Garuda Purana · Chapter 2.24

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśe dharmakāṇḍe pretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde pretakṛtitaduktitaccihnatadvimuktyupāyanirūpaṇaṃ nāma trayoviṃśo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 24
garuḍa uvāca /
nākāle mriyate kaściditi vedānuśāsanam /
kasmānmṛtyumavāpnoti rājā vā śrotriyopi vā

yaduktaṃ brāhmaṇā pūrvamanṛtaṃ taddhi dṛśyate /
vedairuktaṃ tu yadvākyaṃ śataṃ jīvati mānuṣe

jīvanti mānuṣe loke sarve varṇā dvijātayaḥ /
antyajāmlecchajāścaiva khaṇḍe bhāratasaṃjñake

na dṛśyate kalau tacca kasmāddeva samādiśa /
(ādhānānmṛtyumāpnoti bālo vā sthaviro yubā

sadhano nirdhano vāpi sukumāraḥ surūpavān /
avidvāṃścaiva vidvāṃśca brāhmaṇastvitaro janaḥ

taporato yogaśīlo mahājñānī ca yo naraḥ /
sarvajñānarataḥ śrīmāndharmātmātulavikramaḥ

)
sarvametadaśaṣeṇa jāyate vasudhātale /
kasmānmṛtyumavāpnoti rājā vā śrotriyo 'pi vā

śrībhagavānuvāca /
sādhusādhu mahāprājña yastvaṃ bhakto 'si me priyaḥ /
śrūyatāṃ vacanaṃ guhyaṃ nānādeśavināśanam

vidhātṛvihito mṛtyuḥ śīghramādāya gacchati /
tato vakṣyāmi pakṣīndra kāśyapeya mahādyute

mānuṣaḥ śatajīvīti purā vedena bhāṣitam /
vikarmaṇaḥ prabhāveṇa śīghraṃ cāpi vinaśyati

vedānabhyasanenaiva kulācāraṃ na sevate /
ālasyātkarmaṇāṃ tyāgo niṣiddhe 'pyādaraḥ sadā

yatra tatra gṛhe 'śrāti parakṣetraratastathā /
etairanyairmahādoṣairjāyate cāyuṣaḥ kṣayaḥ

aśraddadhānamaśuciṃ nāstikaṃ tyaktamaṅgalam /
paradrohānṛtaraṃ brāhmaṇaṃ yata (ma) mandiram

arakṣitāraṃ rājānaṃ nityaṃ dharmavivarjitam /
krūraṃ vyasaninaṃ mūrkhaṃ vedavādabahiṣkṛtam /
prajāpīḍanakartāraṃ rājānaṃ yamaśāsanam

prāpayanti vaśaṃ mṛtyostato yāti ca yātanām /
svakarmāṇi parityajya mukhyavṛttāni yāni ca

parakarmarato nityaṃ yamalokaṃ sa gacchati /
śūdraḥ karotiḥ yatkiñcidvijaśuśrūṣaṇaṃ vinā

uttamādhamamadhye vā yamaloke sa pacyate /
snānaṃ dānaṃ japo homo svādhyāyo davartāccanam

yasmindine na sevyante sa vṛthā divaso nṛṇām /
anityamadhruvaṃ dehamanādhāraṃ rasodbhavam

annodakamaye dehe guṇānetānvadāmyaham /
yatprātaḥ saṃskṛtaṃ sāyaṃ nūnamannaṃ vinaśyati

tadīyarasasampuṣṭakāye kā bata nityatā /
gataṃ jñātvā tu pakṣīndra vapurardhaṃ svakarmabhiḥ

naraḥ pāpavināśāya kurvīta paramauṣadham /
dehaḥ kimannadātuḥ svinniṣekturmātureva vā

ubhayorvā prabhorvāpi bālanogneḥ śuno 'pi vā /
kastatra paramo yajñaḥ kṛmiviḍbhasmasaṃjñake

kartavyaḥ paramo yatnaḥ pātakasya vināśane /
anekabhavasambhūtaṃ pātakaṃ tu tridhā kṛtam

