પ્રેષયતિ સુખાવતીમ્ ॥
એવં ત્રૈલોક્યનાથો ઽસૌ મહાકારુણિકઃ કૃતી ।
કૃપયા સ્વયમાલોક્ય સંરક્ષ્યાભ્યવતે જગત્ ॥
યે યે સત્ત્વાઃ સદા તસ્ય લોકેશસ્ય મહાત્મનઃ ।
સ્મૃત્વા નામ સમુચ્ચાર્ય ભજન્તે શરણં ગતાઃ ॥
તે તે સર્વે ઽપિ નિષ્પાપાઃ શ્રીમન્તઃ સદ્ગુણાકરાઃ ।
સર્વસત્ત્વહિતં કૃત્વા પ્રચરન્તઃ શુભે સદા ॥
બોધિચર્યાવ્રતં ધૃત્વા ભુક્ત્વા ધર્મયશઃસુખમ્ ।
ત્રિરત્નભજનોત્સાહં ધૃત્વા યાયુઃ સુખાવતીમ્ ॥
ન તે સર્વે ઽપિ ગચ્છન્તિ દુર્ગતિં ચ કદાચન ।
સદા સદ્ગતિસંજાતા ભદ્રશ્રીસદ્ગુણાશ્રયાઃ ॥
પરિશુદ્ધેન્દ્રિયા ધીરા બોધિચર્યાવ્રતંધરાઃ ।
સ્વપરાત્મહિતં કૃત્વા યાયુરન્તે જિનાલયે ॥
ઇત્યેવં સ મહાસત્ત્વઃ સર્વસત્ત્વહિતાર્થભૃત્ ।
કૃપાકારુણ્યસદ્ધર્મગુણમાહાત્મ્યસાગરઃ ॥
અસંખ્યં પુણ્યમાહાત્મ્યં તસ્ય લોકેશ્વરસ્ય હિ ।
સર્વૈરપિ મુનીન્દ્રૈસ્તત્પ્રમાતું નૈવ શક્યતે ॥
ઇત્યાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા સ સુગતાત્મજઃ ।
સુધીઃ સર્વનીવરણવિષ્કમ્ભી ચૈવમબ્રવીત્ ॥
ભગવન્ સ મહાસત્ત્વો નાગચ્છતિ કદા વ્રજત્ ।
તસ્યાહં દર્શનં કર્તુમિચ્છામિ ત્રિજગત્પ્રભોઃ ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
વિકમ્ભિનં તમાલોક્ય પુનરેવં સમાદિશત્ ॥
એવં તાન્ કુલપુત્રાસૌ લોકેશ્વરઃ પ્રબોધયન્ ।
પ્રેષયિત્વા સુખાવત્યાં તતો નિષ્ક્રમ્ય ગચ્છતિ ॥
અન્યત્રાપિ સમુદ્ધર્તું પાપિનો નરકાશ્રિતાન્ ।
કરુણાસુદૃશા પશ્યંશ્ચરંસ્તે સંપ્રભાસયન્ ॥
દિને દિને સ આગત્ય સર્વેષુ નરકેષ્વપિ ।
નિમગ્નાન્ પાપિનો દુષ્ટાન્ સમાલોક્ય પ્રભાસયન્ ॥
સ્વયમુદ્ધૃત્ય સર્વાન્સ્તાન્ સુખીકૃત્વા પ્રબોધયન્ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય સંપ્રેષયેત્ સુખાવતીમ્ ॥
॥ ઇતિ શ્રીગુણકારણ્ડવ્યૂહે સૂચીમુખોદરપર્વતપ્રેતોદ્ધારનપ્રકરણમ્ ॥
4. શ્રીમહેશ્વરાદિ દેવ સમુત્પાદન પ્રકરણમ્
શ્રીભગવાનુવાચ ।
એવમસૌ મહાસત્ત્વો લોકેશ્વરો જિનાત્મજઃ ।
ભવાબ્ધેઃ સ્વયમુદ્ધૃત્ય પાલયતિ સદા જગત્ ।
પ્રદુષ્ટાનપિ પાપિષ્ટાન્ બોધયિત્વા પ્રયત્નતઃ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય સંપ્રેષયેજ્જિનાલયે ॥
નાસ્તીદૃગ્ગુણસંપન્નઃ સત્ત્વયૈધાતુકેષ્વપિ ।

કસ્યાપિ વિદ્યતે નૈવ પ્રતિભાનં હિ તાદૃશમ્ ॥
મુનીન્દ્રાણાં ચ સર્વેષાં નાસ્તીદૃગ્દ્રુતિભાનતા ।
તેન લોકેશ્વરો નામ બોધિસત્ત્વસ્સ ઉચ્યતે ॥
ઇત્યાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા સ સુગતાત્મજઃ ।
વિષ્કમ્ભી ભગવન્તં ચ સમાલોક્યૈવમબ્રવીત્ ॥
ભગવન્ હેતુના કેન સર્વલોકાધિપેશ્વરઃ ।
લોકેશ્વરઃ સ આખ્યાત એતત્ સમ્યક્ સમાદિશ ॥
તસ્યેવ પ્રતિભાસત્વં કસ્યચિન્નૈવ વિદ્યતે ।
મુનીન્દ્રાણામપિ સર્વેષાં નાસ્તીતિ તત્કથં ખલુ ॥
એતત્ સમ્યક્ સમાખ્યાહિ શ્રોતુમિચ્છામિ સર્વવિત્ ।
ઇમે સર્વે સભાસીનાસ્તદ્ગુણશ્રોતુમાનસાઃ ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
વિષ્કમ્ભિનં મહાવિજ્ઞં તમાલોક્યૈવમાદિશત્ ॥
શૃણુ ત્વં કુલપુત્રાસ્ય લોકેશસ્ય પ્રભાવતામ્ ।
સંપ્રવક્ષ્યામિ તે પ્રીત્યા સર્વસત્ત્વાનુબોધને ॥
તધ્યયાભૂત્ પુરા શાસ્તા તથાગતો મુનીશ્વરઃ ।
વિપશ્યી નામ સંબુદ્ધઃ સર્વવિદ્યાધિપો જિનઃ ।
સર્વજ્ઞો ઽર્હન્મહાભિજ્ઞો ધર્મરાજો વિનાયકઃ ।
ભગવાંયિજગન્નાથઃ સર્વસત્ત્વહિતાર્થભૃત્ ॥
તદાહં કુલપુત્રાસમ્ સુગન્ધસુખસંજ્ઞકઃ ।
વણિક્સુતો વૃષોત્સાહી સંબુદ્ધગુણલાલસઃ ॥
તસ્ય વિપશ્યિનઃ શાસ્તુઃ સંબુદ્ધસ્ય જગદ્ગુરોઃ ।
શરણે સમુપાશ્રિત્ય પ્રાચરન્ બોધિસંવરમ્ ॥
તદા તેન મુનીન્દ્રેણ સર્વજ્ઞેન વિપશ્યિના ।
લોકેશગુણમાહાત્યં સમાઅખ્યાતં શ્રુતં મયા ॥
તદ્યથાસૌ જગચ્છાસ્તા વિપશ્યી ભગવાન્ જિનઃ ।
સદ્ધર્મં સમુપાદેષ્ટું સભામધ્યે સમાઅશ્રિતઃ ॥
તદાસૌ ત્રિજગન્નાથો લોકેશ્વરો જિનાત્મજઃ ।
સર્વાન્ સત્ત્વાન્ સમુદ્ધર્તું સંપશ્યન્ કરુણાન્વિતઃ ॥
પુણ્યરશ્મિં સમુત્સૃજ્ય પ્રભાસયન્ સમન્તતઃ ।
દુઃખિનો નરકાસીનાન્ સર્વાન્ સત્ત્વાન્ વિલોકયન્ ॥
સમુદ્ધૃત્ય પ્રયત્નેન બોધયિત્વાનુમોદયન્ ।
ત્રિરત્નશરણે સ્થાપ્ય ચારયિત્વા શુભે વૃષે ॥
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય શ્રાવયિત્વા સુભાષિતાન્ ।
સંબોધિસાધને ધર્મે સંનિયોજ્ય વિનોદયન્ ॥
સર્વત્ર મંગલં કૃત્વા નિરુપાતં મહોત્સવમ્ ।
ત્રિરત્નગુણમાહાત્મ્યં પ્રકાશયન્ સમાચરત્ ॥
તદા તદ્રશ્મિસંસ્પૃષ્ટા સર્વા ભુમિઃ પ્રશોભિતા ।
વિશુદ્ધમંગલોત્સાહસુખસમાકુલાભવત્ ॥
તદદ્ભુતં મહાનન્દં મહોત્સાહં સમન્તતઃ ।

