Garuda Purana · Chapter 2.40
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīdṛ dhadṛpretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde sūtakakālādinirūpaṇaṃ nāmai konacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 40
tārkṣya uvāca /
bhagavanbrāhmaṇāḥ kecidapamṛtyuvaśaṃ gatāḥ /
kathaṃ teṣāṃ bhavenmārgaḥ kiṃ sthānaṃ kā gatirbhavet
kiñca yuktaṃ bhavetteṣāṃ vidhānaṃ vāpi kīdṛśam /
tadahaṃ śrotumicchāmi brūhi me madhusūdana
śrīkṛṣṇa uvāca /
pretībhūtādvijātīnāṃ sambhūte mṛtyuvaikṛte /
teṣāṃ mārgagatisthānaṃ vidhānaṃ kathayāmyaham
śṛṇu tārkṣya paraṃ gopyaṃ jāte durmaraṇe sati /
laṅghanairye mṛtā viprā daṃṣṭribhiścābhighātitāḥ
kaṇṭhagrāha vimagnānāṃ kṣīṇānāṃ tuṇḍaghātinām /
viṣāgnivṛṣaviprebhyo viṣūcyā cātmaghātakāḥ
patanodvandhanajalairmṛtānāṃ śṛṇu saṃsthitim /
yānti te narakeghore ye ca mlecchādibhirhatāḥ
śvaśṛgālādisaṃspṛṣṭā adagdhāḥ kṛmisaṃṅkulāḥ /
ullaṅghitā mṛtā ye ca mahārogaiśca pīḍitāḥ
abhisastāstathāvyaṅgā ye ca pāpānnapoṣitāḥ /
caṇḍālādudakātsarpādbrāhmaṇādvaidyutāgnitaḥ
daṣṭribhyaśca paśubhyaśca vṛkṣādipatanānmṛtāḥ /
udakyāmūtakīśūdrārajakīsaṅgadūṣitāḥ
tena pāpena narakānmuktāḥ pretatvabhāginaḥ /
na teṣāṃ kārayeddāhaṃ sūtakaṃ nodakakriyām
na vidhānaṃ mṛtādyaṃ ca na kuryādaurdhvadaihikam /
teṣāṃ tārkṣya prakurvīta nārāyaṇabalikriyām
sarvalokahitārthāya śṛṇu pāpabhayāpahām /
ṣaṇmāsaṃ brāhmaṇe dāhastrimāsaṃ kṣattriye mataḥ
sārdha māsaṃ tu vaiśyasya sadyaḥ śūdre vidhīyate /
gaṅgāyāṃ yamunāyāñca naimiṣe puṣkare 'tha ca
taḍāge jalūpūrṇe vā hrade vā vimalodake /
vāpyāṃ kūpe gavāṃ goṣṭhe gṛhe vā pratimālaye
kṛṣṇāgre kārayedvipra baliṃ nārāyaṇāhvayam /
pretāya tarpaṇaṃ kāryaṃ mantraiḥ paurāṇavaidikaiḥ
sarvauṣadhyakṣatairmiśrairviṣṇumuddiśya tarpayet /
kāryaṃ puruṣasūktena mantrairvā vaiṣṇavairapi
dakṣiṇābhimukho bhūtvā pretaṃ viṣṇuriti smaret /
anādinidhano devaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ
avyayaḥ puṇḍarīkākṣaḥ pretamokṣaprado bhavet /
tarpaṇasyāvasāne ca vītarāgo vimatsaraḥ
jitendriyamanā bhūtvā śucipmāndharmatatparaḥ /
dānadharmarataḥ śāntaḥ praṇamya vāgyataḥ śuciḥ
yajamāno bhabettatra śucirvandhusamanvitaḥ /
bhaktyā tatra prakurvīta śrāddhatyekādaśaiva tu
