Garuda Purana · Chapter 2.25
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśākhye dharmakāṇḍe pretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde 'lpāyurmaraṇahe tubālāntyeṣṭyornirūpaṇaṃ nāma caturviśo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 25
śrīviṣṇuruvāca /
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi puruṣastrī vinirṇayam /
jīvanvāpi mṛto vāpi pañcavarṣādhiko 'pi vā
pūrṇe tu pañcame varṣe pumāṃścaiva pratiṣṭhitaḥ /
sarvaindriyāṇi jānāti rūpārūpaviparyayau
pūrvakarmavipākena prāṇināṃ vadhabandhanam /
viprādīnantyajānsarvānpāpaṃ mārayati dhruvam
garbhe naṣṭe kriyā nāsti dugdhaṃ deyaṃ mṛte śiśau /
paraṃ ca pāyasaṃ kṣīraṃ dadyādvalavipattitaḥ
ekādaśāhaṃ dvādaśāhaṃ vṛṣaṃ vṛṣavidhiṃ vinā /
mahādānavihīnaṃ ca kumāre kṛtyamādiśet
kumārāṇāṃ caiva bālānāṃ bhojanaṃ vastraveṣṭanam /
bāle vā taruṇe vṛddhe ghaṭo bhavati vai mṛte
bhūmau viniḥ kṣipedbālaṃ dvimāsonaṃ dvivārṣikam /
tataḥ paraṃ khagaśreṣṭha dehadāho vidhoyate
śiśurā dantajananādbālaḥ syādyāvadāśikham /
kathyate sarvaśāstreṣu kumāro mauñjibandhanāt
śūdrādīnāṃ kathaṃ kuryātsaṃśayo mauñjivarjanāt /
garbhācca navamaṃ hitvā śiśurāmāsaṣoḍaśam
bālaścātha parañjñeya āmāsasaptaviṃśati /
ā pañca varṣātkaumāraḥ paugaṇḍo navahāṃyanaḥ
kiśoraḥ ṣoḍaśābdaḥ syāttato yauvanamādiśet /
mṛto 'pi pañcame varṣe avṛtaḥ savṛto 'pi vā
pūrvoktameva kartavyamīhate daśapiṇḍakam /
svalpakarmaprasaṅgācca svalpādviṣayabandhanāt
svalṣādvapuṣi vastrācca kriyāṃ svalpāmapīcchati /
yāvadupacayo janturyāvadviṣayaveṣṭitaḥ
yadyadyasyopajīvyaṃ syāttattaddeyamihecchati /
brahmabījodbhavāḥ putrā devarṣoṇāṃ ca vallabhāḥ
yamena yamadūtaiśca śāsyante niścitaṃ khaga /
bālo vṛddho yubā vāpi ghaṭamicchanti dehinaḥ
sukhaṃ duḥ khaṃ sadā vetti dehī vai sarvagastviha /
parityajya tadātmānaṃ jīrṇāṃ tvacamivoragaḥ
aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo vāyubhṛtaḥ kṣudhānvitaḥ /
tasmāddeyāni dānāni mṛte bāle suniścitam
janmataḥ pañca varṣāṇi bhuṅkte dattamasaṃskṛtam /
pañcavarṣādhike bāle vipattiryadi jāyate
vṛṣotsargādikaṃ karma sapiṇḍīkaraṇaṃ vinā /
dvādaśe hani samprāpte kuryācchrāddhāni ṣoḍaśa
pāyasena guḍenāpi piṇḍāndadyādyathākramam /
udakumbhapradānaṃ ca pada (upa) dānāni yāni ca
bhojanāni dvije dadyānmahādānādi śaktitaḥ /
dīpadānādi yatkiñcitpañcavarṣādhike sadā
kartavyaṃ ca khagaśreṣṭha vratātprāk pretatṛptaye /
yadā nakriyate sarvaṃ mudgalatvaṃ sa gacchati
vratātprāṅgeva deyaṃ tu tataḥ pitṛgaṇasya ca /