સમાલોક્ય મહાસત્ત્વો મહામતિર્જિનાત્મજઃ ॥
વિસ્મયસમુપાઘ્રાત ત્વન્ત એવં વ્યચિન્તયન્ ॥
અહો કસ્ય પ્રભાકાન્તિરિયમિહ સમાગતા ।
અવભાસ્ય જગત્સર્વં સંશોધયતિ શોભિતમ્ ॥
ઇતિ ચિન્તાકુલાત્મા સ બોધિસત્ત્વો મહામતિઃ ।
સમુત્થાયોત્તરાસંગમુદ્વહન્ પુરતો ગતઃ ॥
જાઅનુભ્યાં ભૂતકે ધૃત્વા કૃતાંજલિપુતો મુદા ।
વિપશ્યિનં મુનીન્દ્રં તં નત્વૈવં પર્યપૃચ્છત ॥
ભગવન્ કસ્ય પ્રભાવો ઽયં યદિયં ભાસમાગતા ।
અવભાસ્ય જગત્સર્વં શોધયન્તિ પ્રશોભિતમ્ ॥
યદિદં મહદાશ્ચર્યં દૃષ્ટ્વા સર્વે ઽતિવિસ્મિતાઃ ।
શ્રોતુમિચ્છન્તિ સર્વજ્ઞ તત્સમાદેષ્ટુમર્હતિ ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા વિપશ્યી સ મુનીશ્વરઃ ।
મહામતિં મહાસત્ત્વં તમાલોક્યૈવમાદિશત્ ॥
મહામતે શૃણુષ્વેદમદ્ભુતં યત્સમુદ્ભવમ્ ।
તત્પુણ્યપ્રભાવત્વં કથયિષ્યામિ સાંપ્રતમ્ ॥
યયૈલોકાધિપો નાથો બોધિસત્ત્વો જિનાત્મજઃ ।
સર્વધર્માધિપઃ શ્રીમાનાર્યાવલોકિતેશ્વરઃ ॥
સ સત્ત્વાન્ પાપિનો દુષ્ટાન્ દુઃખિનો નરકાશ્રિતાન્ ।
સમાલોક્ય કૃપાદૃસ્ટ્યા મહાકારુણ્યચોદિતઃ ॥
તાન્ સર્વાન્ હિ સમુદ્દૃત્ય બોધિયિત્વાનુમોદયન્ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય પ્રેષયિતું જિનાલયે ॥
સંપ્રસ્થિતઃ સુખાવત્યાઃ પુણ્યરશ્મીન્ સમુત્સૃજન્ ।
અવભાસ્ય જગલ્લોકમિહાગન્તું સમાગતઃ ॥
તસ્ય પુણ્યપ્રભાકાન્તિરિયં પાપવિશોધની ।
અવભાસ્ય જગત્સર્વં શોધયન્તી પ્રસારિતા ।
એવં સ સર્વલોકાનામધિપતિર્હિતાર્થભૃત્ ।
સ્વયમાલોક્ય સર્વત્ર યાતિ સર્વાન્ સમુદ્ધરન્ ॥
પાપિનો ઽપિ સમાલોક્ય સર્વત્ર નરકેષ્વપિ ।
નિમગ્નાનતિદુઃખાંસ્તાન્ પુણ્યરશ્મીન્ સમુત્સૃજન્ ॥
અવભાસ્ય સુખાપન્નાન્ સમુદ્ધૃત્ય પ્રબોધયન્ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય પ્રેષયતિ સુખાવતિમ્ ॥
એવં સ શ્રીગુણાધારઃ સદ્ધર્મસુખદારયકઃ ।
દિને દિને ઽપ્યપ્રેમેયાન્ સત્ત્વાનુદ્ધૃત્ય બોધયન્ ॥
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય શ્રાવયિત્યા સુભાષિતમ્ ।
કૃત્વા શુદ્ધાશયાન્ સર્વાન્ પ્રેષયતિ સુખાવતીમ્ ॥
એવં તસ્ય મહત્પુણ્યં સર્વલોકાધિકં બહુ ।
અપ્રમેયમસંખ્યેયં સંબોધિપદસાધનમ્ ॥
સર્વૈરપિ મુનીન્દ્રૈસ્તત્પુણ્યં મહદ્બહૂત્તમમ્ ।
પ્રમાતું પરિસંખ્યાતું શક્યતે ન કદાચન ॥

સર્વેષામપિ બુદ્ધાનામીદૃક્પુણ્યં મહોત્તમમ્ ।
અપ્રમેયસંખ્યેયં વિદ્યતે ન કદાચન ॥
કસ્યાપિ દૃશ્યતે નૈવમીદૃક્પુણ્યં મહત્તરમ્ ।
તેનાસૌ ત્રિગજગન્નાથો વિરાજતે સમન્તતઃ ॥
એવં તસ્ય મહત્પુણ્યપ્રમેયં બહુત્તમમ્ ।
સર્વૈરપિ મુનીન્દ્રૈસ્તત્પ્રમાતું શક્યતે ન હિ ॥
તસ્માદસૌ જગન્નાથો જગચ્છાસ્તા જગત્પતિઃ ।
સર્વલોકાધિપઃ શ્રીમાનાર્યાવલોકિતેશ્વરઃ ॥
આદિબુદ્ધાત્મસંભૂતો જગદીશો મહેશ્વરઃ ।
વિશ્વસૃક્ત્રિજગદ્ભર્ત્તા સંબોધિજ્ઞાનભાસ્કરઃ ॥
સર્વૈઃ લોકાધિપૈર્દેવૈઃ સાસુરયક્ષકિન્નરૈઃ ।
રાક્ષસૈર્ગરુડૈર્નાગૈઃ પૂજિતો વન્દિતઃ સદા ॥
ગ્રહૈસ્તારાગણૈઃ સર્વૈર્વિદ્યાધરૈર્મહર્દ્ધિકૈઃ ।
સિદ્ધૈઃ સાધ્યૈશ્ચ રુદ્રૈશ્ચ કુમ્ભાણ્ડૈશ્ચ મહોરગૈઃ ॥
સર્વૈર્ભૂતાધિપૈશ્ચાપિ સવહ્નિર્યમમારુતૈઃ ।
સર્વૈશ્ચાપ્યપ્સરઃસર્વૈર્દૈવાદિકન્યકાગણૈઃ ॥
એવં દાનવનાગેન્દ્રયક્ષાદિકન્યકાગણૈઃ ।
સદા ધ્યાત્વાપ્યનુસ્મૃત્વા સ્તુત્વા નત્વાભિપૂજિતઃ ॥
ભૈરવૈશ્ચ તથા સર્વૈર્મહાકાલગણૈરપિ ।
માતૃકાશ્ભિશ્ચ સર્વાભિઃ સંસ્તુતો વન્દિતો ઽર્ચિતઃ ॥
સર્વૈશ્ચ ડાકિનીસંઘૈઃ સર્વૈર્ભૂતૈઃ પિશાચકૈઃ ।
સર્વૈર્વિઘ્નાધિપૈચાપિ સપ્રેતકઠપૂતકૈઃ ॥
સર્વૈર્મારગણૈશ્ચાપિ ત્રૈધાતુકનિવાસિભિઃ ।
સદા નિત્યમનુસ્મૃત્વા પ્રણમિતઃ પ્રશંસિતઃ ॥
એવં મહર્ષિભિઃ સર્વૈર્યોગિભિશ્ચ તપસ્વિભિઃ ।
યતિભિસ્તીર્થિકૈશ્ચાપિ નિત્યં સ્મૃત્વાભિવન્દિતઃ ॥
શ્રાવકૈર્ભિક્ષુભિઃ સર્વૈરર્હદ્ભિર્બ્રહ્મચારિભિઃ ।
સદાનુસ્મરણં કૃત્વા ધ્યાત્વા વન્દિતાર્ચિતઃ ॥
તથા સર્વૈર્મહાસત્ત્વૈર્બોધિસત્ત્વૈશ્વ સર્વદા ।
તદ્ગુણાનુસ્મૃતિં ધૃત્વા સ પ્રશંસ્યો ઽભિવન્ધ્યતે ॥
તથા પ્રત્યેકબુદ્ધૈશ્ચ શ્રુત્વા દૃષ્ટ્વા ચ તદ્ગુણાન્ ।
સદાનુમોદનાં કૃત્વા પ્રણત્વા સંપ્રશંસ્યતે ॥
એવં સર્વૈર્મુનીન્દ્રૈશ્ચ સંબુદ્ધૈરપિ સર્વદા ।
તત્પુણ્યગુણમાહાત્મ્યં સંપ્રશંસ્યાનુમોદ્યતે ॥
એવં સ સર્વલોકેશઃ સર્વધર્માધિપેશ્વરઃ ।
વિશ્વરસ્ત્રષ્ટા જગદ્ભર્તા ત્રૈધાતુકાધિપેશ્વરઃ ॥
મહાબુદ્ધાત્મસંભૂતઃ સદ્ધર્મગુણભાસ્કરઃ ।
સર્વસંઘાધિરાજેન્દ્રો બોધિસત્ત્વો જગત્પ્રભુઃ ॥
ઇતિ સર્વૈર્મહાભિજ્ઞૈઃ સંબુદ્ધૈઃ સર્વદર્શિભિઃ ।
મુનીશ્વરૈઃ સમાખ્યાતં પુરા મયા શ્રુતં કિલ ॥