sarvakarmavipākena ekaikāgre samāhitaḥ /
toyavrīhiyavān ṣaṣṭyā godhūmāṃśca priyaṅgukān
haviṣyānnaṃ śubhaṃ mudrāṃ chatroṣṇīṣe ca calekam /
dāpayetsarvasasyāni kṣīrakṣaudrayutāni ca
vastropānahasaṃyuktaṃ dadyādaṣṭavidhaṃ padam /
dāpayetsarvaviprebhyo na kuryātpaṅktibandhanam
bhūmau sthiteṣu piṇḍeṣu gandhapuṣpākṣatānvitam /
śaṅkhapātre tathā tāmre tarpaṇañca pṛthakpṛthak
dhyānadhāraṇasaṃyukto jānubhyāmavaniṃ gataḥ /
dātavyaṃ sarvaviprebhyo vedaśāstravidhānataḥ
ṛcā vai dāpayedarghyamekoddiṣṭe pṛthakpṛthak /
āpodevīrmadhumatīrādipīṭhe prakalpitam
upayāmagṛhīto 'si dvitīyer'ghaṃ nivedayet /
yenāpāvakacakṣuṣā tṛtīye ca kasalpitam
ye devāsaścaturthe tu samudraṃ gaccha pañcame /
agnirjyoti stathā ṣaṣṭhe hiraṇyagarbhaḥ saptame
yamāya tvāṣṭame jñeyaṃ yajjagrannavame tathā /
taśame yāḥ phalinīti piṇḍe caikādaśe tataḥ
bhadraṃ karṇebhiriti ca kuryātpiṇḍavisarjanam /
kṛtvaikādaśadevatyaṃ śrāddhaṃ kuryātpare 'hani
viprānāvāhayetpañca caturvedaviśāradān /
vidyāśīlaguṇopetānsva kīyāñchīlasattamān /
abyaṅgānsapraśastāṃśca na t varjyānkadācana
viṣṇuḥ svarṇamayaḥ kāryo rudastāmramayastathā /
brahmā rūpyamayastadvadyamo lohamayo bhavet
sīsakaṃ tu bhavetpretaṃ tvatha vā darbhakaṃ tathā /
śannodevīti mantreṇa govindaṃ paścime nyaset
agna āyāhīti rudramuttaratraiva vinyaset /
agnimīḷeti mantreṇa pūrveṇaiva prajāpatim
iṣetvorjoti mantreṇa dakṣiṇe sthāpayedyamam /
madhye maṇḍalakaṃ kṛtvā sthāpyo darbhamayo naraḥ
brahmā viṣṇustathā rudro yamaḥ pretaśca pañcamaḥ /
pṛthakkumbhe tataḥ sthāpyāḥ pañcaratnasamanvitāḥ
vastrayajñopavītāni pṛthaṅmudrāparāṇi ca /
japaṃ karyātpṛthaktatra brahmādau devatāsu ca
pañca śrāddhāni kurvīta devatānāṃ yathāvidhi /
jaladhārāṃ tato dadyatpīṭhepīṭhe pṛthakpṛthak
śaṅkhe vā tāmrapātre vā alābhe mṛnmaye 'pi vā /
tilodakaṃ samādāya sarvauṣadhisamanvitam
āsanopānahau cchatraṃ mudrikā ca kamaṇḍaluḥ /
bhājanaṃ bhājanādhāraṃ vastrāṇyaṣṭavidhaṃ padam
tāmrapātraṃ tilaiḥ pūrṇaṃ sahiraṇyaṃ sadakṣiṇam /
dadyādbrāhmaṇamukhyāya vidhiyuktaṃ khageśvara
ṛgvedapārage dadyājjātasasyāṃ vasundharām /
yajurvedamaye vipre gāñca dadyātpayasvinīm
sāmagāya śivoddeśātpradadyātkaladhautakam /
yamoddeśāttilāṃllohaṃ tato dadyācca dakṣiṇām