svāhākāreṇa vai kuryādekoddiṣṭāni ṣoḍaśa
ṛjudarbhaistilaiḥ śuklaiḥ prācīnāvīti niścitam /
apasavyaṃ ca kartavyaṃ kṛte yānti parāṃ gatim
punaścirāyuṣo bhūtvā jāyante svakule dhruvam /
sarvasaukhyapradaḥ putraḥ pitroḥ prītivivardhanaḥ
ākāśamekaṃ hi yathā candrādityau yathaikataḥ /
ghaṭādiṣu pṛthak sarvaṃ paśya rūpaṃ ca tatsamam
ātmā tathaiva sarveṣu puttreṣu vicaretsadā /
yā yasya prakṛtiḥ pūrvaṃ śukraśoṇitasaṅgame
sā (sa) tena bhāvayogena puttrāstatkarmakāriṇaḥ /
pitṛrūpaṃ samādāya kasyacijjāyate sutaḥ
pitṛtaḥ ko 'pi rūpāḍhyo guṇajño dānatatparaḥ /
sadṛśaḥ ko 'pi loke 'sminna bhūto na bhaviṣyati
andhādandho na bhavati mūkānmūko na jāyate /
badhirādbadhiro naiva vidyāvānviduṣo na hi /
anurūpā na dṛśyante madīyaṃ vacanaṃ śṛṇu
garuḍa uvāca /
aurasakṣetrajādyāśca puttrā daśavidhāḥ smṛtāḥ /
saṃgṛhītaḥ suto yastu dāsīputtraśca tena kim
kāṅkāṃ gatimavāpnoti jāyo mṛtyuvaśaṃ gataḥ /
bhavenna duhitā yasya na dauhitro na vā sutaḥ
śrāddhaṃ tasya kathaṃ kāryaṃ vidhinā kena tadbhavet /
śrībhagavānuvāca /
mukhaṃ dṛṣṭvā tu putrasya mucyate paitṛkādṛṇāt
pauttrasya darśanājjanturmucyate caḥ ṛṇatrayāt /
lokānantyaṃ divaḥ prāptiḥ puttrapauttra prapauttrakaiḥ
anyakṣetrodbhavādyā ye bhuktimātrapradāḥ sutāḥ /
kurvīta pārvaṇaṃ śrāddhamāraiso vidhivatsutaḥ
kurvantyanye sutāḥ śrāddhame koddiṣṭaṃ na pārvaṇam /
brāhmoḍhājastūnnayati saṃgṛhītastvadho nayet /
śrāddhaṃ sāṃvatsaraṃ kurvañjāyate narakāya vai
sarvadānāni deyāni hyanna dānādṛte khaga /
saṃgṛhītaḥ sutaḥ kuryādekoddiṣṭaṃ na pārvaṇam
pratyabdaṃ pitṛmātṛbhyāṃ śrāddhaṃ dattvā na lipyate /
ekoddiṣṭaṃ parityajya pārvaṇaṃ kurute yadi
ātmānaṃ ca pitṝṃścaiva sa nayedyamamandiram /
saṃgṛhītastu yaḥ keciddāsīputtrādayaśca ye
tīrthe kuryuḥ pitṛśrāddhaṃ dānaṃ (māsaṃ) dadyurdvijanmane /
saṃgṛhītasuto bhūtvā pākaṃ vā yaḥ prayacchati
vṛthā śrāddhaṃ vijānīyācchūdrānnena yathā dvijaḥ /
na prīṇayati tacchrāddhaṃ pitāmahamukhānpitṝn /
evaṃ jñātvā svagaśreṣṭha hīnajātīnsutāṃstyajet
(brāhmaṇyāṃ brāhmaṇājjātaścāṇḍālādadhamaḥ smṛtaḥ ) /
yastu pravrajitājjāto brāhmaṇyāṃ śūdrataśca yaḥ
dvāvetau viddhi cāṇḍālau sagotrādyastu jāyate /
svaryātivihitānputraḥ samutpādya khageśvara
taiḥ suvṛttaiḥ sukhaṃ prāpyaṃ kuvṛttairnarakaṃ vrajet /
hīnajātisamudbhūtaiḥ suvṛttaiḥ sukhamedhate
kalikaluṣavimuktaḥ pūjitaḥ siddhasaṅghairamaracamaramālāvījyamāno 'psarobhiḥ /
pitṛśatamapi bandhūnputtrapauttraprapauttrānapi narakanimagnānuddharedeka eva
Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0