Garuda Purana · Chapter 2.26
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśe dhamakāṇḍe pretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasavāde mṛtabālāntyeṣṭibhinnābhinnasutakṛtāntyeṣṭyorvarṇanaṃ nāma pañcaviṃśo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamāhapurāṇam- 26
garuḍa uvāca /
satyaṃ brūhi suraśreṣṭha kṛpāṃ kṛtvā mayi prabho /
mṛtānāṃ caiva jantūnāṃ kadā kuryātsapiṇḍanam
sapiṇḍatve kuto yānti asapiṇḍe kuto gatiḥ /
kenaiva sahapiṇḍatvaṃ strīpusorvaktumarhasi
strīpumāṃśau sahaikatvaṃ pāpnutaḥ kathamuttamam /
jīvedbhartari nārīṇāṃ sapiṇḍīkaraṇaṃ kutaḥ
bhartṛlokaṃ kathaṃ yānti svargalokaṃ sureśvara /
agnyārohe kathaṃ śrāddhaṃ vṛṣotsargaḥ kathaṃ bhavet
ghaṭadānaṃ kathaṃ kāryaṃ sapiṇḍīkaraṇe kṛte /
kathayasva prasādena hītāya jagatāṃ prabho
śrībhagavānuvāca /
yathāvatkathayiṣyāmi sapiṇḍīkaraṇaṃ khaga /
varṣaṃ yāvatkhagaśreṣṭha yadācarati mānavaḥ
sapiṇḍane tato vṛtte pitṛlokaṃ sa gacchati /
tasmātputtreṇa kartavyaṃ sapiṇḍīkaraṇaṃ pituḥ
saṃvatsare tu sampūrṇe kuryātpiṇḍa praveśanam /
piṇḍapraveśavidhanā tasya nityaṃ mṛtāhnikam
niścitaṃ pakṣiśārdūla varṣānte piṇḍamelanam /
sahapiṇḍe kṛte pretastato yāti parāṃ gatim /
tannāma samparityajya tataḥ pitṛgaṇo bhavet
tripakṣe vāpi ṣaṇmāse melayetprapitāmahaiḥ /
jñātvā vṛddhivivāhādi svagotravihitāni ca
vivāhaṃ naiva kurvīta mṛte ca gṛhamedhini /
bhikṣurbhikṣāṃ na gṛhṇāti yāvatkuryātsapiṇḍanam
svagotre 'pyaśucistāvadyāvatpiṇḍaṃ na melayet /
melanātpretaśabdastu nivarteta khageśvara
ānantyātkuladharmāṇāṃ puṃsāñcaivāyuṣaḥ kṣayāt /
asthiratvāccharīrasya dvādaśāhaḥ praśasyate
niragnikaḥ sāgniko vā dvādaśāhe sapiṇḍayet
dvādaśāhe tripakṣe vā ṣaṇmāse vatsare 'pi vā /
sapiṇḍīkaraṇaṃ proktamṛṣibhistattvadarśibhiḥ
saputtrasya na kartavyamekoddiṣṭaṃ kadācana /
sapiṇḍīkaraṇādūrdhvaṃ yatrayatra pradīyate
tatratatra trayaṃ kāryamanyathā pitṛghātakaḥ /
tribhiḥ kuryādaśaktaśca pārvaṇaṃ muninoditam
taddine taddine kuryātpitāmahamukhānyataḥ /
ajñānāddinamāsānāṃ tasmātpārvaṇamiṣyate
anutpannaśarīrasya na dānaṃ pitṛbhiḥ saha /
etaiḥ ṣoḍaśabhiḥ śrāddhaiḥ preto muktastu jāyate
aputtrasya sapiṇḍatvaṃ naiva kuryātstriyo 'pi vā /
yāvajjīva ca sadbhatryā na kuryātsahapiṇḍatām
brāhmādiṣu vivāheṣu yā vadhūriha saṃskṛtā /