paścātputtalakaṃ kāryaṃ sarvauṣadhisamanvitam /
palāśasya ca vṛntānāṃ vibhāgaṃ śṛṇu kāśyapa
kṛṣṇājinaṃ samāstīrya kuśaiśca puruṣākṛtim /
śatatrayeṇa ṣaṣṭyā ca vṛntaiḥ prokto 'sthisañcayaḥ
vinyasya tāni vṛntāni aṅgeṣveṣu pṛthakpṛthak /
catvāriṃśacchirodeśe grīvāyāṃ daśa vinyaset
viṃśatyuraḥ sthale dadyādviṃśatiṃ jaṭhare 'pi ca /
bāhuyugme śataṃ dadyātkaṭi deśe ca viṃśatim
ūrudvaye śatañcāpi triṃśajjaṅghādvaye nyaset /
dadyāccatuṣṭayaṃ śiśre ṣaḍ dadyād vṛṣaṇadvaye /
daśa pādāṅgulībhāge evamasthīni vinyaset
nārikelaṃ śiraḥ sthāne tumbaṃ dadyācca tāluke /
pañcaratnaṃ mukhe dadyājjihvāyāṃ kadalīphalam
antreṣu nālakaṃ dadyādbālakaṃ prāṇa eva ca /
vasāyīṃ medakaṃ dadyādgomūtreṇa tu mūtrakam
gandhakaṃ dhātavo deyo haritālaṃ manaḥ śilā /
retaḥ sthāne pāradañca purīṣe pittalaṃ tathā
manaḥ śilāṃ tathā gātre tilakalkañca sandhiṣu /
yavapiṣṭaṃ tathā māṃse madhu vai kṣaudrameva ca
keśeṣu vai vaṭajaṭātvaci dadyānmṛgatvacam /
karṇayostālapattrañca stanayoścaiva guñjikāḥ
nāsāyāṃ śatapattraṃ ca kamalaṃ nābhimaṇḍale /
vṛntākaṃ vṛṣaṇadvandve liṅge syādgṛñjanaṃ śubham
ghṛtaṃ nābhyāṃ pradeyaṃ syātkaupīne ca trapu smṛtam /
mauktikaṃ stanayormūrdhni kuṅkumena vilepanam
karpūrāgurudhūpaiśca śubhairmālyaiḥ sugandhibhiḥ /
paridhānaṃ paṭṭasūtraṃ hṛdaye rukmakaṃ nyaset
ṛddhivṛddhī bhujau dvau ca cakṣuṣośca kapardakau /
sindūraṃ netrakoṇe ca tāmbūlādyupahārakaiḥ
sarvauṣadhiyutaṃ pretaṃ kṛtvā pūjā yathoditā /
sāgnike (kaiścā) cāpi vidhinā yajñapātraṃ nyasetkramāt
śirome śrīriti ṛcā punantu varuṇeti ca /
pretasya pāvanaṃ kṛtvā śāliśālaśilodakaiḥ
viṣṇumuddiśya dātavyā suśīlāgauḥ payasvinī
(tilā lohaṃ hiraṇyaṃ ca kārpāsaṃ lavaṇaṃ tathā /
saptadhānyaṃ kṣitirgāva ekaikaṃ pānaṃ samṛtam
tilapātraṃ tato dattvā padadānaṃ tathaiva ca // GarP_2,40.61*1 //
mahādānāni deyāni tilapātraṃ tatheti ca /
tato vaitaraṇī deyā sarvābharaṇabhūṣitā
kartavyaṃ vaiṣṇavaṃ śrāddhaṃ pretamuktyartha mātmavān /
pretaṃmokṣaṃ tataḥ kuryāddhṛdi viṣṇuṃ prakalpya ca
oṃ viṣṇuriti saṃsmṛtya pretaṃ tanmṛtyumeva ca /
agnidāhaṃ tataḥ kuryātsūtakantu dinatrayam
daśāhakartrā piṇḍāśca kartavyāḥ pretabhuktaye /
sarvaṃ varṣavidhiṃ kuryādevaṃ pretaśca muktibhāk
Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0