Garuda Purana · Chapter 1.49
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe devapratiṣṭhādinirūpaṇaṃ nāmāṣṭacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 49
iti pratiṣṭhāprakaraṇaṃ samāptam /
brahmovāca /
sargādikṛddhariścaiva pūjyaḥ svāyambhuvādibhiḥ /
viprādyaiḥ svena dharmeṇa taddharmaṃ vyāsa ! vai śṛṇu
yajanaṃ yājanaṃ dānaṃ brāhmaṇasya pratigrahaḥ /
adhyāpanaṃ cādhyayanaṃ ṣaṭ karmāṇidvijottame
dānamadhyayanaṃ yajño dharmaḥ kṣattriyavaiśyayoḥ /
daṇḍastasya kṛṣirvaiśyasya śasyate
śuśrūṣaiva dvijātīnāṃ śūdrāṇāṃ dharmasādhanam /
kārukarma tathā'jīvo pākayajño 'pi dharmataḥ
bhikṣācaryātha śuśrūṣā guroḥ svādhyāya eva ca /
sandhyākarmāgnikāryañca dharmo 'yaṃ brahmacāriṇaḥ
sarveṣāmāśramāṇāṃ ca dvaividhyaṃ tu caturvidham /
brahmacāryupakurvāṇo naiṣṭhiko brahmatatparaḥ
yo 'dhītya vidhivadvedān gṛhasthāśramamāvrajet /
upakurvāṇako jñeyo naiṣṭhiko maraṇāntikaḥ
agnayo 'tithiśuśrūṣā yajño dānaṃ surārcanam /
gṛhasthasya samāsena dharmo 'yaṃ dvijasattama !
udāsīnaḥ sādhakaśca gṛhastho dvividho bhavet /
kuṭumbabharaṇe yuktaḥ sādhako 'sau gṛhī bhavet
ṛṇāni trīṇyapākṛtya tyaktvā bhāryādhanādikam /
ekākī yastu vicaredudāsīnaḥ sa maukṣikaḥ
bhūmau mūlaphalāśitvaṃ svādhyāyastapa eva ca /
saṃvibhāgo yathānyāyaṃ dharmo 'yaṃ vanavāsinaḥ
tapastapyati yo 'raṇye yajeddevāñjuhoti ca /
svādhyāye caiva nirato vanasthastāpasottamaḥ
tapasā karśito 'tyarthaṃ yastu dhyānaparo bhavet /
sanyāsī sa hi vijñeyo vānaprasthāśrame sthitaḥ
yogābhyāsarato nityamārurukṣurjitendriyaḥ /
jñānāya vartate bhukṣuḥ procyate pārameṣṭhikaḥ
yastvātmaratireva syānnityatṛpto mahāmuniḥ /
samyak ca damasampannaḥ sa yogī bhikṣurucyate
bhaikṣyaṃ śrutaṃ ca maunitvaṃ tapo dhyānaṃ viśeṣataḥ /
samyak ca jñānavairāgyaṃ dharmo 'yaṃ bhikṣuke mataḥ
jñānasanyāsinaḥ kecidvedasanyāsino 'pare /
karmasanyāsinaḥ kecittrividhaḥ pārameṣṭhikaḥ
yogī ca trividho jñeyo bhautikaḥ kṣattra evaca /
tṛtīyo 'ntyāśramī prokto yogamūrtiṃsamāsthitaḥ
prathamā bhāvanā pūrve mokṣe tvakṣa(duṣka) rabhāvanā /
tṛtīye cāntimā proktā bhāvanā pārameśvarī
dharmātsaṃjāyate mokṣo hyarthātkāmo 'bhijāyate /
pravṛttiśca nivṛttiśca dvividhaṃ karma vaidikam
jñānaṃ pūrvaṃ nivṛttaṃ syātpravṛttaṃ cāgnidevakṛt /
kṣamā damo dayā dānamalobhā (bho) bhyāsa eva ca
ārjavaṃ cānsūyā ca tīrthānusaraṇaṃ tathā /
satyaṃ saṃtoṣa āstikyaṃ tathā cendriyanigrahaḥ
devatābhyarcanaṃ pūjā brāhmaṇānāṃ viśeṣataḥ /
ahiṃsā priyavāditvamapaiśunyamarūkṣatā
ete āśramikā dharmāścaturvarṇyaṃ bavīmyataḥ /
prājāpatyaṃ brāhmaṇānāṃ smṛtaṃ sthānaṃ kriyāvatām
sthānamaindraṃ kṣattriyāṇāṃ saṃgrāmeṣvapalāyinām /
vaiśyānāṃ mārutaṃ sthānaṃ svadharamamanuvartatām
gāndharvaṃ śūdrajātīnāṃ paricāre ca vartatām /
aṣṭāśītisahasrāṇāmṛṣīṇāmūrdhvaretasām
smṛtaṃ teṣāṃ tu yatsthānaṃ tadeva vana (guru) vāsinām /
saptarṣīṇāṃ tu yatsthānaṃ sthānaṃ tadvai vanaukasām
yatīnāṃ yatacittānāṃ nyāsināmūrdhvaretasām /
ānandaṃ brahma tatsthānaṃ yasmānnāvartate muniḥ
yogināmamṛtasthānaṃ vyomākhyaṃ paramākṣaram /
ānandamaiśvaraṃ yasmānmukto nāvartate naraḥ
muktiraṣṭāṅgavijñānātsaṃkṣepāttadvade śṛṇu /
yamāḥ pañca tvahiṃsādyā ahiṃsā prāṇyahiṃsanam
satyaṃ bhūtahitaṃ vākyamasteyaṃ svāgrahaṃ param /
amaithunaṃ brahmacaryaṃ sarvatyāgo 'parigrahaḥ
niyamāḥ pañca satyādyā bāhmamābhyantaraṃ dvidhā /
śaucaṃ tuṣṭiśca santoṣastapaścondriyanigrahaḥ
svādhyāyaḥ syānmantrajāpaḥ praṇidhānaṃ hareryajiḥ /
āsanaṃ padmakādyuktaṃ prāṇāyāmo marujjayaḥ
mantradhyāna to garbho viparīto hyagarbhakaḥ /
evaṃ dvidhā tridhāpyuktaṃ puraṇātpūrakaḥ sa ca
kumbhako niścalatvācca recanādrecakastridhā /
laghurdvādaśamātraḥ syāccaturviṃśatikaḥ paraḥ
ṣaṭtriṃśanmātrikaḥ śreṣṭhaḥ pratyāhāraśca rodhanam /
brahmātmacintā dhyānaṃ syāddhāraṇā manaso dhṛtiḥ
ahaṃ brahmetyavasthānaṃ samādhirbrahmaṇaḥ sthitiḥ /
ahamātmā paraṃ brahma satyaṃ jñānamanantakam
brahma vijñānamānandaḥ sa tattvamasi kevalam /
ahaṃ brahmāsmyahaṃ brahma aśarīramānindriyam
ahaṃmanobuddhimahadahaṅkārādivarjitam /
jāgratsvapnasuṣuptyādiyuktajyotistadīyakam
nityaṃ śuddhaṃ buddhamuktaṃ satyamānandamadvayam /
yo 'sāvādityapuruṣaḥ so 'sāvahamakhaṇḍitam /
iti dhyāyanvimucyet brāhmaṇo bhavabandhanāt
Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0