bhartṛgotreṇa kartavyāstasyāḥ piṇḍodakakriyāḥ
āsurādivivā heṣu yā vyūḍhā kanyakā bhavet /
tasyāstu pitṛgotreṇa kuryātpiṇḍodakakriyāḥ
pituḥ puttreṇa kartavyaṃ sapiṇḍīkaraṇaṃ sadā /
puttrābhāve tu patnī syātpatnyabhāve sahodaraḥ
bhrātā vā bhrātṛputtro vā sapiṇḍaḥ śiṣya eva vā /
sapiṇḍanakriyāṃ kṛtvā kuryānnāndīmukhaṃ tataḥ
jyeṣṭhasyaiva kaniṣṭhena bhrātṛputtreṇa bhāryayā /
sapiṇḍīkaraṇaṃ kāryaṃ putrahīne nare khaga
bhrātṝṇāmekajātānāmekaścetputravān bhavet /
sarvete tena putreṇa putriṇo manurabravīt
sarveṣāṃ putrahīnānāṃ patnī kuryātsapiṇḍanam /
ṛtvijā kārayedvāpi purohitamathāpi vā
kṛtacūḍopanītaśca pituḥ śrāddhaṃ samācaret /
uccārayetsvadhākāraṃ na tu vedākṣarāṇyasau
bhartrādibhistribhiḥ kāryaṃ sapiṇḍīkaraṇaṃ striyāḥ /
pitṛvyabhrātṛputreṇa sodareṇa kanīyasā
arvāk saṃvatsarātsandhau pūrṇe saṃvatsare 'pi vā /
ye sapiṇḍīkṛtāḥ pretāsteṣāṃ na syātpṛthak kriyā
sapiṇḍane kṛte vatsa pṛthaktvaṃ tu vigarhitam /
yastu kuryātpṛthak piṇḍaṃ pitṛhā so 'bhijāyate
sapiṇḍīkaraṇe vṛtte pṛthaktvaṃ nopapadyate /
pṛthak piṇḍe kṛte paścātpunaḥ kuryātsapiṇḍanam
sapiṇḍīkaraṇaṃ kṛtvā ekoddiṣṭaṃ karoti yaḥ /
ātmānaṃ ca tathā pretaṃ sa nayeddamaśāsanam
varṣaṃ yāvaktriyā kāryā nāmagotreṇa dhīmatā /
ghaṭādi bhojanaṃ nityaṃ padadānāni yāni ca /
sapiṇḍīkaraṇe vṛtte ekasyaiva tu dāpayet
annaṃ pānīyasahitaṃ saṃkhyāṃ kṛtvābdikasya ca /
dātavyaṃ brāhmaṇe pakṣiñjalapūrṇaghaṭādikam
piṇḍānte tasya sakalā varṣavṛttiḥ svaśaktitaḥ /
divyadeho vimānasthaḥ sukhaṃ yāti yamālayam
jīvamāne ca pitari na hi puttre sapiṇḍatā /
strīṇāṃ sapiṇḍanaṃ nāsti tathā bhartari jīvati
hutāśaṃ yā samārūḍhā caturthe 'hni pativratā /
tasyā bhartṛdine kāryaṃ vṛṣotsargādikaṃ ca yat
puttrikā patigotrā syādadhastātputrajanmanaḥ /
putrotpatteḥ parastātsā pitṛgotraṃ vrajetpunaḥ
patipatnyoḥ sadaikatvaṃ hutāśaṃ yādhirohati /
putreṇaiva pṛthak śrāddhaṃ kṣayākhye tasya vāsare
aputtrau cenmṛtau syātāmekacityāṃ same 'hani /
pṛthak śrāddhāni kurvīta sāpiḍyaṃ patinā saha
pṛthakpṛthak ca piṇḍena dampatī patinā saha /
na lipyate mahādoṣairetatsatyaṃ vaco mama
ekacityāṃ samārūḍhau dampatī nidhanaṃ gatau /
ekapākaṃ prakurvīta piṇḍāndadyātpṛthakpṛthak
ekādaśe vṛṣotsargaṃ pretaśrāddhāni ṣoḍaśa /
ghaṭādipadadānāni mahādānāni yāni ca /
varṣaṃ yāvatpṛthakkuryātpretastṛptiṃ vrajecciram