તદ્યથાદૌ મહાશૂન્યં પંચભૂતે ઽપ્યનુદ્ભવે ।
જ્યોતિરુસમુદ્ભૂત આદિબુદ્ધો નિરંજનઃ ।
ત્રિગુણાંશમહામૂર્ત્તિર્વિશ્વરુપઃ સમુત્થિતઃ ।
સ સ્વયંભુર્મહાબુદ્ધ આદિનાથો મહેશ્વરઃ ।
લોકસંસર્જનં નામ સમાધિં વિદધે સ્વયમ્ ॥
તતસ્તસ્યાત્મસંભૂતો દિવ્યારુપઃ શુભાંશભૃત્ ।
ભદ્રમૂત્તિર્વિશુદ્ધાંગઃ સુલક્ષણાભિમણ્ડિતઃ ॥
પુણ્યકાન્તિવિરોચિષ્કઃ સર્વલોકાધિપેશ્વરઃ ।
સો ઽપિ લોકોદ્ભવં નામ સમાધિં વિદધે સ્વયમ્ ॥
તદા તસ્યાદિનાથસ્ય ચક્ષુભ્યાં ચન્દ્રભાસ્કરૌ ।
સમુત્પન્નૌ લલાટાચ્ચ સમુત્પન્નો મહેશ્વરઃ ॥
સ્કન્ધાભ્યાં સંપ્રજાતો ઽભૂદબ્રહ્મા સૌમ્યશ્ચતુર્મુખઃ ।
હદયાચ્ચ સમુદ્ભૂતો નારાયણો ઽતિસુન્દરઃ ॥
ઉભાભ્યાં દન્તપંક્તિભ્યાં સમુત્પુન્ના સરસ્વતી ।
વાયુવો મુખતો જાતાઃ પૃથ્વી જાતા ચ પાદતઃ ॥
વરુણશ્ચોદરાજ્જાતઃ વહ્નિશ્ચ નાભિમણ્ડલાત્ ।
વામજાનૂદ્ભવા લક્ષ્મીઃ શ્રીદો દક્ષિણજાનુતઃ ॥
એવમન્યે ઽપિ દેવાશ્ચ સર્વલોકાધિપા અપિ ।
તસ્ય મહાત્મનો દેહાત્ સમુદ્ભૂતા જગદ્ધિઓતે ॥
યદૈતે લોકનાથસ્ય જાતા લોકાધિપાસ્તનોઃ ।
તસ્ય સર્વે પ્રસન્નાસ્યાઃ પશ્યન્તઃ સમુપસ્થિતાઃ ॥
તદા મહેશ્વરો દેવઃ સ્ત્રષ્ટારં તં જગદ્ગુરુમ્ ।
પ્રણત્વા સાંજલિઃ પશ્યન્ પ્રાર્થયદેવમાદરાત્ ॥
ભગવન્ યદિમે સર્વે ભવતા નિર્મિતા વયમ્ ।
તદર્થે ઽસ્માનિમાન્ સર્વાન્ વ્યાકરોતુ યથાવિધિ ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન મહેશ્વરેણ સર્વવિત્ ।
લોકેશ્વરઃ સમાલોક્ય સર્વાંન્સ્તાનેવમાદિશત્ ॥
આરુપ્યલોક્ધાત્વીશો ભવિષ્યસિ મહેશ્વર ।
ત્રાતા યોગાધિપઃ શાસ્તા સંસારમુક્તિસૌખ્યદિક્ ॥
કલિયુગે સમુત્પુન્ને સત્ત્વધાતૌ કષાયિને ।
તદા સ્રષ્ટા વિભર્ત્તા ચ સંહર્ત્તા ચ ભવિષ્યસિ ॥
સર્વસત્ત્વા દુરાચારા મારચર્યાસમારતાઃ ।
મિથ્યાધર્મગતા દુષ્ટા સદ્ધર્મગુણનિન્દકાઃ ॥
વિહીનબોધિચર્યાંગાસ્તામસધર્મસાધિનઃ ।
તીર્થિકધર્મસંરક્તા ભવિષ્યન્તિ કલૌ યદા ॥
તદા પૃથગ્જનાઃ સર્વે મોહેર્ષ્યામદમાનિકાઃ ।
સર્વે તે શરણં ગત્વા ભજિષ્યન્તિ સદાદરાત્ ॥
આકાશં લિંગમિત્યાહુઃ પૃથિવી તસ્ય પીઠિકા ।
આલયઃ સર્વભૂતાનાં લીયનાલ્લિંગમુચ્યતે ॥
ઇતિ સર્વે તદા લોકાઃ પ્રભાષન્તઃ પ્રમાદતઃ ।

સર્વાન્ દેવાન્ પ્રતિક્ષિપ્ય ચરિષ્યન્તિ વિમોહિતાઃ ॥
તાન્ સર્વાન્ સમાલોક્ય બોધયિત્વા પ્રયત્નતઃ ।
મુક્તિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય વ્રતં શૈવં પ્રચારય ॥
એવં કૃત્વા મહૈશાનં પદં પ્રાપ્ય મહેશ્વરઃ ।
ત્રૈલોક્યાધિપતિર્નાથો ભવિષ્યસિ કલૌ યુગે ॥
ઇત્યેવં તત્સમાદિષ્ટં નિશમ્ય સ મહેશ્વરઃ ।
તથેતિ પ્રતિનન્દિત્વા તત્રૈવ સમુપાશ્રયત્ ॥
અથાસૌ સર્વવિચ્છાસ્તા લોકેશ્વરો જિનાત્મજઃ ।
બ્રહ્માનં સમુપામન્ત્ર્ય સંપશ્યન્નૈમબ્રવીત્ ॥
બ્રહ્મન્સ્ત્વં રુપધાત્નિશશ્વતુર્વેદાંગશાયભૃત્ ।
સૃષ્ટિકર્તા જગચ્છાસ્તા ચતુર્બ્રમ્હવિહારિકઃ ॥
શાન્તચર્યાસમાચારઃ સાત્ત્વિકધર્મનાયકઃ ।
પરમાર્થયોગવિદ્વિદ્વાન્ શુભાર્થભૃદ્ ભવિષ્યતિ ॥
યુગે કલૌ સમુત્પન્ને તવ ચર્યા વિનક્ષ્યતિ ।
મ્લેછધર્મસમાક્રાન્તે સદ્વૃત્તિઃ પરિહાસ્યતે ।
તદાપિ ત્વં પ્રયત્નેન નાનારુપેણ બોધયન્ ।
ધર્મમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય પ્રાપયસ્વ સુનિર્વૃતિમ્ ॥
એવં બ્રહ્મન્સ્ત્વમાલોક્ય સર્વાન્ સત્ત્વાન્ પ્રબોધયન્ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય પાલયસ્વ જગદ્ધિતે ॥
એવં કૃત્વા મહત્ક્લેશભવોદધિં સમુત્તરેત્ ।
અર્હન્સંબોધિમાસાદ્ય સંબુદ્ધો ઽપિ ભવિષ્યસિ ॥
ઇત્યેવં તત્સમાદિષ્ટં સમાકર્ણ્ય પ્રબોધિતઃ ।
બ્રહ્મા તથેતિ સંશ્રુત્ય પ્રાભ્યનન્દત્ પ્રસાદિતઃ ॥
તતો ઽસૌ ચ મહાસત્ત્વો લોકેશ્વરો જિનાત્મભૂઃ ।
નારાયણં સમાલોક્ય સમામન્ત્ર્યૈવમાદિશત્ ॥
વિષ્ણો ત્વં કામધાત્વીશઃ સર્વલોકાધિપઃ પ્રભુઃ ।
રજોધર્માધિપઃ શાસ્તા સર્વસત્ત્વહિતાર્થભૃત્ ॥
મહાભિજ્ઞો મહાવીરઃ સર્વદુષ્ટપ્રમર્દકઃ ।
સંસારસુખસંભર્તા માયાધર્મવિચક્ષણઃ ॥
કલૌ ક્લેશાકુલાન્ સત્ત્વાન્ નાનારુપેણ બોધયન્ ।
ત્રાસયિત્વાપિ યન્નેન સર્વાન્ ધર્મે નિયોજય ॥
એવં કૃત્વા મહાસત્ત્વો મહત્પુણ્યગુણાન્વિતઃ ।
રાજા વિશ્વમ્ભરો નાથો લક્ષ્મીપતિર્મહર્દ્ધિતઃ ॥
સર્વાન્ સત્ત્વાન્ સુખીકૃત્ય સર્વાન્ દુષ્ટાન્ વિનિર્જયન્ ।
સંવૃતિવિરતાત્માન્તે નિર્વૃતિપદમાપ્સ્યસિ ॥
ઇત્યેવં તત્સમાદિષ્ટં નિશમ્ય સ પ્રબોધિતઃ ।
વિષ્ણુસ્તથેતિ વિજ્ઞપ્ય પ્રાભ્યનન્દત્ પ્રસાદિતઃ ॥
તતશ્ચાસૌ મહાસત્ત્વો લોકેશ્વરો જિનાંશજઃ ।
સરસ્વતીં સમાલોક્ય સમામંત્ર્યૈવમાદિશત્ ॥
સરસ્વતી મહાદેવી સર્વવિદ્યાગુણાકરી ।