yadā prāpnoti mānuṣyaṃ tadā sarvaṃ tapatyapi /
sarvajanmāni saṃsmṛtya viṣādī kṛtacetanaḥ

avekṣya garbhavāsāṃśca karmajā gatayastathā /
mānuṣodaravāsī cettadā bhavati pātakī

aṇḍajādiṣu bhūteṣu yatrayatra prasarpati /
ādhayo vyādhayaḥ kleśā jarārūpaviparyayaḥ

garbhavāsādvinirmuktastvajñānatimirāvṛtaḥ /
na jānātiḥ khagaśreṣṭha bālabhāvaṃ samāśritaḥ

yauvane timirāndhaśca yaḥ paśyati sa muktibhāk /
ādhānānmṛtyumāpnoti bālo vā sthaviro yuvā

sadhano nirdhanaścaiva sukumāraḥ kurūpavān /
avidvāṃścaiva vidvāṃśca brāhmaṇāstvitaro janaḥ

taporato yogaśīlo mahājñānī ca yo naraḥ /
mahādānarataḥ śrīmāndharmātmātulavikramaḥ /
vinā mānupadehaṃ tu sukhaṃ duḥ khaṃ na vindati

prākṛtaiḥ karmapāśaistu mṛtyumāpnoti mānavaḥ /
ādhānātpañca varṣāṇi svalpapāpairvipacyate

pañcavarṣādhiko bhūtvā mahāpāpairvipacyate /
yoniṃ pūrayate yasmānmṛto 'pyāyāti yāti ca

mṛto dānaprabhāveṇa jīvanmartyaściraṃ bhuvi /
sūta uvāca /
iti kṛṣṇavacaḥ śrutvā garuḍo vākyamabravīt

garuḍa uvāca /
mṛte bāle kathaṃ kuryātpiṇḍadānādikāḥ kriyāḥ /
garbheṣu ca vipannānāmācūḍākaraṇācchiśoḥ

kathaṃ kiṃ kena dātavyaṃ mṛtānte ko vidhiḥ smṛtaḥ /
garuḍoktamiti śrutvā viṣṇurvākyamathābravīt

śrīviṣṇuruvāca /
yadi garbho vipadyate stravate vāpi yoṣitaḥ /
yāvanmāsaṃ sthito garbhastāvaddinamaśaucakam

tasya kiñcinna kartavyamātmanaḥ śreya icchatā /
tato jāte vipanne tu ā cūḍākaraṇācchiśoḥ

dugdhaṃ bhojyaṃ tāśakti bālānāṃ ca pradīyate /
ā cūḍātpañcavarṣe tu dehadāho vidhīyate

dugdhaṃ tasya pradeyaṃ syādbālānāṃ bhojanaṃ śubham /
pañcavarṣādhike prete svajātivihitāni ca

kuryātkarmāṇi sarvāṇi codakumbhādi pāyasam /
dātavyaṃ tu khagaśreṣṭha ṛṇasambandhakastu saḥ

jātasya hi dhruvo mṛtyurdhruvaṃ janma mṛtasya ca /
kartavyaṃ pakṣiśārdūla punardehakṣayāya vai

tasmai yadrocate deyamadattvā nirdhane kule /
svalpāyurnirdhano bhūtvā ratibhaktivivarjitaḥ

punarjanmāpnuyānmartyastasmāddeyamṛte śiśoḥ /
purāṇe gīyate gāthā sarvathā pratibhāti me

miṣṭānnaṃ bhojanaṃ deyaṃ dāne śaktistu durlabhā /
bhojye bhojanaśaktiśca ratiśaktirvarastriyaḥ

vibhave dānaśaktiśca nālpasya tapasaḥ phalam /
dānādbhogānavāpnoti saukhyaṃ tīrthasya sevanāt /
subhāṣaṇānmṛto yastu sa vidvāndharmavittamaḥ

adattadānācca bhaveddaridro daridrabhāvācca karotipāpam /
pāpaprabhāvānnarakaṃ prayāti punardaridraḥ punareva pāpī