Goraksha Shataka · Verses 21-40

dakṣiṇe hasti-jihvā ca pūṣā karṇe ca dakṣiṇe
yaśasvinī vāma-karṇe cāsane vāpy alambuṣā //

kūhuś ca liṅga-deśe tu mūla-sthāne ca śaṅkhinī
evaṃ dvāram upāśritya tiṣṭhanti daśa nāḍikāḥ //

satataṃ prāṇa-vāhinyaḥ soma-sūryāgni-devatāḥ
iḍā-piṅgalā-suṣumṇā ca tisro nāḍya udāhṛtāḥ //

prāṇāpānau samānaś ca hy udāno vyāna eva ca
nāgaḥ kūrmaś ca kṛkaro devadatto dhanañjayaḥ //

nāgādyāḥ pañca vikhyātāḥ prāṇādyāḥ pañca vāyavaḥ
ete nāḍi-sahasreṣu vartante jīva-rūpiṇaḥ //

prāṇāpāna-vaśo jīvo hy adhaś cordhvaṃ ca dhāvati
vāma-dakṣiṇa-mārgeṇa cañcalatvān na dṛśyate //

ākṣipto bhuvi daṇḍena yathoccalati kandukaḥ
prāṇāpāna-samākṣiptas tathā jīvo'nukṛṣyate //

rajju-baddho yathā śyeno gato'py ākṛṣyate(?)
guṇa-baddhas tathā jīvaḥ prāṇāpānena kṛṣyate //

apānaḥ karṣati prāṇaḥ prāṇo'pānaṃ ca karṣati
ūrdhvādhaḥ saṃsthitāv etau yo jānāti sa yogavit //

kandordhve kuṇḍalī-śaktir aṣṭadhā kuṇḍalī-kṛtā
brahma-dvāra-mukhaṃ nityaṃ mukhenāvṛtya tiṣṭhati //

prabuddhā vahni-yogena manasā mārutā hatā
prajīva-guṇam ādāya vrajaty ūrdhvaṃ suṣumṇayā //

mahāmudrāṃ namo-mudrām uḍḍiyānaṃ jalandharam
mūla-bandhaṃ ca yo vetti sa yogī siddhi-bhājanam //

vakṣo-nyasta-hanur nipīḍya suciraṃ yoniṃ ca vāmāṅghriṇā hastābhyām avadhāritaṃ prasaritaṃ pādaṃ tathā dakṣiṇam
āpūrya śvasanena kukṣi-yugalaṃ baddhvā śanai recayed eṣā pātaka-nāśinī sumahatī mudrā nṝṇāṃ procyate //

kapāla-kuhare jihvā praviṣṭā viparītagā
bhruvor antargatā dṛṣṭir mudrā bhavati khecarī //

ūrdhvaṃ meḍhrād adho nābher uḍḍiyānaṃ pracakṣate
uḍḍiyāna-jayo bandho mṛtyu-mātaṅga-kesarī //

jālandhare kṛte bandhe kaṇṭha-saṅkoca-lakṣaṇe
na pīyūṣaṃ pataty agnau na ca vāyuḥ prakupyati //

pārṣṇi-bhāgena sampīḍya yonim ākuñcayed gudam
apānam ūrdhvam ākṛṣya mūla-bandho nigadyate //

yataḥ kāla-bhayāt brahmā prāṇāyāma-parāyaṇaḥ
yogino munayaś caiva tataḥ prāṇaṃ nibandhayet //

cale vāte calaṃ sarvaṃ niścale niścalaṃ bhavet
yogī sthāṇutvam āpnoti tato vāyuṃ nibandhayet //

ṣaṭ-triṃśad-aṅgulaṃ haṃsaḥ prayāṇaṃ kurute bahiḥ
vāma-dakṣiṇa-mārgeṇa tataḥ prāṇo'bhidhīyate //