મહામાયાધરી સર્વશાયવિજ્ઞા સુભાષિણી ॥
સદ્ધર્મગુણસંભર્ત્રી સંબોધિપ્રતિપાલિની ।
ઋદ્ધિસિદ્ધિપ્રદાત્રી ત્વં વાગિશ્વરી ભવિષ્યસિ ॥
સર્વાન્ મૂર્ખાન્ દુરાચારાનપિ સત્ત્વાન્ પ્રયત્નતઃ ।
બોધયિત્વા શુભે ધર્મે યોજયન્ત્યભિપાલય ॥
યે ઽપિ તે શરણં ગત્વા ભજેયુર્ભક્તિમાનસાઃ ।
પણ્ડિતાસ્તે મહાભિજ્ઞા ભવેયુ શ્રીગુણાશ્રયાઃ ॥
એવં સત્ત્વહિતં કૃત્વા મહ્ત્પુણ્યગુણાન્વિતા ।
પ્રાન્તે બોધિં સમાસાદ્ય સંપ્રાપ્સ્યસિ જિનાસ્પદમ્ ॥
ઇત્યેવં તત્સમાદિષ્ટં નિશમ્ય સા સરસ્વતી ।
તથેતિ પ્રતિનન્દિત્વા તત્રૈકાન્તે સમાશ્રયત્ ॥
તતશ્ચાસૌ મહાસત્ત્વો લોકેશ્વરો જિનાત્મજઃ ।
વિરોચનં સમાલોક્ય સમામંત્ર્યૈવમાદિશત્ ॥
સૂર્ય ત્વં સુમહદ્દીપ્તિપ્રભાકરો ગ્રહાધિપઃ ।
દિવાકરો જગલ્લોકતમો ઽન્તકો ભવિષ્યસિ ॥
અવભાસ્ય જગલ્લોકં પ્રકાશયન્ વિશોધયન્ ।
ચારયિત્વા શુભે ધર્મે પાલયસ્વ સદા ભ્રમન્ ॥
તતો ઽસૌ ચ મહાસત્ત્વો લોકનાથો જગત્પ્રભુઃ ।
ચન્દ્રમસં સમાલોક્ય સમામંત્ર્યૈવમાદિશત્ ॥
ચંદ્રમસ્વં મહાકાન્તિઃ શીતરશ્મિઃ સુધાકરઃ ।
તારાધિપો જગત્ક્લેશસન્તાપહૃદ્ભવિષ્યતિ ॥
અવભાસ્ય જગલ્લોકં પ્રવર્ષયન્ સદામૃતમ્ ।
ઔષધીવ્રીહિશસ્યાનાં રસવીર્યં પ્રવર્ધયન્ ॥
પ્રહ્લાદ્સુખસંપન્નાન્ કૃત્વા રાત્રૌ પ્રબોધયન્ ।
સર્વાન્ સત્ત્વાન્ શુભે ધર્મે ચારયિત્વાભિપાલય ॥
તતો વાયું સમાલોક્ય લોકેશ્વરઃ સ સર્વવિત્ ।
સર્વાંસ્તાન્ સમુપામંત્ર્ય પુર એવમુપાદિશત્ ॥
યૂયં સમીરણાઃ સર્વે જગત્પ્રાણાઃ સુખાવહાઃ ।
સર્વધર્મસુખોત્સાહપ્રકર્તારો ભવિષ્યથ ॥
પ્રચરન્તઃ સદા યૂયં પુયગણ્ધસુખવહાઃ ।
પ્રેરયિત્વા જગદ્ધર્મે સંપાલયધ્વમાભવમ્ ॥
તતઃ પૃથ્વીં મહાદેવીં સમાલોક્ય સર્વદૃક્ ।
જિનાત્મજો લોકનાથો સમામંત્ર્યૈવમાદિશત્ ॥
પૃથિવિ ત્વં જગદ્ભર્ત્રી સર્વલોકસમાશ્રયા ।
વસુંધરા જગદ્ભર્તી વિશ્વમાતા ભવિષ્યસિ ॥
સર્વધાતૂન્ સુરત્નાનિ વ્રીહિશસ્યમહૌષધીઃ ।
દત્વા સંસ્થાપ્ય સદ્ધર્મે પાલયસ્વ જગત્સદા ॥
તતો વરુમાલોક્ય સ લોકેશો જિનાત્મભૂઃ ।
પુરતઃ સમુપામંત્ર્ય વ્યાકરોદેવમાદિશત્ ॥
વરુણ ત્વમપાં નાથઃ સર્વસત્ત્વામૃતપદઃ ।

સર્વરત્નાકરાધીશો નાગરાજો ભવિષ્યસિ ॥
સદામૃતપ્રદાનેન પોષયિત્વા પ્રબોધયન્ ।
દત્વા રત્નાનિ સદ્ધર્મે ચારયસ્વ જગત્સદા ॥
તતો વહ્નિં સમાલોક્ય ચિત્રભાનું પ્રભાસ્વરમ્ ।
સર્વલોકાધિપઃ શાસ્તા સમામંત્ર્યૈવમાદિશત્ ॥
વહ્ને ત્વં સર્વદેવાનાં મુખીભૂતો હુતાંશભુક્ ।
પાચકઃ સર્વવસ્તૂનાં દહનઃ પાવકો ઽપ્યસિ ॥
તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન સર્વાલોકાન્ પ્રહર્ષયન્ ।
સદા લોકે સુખં દત્ત્વા સંપાલય જગદ્ધિતે ॥
તતો લક્ષ્મીં મહાદેવિં લોકેશ્વરઃ સ સન્મતિઃ ।
પુરતઃ સમુપામંત્ર્ય સમાલોક્યૈવમાદિશત્ ॥
લક્ષ્મિ ત્વં શ્રી મહાદેવી માહેશ્વરી વસુન્ધરા ।
સર્વસંપત્સુખોત્સાહપ્રદાયિની ભવિષ્યસિ ॥
સધાતુદ્રવ્યરન્તાદિમહાન્સમ્પત્સુખાન્યપિ ।
દત્વા ધર્મે પ્રતિષ્ઠાપ્ય પાલયસ્વ જગત્સદા ॥
તતઃ શ્રીદં સમાલોક્ય સ લોકેશો જગત્પ્રભુઃ ।
પુરતઃ સમુપામંત્ર્ય વ્યાકરોદેવમાદિશત્ ॥
કુબેર ત્વં મહાભાગઃ સર્વદ્રવ્યાધિપઃ પ્રભુઃ ।
શ્રીસંપત્સદ્ગુણાધારો રાજરાજો ભવિષ્યસિ ॥
દત્વા શ્રીગુણસંપત્તીઃ પ્રદત્વા સંપ્રબોધયન્ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય પાલયસ્વ સદા જગત્ ॥
એવં સ ત્રિજગત્ન્નાથો લોકેશ્વરો જિનાત્મજઃ ।
સર્વાંસ્તાન્ સ્વાઅત્મજાન્ દેવાન્ સમામંત્ર્યૈવમાદિશત્ ॥
યૂયં સર્વે મહાસત્ત્વાઃ સંબોધિવ્રતચારિણઃ ।
સર્વસત્ત્વહિતં કૃત્વા પ્રચરધ્વં સદા શુભે ॥
એવં કૃત્વા મહત્પુણ્યં શ્રીસમૃદ્ધિસમન્વિતાઃ ।
અન્તે સંબોધિમાસાદ્ય સંબુદ્ધપદમાપ્સ્યથ ॥
ઇત્યેવં તત્સમાદિષ્ટં શ્રુત્વા સર્વે પ્રબોધિતાઃ ।
તે દેવાઃ પ્રતિનન્દન્તસ્તથેતિ પ્રતિશુશ્રુવુઃ ॥
એવં તે સકલા દેવાઃ ધૃત્વા તસ્યાનુશાસનમ્ ।
બોધિચર્યાં સમાધાય સંપ્રચેરુજગદ્ધિતે ॥
તદનુશાસનાદેવ સર્વલોકાધિપા અપિ ।
બોધિચર્યાવ્રતં ધૃત્વા સંચરિરે જગદ્ધિતે ॥
એવં સ ત્રિજગચ્છાસ્તા લોકેશ્વરો જિનાત્મજઃ ।
બોધિસત્ત્વમહાભિજ્ઞઃ સર્વલોકાધિપેશ્વરઃ ॥
યે તસ્ય ત્રિજગચ્છાસ્તુઃ શ્રદ્ધયા શરણં ગતાઃ ।
સર્વે તે વિમલાત્મનો નૈવ ગચ્છન્તિ દુર્ગતિમ્ ॥
સદા સદ્ગતિસંજાતાઃ સદ્ધર્મશ્રીસુખાન્વિતાઃ ।
નિઃક્લેશા બોધિમાસાધ્ય સંબુદ્ધપદમાપ્નુયુઃ ॥
સર્વે ઽપિ સુગતાસ્તસ્ય શ્રદ્ધયા શરણં ગતાઃ ।

