Language

ENहिગુ
Scripture Library

Gopatha Brahmana · Chapter 3

3.1

(GBr_1,2.24col) ity atharvavede gopathabrāhmaṇapūrvabhāge dvitīyaḥ prapāṭhakaḥ ||
(GBr_1,3.1a) oṃ dakṣiṇāpravaṇā bhūmir dakṣiṇata āpo vahanti
(GBr_1,3.1b) tasmād yajñās tadbhūmer unnatataram iva bhavati yatra bhṛgvaṅgiraso viṣṭhās
(GBr_1,3.1c) tad yathāpa imāṃl lokān abhivahanty evam eva bhṛgvaṅgirasaḥ sarvān devān abhivahanti_
(GBr_1,3.1d) evam evaiṣā vyāhṛtiḥ sarvān vedān abhivahaty om iti harcām om iti yajuṣām om iti sāmnām om iti sarvasyāhābhivādas
(GBr_1,3.1e) taṃ ha smaitad uttaraṃ yajñe vidvāṃsaḥ kurvanti
(GBr_1,3.1f) devā brahmāṇa āgacchatāgacchateti_
(GBr_1,3.1g) ete vai devā brahmāṇo yad bhṛgvaṅgirasas
(GBr_1,3.1h) tān evaitad gṛṇānās tān vṛṇānā hvayanto manyante
(GBr_1,3.1i) nānyo 'bhṛgvaṅgirovido vṛto yajñam āgacchen
(GBr_1,3.1j) yajñasya tejasā teja āpnoty ūrjayorjāṃ yaśasā yaśaḥ_
(GBr_1,3.1k) nānyo 'bhṛgvaṅgirovido vṛto yajñam āgacchen ned yajñaṃ parimuṣṇīyād iti
(GBr_1,3.1l) tad yathā pūrvaṃ vatso 'dhītya gāṃ dhayed evaṃ brahmā bhṛgvaṅgirovid vṛto yajñam āgacchen ned yajñaṃ parimuṣṇīyād iti
(GBr_1,3.1m) tad yathā gaur vāśvo vāśvataro vaikapād dvipāt tripād iti syāt kim abhivahet kim abhyaśnuyād iti
(GBr_1,3.1n) tasmād ṛgvidam eva hotāraṃ vṛṇīṣva yajurvidam adhvaryuṃ sāmavidam udgātāram atharvāṅgirovidaṃ brahmāṇam_
(GBr_1,3.1o) tathā hāsya yajñaś caturṣu lokeṣu caturṣu deveṣu vedeṣu catasṛṣu hotrāsu catuṣpād yajñaḥ pratitiṣṭhati
(GBr_1,3.1p) pratitiṣṭhati prajayā paśubhir ya evaṃ veda yaś caivam ṛtvijām ārtvijyaṃ veda yaś ca yajñe yajanīyaṃ vedeti brāhmaṇam

3.2

(GBr_1,3.2a) prajāpatir yajñam atanuta
(GBr_1,3.2b) sa ṛcaiva hautram akarod yajuṣādhvaryavaṃ sāmnaudgātram atharvāṅgirobhir brahmatvam_
(GBr_1,3.2c) taṃ vā etaṃ mahāvādyaṃ kurute yad ṛcaiva hautram akarod yajuṣādhvaryavaṃ sāmnaudgātram atharvāṅgirobhir brahmatvam_
(GBr_1,3.2d) sa vā eṣa tribhir vedair yajñasyānyataraḥ pakṣaḥ saṃskriyate
(GBr_1,3.2e) manasaiva brahmā yajñasyānyatraṃ pakṣaṃ saṃskaroti_
(GBr_1,3.2f) ayam u vai yaḥ pavate sa yajñas
(GBr_1,3.2g) tasya manaś ca vāk ca vartanī
(GBr_1,3.2h) manasā caiva hi vācā ca yajño vartate_
(GBr_1,3.2i) ada eva mana iyam eva vāk
(GBr_1,3.2j) sa yad vadan nāsti vidyād ardhaṃ me 'sya yajñasyāntaragād iti
(GBr_1,3.2k) tad yathaikapāt puruṣo yann ekacakro vā ratho vartamāno bhreṣaṃ nyety evam evāsya yajño bhreṣaṃ nyeti
(GBr_1,3.2l) yajñasya bhreṣam anu yajamāno bhreṣaṃ nyeti
(GBr_1,3.2m) yajamānasya bhreṣam anv ṛtvijo bhreṣaṃ niyanti_
(GBr_1,3.2n) ṛtvijāṃ bhreṣam anu dakṣiṇā bhreṣaṃ niyanti
(GBr_1,3.2o) dakṣiṇānāṃ bhreṣam anu yajamānaḥ putrapaśubhir bhreṣaṃ nyeti
(GBr_1,3.2p) putrapaśūnāṃ bhreṣam anu yajamānaḥ svargeṇa lokena bhreṣaṃ nyeti
(GBr_1,3.2q) svargasya lokasya bhreṣam anu tasyārdhasya yogakṣemo bhreṣaṃ nyeti yasminn ardhe yajanta iti brāhmaṇam

3.3

(GBr_1,3.3a) tad u ha smāha śvetaketur āruṇeyo brahmāṇaṃ dṛṣṭvā bhāṣamāṇam ardhaṃ me 'sya yajñasyāntaragād iti
(GBr_1,3.3b) tasmād brahmā stute bahiḥpavamāne vācoyamyam upāṃśv antaryāmābhyām
(GBr_1,3.3c) atha ye pavamānā odṛcas teṣu_
(GBr_1,3.3d) atha yāni stotrāṇi saśastrāṇy ā vaṣaṭkārāt teṣu
(GBr_1,3.3e) sa yad ṛkto bhreṣaṃ nyṛcched oṃ bhūr janad iti gārhapatye juhuyāt_
(GBr_1,3.3f) yadi yajuṣṭa oṃ bhuvo janad iti dakṣiṇāgnau juduyāt_
(GBr_1,3.3g) yadi sāmata oṃ svar janad ity āhavanīye juhuyāt_
(GBr_1,3.3h) yady anājñātād brahmato voṃ bhūr bhuvaḥ svar janad om ity āhavanīya eva juhuyāt
(GBr_1,3.3i) tad vākovākyasyarcāṃ yajuṣāṃ sāmnām atharvāṅgirasām
(GBr_1,3.3j) athāpi vedānāṃ rasana yajñasya viriṣṭaṃ saṃdhīyate
(GBr_1,3.3k) tad yathā lavaṇenety uktam_
(GBr_1,3.3l) tad yathobhayapāt puruṣo yann ubhayacakro vā ratho vartamāno 'bhreṣaṃ nyeti evam evāsya yajño 'bhreṣaṃ nyeti
(GBr_1,3.3m) yajñasyābhreṣam anu yajamāno 'bhreṣaṃ nyeti
(GBr_1,3.3n) yajamānasyābhreṣam anv ṛtvijo 'bhreṣaṃ niyanti_
(GBr_1,3.3o) ṛtvijām abhreṣam anu dakṣiṇā abhreṣaṃ niyanti
(GBr_1,3.3p) dakṣiṇānām abhreṣam anu yajamānaḥ putrapaśubhir abhreṣaṃ nyeti
(GBr_1,3.3q) putrapaśūnām abhreṣam anu yajamānaḥ svargeṇa lokenābhreṣaṃ nyeti
(GBr_1,3.3r) svargasya lokasyābhreṣam anu tasyārdhasya yogakṣemo 'bhreṣaṃ nyeti yasminn ardhe yajanta iti brāhmaṇam

3.4

(GBr_1,3.4a) tad yad audumbaryāṃ ma āsiṣṭa hiṅṅ akārṣīn me prāstāvīn ma udagāsīn me subrahmaṇyām āhvāsīd ity udgātre dakṣiṇā nīyante
(GBr_1,3.4b) grahān me 'grahīt prācārīn me 'śuśruvan me samanasas kārṣīd ayākṣīn me 'vaṣaṭkārṣīn ma ity adhvaryave
(GBr_1,3.4c) hotṛṣadana āsiṣṭāyākṣīn me 'śāṃsīn me 'vaṣaṭkārṣīn ma iti hotre
(GBr_1,3.4d) devayajanaṃ me cīkḷpad brahmāsādaṃ me 'sīsṛpad brahmajapān me 'japīt purastāddhomasaṃsthitahomān me 'hauṣīd ayākṣīn me 'śāṃsīn me 'vaṣaṭkārṣīn ma iti brahmaṇe
(GBr_1,3.4e) bhūyiṣṭhena mā brahmaṇākārṣīd iti_
(GBr_1,3.4f) etad vai bhūyiṣṭhaṃ brahma yad bhṛgvaṅgirasaḥ_
(GBr_1,3.4g) ye 'ṅgirasaḥ sa raso ye 'tharvāṇo ye 'tharvāṇas tadbheṣajam_
(GBr_1,3.4h) yad bheṣajaṃ tad amṛtaṃ yad amṛtaṃ tad brahma
(GBr_1,3.4i) sa vā eṣa pūrveṣām ṛtvijām ardhabhāgasyārdham itareṣām ardhaṃ brahmaṇa iti brāhmaṇam

3.5

(GBr_1,3.5a) devāś ca ha vā asurāś ca saṃgrāmaṃ samayatanta
(GBr_1,3.5b) tatraitās tisro hotrā jihmaṃ pratipedire
(GBr_1,3.5c) tāsām indra ukthāni sāmāni lulopa
(GBr_1,3.5d) tāni hotre prāyacchat_
(GBr_1,3.5e) ājyaṃ ha vai hotur babhūva
(GBr_1,3.5f) pra'ugaṃ potur vaiśvadevaṃ ha vai hotur babhūva
(GBr_1,3.5g) niṣkevalyaṃ neṣṭuḥ_
(GBr_1,3.5h) marutvatīyaṃ ha vai hotur babhūva_
(GBr_1,3.5i) agnimārutam āgnīdhrasya
(GBr_1,3.5j) tasmād etad abhyastataram iva śasyate yad āgnimārutam_
(GBr_1,3.5k) tasmād ete saṃśaṃsukā iva bhavanti yad dhotā potā neṣṭā_
(GBr_1,3.5l) āgnīdhro mumuhe vasīta
(GBr_1,3.5m) tad brahmeyasāmivāsa
(GBr_1,3.5n) tāsām ardhaṃ pratilulopa prathamārhaṇaṃ ca prathamapadaṃ caitad dakṣiṇāṃ caitat pariśiṣeded iti brāhmaṇam

3.6

(GBr_1,3.6a) uddālako ha vā āruṇir udīcyān vṛto dhāvayāṃ cakāra
(GBr_1,3.6b) tasya ha niṣka upāhito babhūvopavādād bibhyato yo mā brāhmaṇo 'nūcāna upavadiṣyati tasmā etaṃ pradāsyamīti
(GBr_1,3.6c) tad dhodīcyān brāhmaṇān bhayaṃ vivedoddālako ha vā ayam āyāti kaurupañcolo brahmā brahmaputraḥ
(GBr_1,3.6d) sa ūrdhvaṃ vṛto na paryādadhīta
(GBr_1,3.6e) kenemaṃ vīreṇa pratisaṃyatāmahā iti
(GBr_1,3.6f) taṃ yata eva prapannaṃ dadhre tata evam anupratipedire te ha svaidāyanaṃ śaunakam ūcuḥ svaidāyana tvaṃ vai no brahmiṣṭho 'sīti
(GBr_1,3.6g) tvayemaṃ vīreṇa pratisaṃyatāmahā iti
(GBr_1,3.6h) taṃ yata eva prapannaṃ dadhre tata evam anupratipedire
(GBr_1,3.6i) taṃ ha svaidāyanā ity āmantrayām āsa
(GBr_1,3.6j) sa bho gautamasya putreti hāsmā asūyā pratiśrutaṃ pratiśuśrāva
(GBr_1,3.6k) sa vai gautamasya putra ūrdhvaṃ vṛto dhāvet

3.7

(GBr_1,3.7a) yas tad darśapūrṇamāsayo rūpaṃ vidyāt kasmād imāḥ prajāḥ śirastaḥ prathamaṃ lomaśā jāyante kasmād āsām aparam iva śmaśrūṇy upakakṣāṇy anyāni lomāni jāyante
(GBr_1,3.7b) yas tad darśapūrṇamāsayo rūpaṃ vidyāt kasmād imāḥ prājāḥ śirastaḥ prathamaṃ palitā bhavanti kasmād antataḥ sarvā eva palitā bhavanti
(GBr_1,3.7c) yas tad darśapūrṇamāsayo rūpaṃ vidyāt kasmād imāḥ prajā adantikā jāyante kasmād āsām aparam iva jāyante
(GBr_1,3.7d) yas tad darśapūrṇamāsayo rūpaṃ vidyāt kasmād āsāṃ saptavarṣāṣṭavarṣāṇāṃ prabhidyante kasmād āsāṃ punar eva jāyante kasmād antataḥ sarva eva prabhidyante
(GBr_1,3.7e) yas tad darśapūrṇamāsayo rūpaṃ vidyāt kasmād adhare dantāḥ pūrve jāyante para uttare
(GBr_1,3.7f) yas tad darśapūrṇamāsayo rūpaṃ vidyāt kasmād adhare dantāḥ aṇīyāṃso hrasīyāṃsaḥ prathīyāṃso varṣīyāṃsa uttare
(GBr_1,3.7g) yas tad darśapūrṇamāsayo rūpaṃ vidyāt kasmād imau daṃṣṭrau dīrghatarau kasmāt same iva jaṃbhe
(GBr_1,3.7h) yas tad darśapūrṇamāsayo rūpaṃ vidyāt kasmād ime śrotre antarataḥ same iva dīrṇe
(GBr_1,3.7i) yas tad darśapūrṇamāsayo rūpaṃ vidyāt kasmāt pumāṃsaḥ śmaśruvanto 'śmaśruvaḥ striyaḥ_
(GBr_1,3.7j) yas tad darśapūrṇamāsayo rūpaṃ vidyāt kasmād āsāṃ saṃtatam iva śarīraṃ bhavati kasmād āsām asthīni dṛḍhatarāṇīva bhavanti
(GBr_1,3.7k) yas tad darśapūrṇamāsayo rūpaṃ vidyāt kasmād āsāṃ prathame vayasi retaḥ siktaṃ na saṃbhavati kasmād āsāṃ madhyame vayasi retaḥ siktaṃ saṃbhavati kasmād āsām uttame vayasi retaḥ siktaṃ na saṃbhavati
(GBr_1,3.7l) yas tad darśapūrṇamāsayo rūpaṃ vidyāt kasmād idaṃ śiśnam uccaśa eti nīcī padyate [ed. iṃ]
(GBr_1,3.7m) kasmāt sakṛd apānam

3.8

(GBr_1,3.8a) atha yaḥ purastād aṣṭāv ājyabhāgān vidyān madhyataḥ pañca havirbhāgāḥ ṣaṭ prājāpatyā upariṣṭād aṣṭāv ājyabhāgān vidyāt_
(GBr_1,3.8b) atha yo gāyatrīṃ hariṇīṃ jyotiṣpakṣāṃ sarvair yajñair yajamānaṃ svargaṃ lokam abhivahantīṃ vidyāt_
(GBr_1,3.8c) atha yaḥ apaṅktiṃ pañcapadāṃ saptadaśākṣarāṃ sarvair yajñair yajamānaṃ svargaṃ lokam abhivahantīṃ vidyāt
(GBr_1,3.8d) tasmai ha niṣkaṃ prayacchann uvācānūcāno ha vai svaidāyanāsi suvarṇaṃ vai suvarṇavide dadāmīti
(GBr_1,3.8e) tad upayamya niścakrāma
(GBr_1,3.8f) tatrāpavavrāja yatretaro babhūva
(GBr_1,3.8g) taṃ ha papraccha kim eṣa gautamasya putra iti_
(GBr_1,3.8h) eṣa brahmā brahmāputra iti hovāca yad enaṃ kaś cid upavadetota mīmāṃseta ha vā mūrdhā vā asya vipatet prāṇā vainaṃ jahyur iti
(GBr_1,3.8i) te mitha eva cikrandeyur viprāpavavraja yatretaro babhūva
(GBr_1,3.8j) te prātaḥ samitpāṇaya upodeyur upāyāmo bhavantam iti
(GBr_1,3.8k) kim artham iti
(GBr_1,3.8l) yān eva no bhavāṃs tān hyaḥ praśnān apṛcchat tān eva no bhavān vyācakṣīteti
(GBr_1,3.8m) tatheti
(GBr_1,3.8n) tebhya etān praśnān vyācacaṣṭe

3.9

(GBr_1,3.9a) yat purastād vedeḥ prathamaṃ barhi stṛṇāti tasmād imāḥ prajāḥ śirastaḥ prathamaṃ lomaśā jāyante
(GBr_1,3.9b) yad aparam iva prastaram anuprastṛṇāti tasmād āsām aparam iva śmaśrūṇy upakakṣāṇy anyāni lomāni jāyante
(GBr_1,3.9c) yat prāg barhiṣaḥ prastaram anupraharati tasmād imāḥ prajāḥ śirastaḥ prathamaṃ palitā bhavanti
(GBr_1,3.9d) yad antataḥ sarvam evānupraharati tasmād antataḥ sarva eva palitā bhavanti
(GBr_1,3.9e) yat prayājā apuro'nuvākyāvanto bhavanti tasmād imāḥ prajā adantikā jāyante
(GBr_1,3.9f) yad dhavīṃṣi puro'nuvākyāvanti bhavanti tasmād āsām aparam iva jāyante
(GBr_1,3.9g) yad anuyājā apuro'nuvākyāvanto bhavanti tasmād āsāṃ saptavarṣāṣṭavarṣāṇāṃ prabhidyante
(GBr_1,3.9h) yat patnīsaṃyājāḥ puro'nuvākyāvanto bhavanti tasmād āsāṃ punar eva jāyante
(GBr_1,3.9i) yat samiṣṭayajur apuro'nuvākyāvad bhavati tasmād antataḥ sarva eva prabhidyante
(GBr_1,3.9j) yad gāyatryānūcya triṣṭubhā yajati tasmād adhare dantāḥ pūrve jāyante para uttare
(GBr_1,3.9k) yad ṛcānūcya yajuṣā yajati tasmād adhare dantā aṇīyāṃso hrasīyāṃsaḥ prathīyāṃso varṣīyāṃsa uttare [ed. varsīyāṃsa]
(GBr_1,3.9l) yad āghārau dīrghatarau prāñcāv āghārayati tasmād imau daṃṣṭrau dīrghatarau
(GBr_1,3.9m) yat saṃyājye sacchandasī tasmāt same iva jambhe
(GBr_1,3.9n) yac caturthe prayāje samānayati tasmād ime śrotre antarataḥ same iva dīrṇe
(GBr_1,3.9o) yaj japaṃ japitvābhihiṃkṛṇoti tasmāt pumāṃsaḥ śmaśruvanto 'śmaśruva striyaḥ_
(GBr_1,3.9p) yat sāmidhenīḥ saṃtanvann anvāha tasmād āsāṃ saṃtatam iva śarīraṃ bhavati
(GBr_1,3.9q) yat sāmidhenyaḥ kāṣṭhahaviṣo bhavanti tasmād āsām asthīni dṛḍhatarāṇīva bhavanti
(GBr_1,3.9r) yat prayājā ājyahaviṣo bhavanti tasmād āsāṃ prathame vayasi retaḥ siktaṃ na saṃbhavati
(GBr_1,3.9s) yan madhye haviṣāṃ dadhnā ca puroḍāśena ca pracaranti tasmād āsāṃ madhyame vayasi retaḥ siktaṃ saṃbhavati
(GBr_1,3.9t) yad anuyājā ājyahaviṣo bhavanti tasmād āsām uttame vayasi retaḥ siktaṃ na saṃbhavati
(GBr_1,3.9u) yad uttame 'nuyāje sakṛd apāniti tasmād idaṃ śiśnam uccaśa eti nīcī padyate
(GBr_1,3.9v) yan nāpānet sakṛcchūnaṃ syāt_
(GBr_1,3.9w) yan muhur apānet sakṛtpannaṃ syāt
(GBr_1,3.9x) tasmāt sakṛd apāniti net sakṛcchūnaṃ syāt sakṛtpannaṃ veti

3.10

(GBr_1,3.10a) atha ye purastād aṣṭāv ājyabhāgāḥ pañca prayājā dvāv āghārau dvāv ājyabhāgāv āgneya ājyabhāgānāṃ prathamaḥ saumyo dvitīyo havirbhāgānām_
(GBr_1,3.10b) havir hy eva saumyam
(GBr_1,3.10c) āgneyaḥ puroḍāśaḥ_
(GBr_1,3.10d) agnīṣomīyaḥ puroḍāśo 'gniḥ sviṣṭakṛd ity ete madhyataḥ pañca havirbhāgāḥ_
(GBr_1,3.10e) atha ye ṣaṭ prājāpatyā iḍā ca prāśitraṃ ca yac cāgnīdhrāyāvadyati brahmabhāgo yajamānabhāgo 'nvāhārya eva ṣaṣṭhaḥ_
(GBr_1,3.10f) atha ya upariṣṭād aṣṭāv ājyabhāgās trayo 'nuyājāś catvāraḥ patnīsaṃyājāḥ samiṣṭayajur aṣṭamam
(GBr_1,3.10g) atha yā gāyatrī hariṇī jyotiṣpakṣā sarvair yajñair yajamānaṃ svargaṃ lokam abhivahati vedir eva sā
(GBr_1,3.10h) tasya ye purastād aṣṭāv ājyābhāgāḥ sa dakṣiṇaḥ pakṣaḥ_
(GBr_1,3.10i) atha ya upariṣṭād aṣṭāv ājyabhāgāḥ sa uttaraḥ pakṣaḥ_ [ed. ipariṣṭād]
(GBr_1,3.10j) havīṃṣy ātmā [ed. haviṃṣy]
(GBr_1,3.10k) gārhapatyo jaghanam
(GBr_1,3.10l) āhavanīyaḥ śiraḥ
(GBr_1,3.10m) sauvarṇarājatau pakṣau
(GBr_1,3.10n) tad yad ādityaṃ purastāt paryantaṃ na paśyanti tasmād ajyotiṣka utkaro bhavati_
(GBr_1,3.10o) atha yā paṅktiḥ pañcapadā saptadaśākṣarā sarvair yajñair yajamānaṃ svargaṃ lokam abhivahati yājyaiva sā
(GBr_1,3.10p) tasyā oṃ śrāvayeti caturakṣaram
(GBr_1,3.10q) astu śrauṣad iti caturakṣaram_
(GBr_1,3.10r) yajeti dvyakṣaram_
(GBr_1,3.10s) ye yajāmaha iti pañcākṣaram_
(GBr_1,3.10t) dvyakṣaro vai vaṣaṭkāraḥ saiṣā paṅktiḥ
(GBr_1,3.10u) pañcapadā saptadaśākṣarā sarvair yajñair yajamānaṃ svargaṃ lokam abhivahati
(GBr_1,3.10v) tad yatrāsyaiśvaryaṃ syād yatra vainam abhivaheyur evaṃvidam eva tatra brahmāṇaṃ vṛṇīyān nānevaṃvidam iti brāhmaṇam

3.11

(GBr_1,3.11a) atha ha prācīnayogya ājagāmāgnihotraṃ bhavantaṃ pṛcchāmi gautameti
(GBr_1,3.11b) pṛccha prācīnayogyeti
(GBr_1,3.11c) kiṃdevatyaṃ te gavīḍāyām_
(GBr_1,3.11d) kiṃdevatyam upahūtāyām_
(GBr_1,3.11e) kiṃdevatyam upasṛṣṭāyām_
(GBr_1,3.11f) kiṃdevatyaṃ vatsam unnīyamānam_
(GBr_1,3.11g) kiṃdevatyaṃ vatsam unnītam_
(GBr_1,3.11h) kiṃdevatyaṃ duhyamānam_
(GBr_1,3.11i) kiṃdevatyaṃ dugdham_
(GBr_1,3.11j) kiṃdevatyaṃ prakramyamāṇam_
(GBr_1,3.11k) kiṃdevatyaṃ hriyamāṇam_
(GBr_1,3.11l) kiṃdevatyam adhiśrīyamāṇam_
(GBr_1,3.11m) kiṃdevatyam adhiśritam_
(GBr_1,3.11n) kiṃdevatyam abhyavajvālyamānam_
(GBr_1,3.11o) kiṃdevatyam abhyavajvālitam_
(GBr_1,3.11p) kiṃdevatyaṃ samudvāntam_
(GBr_1,3.11q) kiṃdevatyaṃ viṣyaṇṇam_
(GBr_1,3.11r) kiṃdevatyam adbhiḥ pratyānītam_
(GBr_1,3.11s) kiṃdevatyam udvāsyamānam_
(GBr_1,3.11t) kiṃdevatyam udvāsitam_
(GBr_1,3.11u) kiṃdevatyam unnīyamānam_
(GBr_1,3.11v) kiṃdevatyam unnītam_
(GBr_1,3.11w) kiṃdevatyaṃ prakramyamāṇam_
(GBr_1,3.11x) kiṃdevatyaṃ hriyamāṇam_
(GBr_1,3.11y) kiṃdevatyam upasādyamānam_
(GBr_1,3.11z) kiṃdevatyam upasāditam_
(GBr_1,3.11aa) kiṃdevatyā samit
(GBr_1,3.11bb) kiṃdevatyāṃ prathamām āhutim ahauṣīḥ
(GBr_1,3.11cc) kiṃdevatyaṃ gārhapatyam avekṣiṣṭhāḥ
(GBr_1,3.11dd) kiṃdevatyottarāhutiḥ
(GBr_1,3.11ee) kiṃdevatyaṃ hutvā srucaṃ trir udañcam udanaiṣīḥ
(GBr_1,3.11ff) kiṃdevatyaṃ barhiṣi srucaṃ nidhāyonmṛjyottarataḥ pāṇī niramārkṣīḥ
(GBr_1,3.11gg) kiṃdevatyaṃ dvitīyam unmṛjya pitryupavītaṃ kṛtvā dakṣiṇataḥ pitṛbhyaḥ svadhām akārṣīḥ
(GBr_1,3.11hh) kiṃdevatyaṃ prathamaṃ prāśīḥ
(GBr_1,3.11ii) kiṃdevatyaṃ dvitīyam_
(GBr_1,3.11jj) kiṃdevatyam antataḥ sarvam eva prāśīḥ
(GBr_1,3.11kk) kiṃdevatyam aprakṣālitayodakaṃ srucā nyanaiṣīḥ
(GBr_1,3.11ll) kiṃdevatyaṃ prakṣālitayā
(GBr_1,3.11mm) kiṃdevatyam apareṇāhavanīyam udakaṃ srucā nyanaiṣīḥ [ed. udaka]
(GBr_1,3.11nn) kiṃdevatyaṃ sruvaṃ srucaṃ ca pratyatāpsīḥ
(GBr_1,3.11oo) kiṃdevatyaṃ rātrau srugdaṇḍam avāmārkṣīḥ
(GBr_1,3.11pp) kiṃdevatyaṃ prātar udamārkṣīr iti_
(GBr_1,3.11qq) etac ced vettha gautama hutaṃ te yady u na vetthāhutaṃ ta iti brāhmaṇam

3.12

(GBr_1,3.12a) sa hovāca raudraṃ me gavīḍayām_
(GBr_1,3.12b) mānavyam upahūtāyām_
(GBr_1,3.12c) vāyavyam upasṛṣṭāyām_
(GBr_1,3.12d) vairājaṃ vatsam unnīyamānam_
(GBr_1,3.12e) jāgatam unnītam
(GBr_1,3.12f) āśvinaṃ duhyamānam_
(GBr_1,3.12g) saumyaṃ dugdham_
(GBr_1,3.12h) bārhaspatyaṃ prakramyamāṇam_
(GBr_1,3.12i) dyāvāpṛthivyaṃ hriyamāṇam [ed. hriyamānam, corr. Patyal]
(GBr_1,3.12j) āgneyam adhiśrīyamāṇam_
(GBr_1,3.12k) vaiśvānarīyam adhiśritam_
(GBr_1,3.12l) vaiṣṇavam abhyavajvālyamānam_
(GBr_1,3.12m) mārutam abhyavajvālitam_
(GBr_1,3.12n) pauṣṇaṃ samudvāntam_
(GBr_1,3.12o) vāruṇaṃ viṣyannam_
(GBr_1,3.12p) sārasvatam adbhiḥ pratyānītam_
(GBr_1,3.12q) tvāṣṭram udvāsyamānam_
(GBr_1,3.12r) dhātram udvāsitam_
(GBr_1,3.12s) vaiśvadevam unnīyamānam_
(GBr_1,3.12t) sāvitram unnītam_
(GBr_1,3.12u) bārhaspatyaṃ prakramyamāṇam_
(GBr_1,3.12v) dyāvāpṛthivyaṃ hriyamāṇam
(GBr_1,3.12w) aindram upasādyamānam_
(GBr_1,3.12x) balāyopasannam
(GBr_1,3.12y) āgneyī samit_
(GBr_1,3.12z) yāṃ prathamām āhutim ahauṣaṃ mām eva tat svarge loke 'dhām_
(GBr_1,3.12aa) yad gārhapatyam avekṣiṣam asya lokasya saṃtatyai
(GBr_1,3.12bb) prājāpatyottarāhutis
(GBr_1,3.12cc) tasmāt pūrṇatarā manasaiva sā
(GBr_1,3.12dd) yad dhutvā srucaṃ trir udañcam udanaiṣaṃ rudrāṃs tenāpraiṣam_
(GBr_1,3.12ee) yad barhiṣi srucaṃ nidhāyonmṛjyottarataḥ pāṇī niramārkṣam oṣadhivanaspatīṃs tenāpraiṣam_
(GBr_1,3.12ff) yad dvitīyam unmṛjya pitryupavītaṃ kṛtvā dakṣiṇataḥ pitṛbhyaḥ svadhām akārṣaṃ pitṝṃs tenāpraiṣam_
(GBr_1,3.12gg) yat prathamaṃ prāśiṣaṃ prāṇāṃs tenāpraiṣam_
(GBr_1,3.12hh) yad dvitīyaṃ garbhāṃs tena
(GBr_1,3.12ii) tasmād anaśnanto garbhā jīvanti
(GBr_1,3.12jj) yad antataḥ sarvam eva prāśiṣaṃ viśvān devāṃs tenāpraiṣam_
(GBr_1,3.12kk) yad aprakṣālitayodakaṃ srucā nyanaiṣaṃ sarpetarajanāṃs tenāpraiṣam_
(GBr_1,3.12ll) yat prakṣālitayā sarpapuṇyajanāṃs tena
(GBr_1,3.12mm) yad apareṇāhavanīyam udakaṃ srucā nyanaiṣaṃ gandharvāpsarasas tenāpraiṣam_
(GBr_1,3.12nn) yat sruvaṃ srucaṃ ca pratyatāpsaṃ saptarṣīṃs tenāpraiṣam_
(GBr_1,3.12oo) yad rātrau srugdaṇḍam avāmārkṣaṃ ye rātrau saṃviśanti dakṣiṇāṃs tān udanaiṣam_
(GBr_1,3.12pp) yat prātar udamārkṣaṃ ye prātaḥ pravrajanti dakṣiṇāṃs tānudanaiṣam iti brāhmaṇam

3.13

(GBr_1,3.13a) evam evaitad bho yathā bhavān āha
(GBr_1,3.13b) pṛcchāmi tveva bhavantam iti
(GBr_1,3.13c) pṛccha prācīnayogyeti
(GBr_1,3.13d) yasya sāyam agnaya upasamāhitāḥ syuḥ sarve jvalayeyuḥ prakṣālitāni yajñapātrāṇy upasannāni syur atha ced dakṣiṇāgir udvāyāt kiṃ vā tato bhayam āgacched iti
(GBr_1,3.13e) kṣipram asya patnī praiti yo 'vidvāñ juhoti
(GBr_1,3.13f) vidyayā tvevāham abhijuhomīti
(GBr_1,3.13g) kā te vidyā kā prāyaścittir iti
(GBr_1,3.13h) gārhapatyād adhi dakṣ.iṇāgniṃ praṇīya prāco 'ṅgārān uddhṛtya prāṇāpānābhyaṃ svāheti juhuyāt_
(GBr_1,3.13i) atha prātar yathāsthānam agnīn upasāmadhāya yathāpuraṃ juhuyāt
(GBr_1,3.13j) sā me vidyā sā prāyaścittir iti_
(GBr_1,3.13k) atha ced āhavanīya udvāyāt kiṃ vā tato bhayam āgacched iti
(GBr_1,3.13l) kṣipram asya putraḥ praiti yo 'vidvāñ juhoti
(GBr_1,3.13m) vidyayā tvevāham abhijuhomīti
(GBr_1,3.13n) kā te vidyā kā prāyaścittir iti
(GBr_1,3.13o) gārhapatyād adhy āhavanīyaṃ praṇīya pratīco 'ṅgārān uddhṛtya samānavyānābhyāṃ svāheti juhuyāt_
(GBr_1,3.13p) atha prātar yathāsthānam agnīn upasamādhāya yathāpuraṃ juhuyāt
(GBr_1,3.13q) sā me vidyā sā prāyaścittir iti_
(GBr_1,3.13r) atha ced gārhapatya udvāyāt kiṃ vā tato bhayam āgacched iti
(GBr_1,3.13s) kṣipraṃ gṛhapatiḥ praiti yo 'vidvāñ juhoti
(GBr_1,3.13t) vidyayā tvevāham abhijuhomīti
(GBr_1,3.13u) kā te vidyā kā prāyaścittir iti
(GBr_1,3.13v) sabhasmakam āhavanīyaṃ dakṣiṇena dakṣiṇāgniṃ parihṛtya gārhapatyasyāyatane pratiṣṭhāpya tata āhavanīyaṃ praṇīya udīco 'ṅgārān uddhṛtyodānarūpābhyāṃ svāheti juhuyāt_
(GBr_1,3.13w) atha prātar yathāsthānam agnīn upasamādhāya yathāpuraṃ juhuyāt
(GBr_1,3.13x) sā me vidyā sā prāyaścittir iti_
(GBr_1,3.13y) atha cet sarve 'gnaya udvāyeyuḥ kiṃ vā tato bhayam āgacched iti
(GBr_1,3.13z) kṣipraṃ gṛhapatiḥ sarvajyāniṃ jīyate yo 'vidvāñ juhoti
(GBr_1,3.13aa) vidyayā tvevāham abhijuhomīti
(GBr_1,3.13bb) kā te vidyā kā prāyaścittir iti_
(GBr_1,3.13cc) ānaḍuhena śakṛtpiṇḍenāgnyāyatanāni parilipya homyam upasādyāgniṃ nirmathya prāṇāpānābhyāṃ svāhā samānavyānābhyāṃ svāhodānarūpābhyāṃ svāheti juhuyāt_
(GBr_1,3.13dd) atha prātar yathāsthānam agnīn upasamādhāya yathāpuraṃ juhuyāt
(GBr_1,3.13ee) sā me vidyā sā prāyaścittir iti_
(GBr_1,3.13ff) atha cen nāgniṃ janayituṃ śaknuyur na kutaś cana vāto vāyāt kiṃ vā tato bhayam āgacched iti
(GBr_1,3.13gg) mogham asveṣṭaṃ ca hutaṃ ca bhavati yo 'vidvāñ juhoti
(GBr_1,3.13hh) vidyayā tvevāham abhijuhomīti
(GBr_1,3.13ii) kā te vidyā kā prāyaścittir iti_
(GBr_1,3.13jj) ānaḍuhenaiva śakṛtpiṇḍenāgnyāyatanāni parilipya homyam upasādya <vāta ā vātu bheṣajam [PS 19.46.7-9]> iti sūktenātmany eva juhuyāt_
(GBr_1,3.13kk) atha prātar agniṃ nirmathya yathāsthānam agnīn upasamādhāya yathāpuraṃ juhuyāt
(GBr_1,3.13ll) sā me vidyā sā prāyaścittir iti brāhmaṇam

3.14

(GBr_1,3.14a) evam evaitad bho bhagavan yathā bhavān āha_
(GBr_1,3.14b) upayāmi tveva bhavantam iti_
(GBr_1,3.14c) evaṃ cen nāvakṣyo mūrdhā te vyapatiṣyad iti
(GBr_1,3.14d) hanta tu te tad vakṣyāmi yathā te na vipatiṣyatīti
(GBr_1,3.14e) yo ha vā evaṃvidvān aśnāti ca pibati ca vāk tena tṛpyati
(GBr_1,3.14f) vāci tṛptāyām agnis tṛpyati_
(GBr_1,3.14g) agnau tṛpte pṛthivī tṛpyati
(GBr_1,3.14h) pṛthivyāṃ tṛptāyāṃ yāni pṛthivyāṃ bhūtāny anvāyattāni tāni tṛpyanti
(GBr_1,3.14i) yo ha vā evaṃvidvān aśnāti ca pibati ca prāṇas tena tṛpyati
(GBr_1,3.14j) prāṇe tṛpte vāyus tṛpyati [ed. praṇe]
(GBr_1,3.14k) vāyau tṛpte 'ntarikṣaṃ tṛpyati_
(GBr_1,3.14l) antarikṣe tṛpte yāny antarikṣe bhūtāny anvāyattāni tāni tṛpyanti
(GBr_1,3.14m) yo ha vā evaṃvidvān aśnāti ca pibati ca cakṣus tena tṛpyati
(GBr_1,3.14n) cakṣuṣi tṛpta ādityas tṛpyati_
(GBr_1,3.14o) āditye tṛpte dyaus tṛpyati
(GBr_1,3.14p) divi tṛptāyāṃ yāni divi bhūtāny anvāyattāni tāni tṛpyanti
(GBr_1,3.14q) yo ha vā evaṃvidvān aśnāti ca pibati ca manas tena tṛpyati
(GBr_1,3.14r) manasi tṛpte candramās tṛpyati
(GBr_1,3.14s) candramasi tṛpta āpas tṛpyanti_
(GBr_1,3.14t) apsu tṛptāsu yāny apsu bhūtāny anvāyattāni tāni tṛpyanti
(GBr_1,3.14u) yo ha vā evaṃvidvān aśnāti ca pibati ca śrotraṃ tena tṛpyati
(GBr_1,3.14v) śrotre tṛpte diśaś cāntardeśāś ca tṛpyanti
(GBr_1,3.14w) dikṣu cāntardeśeṣu ca tṛpteṣu yāni dikṣu cāntardeśeṣu ca bhūtāny anvāyattāni tāni tṛpyanti
(GBr_1,3.14x) yo ha vā evaṃvidvān aśnāti ca pibati ca tasyāyam eva dakṣiṇaḥ pāṇir juhūḥ
(GBr_1,3.14y) savya upabhṛt
(GBr_1,3.14z) kaṇṭho dhruvā_
(GBr_1,3.14aa) annaṃ haviḥ
(GBr_1,3.14bb) prāṇā jyotīṃṣi
(GBr_1,3.14cc) sadeṣṭaṃ sadā hutaṃ sadāśitaṃ pāyitam agnihotraṃ bhavati ya evaṃ veda yaś caivaṃvidvān agnihotraṃ juhotīti brāhmaṇam

3.15

(GBr_1,3.15a) priyamedhā ha vai bharadvājā yajñavido manyamānās
(GBr_1,3.15b) te ha sma na kañ cana vedavidam upayanti
(GBr_1,3.15c) te sarvam avidus
(GBr_1,3.15d) te sahaivāvidus
(GBr_1,3.15e) te 'gnihotra eva na samavadanta
(GBr_1,3.15f) teṣām ekaḥ sakṛd agnihotram ajuhod dvir ekas trir ekas
(GBr_1,3.15g) teṣāṃ yaḥ sakṛd agnihotram ajuhot tam itarāv apṛcchatāṃ kasmai tvaṃ juhoṣīti_
(GBr_1,3.15h) ekadhā vā idaṃ sarvaṃ prajāpatiḥ
(GBr_1,3.15i) prajāpataya evāhaṃ sāyaṃ juhomīti prajāpataye prātar iti
(GBr_1,3.15j) teṣāṃ yo dvir ajuhot tam itarāv apṛcchatāṃ kābhyāṃ tvaṃ juhoṣīti_
(GBr_1,3.15k) agnaye prajāpataya iti sāyaṃ sūryāya prajāpataya iti prātas
(GBr_1,3.15l) teṣāṃ yas trir ajuhot tam itarāv apṛcchatāṃ kebhyas tvaṃ juhoṣīty agnaye prajāpataye 'numataya iti sāyaṃ sūryāya prajāpataye 'gnaye sviṣṭakṛta iti prātas
(GBr_1,3.15m) teṣāṃ yo dvir ajuhot sa ārdhnot
(GBr_1,3.15n) sa bhūyiṣṭho 'bhavat
(GBr_1,3.15o) prajayā cetarau śriyā cetarāv atyākrāmat
(GBr_1,3.15p) tasya ha prajām itarayoḥ praje sajātatvam upaitām_
(GBr_1,3.15q) tasmād dvir hotavyaṃ yajuṣā caiva manasā ca
(GBr_1,3.15r) yām eva sa ṛddhim ārdhnot tām ṛdhnoti ya evaṃ veda yaś caivaṃvidvān agnihotraṃ juhotīti brāhmaṇam

3.16

(GBr_1,3.16a) svāhā vai kutaḥ saṃbhūtā
(GBr_1,3.16b) kena prakṛtā
(GBr_1,3.16c) kiṃ vāsyā gotram_
(GBr_1,3.16d) katy akṣarā
(GBr_1,3.16e) kati padā
(GBr_1,3.16f) kati varṇā
(GBr_1,3.16g) kiṃ pūrvāvasānā
(GBr_1,3.16h) kva cit sthitā
(GBr_1,3.16i) kim adhiṣṭhānā
(GBr_1,3.16j) brūhi svāhāyā yad daivataṃ rūpaṃ ca
(GBr_1,3.16k) svāhā vai satyasaṃbhūtā
(GBr_1,3.16l) brahmaṇā prakṛtā
(GBr_1,3.16m) lāmagāyanasagotrā
(GBr_1,3.16n) dve akṣare
(GBr_1,3.16o) ekaṃ padam_
(GBr_1,3.16p) trayaś ca varṇāḥ śuklaḥ padmaḥ suvarṇa iti
(GBr_1,3.16q) sarvacchandasāṃ vedeṣu samāsabhūtaikocchvāsā varṇānte catvāro vedāḥ śarīre [ed. samāsabhut-, corr. Patyal]
(GBr_1,3.16r) ṣaḍaṅgāny oṣadhivanaspatayo lomāni
(GBr_1,3.16s) cakṣuṣī sūryācandramasau
(GBr_1,3.16t) sā svāhā sā svadhā yajñeṣu vaṣaṭkārabhūtā prayujyate
(GBr_1,3.16u) tasyā agnir daivatam_
(GBr_1,3.16v) brāhmaṇo rūpam iti brāhmaṇam

3.17

(GBr_1,3.17a) athāpi kāravo ha nāma ṛṣayo 'lpasvā āsan_
(GBr_1,3.17b) ta imam ekagum agniṣṭomaṃ dadṛśus
(GBr_1,3.17c) tam āharan_
(GBr_1,3.17d) tenāyajanta
(GBr_1,3.17e) te svar yayuḥ
(GBr_1,3.17f) sa ya icchet svar iyām iti sa etenaikagunāgniṣṭomena yajeteti brāhmaṇam

3.18

(GBr_1,3.18a) athātaḥ savanīyasya paśor vibhāgaṃ vyākhyāsyāmaḥ_
(GBr_1,3.18b) uddhṛtyāvadānāni hanū sajihve prastotuḥ
(GBr_1,3.18c) kaṇṭhaḥ sakākudraḥ pratihartuḥ
(GBr_1,3.18d) śyenaṃ vakṣa udgātuḥ_
(GBr_1,3.18e) dakṣiṇaṃ pārśvaṃ sāṃsam adhvaryoḥ
(GBr_1,3.18f) savyam upagātṝṇām_
(GBr_1,3.18g) savyo 'ṃsaḥ pratiprasthātuḥ_
(GBr_1,3.18h) dakṣiṇā śroṇirathyāstrī brahmaṇaḥ_
(GBr_1,3.18i) avarasakthaṃ brāhmaṇācchaṃsinaḥ_
(GBr_1,3.18j) ūruḥ potuḥ
(GBr_1,3.18k) savyā śroṇir hotuḥ_
(GBr_1,3.18l) avarasakthaṃ maitrāvaruṇasya_
(GBr_1,3.18m) arur acchāvākasya
(GBr_1,3.18n) dakṣiṇā dor neṣṭuḥ
(GBr_1,3.18o) savyā sadasyasya
(GBr_1,3.18p) sadaṃ cānūkaṃ ca gṛhapateḥ_
(GBr_1,3.18q) jāghanī patnyās
(GBr_1,3.18r) tāṃ sā brāhmaṇena pratigrāhayati
(GBr_1,3.18s) vaniṣṭhur hṛdayaṃ vṛkkau cāṅgulyāni dakṣiṇo bāhur āgnīdhrasya
(GBr_1,3.18t) savya ātreyasya
(GBr_1,3.18u) dakṣiṇau pādau gṛhapater vratapradasya
(GBr_1,3.18v) savyau pādau gṛhapatnyāḥ vratapradāyāḥ
(GBr_1,3.18w) sahaivainayor oṣṭhas
(GBr_1,3.18x) taṃ gṛhapatir evānuśinaṣṭi
(GBr_1,3.18y) maṇikāś ca skandhyās tisraś ca kīkasā grāvastutas
(GBr_1,3.18z) tisraś caiva kīkasā ardhaṃ cāpānasyonnetuḥ_
(GBr_1,3.18aa) ata ūrdhvaṃ camasādhvaryūṇāṃ klomā śamayituḥ
(GBr_1,3.18bb) śiraḥ subrahmaṇyasya
(GBr_1,3.18cc) yaḥ śvaḥsutyām āhvayate tasya carma
(GBr_1,3.18dd) tathā khalu ṣaṭtriṃśat sampadyante
(GBr_1,3.18ee) ṣaṭtriṃśadavadānā gauḥ
(GBr_1,3.18ff) ṣaṭtriṃśadakṣarā bṛhatī
(GBr_1,3.18gg) bārhato vai svargo lokaḥ_
(GBr_1,3.18hh) bṛhatyā vai devāḥ svarge loke yajante
(GBr_1,3.18ii) bṛhatyā svarge loke pratitiṣṭhanti
(GBr_1,3.18jj) pratitiṣṭhanti prajayā paśubhir ya evaṃ vibhajante
(GBr_1,3.18kk) atha yad ato 'nyathāśīliko vā pāpakṛto vā hutādo vānyajanā vā vimathnīrann evam evaiṣāṃ paśur vimathato bhavaty asvargyaḥ_
(GBr_1,3.18ll) devabhājo ha vā imaṃ śrutaṛṣiḥ paśor vibhāgaṃ vidāṃ cakāra
(GBr_1,3.18mm) tam u girijāya bābhravyāyānyo manuṣyebhyaḥ provāca
(GBr_1,3.18nn) tato 'yam arvāṅ manuṣyeṣv āsīd iti brāhmaṇam

3.19

[ed. manuṣyesv]
(GBr_1,3.19a) athāto dīkṣā
(GBr_1,3.19b) kasya svid dhetor dīkṣita ityācakṣate
(GBr_1,3.19c) śreṣṭhāṃ dhiyaṃ kṣiyatīti
(GBr_1,3.19d) taṃ vā etaṃ dhīkṣitaṃ santaṃ dīkṣita ity ācakṣate parokṣeṇa
(GBr_1,3.19e) parokṣapriyā iva hi devā bhavanti pratyakṣadviṣaḥ
(GBr_1,3.19f) kasya svid dhetor dīkṣito 'pratyutthāyiko bhavaty anabhivādukaḥ pratyuttheyo 'bhivādyaḥ_
(GBr_1,3.19g) ye pratyuttheyā abhivādyās ta enam āviṣṭā bhavanty atharvāṅgirasas
(GBr_1,3.19h) tasya kim ātharvaṇam iti
(GBr_1,3.19i) yad ātmany eva juhvati na parasmin_
(GBr_1,3.19j) evaṃ hātharvaṇānām odanasavānām ātmany eva juhvati na parasmin_ [ed. adanasavānām, corr. Patyal]
(GBr_1,3.19k) athāsya kim āṅgirasam iti
(GBr_1,3.19l) yad ātmanaś ca pareṣāṃ ca nāmāni na gṛhṇāty evaṃ ha tasminnāsād ātmanaś caiva pareṣāṃ ca nāmāni na gṛhyante
(GBr_1,3.19m) vicakṣaṇavatīṃ vācaṃ bhāṣante canasitavatīm_
(GBr_1,3.19n) vicakṣayanti brāhmaṇaṃ canasayanti prājāpatyam_
(GBr_1,3.19o) saiṣā vratadhug atharvāṅgirasas
(GBr_1,3.19p) tāṃ hy anvāyattāḥ
(GBr_1,3.19q) kasya svid dhetor dīkṣito 'nāśyanno bhavati nāsya nāma gṛhṇanti_
(GBr_1,3.19r) annastho nāmastho bhavatīty āhus tasya ye 'nnam adanti te 'sya pāpmānam adanti_
(GBr_1,3.19s) athāsya ye nāma gṛhṇanti te 'sya nāmnaḥ pāpmānam apāghnate_
(GBr_1,3.19t) athāpi vedānāṃ garbhabhūto bhavatīty āhus
(GBr_1,3.19u) tasyājātasyāvijñātasyākrītasomasyābhojanīyaṃ bhavatīty āhuḥ
(GBr_1,3.19v) sa dīkṣāṇāṃ prātar jāyate somaṃ krīṇanti tasya jātasya vijñātasya krītasomasya bhojanīyaṃ bhavatīty āhuḥ
(GBr_1,3.19w) kasya svid dhetoḥ saṃsavā parijihīrṣitā bhavanti
(GBr_1,3.19x) yataro vīryavattaro bhavati sa parasya yajñaṃ parimuṣṇāti
(GBr_1,3.19y) kasya svid dhetor daive na dhyāyet saṃsthite nādhīyīteti
(GBr_1,3.19z) saṃsavasyaiva hetor iti
(GBr_1,3.19aa) vidyotamāne stanayaty atho varṣati vāyavyam abhiṣuṇvanti vai devāḥ somaṃ ca bhakṣayanti
(GBr_1,3.19bb) tad abhiṣuṇvanti brāhmaṇāḥ śuśruvāṃso 'nūcānās
(GBr_1,3.19cc) teṣāṃ sarvarasabhakṣāḥ pitṛpitāmahā bhavanti
(GBr_1,3.19dd) sa daive na dhyāyet saṃsthite nādhīyīteti brāhmaṇam

3.20

(GBr_1,3.20a) samāvṛttā ācāryā niṣedus
(GBr_1,3.20b) tān ha yajño dīkṣiṣyamāṇān brāhmaṇarūpaṃ kṛtvopodeyāya_
(GBr_1,3.20c) itthaṃ ced vo 'pasamavatsur hanta vo 'haṃ madhye dīkṣā iti [ed. 'pasamavatsur, Patyal proposes apasamavatasthur, ed. dikṣā]
(GBr_1,3.20d) ta ūcur naiva tvā vidma na jānīmaḥ
(GBr_1,3.20e) ko hīdavijñāyamānena saha dīkṣiṣyatīti
(GBr_1,3.20f) yan nv idaṃ dīkṣiṣyadhve bhūyo na dīkṣiṣyadhve_
(GBr_1,3.20g) atha vā u evaṃ dīkṣayiṣyatha saṃ vai tarhi mohiṣyatha
(GBr_1,3.20h) mohiṣyati vo yajñaḥ sarve te dīkṣayiṣyatheti_
(GBr_1,3.20i) atha vā u ekaṃ dīkṣayiṣyatha te vā ahīnartvijo gṛhapatayo bhaviṣyatha
(GBr_1,3.20j) te tūṣṇīṃ dhyāyanta āsāṃ cakrire
(GBr_1,3.20k) sa hovāca kiṃ nu tūṣṇīm ādhve
(GBr_1,3.20l) bhūyo vaḥ pṛcchāmaḥ
(GBr_1,3.20m) pṛcchateti yan nv idaṃ dīkṣiṣyadhva upame etasmin saṃvatsare mithunaṃ cariṣyatha nopaiṣyatheti [Patyal finds upamay etasmin in two BORI mss. and proposes to accept thise reading]
(GBr_1,3.20n) dhig iti hocuḥ
(GBr_1,3.20o) kathaṃ na dīkṣitā upaiṣyāmo nopaiṣyāmahā iti
(GBr_1,3.20p) te vai brāhmaṇānām abhimantāro bhaviṣyatha
(GBr_1,3.20q) reto ha vo ya etasmin saṃvatsare brāhmaṇās tad abhaviṣyaṃs te bodhimatā bhaviṣyatheti_
(GBr_1,3.20r) atha vā upeṣyāmo nopeṣyāmahā iti
(GBr_1,3.20s) te vai dīkṣitā avakīrṇino bhaviṣyatha
(GBr_1,3.20t) na ha vai devayānaḥ panthā prādur bhaviṣyatīti
(GBr_1,3.20u) tiro vai devayānaḥ panthā bhaviṣyatīti
(GBr_1,3.20v) te vayaṃ bhagavantam evopadhāvāma yathā svasti saṃvatsarasyodṛcaṃ samaśnavāmahā iti brāhmaṇam

3.21

(GBr_1,3.21a) sa hovāca dvādaśa ha vai vasūni dīkṣitād utkrāmanti
(GBr_1,3.21b) na ha vai dīkṣito 'gnihotraṃ juhuyāt_
(GBr_1,3.21c) na paurṇamāsena yajñena yajeta
(GBr_1,3.21d) nāmāvāsyena_
(GBr_1,3.21e) asmin vasīta
(GBr_1,3.21f) na pitṛyajñena yajeta
(GBr_1,3.21g) na tatra gacched yatra manasā jigamiṣet_
(GBr_1,3.21h) neṣṭyā yajeta
(GBr_1,3.21i) na vācā yathākathā cid abhibhāṣeta
(GBr_1,3.21j) na mithunaṃ caret_
(GBr_1,3.21k) nānnāsya yathākāmam upayuñjīta
(GBr_1,3.21l) na paśubandhena yajñena yajeta
(GBr_1,3.21m) na tatra gacched yatra cakṣuṣā parāpaśyet
(GBr_1,3.21n) kṛṣṇājinaṃ vasīta
(GBr_1,3.21o) kurīraṃ dhārayet_
(GBr_1,3.21p) muṣṭī kuryāt_
(GBr_1,3.21q) aṅguṣṭhaprabhṛtayas tisra ucchrayet_
(GBr_1,3.21r) mṛgaśṛṅgaṃ gṛhṇīyāt
(GBr_1,3.21s) tena kaṣeta_
(GBr_1,3.21t) atha yasya dīkṣitasya vāg vāyatā syān muṣṭī vā visṛṣṭau sa etāni japet

3.22

(GBr_1,3.22a) agnihotraṃ ca mā paurṇamāsaś ca yajñaḥ purastāt pratyañcam ubhau kāmaprau bhūtvā kṣityā sahāviśatām_
(GBr_1,3.22b) vasatiś ca māmāvāsyaś ca yajñaḥ paścāt prāñcam ubhāv iti samānam_
(GBr_1,3.22c) manaś ca mā pitṛyajñaś ca yajño dakṣiṇata udañcam ubhāv iti samānam_
(GBr_1,3.22d) vāk ca meṣṭiś cottarato dakṣiṇāñcam ubhāv iti samānam_
(GBr_1,3.22e) retaś ca mānnaṃ ceta ūrdhvam ubhāv iti samānam_
(GBr_1,3.22f) cakṣuś ca mā paśubandhaś ca yajño 'muto 'rvāñcam ubhau kāmaprau bhūtvākṣityā sahāviśatām iti khalu ha vai dīkṣito ya ātmani vasūni dhatte na caivāsya kā canārtir bhavati na ca yajñaviṣkandham upayāty apahanti punarmṛtyum
(GBr_1,3.22g) apātyeti punarājātim_
(GBr_1,3.22h) kāmacāro 'sya sarveṣu lokeṣu bhāti ya evaṃ veda yaś caivaṃvidvān dīkṣām upaitīti brāhmaṇam

3.23

(GBr_1,3.23a) atha yasya dīkṣitasyartumatī jāyā syāt pratisnāvā pratisnāvā sarūpavatsāyā goḥ payasi sthālīpākaṃ śrapayitvābhighāryodvāsyoddhṛtyābhihiṃkṛtya garbhavedanapuṃsavanaiḥ saṃpātavantaṃ kṛtvā taṃ paraiva prāśnīyāt_
(GBr_1,3.23b) reto vā annam_
(GBr_1,3.23c) vṛṣā hiṃkāraḥ_
(GBr_1,3.23d) evaṃ hīśvarā yā dīkṣitāya dīkṣitā jāyā putraṃ labheteti_
(GBr_1,3.23e) etenaiva prakrameṇa yajeteti brāhmaṇam

Original text: Gopathabrāhmaṇa · Edition: Dieuke Gaastra: Das Gopatha Brāhmaṇa, Leiden : Brill 1919. · Data entry Arlo Griffiths · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc