Garuda Purana · Chapter 2.1
oṃ
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśe ācārakāṇḍe garuḍapurāṇamāhātmyaṃ nāma catvāriṃśaduttaradviśatatamo 'dhyāyaḥ
śubhaṃ bhūyāt /
iti śrīgāruḍe prathamāṃśa ācārakāṇḍaḥ samāptaḥ /
śrīgaruḍamahāpurāṇam
śrīgaṇeśāya namaḥ /
tatrādime dvitīyāṃśe pretakāṇḍo dharmakāṇḍanāmārabhyate /
oṃ namo bhagavate vāsudevāya /
nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam /
devīṃ sarasvatīṃ caiva tato jayamudīrayet // GarP_2,1.Mang //
dharmandṛḍhabaddhamūlo vedaskandhaḥ purāṇaśākhāḍhyaḥ /
kratukusumo mokṣaphalo madhusūdanapādapo jayati
naimiṣe 'nimiṣakṣetre śaunakādyā munīśvarāḥ /
karmaṇāmantare sūtaṃ svāsīnamidamabruvan
sūta jānāsi sakalaṃ vastu vyāsaprasādataḥ /
tena naḥ sandihānānāṃ sandehaṃ chettumarhasi
yathā tṛṇajalauketi nyāyamā śritya kañcana /
dehino 'nyatanuprāptiṃ kecittvevaṃ vadanti hi
kecitpunaryātanānāṃ yāmīnāmupabhogataḥ /
paścāddehāntaraprāptiṃ vadanti kimu tatrasat
sūta uvāca /
sādhu pṛṣṭaṃ mahābhāgāḥ śṛṇudhvaṃ bhavatāṃ punaḥ /
sandeho nopapadyeta lokārthaṃ kila pṛcchatām
tadahaṃ kṛṣṇagaruḍasaṃvādadvārakaṃ dvijāḥ /
apākariṣye sandehaṃ bhavatāṃ bhāvitātmanām
namaḥ kṛṣṇāya munaye ya enaṃ samupāśritāḥ /
añjastaranti saṃsārasāgaraṃ kunadīmiva
ekadā vainateyasya lokānāṃ lokanaspṛhā /
babhūva so 'tha babhrāma teṣu nāma harergṛṇan
sa pātālaṃ bhuvaṃ svargaṃ bhrāntvālabdhaśamāśayaḥ /
lokaduḥ khenātiduḥ khī punarvaikuṇṭhamāgamat
na rajo na tamaścaiva sattvaṃ tābhyāṃ ca miśritam /
yatra pravartate naiva sattvameva pravartate
na yatra māyā nāśaśca na cai rāgādayo malāḥ /
śyāmāvadātāḥ surucaḥ śatapatravilocanāḥ
surāsurārcitā yatra gaṇā viṣṇoḥ supeśasaḥ /
piśaṅgavastrābhāraṇā maṇiyuṅniṣkabhūṣitāḥ
caturbhujāḥ kuṇḍalino maulino mālinastathā /
bhrājiṣṇubhirvimānānāṃ paṅkibhirye mahātmanām
dyotante dyotamānānāṃ pramadānāṃ ca paṅktibhiḥ /
śrīryatra nānāvibhavairhareḥ pādau mudārcati
hariṃ gāyati dolāsthaṃ gīyamānālibhiḥ svayam /
dadarśa śrīhariṃ tatra śrīpatiṃ sātvatāṃ patim
jagatpatiṃ yajñapatiṃ pārṣadaiḥ pariṣevitam /
sunandanandaprabalārhaṇamukhyairnirantaram
bhṛtyaprasādasumukhamāyatāruṇalocanam /
kirīṭinaṃ kuṇḍalinaṃ śriyā vakṣasi lakṣitam
pītāṃśukaṃ caturbāhuṃ prasannahasitānanam /
abhyarhaṇāsanāsīnaṃ tābhiḥ śaktibhirāvṛtam
pradhānapuruṣābhyāṃ ca mahatā cāhamā tathā /
ekādaśondriyaiścaiva pañcabhūtaistathaiva ca
svarūperamamāṇaṃ tamīśvaraṃ vinatāsutaḥ /
taddarśanāhlādayutasvānto hṛṣyattanūruhaḥ
locanābhyāmaśru muñcanpremamagno nanāma ha /
namāgataṃ nataṃ svīya vāhanaṃ viṣṇurabravīt /
bhūmiḥ kā laṅghitā pakṣiṃstvayeyantamanehasam
garuḍa uvāca /
tava prasādādvaikuṇṭha trailokyaṃ sacarācaram
mayā vilokitaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṅgamam /
bhūrlokātsatyaparyantaṃ puraṃ yāmyaṃ vinā prabho
bhūrlokaḥ sarvalokānāṃ pracuraḥ sarvajantuṣu /
mānuṣyaṃ sarvabhūtānāṃ bhuktimuktyālayaṃ śubham
ataḥ sukṛtināṃ loko na bhūto na bhaviṣyati
gāyanti devāḥ kila gītakāni dhanyāstu ye bhāratabhūmibhāge /
svargāpavargasya phalārjanāya bhavanti bhūyaḥ puruṣāḥ suratvāt
pretaḥ kaukṣipyate kasmātpañcaratnaṃ mukhe katham /
adhastāccālitā darbhāḥ pādau yāmyāṃ vyavasthitau
kimarthaṃ putrapautrāśca tasya tiṣṭhanti cāgrataḥ /
kimarthaṃ dīyate dānaṃ godānamapi keśava
bandhumitrāṇyamitrāśca kṣamāpayanti tatkatham /
tilālohaṃ hiraṇyaṃ ca karpāsaṃ lavaṇaṃ tathā
saptadhānyaṃ kṣitirgāvo dīyante kenahetunā /
kathaṃ hi mriyate janturmṛto vai kutra gacchati
ativāhaśarīraṃ ca kathaṃ hi śrayate tadā /
śavaṃ skandhe vahetputro agnidātā ca pautrakaḥ
ājyenābhyañjanaṃ kasmātkuta ekāhutikriyā /
vasundharā kimarthaṃ ca kutaḥ strīśabdakīrtanam
yamasūktaṃ kimarthaṃ ca udīcyā diśamāharet /
pānīyamekavastreṇa sūryabimbanirīkṣaṇam
yavasarṣapadūrvāstu pāṣāṇe nimbapatrakam /
vastraṃ naraśca nārī ca vidadhyādadharottaram
annādyaṃ gṛhamāgatya na bhoktavyaṃ janaiḥ saha /
navakāṃścaiva piṇḍāṃśca kimarthaṃ dadate sutāḥ
kimarthaṃ catvare dugdhaṃ yātre pakve ca mṛnmaye /
kāṣṭhatrayaṃ gaṇābaddhaṃ kṛtvā rātrau catuṣpathe
niśāyāṃ dīyate dīpo yāvadabdaṃ dinedina /
dāhodakaṃ kimarthaṃ ca kimarthaṃ ca janaiḥ saha
bhagavannāti vāhaśca nava piṇḍāḥ pradāpayet /
kathaṃ deyaṃ pitṛbhyaśca vāhasyāvāhanaṃ katham
idañcetkriyate deva kasmātpiṇḍaṃ pradāpayet /
kiṃ tatpradīyate tasya piṇḍadānādyanantaram
asthisañcayanaṃ caiva ghaṭasphoṭaṃ tathaiva ca /
dvitīye 'hni kutaḥ snānaṃ caturthe sāgnike dvije
daśame kiṃ malasnānaṃ kāryaṃ sarvajanaiḥ saha /
kasmāttailodvartanaṃ ca skandhavāhagṛhaṃ nayet
tailodvartanakaṃ cāpi dadhuḥ sthūlajalāśaye /
daśame 'hani yatpiṇḍaṃ taddadyā dāmiṣeṇa tu
piṇāñcaikādaśe kasmādvṛṣotsargādipūrvakam /
bhājanopānahau cchatraṃ vāsāṃsi tvaṅgulīyakam
trayodaśe 'hni deyaṃ syātpadadānaṃ kimarthakam /
śrāddhāni ṣoḍaśaitāni abdaṃ yāvatkuto ghaṭaḥ
annādyenodakenaiva ṣaṣṭyādhikaśatatrayam /
dinedine ca dātavyaṃ ghaṭānnaṃ pretatṛptaye
prāpte kāle vai mriyate anityā mānavāḥ prabho
chidraṃ tu naiva paśyāmi kuto jīvaḥ sa nirgataḥ /
kuto gacchanti bhūtāni pṛthivyāpo manastathā /
tejo vadasva me nātha vāyurākāśameva ca
kutaḥ karmendriyāṇīha pañcabuddhīndriyāṇi ca /
vāyavaścaiva pañcaite kathaṃ gacchanti cātyayam
lobhamohādayaḥ pañca śarīre caiva taskarāḥ /
tṛṣṇā kāmo hyahaṅkāraḥ kuto yānti janārdanā
puṇyaṃ vāpyathavāpuṇyaṃ yatkiñcitsukṛtaṃ tathā /
naṣṭe dehe kuto yānti dānāni vividhāni ca
sapiṇḍanaṃ kimarthaṃ ca pūrṇe saṃvatsare 'pi vā /
pretasya melanaṃ keṣāṃ kiṃvidhaṃ tatra kārayet
mūrchanātpananādvāpi vipattiryadi jāyate /
ye dagdhā ye tvadagdhāśca patitā ye narā bhuvi
yāni cānyāni bhūtāni teṣāmante bhavecca kim /
pāpino ye durācārā ye cānye gatabuddhayaḥ
ātmaghātī brahmahā ca steyī viśvāsaghātakaḥ /
kapilāyāḥ pibecchūdro yaḥ paṭhedidamakṣaram
dhārayedbrahmasūtraṃ vā kā gatistasya mādhava /
śūdrasya brāhmaṇī bhāryā saṃgṛhītā yadā bhavet
bhīto 'haṃ pāpinastasmāttanme vada jagatprabho /
anyacca śṛṇu viśvātmanmayā kautukinā rayāt
lokāṃllokayatā loke jagāhe viśvamaṇḍalam /
tatrājani janāndṛṣṭvā duḥ kheṣveva nimajjataḥ
svānte me durdharā pīḍā tatpīḍāto garīyasī /
tridive ditijātebhyo bhūmau mṛtyurugādibhiḥ
iṣṭavastuviyo gaiśca pātāle māmakaṃ bhayam /
evaṃ na nirbhayaṃ sthānamanyadīśa bhavatpadāt
asatyaṃ svapnamāyāvatkālena kavalīkṛtam /
tatrāpi bhārate varṣe bahuduḥ khasya bhāginaḥ
janā dṛṣṭā mayā rāgadveṣamohādiviplutāḥ /
kecidandhāḥ kekarākṣāskhaladvācastu paṅgavaḥ
khañjāḥ kāṇāśca badhirā mūkāḥ kuṣṭhāśca lomaśāḥ /
nānārogaparītāśca khapuṣpāccābhimāninaḥ
teṣāṃ doṣasya vaicitryaṃ mṛtyorgocaratāmapi /
dṛṣṭvā prasumanāḥ prāptaḥ ko mṛtyuścitratā katham
mṛtiryasya vidhānena maraṇādapyanantaram /
vidhinābdakriyā yasya na sa durgatimāpnuyāt
ṛṣibhyastu mayā pūrvamiti sāmānyataḥ śrutam /
jñānāya taddviśeṣasya pṛcchāmīdamiti prabho
mriyamāṇasya kiṃ kṛtyaṃ kiṃ dānaṃ vāsavānuja /
vāhamṛtyorantarāle ko vidhirdahanasya ca
sadyo vilambato vā kiṃ dehamanyaṃ prapadyate /
saṃyamanyāṃ kramyamāṇamāvarṣaṃ kā mṛtikriyā
prāyaścittaṃ durmateḥ kiṃ pañcakādimṛtasya ca /
prasādaṃ kuru me mohaṃ chettumarhasyaśeṣataḥ
sarvamantemayā pṛṣṭaṃ brūhi lokahitāya vai
Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0