ekagotre mṛtānāṃ tu striyā vā puruṣasya vā /
sthaṇḍilaṃ caikataḥ kuryāddhomaṃ kuryātpṛthakpṛthak
ekādaśe 'hni yacchrāddhaṃ pṛthak piṇḍāśca bhojanam /
pākairena patistrīṇāmanyeṣāṃ ca vigarhitam
ekenaiva tu pākena śrāddhāni kurute sutaḥ /
ekaṃ tu vikiraṃ kuryātpiṇḍāndadyadbahūnapi /
tīrthe cāparapakṣe vā candrasūryagrahe 'pi vā
nārī bhartāramāsādya kuṇapaṃ dahate yadā /
agnirdahati gātrāṇi ātmānaṃ naiva pīḍayet
dahyate dhmāyamānānāṃ dhātūnāṃ hi yathā malam /
tathā nārī daheddehaṃ hutāśe hyamṛtopame
divyādau divyadehastu śuddho bhavati pūruṣaḥ /
taptatailena lohena vahninā naiva dahyate
tathā sā patisaṃyuktā dahyate na kadācana /
antarātmā mṛte tasminmṛto 'pyekatvamāgataḥ
bhartṛsaṃgaṃ parityajya anyatra mriyate yadi /
bhartṛlokaṃ na sā yāti yāvadābhūtasaṃplavam
lakṣmīyutānparityajya mātaraṃ pitaraṃ tathā /
mṛtaṃ patimanuvrajya sā ciraṃ sukhamedhate
divyavarṣapramāṇena tisraḥ koṭyor'ddhakoṭayaḥ /
tāvatkālaṃ vasetsvarge nakṣatraiḥ saha sarvadā
tadante carate loke kule bhavati bhoginām /
sā hi labdhamahāprītirbhartrā saha pativratā
evaṃ na kurute nārī dharmoḍhā patisaṃgamam /
janmajanmani duḥ khārtāduḥ śīlāpriyavādinī
valgulī gṛhasodhā vā godhā vā dvimukhī bhavet /
svabhartāraṃ parityajya parapuṃsonuvartinī
tasmātsarvaprayatnena svapatiṃ strī niṣevate /
manasā karmaṇā vācā mṛtaṃ jīvantameva vā
jīvamāne mṛte vāpi kilbiṣaṃ kurute tu yā /
sa ca vaidhavyamāpnoti janmajanmani durbhagā
yaddevebhyo yatpitṛbhyaḥ śraddhayaiva pradīyate /
tatphalaṃ bhartṛpūjātaḥ kuryādbhartrarcanaṃ tataḥ
evaṃ kṛte khagaśreṣṭha pitṛloke ciraṃ vaset /
yāvadādityacandrau ca tāvaddevasamā divi
punaścirāyuṣo bhūttvā jāyante vipule kule /
pativratā yathā nārī bhartṛduḥkhaṃ na vindati
sarvametaddhi kathitaṃ mayā tava khageśvara /
viśeṣaṃ kathayiṣyāmi mṛtasyaiva sukhapradam
dvādaśāhe kṛtaṃ sarvaṃ varṣaṃ yāvatsapiṇḍanam /
punaḥ kuryātsadā nityaṃ ghaṭānnaṃ pratimāsikam
kṛtasya karaṇaṃ nāsti pretakāryādṛte khaga /
yaḥ karoti naraḥ kaścitkṛt pūrvaṃ vinaśyati
mṛtasyaiva punaḥ kuryātpreto 'kṣayyamavāpnuyāt /
pratimāsaṃ ghaṭā deyā sodanā jalapūritāḥ
arvākca vṛddheḥ karaṇācca tārkṣya sapiṇḍanaṃ yaḥ kurute hi putraḥ /
tathāpi māsaṃ pratipiṇḍamekamannaṃ ca kumbhaṃ sajalaṃ ca dadyāt
Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0