ધ્યાત્વાનુસ્મૃતિમાધ્યાય પ્રચરન્તો જગદ્ધિતે ॥
એઅતત્પુણ્યાનુભાવેન નિઃક્લેશા વિમલાશયાઃ ।
જિત્વા મારગણાન્ બોધિં પ્રાપ્ય ગતાઃ સુનિર્વૃતિમ્ ॥
અતીતા અપિ સંબુદ્ધા વર્તમાના અનાગતાઃ ।
સર્વે ઽપિ તે જગચ્છાસ્તુઃ શ્રદ્ધયા શરણં ગતાઃ ॥
ધ્યાત્વાનુસ્મૃતિમાધાય પ્રચરન્તો જગદ્ધિતે ।
બોધિચર્યાવ્રતં ધૃત્વા કૃત્વા સર્વજગદ્ધિતમ્ ॥
ક્રમેણ બોધિસંભારં પૂરયિત્વા યથાવિધિ ।
જિત્વા મારગણાન્ સર્વાન્ બોધિં પ્રાપ્યાભવન્ જિનાઃ ॥
ભવન્તિ ચ ભવિષ્યન્તિ ધર્મરાજા મુનીશ્વરાઃ ।
અર્હન્તઃ સુગતા નાથાઃ સર્વજ્ઞાસ્ત્રિવિનાયકાઃ ॥
એવં સ ત્રિજગન્નાથો લોકેશ્વરો મહર્દ્ધિમાન્ ।
બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ સર્વલોકાધિપેશ્વરઃ ॥
સર્વસત્ત્વહિતાર્થેન બોધિચર્યાવ્રતં ચરન્ ।
સર્વાન્ સત્ત્વાન્ સ્વયં પશ્યન્નવભાસ્ય સમુદ્ધરન્ ॥
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય ચારયિત્વા શુભે વૃષે ।
બોધયન્ સુપ્રસન્નાંસ્તાન્ પ્રેષયતિ સુખાવતીમ્ ॥
એવમ્ સ જગદાદીશો લોકેશ્વરો જિનાત્મજઃ ।
બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ સર્વધર્મહિતાર્થભૃત્ ॥
નાસ્તિ તસ્ય સમં કશ્ચિત્ સદ્ધર્મગુણપુણ્યવાન્ ।
કુતો ઽધિકો ભવેત્તેન લોકેશ્વરો જગત્પ્રભુઃ ॥
ઇત્યેવં સુગતૈઃ સર્વૈઃ સંબુદ્ધૈઃ સર્વદર્શિભિઃ ।
લોકેશગુણમાહાત્મ્યં સમાદિષ્ટં શ્રુતં મયા ॥
ઈદૃક્પુણ્યગુણોદ્ભાવં લોકેશસ્ય વિપશ્વિનઃ ।
મિનીન્દ્રેણ સમાદિષ્ટં પુરા મયાભિસંશ્રુતમ્ ॥
તસ્માલ્લોકેશવરઃ સર્વસંઘાધિપો જગદ્ગુરુઃ ।
સેવનીયઃ પ્રયત્નેન સદ્ધર્મગુણવાંછિભિઃ ॥
યે હ્યસ્ય શરણં ગત્વા ભજન્તિ શ્રદ્ધયા મુદા ।
દુર્ગતિં તે ન ગચ્છન્તિ સર્વત્રાપિ કદાચન ॥
સદા સદ્ગતિસંજાતા ધર્મશ્રીસુખભાગિનઃ ।
શુભોત્સાહં પ્રભુંજન્તે પ્રાન્તે યાન્તિ સુખાવતીમ્ ॥
ઇત્યેવં હિ સમાદિષ્ટં શાક્યસિંહેન તાયિના ।
શ્રુત્વા સર્વે સભાલોકાઃ પ્રાભ્યનન્દન્ પ્રબોધિતાઃ ॥
॥ ઇતિ શ્રીમહેશ્વરાદિદેવસમુત્પાદનપ્રકરણમ્ ॥
5. સર્વાકાર સર્વસત્ત્વ પ્રબોધન બોધિચર્યાવતારણ પ્રકરણ
અથ સર્વનીવરણવિષ્કમ્ભી સુગતાત્મજઃ ।
સાંજલિર્ભગવન્તં તં પ્રણત્વા ચૈવમબ્રવીત્ ॥
ભગવન્સ મહાસત્ત્વો લોકેશ્વર જગત્પ્રભુઃ ।
કદેહ સમુપાગછેદ્ દ્રષ્ટુમિચ્છામિ તં પ્રભુમ્ ॥
ઇતિ તદુક્તમાકર્ણ્ય ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।

વિષ્કમ્ભિનં મહાસત્ત્વં તમાલોક્યૈવમાદિશત્ ॥
વિષ્કમ્ભિન્ સ મહાસત્ત્વો નાગચ્છેદિહ સાંપ્રતમ્ ।
અન્યત્ર નરકે સત્ત્વાનુદ્ધર્તુમભિગચ્છતિ ॥
સર્વત્રાપિ સ્વયં ગત્વા સંપશ્યન્નરકાશ્રિતાન્ ।
સર્વાન્ સત્ત્વાન્ સમુદ્ધૃત્ય પ્રેષયતિ સુખાવતીમ્ ॥
એવં સ સર્વદા સત્ત્વાન્ સ્વયં પશ્યન્ દિને દિને ।
અસંખ્યેયાન્ સમુદ્ધૃત્ય પ્રેષયતિ સુખાવતીમ્ ॥
એવં કુર્વન્ સ લોકેશો બોધિચર્યાવ્રતં ચરન્ ।
અસંખ્યપુણ્યરત્નાદ્યશ્રીસમૃદ્ધો વિરાજતે ॥
તસ્ય પુણ્યમસંખ્યેયમપ્રમેયં બહૂત્તમમ્ ।
સર્વૈરપિ મુનીન્દ્રૈસ્તત્પ્રમાતું નૈવ શક્યતે ॥
ઇત્યેવં સુગતૈઃ સર્વૈઃ પુરાખ્યાતં મયા શ્રુતમ્ ।
તદત્રાહં પ્રવક્ષ્યામિ શૃણુધ્યં યૂયમાદરાત્ ॥
તદ્યથાભૂત્ પુરા શાસ્તા શિખિ નામ તથાગતઃ ।
સર્વજ્ઞો ઽર્હન્મહાભિજ્ઞોઃ ધર્મરાજો મુનીશ્વરઃ ॥
સર્વવિદ્યાધિરાજેન્દ્રઃ સંબુદ્ધઃ સુગતો જિનઃ ।
મારજિત્ સર્વલોકેન્દ્રસ્ત્રૈધાતુકવિનાયકઃ ॥
તદાસં બોધિસત્ત્વો ઽહં દાનશૂરો ઽભિધો ગૃહી ।
સદાદાનરતો ધીરઃ સર્વસત્ત્વહિતાર્થભૃત્ ॥
સદા સ શિખિનસ્તસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય જગદ્ગુરોઃ ।
સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયા નિત્યં પ્રાભજન્ સમુપસ્થિતઃ ॥
તદા તેન મુનીન્દ્રેણ સમાખ્યાતં મયા શ્રુતમ્ ।
લોકેશ્વરસ્ય સદ્ધર્મસાધનોદ્ભવકૌશલમ્ ॥
ઇતિ તેન મુનીન્દ્રેણ સમાઅખ્યાતં નિશમ્ય સઃ ।
બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો વિષ્કમ્ભી ચૈવમબ્રવીત્ ॥
ભગવન્ કિદૃશં તસ્ય લોકેશસ્ય મહાત્મનઃ ।
સદ્ધર્મસાધનોદ્ભૂતં કૌશલં ભવતા શ્રુતમ્ ॥
ભગવન્સ્તત્સમાખ્યાય સર્વાનસ્માન્ પ્રબોધય ।
સર્વલોકા ઇમે શ્રુત્વા ભવેયુસ્તદ્ગુણારતાઃ ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન શ્રુત્વાસૌ ભગવાન્ જિનઃ ।
સર્વાંલ્લોકાન્ સભાસીનાન્ સમાલોક્યૈવમાદિશત્ ॥
યદા સ ભગવાંચ્છાસ્તા શિખી તથાગતો જિનઃ ।
સર્વલોકસભામધ્યે સસાંઘિકઃ સમાશ્રિતઃ ॥
આદિમધ્યાન્તકલ્યાણં સંબોધિગુણસાધનમ્ ।
સદ્ધર્મં સમુપાદેષ્ટું સમારભેજ્જગદ્ધિતે ॥
તદા તસ્ય મુખદ્વારાન્નાનાવર્ણાઃ સુરશ્મયઃ ।
વિનિર્ગતા જગત્સર્વમવભાસ્ય પ્રચેરિરે ॥
કૃત્વા સર્વત્ર લોકેષુ સુભદ્રાણિ સમન્તતઃ ।
પુનરાગત્ય સા કાન્તિસ્તદાશ્રમ ઉપાગતાઃ ॥
શિખિનં તં મહાભિજ્ઞં ધર્મરાજં મુનીશ્વરમ્ ।

ત્રિધા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય તન્મુખાજ્યે સમાવિશત્ ॥
તત્સત્પુણ્યપ્રભાં દૃટ્વા લોકેશ્વરઃ સ વિસ્મિતઃ ।
અમિતાભં જિનં નત્વા પપ્રચ્છૈવં સમાદરાત્ ॥
ભગવન્ કસ્ય સત્પુણ્યકાન્તિરિયં સમાગતા ।
તદ્ભવાન્ સમુપાદિશ્ય સંબોધયતુ નો ગુરો ॥
ઇતિ તદુક્તમાકર્ણ્ય ભગવાન્ સો ઽમિતપ્રભઃ ।
લોકેશ્વરં મહાસત્ત્વં તમાલોક્યૈવમાદિશત્ ॥
કુલપુત્ર શિખી નામ સંબુદ્ધો ઽર્હન્મુનીશ્વરઃ ।
સર્વજ્ઞસ્ત્રિગચ્છાસ્તા ધર્મરાજસ્તથાગતઃ ॥
વિહારે જેતકોદ્યાને સમાશ્રિતઃ સસાંઘિકઃ ॥
સર્વલોકસભામધ્યે સમાસીનઃ પ્રભાસયન્ ।
સદ્ધર્મં સમુપાદેષ્ટું પ્રારમ્ભં કુરુતે ઽધુના ॥
તસ્યેયં સુપ્રભાકાન્તિર્મુખદ્વારાદ્વિનિર્ગતા ।
સર્વત્ર ભુવનેષ્વેવમવભાસ્ય પ્રચર્યતે ॥
ઇહાપિ સમુપાયાતા ભાસયન્તી પ્રચારિતા ।
પરાવૃત્ય મુનેસ્તસ્ય મુખે પ્રાવિશતે ઽધુના ॥
ઇત્યાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ લોકેશ્વરઃ પ્રસાદિતઃ ।
અમિતાભં મુનીન્દ્રં તં પ્રણત્વૈવમભાષત ॥
ભગવન્ ધર્મરાજં તં દ્રષ્ટુમિચ્છામિ સાંપ્રતમ્ ।
તત્તત્રાહં ગતિષ્યામિ તદાજ્ઞાં દાતુમર્હતિ ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન લોકેશેન નિશમ્ય સઃ ।
અમિતાભો મુનીન્દ્રસ્તં લોકેશમેવમબવ્રીત્ ॥
કુલપુત્ર મુનીન્દ્રંસ્તં યદિ દ્રષ્ટું ત્વમિચ્છસિ ।
ગચ્છ મદ્વચનેનાપિ કૌશલ્યં સ્પ્રષ્ટુમર્હસિ ॥
પદ્મં સમુપસંસ્થાપ્ય તસ્ય પશ્યન્ સભામપિ ।
સમુપાશ્રિત્ય સદ્ધર્મં શ્રુત્વા ગચ્છાનુમોદિતઃ ॥
ઇત્યાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા લોકેશ્વરો મુદા ।
સાંજલિસ્તં જિનં નત્વા સંભાસયંસ્તતો ઽચરત્ ॥
યદા તતઃ સુખાવત્યાં સંપ્રસ્થિતઃ સ ભાસયન્ ।
તદા સર્વા મહી સાબ્ધિઃ સાગાધા ચ પ્રકમ્પિતા ॥
પ્રવર્ષાદ્વિયતો હેમરત્નમયં મહોત્પલમ્ ।
નિરુત્પાતં શુભોત્સાહં પ્રાવર્તત સમન્તતઃ ॥
તદાશ્રમમહોદ્યાને કલ્પવૃક્ષાઃ સમુત્થિતાઃ ।
દિવ્યવસ્ત્રસુવર્ણાદિરત્નાલંકારલમ્બિતાઃ ॥
નાનાકુસુમવૃક્ષાશ્ચ સુગંધિપુષ્પશોભિતાઃ ।
અનેકfઅલવૃક્ષાશ્ચ દિવ્યરસfઅલાનતાઃ ॥
અષ્ટાંગુણસંપન્નજલપૂર્ણાઃ સરોવરાઃ ।
નાનાપુષ્પાભિસંકીર્ણાઃ પ્રાદુર્ભૂતા મનોરમાઃ ॥
વિવિધપુષ્પવર્ણાણિ દ્રવ્યાણિ વિવિધાન્યપિ ।
હેમાદિધાતુરત્નાનિ વસ્ત્રાણિ ભૂષણાનિ ચ ॥

સુવર્ણસુરસાસ્વાદસંપન્નભોજનાન્યપિ ।
ધાન્યાદિવ્રીહિજાતાનિ પ્રવર્ષન્ત તદાશ્રમે ॥
તત્ર ચ સપ્તરત્નાનિ સંજાતાનિ જિનાશ્રમે ।
સર્વા ભૂમિશ્ચ સૌવર્ણા નિર્ભાસા સંબભૌ તદા ॥
તદા લોકેશ્વર પદ્મં સહસ્ત્રપત્રં સુવર્ણિકમ્ ।
સપ્તરત્નમયો જ્વાલં સમાદાય તતશ્ચરન્ ॥
એવં તત્ર સુભદ્રાણાં નિમિત્તં સંપ્રકાશયન્ ।
અવભાસ્ય જગલ્લોકં સમાલોક્ય સમન્તતઃ ॥
પ્રાણિનો દુઃખિનઃ સર્વાન્ સમુદ્ધૃત્ય પ્રયત્નતઃ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય સંપ્રેષયન્ સુખાવતીમ્ ॥
સુધારશ્મિં સમુત્સૃજ્ય સંભાસયન્ સમન્તતઃ ।
સંબુદ્ધં શિખિનં તદ્વિહારમુપાચરત્ ॥
તાનિ ભદ્રનિમિત્તાનિ વિલોક્ય તત્સભાશ્રિતઃ ।
રત્નપાણિર્મહાસત્ત્વ બોદ્ધિસત્ત્વો ઽભિલોકયન્ ॥
વિસ્મિતઃ સહસોત્થાય પુસ્તઃ સમુપાચરત્ ।
ઉદ્વહન્નુત્તરાસંગં જાનુભ્યાં ભુવિ સંસ્થિતઃ ॥
ભગવન્તં મુનીન્દ્રં તં સંબુદ્ધશિખિનં મુદા ।
કૃતાંજલિપુટો નત્વા પપ્રચ્છૈવં સમાદરાત્ ॥
ભગવન્ કસ્ય પ્રભાકાન્તિરિયમિહ સમાગતા ।
મહદ્ભદ્રનિમિત્તાનિ દૃશ્યન્તે પ્રોદ્ભવાનિ ચ ॥
ભગવન્સ્તત્સમાદિશ્ય સર્વાનિમાન્ સભાશ્રિતાન્ ।
વિસ્મયાકુલચિત્તાન્તઃ પ્રબોધયિતુમર્હતિ ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન શ્રુત્વા શિખી તથાગતઃ ।
રત્નપાણિં મહાસત્ત્વં તં પશ્યન્નેવમાદિશત્ ॥
રત્નપાણે મહાસત્ત્વ દૃશ્યન્તે યદિહાધુના ।
મહદ્ભદ્રનિમિત્તાનિ સંજાતાનિ સમન્તતઃ ॥
તદ્ધેતું સંપ્રવક્ષ્યામિ શૃણુધ્વમિદમાદરાત્ ।
યૂયં સર્વે પ્રસીદન્તઃ પ્રતિબુધ્યાનુમોદત ॥
યઃ શ્રીમાંજગન્નાથો બોધિસત્ત્વો જિનાત્મજઃ ।
સર્વસંઘાધિપઃ શાસ્ત સર્વલોકાધિપેશ્વરઃ ।
સમન્તભદ્રકારી સ આર્યાવલોકિતેશ્વરઃ ।
સત્ત્વાન્ પશ્યન્ સમુદ્ધર્તું સુખાવત્યાં વિનિશ્ચરન્ ॥
પુણ્યરશ્મિં સમુત્સૃજ્ય સંભાસયન્ સમન્તતઃ ।
શોધયંસ્ત્રિજગલ્લોકં કૃત્વા ભદ્રં સમન્તતઃ ॥
પાપિનો ઽપિ દુરાચારાન્ સર્વત્ર નરકેષ્વપિ ।
નિમગ્નાંસ્તાન્ સમાલોક્ય સમુદ્ધૃત્ય સમન્તત ॥
બોધયિત્વા પ્રયત્નેન કૃત્વા સદ્ધર્મલાલસાન્ ।
મમેહ દર્શનં કર્તું સમુપાગચ્છપિ સાંપ્રતમ્ ।
તસ્યેયં સુપ્રભા કાન્તિર્ભાસયન્તી સમાગતા ॥
ઈદૃગ્દ્રનિમિત્તાનિ સંજાતાનિ સમંતતઃ ।

ભદ્રહેતુરયં તસ્ય લોકેશસ્યાગતઃ ખલુ ॥
ઇત્યાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ રત્નપાણિર્નિશમ્ય સઃ ।
સંબુદ્ધં તં સભાં તાં ચ સમાલોક્યૈવમબ્રવીત્ ॥
ભગવન્ સ મહાસત્ત્વો લોકેશ્વરો જગત્પ્રભુઃ ।
નાગચ્છતિ કદાગત્ચ્છેદ્ દ્રષ્ટુમિચ્છામિ તં પ્રભુમ્ ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ સ શિખી જિનઃ ।
રત્નપાણિં તમાલોક્ય સભાં ચાપ્યેવમાદિશત્ ॥
આગચ્છેત્ સ મહાસત્ત્વો લોકેશ્વરઃ સુદુઃખિતઃ ।
સત્ત્વાન્ સર્વાન્ સમુદ્ધૃત્ય પ્રેષયિત્વા સુખાવતીમ્ ॥
પ્રથમમિહ માં દ્રષ્ટુમાગચ્છેત્ સ કૃપાનિધિઃ ।
તદા તં ત્રિજગન્નાથં પશ્ચ ભજ સમાદરાત્ ॥
ઇત્યાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા સ રત્નભૃન્મુદા ।
સહ સર્વસભાલોકૈસ્તસ્થૌ તદ્દર્શનોત્સુકઃ ॥
તદાસૌ ત્રિજગન્નાથો લોકેશ્વરઃ પ્રભાસયન્ ।
દૂરાત્તં સુગતં પશ્યન્ વિહારે સમુપાવિશત્ ॥
તં લોકેશં સમાયાતં સમીક્ષ્ય સુગતાત્મજમ્ ।
સર્વે લોકાઃ સભાસીનાઃ સમુત્થાય પ્રણેમિરે ॥
રત્નપાણિસ્તમાયાતં સંપશ્યન્ સહસોત્થિતઃ ।
સાંજલિઃ સમુપાગમ્ય વવન્દે તત્પદામ્બુજે ॥
એવં સ વન્દ્યમાનસ્તૈઃ સર્વલોકૈઃ પ્રભાસયન્ ।
શિખિનં તં સમાલોક્ય પુરતઃ સમુપાચરત્ ॥
તં સમાયાતમાલોક્ય ભગવાન્ સ શિખી મુદા ।
સ્વાગતં તે મહાસત્ત્વ કૌશલમિત્યપૃચ્છત ॥
ઇત્યાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા સ સુગતાત્મજઃ ।
કૌશલં મે સદા શાસ્તરિતિ વદન્નુપાચરત્ ॥
તત્રાસૌ ત્રિજગન્નાથઃ શિખિનં તં મુનીશ્વરમ્ ।
વન્દિત્વા તં મહાપદ્મમુપસ્થાપ્યૈવબ્રવીત્ ॥
ભગવન્નમિતાભેન શાસ્ત્રેમં પ્રહિતં કજમ્ ।
કુશલં ચાપિ સર્વત્ર પૃચ્છત તે સમન્તતઃ ॥
ઇતિ તદુક્તમાકર્ણ્ય ભગવાન્ સ શિખી મુદા ।
ગૃહીત્વા તં મહાપદ્મં વામે સ્થાપ્યૈવમબ્રવીત્ ॥
સર્વત્ર કૌશલમત્ર ક્વચિત્તસ્યાપિ કૌશલમ્ ।
ઇતિ પૃષ્ટ્વા મુનીન્દ્રૈશ્ચ તનેવં પર્યપૃચ્છત ॥
કુલપુત્ર ત્વયા સત્ત્વાઃ કિયન્તો નરકાશ્રિતાઃ ।
સમુદ્ધૃત્ય શુભે સ્થાપ્ય પ્રેષિતાસ્તે સુખાવતીમ્ ॥
ઇતિ પૃષ્ટે મુનીન્દ્રેણ લોકેશ્વરો વિલોક્ય સઃ ।
સંબુદ્ધં તં સભાં ચાપિ સમાલોક્યૈવમબ્રવીત્ ॥
ભગવન્ બહવો ઽસંખ્યેયાઃ સત્ત્વા નરકાશ્રિતાઃ ।
તે સર્વે ઽપિ પ્રયત્નેન મયાલોક્ય સમુદ્ધૃતાઃ ॥
તદ્યથા યે મહાદુષ્ટા અવીચૌ કર્મભોગિનઃ ।

રૌરવે કાલસૂત્રે ચ હાહવતપને ઽપિ ચ ॥
તાપને ઽગ્નિધટે યે ચ શાલ્મલિકે ચ પાપિનઃ ।
સંઘાઅતે ચાન્ધકારે ચ શીતોદકે ઽસિપત્રકે ॥
એવમન્યષુ સર્વેષુ નરકેષુ સમન્તતઃ ।
સ્વકૃતકર્મભુંજાનાં તિષ્ઠન્તો દુઃખભોગિનઃ ॥
તીવ્રદુઃખાગ્નિસન્તપ્તા મૂઢા વિલુપ્તચેતનાઃ ।
તે સર્વે ઽપિ મયોદ્ધૃત્ય સંપ્રેષિતાઃ સુખાવતીમ્ ॥
ભૂતાઃ પ્રેતાઃ પિશાચાશ્ચ ક્ષુપ્તિપાસાગ્નિદાહિતાઅઃ ।
સૂચિમુખાદયો દુષ્ટા વિણ્મૂત્રામેધ્યભોગિનઃ ॥
પશવો ઽપિ ચ યે દુષ્ટાઃ પક્ષિણો ઽપિ દુરારતાઃ ।
કૃમિકીટાદયશ્ચાપિ સ્વકર્મfઅલભોગિનઃ ॥
તે ઽપિ સર્વે મયાલોક્ય મોચયિત્વા સ્વકર્મતઃ ।
સમુદ્ધૃત્ય પ્રયત્નેને સંપ્રેષિતાઃ સુખાવતીમ્ ॥
એવમન્યે ઽપિ સત્ત્વા યે મર્ત્યા દૈત્યાઃસુરા અપિ ।
અધર્માભિરતા દુષ્ટા ભ્રષ્ટા નરકગામિનઃ ॥
તે ઽપિ સર્વે મયાઅલોક્ય બોધિયિત્વા પ્રયત્નતઃ ।
સધર્મે સંપ્રતિષ્ઠાપ્ય સંપ્રેષિતા જિનાલયે ॥
એવં નિત્યં મયાલોક્ય પ્રાણિનો દુરિતો ઽર્દ્ધતાઃ ।
સર્વે ઽપિ નરકાસીનાસ્તીવ્રદુઃખાગ્નિતાપિતાઃ ॥
દિને દિને ઽપ્યસંખ્યેયા સમુદ્ધૃત્ય પ્રયત્નતઃ ।
બોધિયિત્વા શુભે સ્થાપ્ય ચારયિત્વા સુસંવરે ।
બોધિમાર્ગે નિયુજ્યૈવં સંપ્રેષિતા જિનાલયે ॥
યથા મયા પ્રતિજ્ઞાતં તથા કર્ત્તવ્યમેવ તત્ ।
ઇતિ નિત્યં સમાલોક્ય સત્ત્વા ધર્મે ઽભિયોજિતાઃ ॥
યાવન્તઃ પ્રાણિનઃ સર્વે યાવન્ન બોધિભાગિનઃ ।
તાવદહં ન સંબોધિં સંપ્રાપ્નુયાં જગદ્ધિતે ॥
ઇતિ દૃઢા પ્રતિજ્ઞા મે યાવન્ન પરિપૂરિતા ।
તાવત્ સત્ત્વાન્ સમાલોક્ય સમુદ્ધૃત્ય પ્રયત્નતઃ ॥
બોધયિત્વાપિ કૃત્વા ચ ચતુર્બ્રહ્મવિહારિણઃ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય પ્રેષયેયં સુખાવતીમ્ ॥
ઇત્યેવં ભગવંચ્છાસ્તે બોધિચર્યાં સમાચરન્ ।
સર્વસત્ત્વહિતં કૃત્વા ચરે ત્રિધાતુકેષ્વપિ ॥
એવં નિત્યં જગલ્લોકિઅ કૃત્વા ભદ્રસુખોત્સવમ્ ।
પ્રચરં પ્રચરામ્યેવં ચરિષ્યામિ સદા ભવે ॥
ઇત્યુક્ત્વા સ મહાસત્ત્વો લોકેશ્વરો જિનાત્મજઃ ।
ભૂયસ્તં શિખિનં નત્વા સમનુજ્ઞામયાચત ॥
ભગવન્ ગન્તુમિચ્છામિ સત્ત્વાનુદ્ધર્તુમન્યતઃ ।
તદનુજ્ઞાં પ્રદત્વા મે પ્રસીદતુ જગદ્ધિતે ॥
ઇતિ તદુક્તમાકર્ણ્ય સ શિખી ભગવાન્ મુદા ।
લોકેશ્વરં મહાભિજ્ઞં તમાલોક્યાઇવમબ્રવીત્ ॥

સિધ્યતુ તે મહાસત્ત્વ કાર્યં સંબોધિસાધનમ્ ।
ગચ્છ લોકે હિતં કુર્વન્ સંચરસ્વ સુખં સદા ॥
ઇત્યાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ લોકેશ્વરો જગત્પ્રભુઃ ।
શિખિનં ધર્મરાજં તં પ્રણત્વા પ્રાચરત્તતઃ ॥
પ્રક્રમિત્ત્વા તતઃ સો ઽગ્નિપિણ્ડ ઇવ સમુજ્જ્વલન્ ।
આકાશે ઽન્તર્હિતો ઽન્યત્ર ભુવેને ભાસયન્ યયૌ ॥
તમેવં ખે ગતં દૃષ્ટ્વા રત્નપાણિઃ સ વિસ્મિતઃ ।
શિખિનં ભગવન્તં તં સમાલોક્યૈવમબ્રવીત્ ॥
ભગવંસ્ત્રિજગદ્ભર્તુર્લોકેઅશ્સ્ય મહાન્મનઃ ।
કિયત્સુકૃતસંભારં વિદ્યતે તત્સમાદિશ ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન શ્રુત્વા સ ભગવાંછિખી ।
રત્નપાણિસ્તમાલોક્ય સમામંત્ર્યૈવમાદિશત્ ॥
કુલપુત્ર શૃણુ ચાસ્ય લોકેશસ્ય જગત્પ્રભોઃ ।
પુણ્યસ્કન્ધં પ્રવક્ષ્યામિ સત્ત્વાનાં ભદ્રકારણે ॥
તદ્યથૈકે મહાસત્ત્વાઃ સર્વેષામપિ દેહિનામ્ ।
સર્વદા સર્વસત્કારૈર્ભજન્તિ સમુપસ્થિતાઃ ॥
તેષાં પુણ્યાનિ યાવન્તિ તાનિ સર્વાણિ સદ્ગુરોઃ ।
લોકેશ્સ્યૈકવાલાગ્રે ઇતિ સર્વે જિના જગુઃ ॥
તદ્યથાપિ ચતુર્દ્વીપે મેઘા વર્ષન્તિ સર્વદા ।
તત્સર્વજલબિન્દૂનાં સંખ્યાતું શક્યતે મયા ॥
ન તુ લોકેશ્વરસ્યાસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય સત્પ્રભોઃ ।
પુણ્યસ્કન્ધપ્રમાણાનિ કર્તું કેનાપિ શક્યતે ॥
સર્વષામપિ ચાબ્ધીણાં સર્વેષામપિ ચામ્ભસામ્ ।
એકૈકબિન્ધુસંખ્યાનિ કર્તું શક્નોમ્યહં ધ્રુવમ્ ॥
ન તુ લોકેશ્વરસ્યાસ્ય સંબોધિવ્રતચારિણઃ ।
પુણ્યસંભારસંખ્યાનિ કર્તું શક્નોમ્યહં ખલુ ॥
સર્વેષામપિ જન્તૂનાં ચતુર્દ્વીપનિવાસિનામ્ ।
એકૈકરોમસંખ્યાભિઃ પ્રમાણં શક્યતે કિલ ॥
ન તુ લોકેશ્વરસ્યાસ્ય સદ્ધર્મસદ્ગુણામ્બુધેઃ ।
બોધિસંભારપુણ્યાનાં પ્રમાતું શક્યતે મયા ॥
હેમરત્નમયાન્ સ્તૂપાન્ પરમાણુરજોપમાન્ ।
વિધાય સર્વદાભ્યર્ચ્ય પ્રભજેત્ સમુપસ્થિતઃ ॥
સંબુદ્ધપ્રતિમાંશ્ચૈવં પરમાણુરજોપમાન્ ।
હેમરત્નમયાન્ સ્થાપ્ય સર્વે લોકા મહોત્સવૈઃ ॥
સધાતુરત્નપૂજાંગૈર્ભજેયુઃ સર્વદા મુદા ।
એતત્પુણ્યપ્રમાણાનિ કર્તું શક્નોમ્યહં ધ્રુવમ્ ॥
નૈવ લોકેશ્વરસ્યાસ્ય ચતુર્બ્રહ્મવિહારિણઃ ।
પુણ્યસંખ્યાપ્રમાણાનિ કર્તું શક્નોમિ સર્વથા ॥
સર્વેષામપિ વૃક્ષાણાં ચતુર્દ્વિપમહીરુહામ્ ।
પત્રસંખ્યાપ્રમાણાનિ કર્તું શક્નોમ્યહં ખલુ ॥

નૈવ લોકેશ્વરસ્યાસ્ય સત્ત્વહિતાર્થદાયિનઃ ।
પુણ્યસંખ્યાપ્રમાણાનિ કર્તું શક્નોમિ સર્વદા ॥
સર્વે સ્ત્રીપુરુષા મર્યાશ્ચતુર્દ્વીપનિવાસિનઃ ।
શ્રોતાપત્તિfઅલે સ્થાપ્ય ચારયેયુઃ સુસંવરમ્ ॥
તેષાં પુણ્યપ્રમાણાનિ કર્તું શક્નોમ્યહં ખલુ ।
ન તુ લોકેશપુણ્યાનાં પ્રમાતું શક્નુયામહમ્ ॥
એતાન્ સર્વાન્નરાંશ્ચાપિ બોધયિત્વા પ્રયત્નતઃ ।
સકૃદાગામિનઃ કૃત્વા ચારયેયુઃ શુભે સદા ॥
એતેષામપિ પુણ્યાનાં પ્રમાતું શક્યતે ખલુ ।
નૈવ લોકેશપુણ્યાનાં પ્રમાતું શક્યતે ક્વચિત્ ॥
તથા ચ માનવાન્ સર્વાન્ બોધયિત્વાનુમોદયન્ ।
અનાગામીfઅલે સ્થાપ્ય ચારયેયુઃ સુસંબરે ॥
એતેષામપિ પુણ્યાનાં પ્રમાતું શક્યતે કિલ ।
નૈવ લોકેશ્વરસ્યાસ્ય પ્રમાતું શક્યતે ક્વચિત્ ॥
તથૈતાન્ સકલાન્ મર્ત્યાન્ બોધયિત્વા પ્રયત્નતઃ ।
અર્હત્વે સંપ્રતિસ્થાપ્ય ચારયેયુઃ સુનિર્વૃતૌ ॥
એતેષામપિ પુણ્યાનાં પ્રમાતું શક્યતે મયા ।
ન તુ લોકએશ્વરસ્યાસ્ય શક્યતે સુગતૈરપિ ॥
તથા પ્રત્યેકબોધૌ ચ સર્વાન્ એતાન્ નરાનપિ ।
બોધયિત્વા નિયુજ્યેવ ચારયેયુઃ સુનિર્વૃતૌ ॥
એતેષામપિ પુણ્યાનાં પ્રમાતું શક્યતે મયા ।
ન તુ લોકેશ્વરસ્યાસ્ય સર્વૈરપિ મુનીશ્વરૈઃ ॥
એતેષામપિ સર્વેષાં પુણ્યાનાં પ્રવરં મહત્ ।
પુણ્યં લોકેશ્વરસ્યાસ્ય બહ્વમેયમુત્તમમ્ ॥
કિં મયૈકેન તત્પુણ્યં પ્રમાતું ઇહ શક્યતે ।
સર્વૈરપિ મુનીન્દ્રૈર્હી શક્યતે ન કદાચન ॥
એવમસૌ મહત્પુણ્યસંભારશ્રીસમૃદ્ધિમાન્ ।
લોકશ્વરો મહાસત્ત્વો બોધિસત્ત્વો જિનાત્મજઃ ॥
નાસ્તીદૃક્પુણ્યસંભારસદ્ગુણશ્રીસમૃદ્ધિમાન્ ।
તદન્યો હિ મહાસત્વઃ કુતસ્ત્રૈધાતુકેષ્વપિ ॥
ઇત્યેવં તન્મહત્પુણ્યં શ્રુત્વા યૂયં પ્રમોદિતાઃ ।
તમીશં શરણં ગત્વા ભજધ્વં સર્વદા ભવે ॥
યે તસ્ય ત્રિજગદ્ભર્તુર્લોકેશસ્ય જગત્પ્રભોઃ ।
ધ્યાત્વા નામ સમુચ્ચાર્ય સ્મૃત્વા ભજન્તિ સર્વદા ॥
તે ભવક્લેશનિર્મુક્તાઃ પરિશુદ્ધત્રિમણ્ડલાઃ ।
ધર્મશ્રીગુણસંપન્નાઃ સંપ્રયાયુઃ સુખાવતીમ્ ॥
તત્રામિતાભનાથસ્ય ગત્વા તે શરણં મુદા ।
સદ્ધર્મામૃતમાસ્વાદ્ય રમેયુર્બોધિસાધિનઃ ॥
ભૂયસ્તે ભગસંક્લેશૈર્બાધિષ્યન્તે કદાચન ।
ગર્ભવાસમહદદુખં લભેયુર્ન પુનર્ભવે ॥

તસ્યામેવ સુખાવત્યાં પદ્મે રત્નમેયે વરે ।
સંજાતા સતતં ધ્યાત્વા તિષ્ઠેયુસ્તં મુનિશ્વરમ્ ॥
તાવત્તત્ર સુખાવત્યાં તિષ્ઠેયુસ્તે સુખાન્વિતાઃ ।
યાવન્નાસ્ય જગચ્છાસ્તુઃ પ્રતિજ્ઞા પરિપૂરિતા ॥
ક્રમેણ બોધિસંભારં પૂરયિત્વા જગદ્ધિતે ।
ત્રિવિધાં બોધિમાસાદ્ય સમ્બુદ્ધપદમાપ્નુયુઃ ॥
ઇત્યેવં સુગતૈઃ સર્વેઃ સમાદિષ્ટં મયા શ્રુતમ્ ।
તદસ્ય લોકનાથસ્ય ભજન્તુ બોધિવાંછિનઃ ॥
ઇત્યાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ રત્નપાણીર્નિશમ્ય સઃ ।
શિખિનં ભગવન્તં તં સમાલોક્યૈવમબ્રવીત્ ॥
ભગવન્નસ્ય પ્રતિજ્ઞા યા સુદૃઢાતિમહત્યસૌ ।
કિયતા ખલુ કાલેન સંપૂરિતા ભવિષ્યતે ॥
કથમેકાત્મના તેન સર્વે ત્રૈધાતુકાશ્રિતાઃ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય સંપ્રેષિતાઃ સુખાવતીમ્ ॥
કથમસૌ મહાસત્ત્વઃ સત્ત્વાન્નાધિમુક્તિકાન્ ।
એકઃ પ્રબોધયન્ સર્વાન્ બોધિમાર્ગે ઽભિયોજયેત્ ॥
સત્ત્વાઃ ષડ્ગતિસંજાતા નાનાકર્માનુચારિણઃ ।
એતાન્ સર્વાન્ કથમેકો બોધયન્ પરિપાચયેત્ ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ સ શિખી જિનઃ ।
રત્નપાણિં મહાસત્ત્વં તમાલોક્યૈવમબ્રવીત્ ॥
એકો ઽપ્યસૌ મહાસત્ત્વો મહાભિજ્ઞો જિનાંશજઃ ।
નાનારુપેણ સત્ત્વાનાં સદ્ધર્મ સમુપાદિશત્ ॥
બોધયન્ પ્રાણિનઃ સર્વાન્ દત્ત્વા દ્રવ્યં યથેપ્સિતમ્ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય પ્રેષયતિ જિનાલયમ્ ॥
બોદ્ધાન્ સુબુદ્ધરુપેણ બુદ્ધધર્મે નિયોજયન્ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય પ્રેષયતિ સુખાવતીમ્ ॥
પ્રત્યેકબુદ્ધરુપેણ પ્રત્યેકબોધિવાંછિનઃ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય પ્રેષયતિ સુનિર્વૃતિમ્ ॥
અર્હદ્ધર્માનુસંરક્તાનર્હદ્રૂપેણ બોધયન્ ।
અર્હદ્ધર્મે પ્રતિષ્ઠાપ્ય પ્રેષયતિ સુખાવતીમ્ ॥
બોધિચર્યેષિણો બોધિસત્ત્વરુપેણ બોધયન્ ।
બોધિચર્યાવ્રતે સ્થાપ્ય ચારયતિ જગત્દ્ધિતે ॥
તથોપાસકરુપેણ પ્રબોધયનૂપાસકન્ ॥
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય ચારયતિ સુસંવરમ્ ॥
તથા ચ શિવરુપેણ શૈવાન્ સર્વાન્ પ્રબોધયન્ ।
બોધિમાર્ગે નિયુજ્યાસૌ ચારયતિ જગદ્ધિતે ॥
એવં સ વૈષ્ણવાન્ સર્વાન્ વિષ્ણુરુપેણ બોધ્યન્ ।
બોધિમાર્ગે નિયુજ્યાપિ ચારયતિ જગદ્ધિતે ॥
તથા ચ બ્રાહ્મણાન્ સર્વાન્ બ્રહ્મરુપેણ બોધયન્ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય ચારયન્તિ જગદ્ધિતે ॥