Language

ENहिગુ
Scripture Library

Goraksha Shataka · Verses 41-60

41

baddha-padmāsano yogī namaskṛtya guruṃ śivam
nāsāgra-dṛṣṭir ekākī prāṇāyāmaṃ samabhyaset //

42

prāṇo deha-sthito vāyur āyāmas tan-nibandhanam
eka-śvāsa-mayī mātrā tad yogī gaganāyate //

43

baddha-padmāsano yogī prāṇaṃ candreṇa pūrayet
dhārayitvā yathā-śakti bhūyaḥ sūryeṇa recayet //

44

amṛtodadhi-saṅkāśaṃ kṣīroda-dhavala-prabham
dhyātvā candramayaṃ bimbaṃ prāṇāyāme sukhī bhavet //

45

prāṇaṃ sūryeṇa cākṛṣya pūrayed udaraṃ śanaiḥ
kumbhayitvā vidhānena bhūyaś candreṇa recayet //

46

prajvalaj-jvalana-jvālā puñjam āditya-maṇḍalam
dhyātvā nābhi-sthitaṃ yogī prāṇāyāme sukhī bhavet //

47

recakaḥ pūrakaś caiva kumbhakaḥ praṇavātmakaḥ
prāṇāyāmo bhavet tredhā mātrā dvādaśa-saṃyutaḥ //

48

dvādaśādhamake mātrā madhyame dviguṇās tataḥ
uttame triguṇā mātrāḥ prāṇāyāmasya nirṇayaḥ //

49

adhame ca ghano gharmaḥ kampo bhavati madhyame
uttiṣṭhaty uttame yogī baddha-padmāsano muhuḥ //

50

aṅgānāṃ mardanaṃ śastaṃ śrama-saṃjāta-vāriṇā
kaṭv-amla-lavaṇa-tyāgī kṣīra-bhojanam ācaret //

51

mandaṃ mandaṃ pibed vāyuṃ mandaṃ mandaṃ viyojayet
nādhikaṃ stambhayed vāyuṃ na ca śīghraṃ vimocayet //

52

ūrdhvam ākṛṣya cāpānaṃ vātaṃ prāṇe niyojayet
mūrdhānaṃ nīyate śaktyā sarva-pāpaiḥ pramucyate //

53

prāṇāyāmo bhavaty evaṃ pātakendhana-pātakaḥ
enombudhi-mahā-setuḥ procyate yogibhiḥ sadā //

54

āsanena rujo hanti prāṇāyāmena pātakam
vikāraṃ mānasaṃ yogī pratyāhāreṇa sarvadā //

55

candrāmṛta-mayīṃ dhārāṃ pratyāhārati bhāskaraḥ
tat-pratyāharaṇaṃ tasya pratyāhāraḥ sa ucyate //

56

ekā strī bhujyate dvābhyām āgatā soma-maṇḍalāt
tṛtīyo yo bhavet tābhyāṃ sa bhavaty ajarāmaraḥ //

57

nābhideśe bhavaty eko bhāskaro dahanātmakaḥ
amṛtātmā sthito nityaṃ tālumūle ca candramāḥ //

58

varṣaty adhomukhaś candro grasaty ūrdhva-mukho raviḥ
jñātavyaṃ karaṇaṃ tatra yena pīyūṣam āpyate //

59

ūrdhva-nābhir adhas tālu ūrdhva-bhānur adhaḥ śaśī
karaṇaṃ viparītākhyaṃ guru-vaktreṇa labhyate //

60

tridhā baddho vṛṣo yatra rauravīti mahāsvanam
anāhataṃ ca tac cakraṃ hṛdaye yogino viduḥ //

Original text: Gorakṣaśataka · Edition: Swami Kuvalayananda and S. A. Shukla's critical edition (Lonavla: Kaivalya Dham, n.d.). · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc