Gheranda Samhita · Chapter 2
āsanāni samastāni yāvanto jīvajantavaḥ
caturaśīti lakṣāṇi śivena kathitaṃ purā //
teṣāṃ madhye viśiṣṭāni ṣoḍaśonaṃ śataṃ kṛtam
teṣāṃ madhye martyaloke dvātriṃśad āsanaṃ śubham //
siddhaṃ padmaṃ tathā bhadraṃ muktaṃ vajraṃ ca svastikam
siṃhaṃ ca gomukhaṃ vīraṃ dhanurāsanam eva ca //
mṛtaṃ guptaṃ tathā mātsyaṃ matsyendrāsanam eva ca
gorakṣaṃ paścimottānam utkaṭaṃ saṃkaṭaṃ tathā //
mayūraṃ kukkuṭaṃ kūrmaṃ tathā uttānakūrmakam
uttānamaṇḍukaṃ vṛkṣaṃ maṇḍūkaṃ garuḍaṃ vṛṣam //
śalabhaṃ makaraṃ coṣṭraṃ bhujaṃgaṃ ca yogāsanam
dvātriṃśad āsanāny eva martyaloke ca siddhidā //
yonisthānakam aṅghrimūlaghaṭitaṃ saṃpīḍya gulphetaraṃ $
meḍhropary atha saṃnidhāya cibukaṃ kṛtvā hṛdi sthāpitam &
sthāṇuḥ saṃyamitendriyo 'caladṛśā paśyan bhruvor antare %
etan mokṣakapāṭabhedanakaraṃ siddhāsanaṃ procyate //
vāmor ūpari dakṣiṇaṃ hi caraṇaṃ saṃsthāpya vāmaṃ tathā $
dakṣor ūpari paścimena vidhinā kṛtvā karābhyāṃ dṛḍham &
aṅguṣṭhau hṛdaye nidhāya cibukaṃ nāsāgram ālokayed %
etad vyādhivikāranāśanakaraṃ padmāsanaṃ procyate //
gulphau ca vṛṣaṇasyādho vyutkrameṇa samāhitau
pādāṅguṣṭhau karābhyāṃ ca dhṛtvā ca pṛṣṭhadeśataḥ //
jālaṃdharaṃ samāsādya nāsāgram avalokayet
bhadrāsanaṃ bhaved etat sarvavyādhivināśakam //
pāyumūle vāmagulphaṃ dakṣagulphaṃ tathopari
śirogrīvāsame kāye muktāsanaṃ tu siddhidam //
jaṅghayor vajravat kṛtvā gudapārśve padāv ubhau
vajrāsanaṃ bhaved etad yogināṃ siddhidāyakam //
jānūrvor antare kṛtvā yogī pādatale ubhe
ṛjukāyaḥ samāsīnaḥ svastikaṃ tat pracakṣate //
gulphau ca vṛṣaṇasyādho vyutkrameṇordhvatāṃ gatau
citimūlau bhūmisaṃsthau karau ca jānunopari //
vyāttavaktro jalaṃdhreṇa nāsāgram avalokayet
siṃhāsanaṃ bhaved etat sarvavyādhivināśakam //
pādau bhūmau ca saṃsthāpya pṛṣṭhapārśve niveśayet
sthirakāyaṃ samāsādya gomukhaṃ gomukhākṛti //
ekapādam athaikasmin vinyased ūrusaṃsthitam
itarasmiṃs tathā paścād vīrāsanam itīritam //
prasārya pādau bhuvi daṇḍarūpau $
karau ca pṛṣṭhaṃ dhṛtapādayugmam &
kṛtvā dhanustulyavivartitāṅgaṃ %
nigadyate vai dhanurāsanaṃ tat //
uttānaṃ śavavad bhūmau śayānaṃ tu śavāsanam
śavāsanaṃ śramaharaṃ cittaviśrāntikāraṇam //
jānūrvor antare pādau kṛtvā pādau ca gopayet
pādaupari ca saṃsthāpya gudaṃ guptāsanaṃ viduḥ //
muktapadmāsanaṃ kṛtvā uttānaśayanaṃ caret
kūrparābhyāṃ śiro veṣṭya matsyāsanaṃ tu rogahā //
udare paścimaṃ tānaṃ kṛtvā tiṣṭhati yatnataḥ
namrāṅgaṃ vāmapadaṃ hi dakṣajānūpari nyaset //
tatra yāmyaṃ kūrparaṃ ca yāmyakare ca vaktrakam
bhruvor madhye gatā dṛṣṭiḥ pīṭhaṃ matsyendram ucyate //
jānūrvor antare pādau uttānau vyaktasaṃsthitau
gulphau cācchādya hastābhyām uttānābhyaṃ prayatnataḥ //
kaṇṭhasaṃkocanaṃ kṛtvā nāsāgram avalokayet
gorakṣāsanam ity āhur yogināṃ siddhikāraṇam //
prasārya pādau bhuvi daṇḍarūpau $
saṃnyastabhālaṃ citiyugmamadhye &
yatnena pādau ca dhṛtau karābhyāṃ %
yogendrapīṭhaṃ paścimatānam āhuḥ //
aṅguṣṭhābhyām avaṣṭabhya dharāṃ gulphau ca khe gatau
tatropari gudaṃ nyased vijñeyam utkaṭāsanam //
vāmapādaciter mūlaṃ saṃnyasya dharaṇītale
pādadaṇḍena yāmyena veṣṭayed vāmapādakam
jānuyugme karayugmam etat saṃkaṭam āsanam //
dharām avaṣṭabhya karadvayābhyāṃ $
tat kūrpare sthāpitanābhipārśvam &
uccāsane daṇḍavad utthitaḥ khe %
mayūram etat pravadanti pīṭham //
bahukadaśanabhuktaṃ bhasma kuryād aśeṣaṃ $
janayati jaṭharāgniṃ jārayet kālakūṭam &
harati sakalarogān āśu gulmajvarādīn %
bhavati vigatadoṣaṃ hy āsanaṃ śrīmayūram //
padmāsanaṃ samāsādya jānūrvor antare karau
kūrparābhyāṃ samāsīno mañcasthaḥ kukkuṭāsanam //
gulphau ca vṛṣaṇasyādho vyutkrameṇa samāhitau
ṛjukāyaśirogrīvaṃ kūrmāsanam itīritam //
kukkuṭāsanabandhasthaṃ karābhyāṃ dhṛtakandharam
khagakūrmavad uttānam etad uttānakūrmakam //
pādatalau pṛṣṭhadeśe aṅguṣṭhau dvau ca saṃspṛśet
jānuyugmaṃ puraskṛtya sādhayen maṇḍukāsanam //
maṇḍūkāsanabandhasthaṃ kūrparābhyāṃ dhṛtaṃ śiraḥ
etad bhekavad uttānam etad uttānamaṇḍukam //
vāmorumūladeśe ca yāmyaṃ pādaṃ nidhāya tu
tiṣṭhati vṛkṣavad bhūmau vṛkṣāsanam idaṃ viduḥ //
jaṅghorubhyāṃ dharāṃ pīḍya sthirakāyo dvijānunā
jānūpari karayugmaṃ garuḍāsanam ucyate //
yāmyagulphe pāyumūlaṃ vāmabhāge padetaram
viparītaṃ spṛśed bhūmiṃ vṛṣāsanam idaṃ bhavet //
adhyāsya śete padayugmavakṣe $
bhūmim avaṣṭabhya karadvayābhyām &
pādau ca śūnye ca vitasti cordhvaṃ %
vadanti pīṭhaṃ śalabhaṃ munīndrāḥ //
adhyāsya śete hṛdayaṃ nidhāya $
bhūmau ca pādau pravisāryamāṇau &
śiraś ca dhṛtvā karadaṇḍayugme %
dehāgnikāraṃ makarāsanaṃ tat //
adhyāsya śete padayugmam astaṃ $
pṛṣṭhe nidhāyāpi dhṛtaṃ karābhyām &
ākuñcya samyag ghy udarāsyagaṇḍam %
uṣṭraṃ ca pīṭhaṃ yatayo vadanti //
aṅguṣṭhanābhiparyantam adho bhūmau ca vinyaset
karatalābhyāṃ dharāṃ dhṛtvā ūrdhvaṃ śīrṣaṃ phaṇīva hi //
dehāgnir vardhate nityaṃ sarvarogavināśanam
jāgarti bhujagī devī sādhanād bhujaṃgāsanam //
uttānau caraṇau kṛtvā saṃsthāpya jānunopari
āsanopari saṃsthāpya uttānaṃ karayugmakam //
pūrakair vāyum ākṛṣya nāsāgram avalokayet
yogāsanaṃ bhaved etad yogināṃ yogasādhane //
Original text: Gheraṇḍasaṃhitā · Edition: Gherandasamhita : Sanskrit-deutsch. Ed. Peter Thomi. Wichtrach: Institut fuer Indologie, 1993 (ISBN 3 7187 0013 1). · Data entry Peter Thomi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0