Language

ENहिગુ
Scripture Library

Garuda Purana · Chapter 1.48

1.48.1

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśe ācārakāṇḍe prāsādaliṅgamaṇḍapādilakṣaṇanirūpaṇaṃnāma saptacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 48
sūta uvāca /
pratiṣṭhāṃ sarvadevānāṃ saṃkṣepeṇa vadāmyaham /
sutithyādau suramyāṃ ca pratiṣṭhāṃ kārayedguruḥ

1.48.2

ṛtvigbhiḥ saha cācāryaṃ varayenmadhyadeśagam /
svaśākhoktavidhānena atha vā praṇavena tu

1.48.3

pañcabhirbahubhirvātha kuryātpādyārghyameva ca /
mudrikābhistathā vastrairgandhamālyānulepanaiḥ

1.48.4

mantranyāsaṃ guruḥ kṛtvā tataḥ karma samārabhet /
prāsādasyāgrataḥ kuryānmaṇḍapaṃ daśahastakam

1.48.5

kuryāddvādaśahastaṃ vā stambhaiḥ ṣoḍaśabhiryutam /
dhvajāṣṭakaiścaturhastāṃ madhye vediṃ ca kārayet

1.48.6

nadīsaṃgamatīrātthāṃ vālukāṃ tatra dāpayet /
caturaśraṃ kārmukābhaṃ vartulaṃ kamalākṛti

1.48.7

pūrvāditaḥ samārabhya kartavyaṃ kuṇḍapañcakam /
athavā caturaśrāṇi sarvāṇyetāni kārayet

1.48.8

śāntikarmidhānena sarvakāmārthasiddhaye /
śiraḥ sthāne tu devasya ācāryo homamācaret

1.48.9

aiśānyāṃ kecidicchanti upalipyāvaniṃ śubhām /
dvārāṇi caiva catvāri kṛtvā vai toraṇāntike

1.48.10

nyagrodhodumbarāśvatthabailvapālāśakhādirāḥ /
toraṇāḥ pañcahastāśca vastrapuṣpādyalaṅkṛtāḥ

1.48.11

nikhaneddhastamekakaṃ catvāraścaturo diśaḥ /
pūrvadvāre mṛgendraṃ tu hayarājaṃ tu dakṣiṇe

1.48.12

paścime gopatirnāma suraśārdūlamuttare /
agnimīleti hi mantreṇa prathamaṃ pūrvato nyaset

1.48.13

īṣetvetihi mantreṇa dakṣiṇasyāṃ dvitīyakam /
agnāyāhimantreṇa paścimasyāṃ tṛtīyakam

1.48.14

śannodevīti mantreṇa uttarasyāṃ caturthakam /
pūrve ambudavatkāryā āgnoyyāṃ dhūmarūpiṇī

1.48.15

yāmyāṃ vai kṛṣṇarūpā tu nairṛtyā śyāmalā (dhūsarā) bhavet /
vāruṇyāṃ pāṇḍurā jñeyā vāyavyāṃ pītavarṇikā

1.48.16

uttare raktavarṇā tu śukleśī ca patākikā /
bahurūpā tathā madhye indravidyeti pūrvake

1.48.17

āgniṃ saṃsuptimantreṇa yamonāgeti dakṣiṇe /
pūjyā rakṣohanoveti paścime uttare 'pi ca

1.48.18

vāta ityabhiṣicyātha āpyāyasveti cottare /
tamīśānamataścaiva viṣṇornuketi madhyame

1.48.19

kalaśau tu tato dvaudvau niveśyau toraṇāntike /
vastrayugmasamāyuktāścandanādyaiḥ svalaṅkṛtāḥ

1.48.20

puṣpairvitānairbahulairādivarṇābhimantritāḥ /
dikpālāśca tataḥ pūjyāḥ śāstradṛṣṭena karmaṇā

1.48.21

trātāramindrabhantreṇa agnirmūrdheti cāpare /
asminvṛkṣa itaṃ caiva pracārīti parā smṛtā

1.48.22

kiñcedadhātu ācatvābhitvādeti ca saptamī /
imārudreti dikyālānpūjayitvā vicakṣaṇaḥ

1.48.23

homadravyāṇi vāyavye kuryātsopaskarāṇi ca /
śaṅkhāñchāstroditāñchvetānnetrābhyāṃ vinyasedguruḥ

1.48.24

ālokanena dravyāṇi śuddhiṃ yānti na saṃśayaḥ /
tdṛdayādīni cāṅgāni vyāhṛtipraṇavena ca

1.48.25

astraṃ caiva samastānāṃ nyāso 'yaṃ sarvakāmikaḥ /
akṣatānviṣṭaraṃ caiva astreṇaivābhimantritān

1.48.26

viṣṭareṇa spṛśedduvyānyāgamaṇḍapasaṃbhṛtān /
akṣatānvikiretpaścādastrapūtānsamantataḥ

1.48.27

śakrīṃ diśamathārabhya yāvadīśānagocaram /
avakīryākṣatārnsaṃvāṃllepayenmaṇḍapaṃ tataḥ

1.48.28

gandhādyairarghyapātre ca mantragrāmaṃ nyasedguruḥ /
tenārghyapātratoyena prokṣayedyāgamaṇḍapam

1.48.29

pratiṣṭhā yasya devasya tadākhyaṃ kalaśaṃ nyaset /
aiśānyāṃ pūjayedyāmye astreṇaiva ca bardhanīm

1.48.30

kalaśaṃ vardhanīṃ caiva grahānvāsttoṣpatiṃ tathā /
āsanetāni sarvāṇi praṇavākhyaṃ japedguruḥ

1.48.31

sūtragrīvaṃ ratnagarbhaṃ vastrayugmena veṣṭitam /
sarvauṣadhīgandhaliptaṃ pūjayetkalaśaṃ guruḥ

1.48.32

devastu kalaśe pūjyo vardhanyā vastramuttamam /
vardhanyā tu samāyuktaṃ kalaśaṃ bhrāmayedanu

1.48.33

vardhanīdhārayā siñcannagrato dhārayettataḥ /
abhyarcya vardhanīkumbhaṃ sthaṇḍile devamarcayet

1.48.34

ghaṭaṃ cāvāhya vāyavyāṃ gaṇānāṃ tveti sadgaṇam /
devamīśānakoṇe tu japedvāstoṣpatiṃ budhaḥ

1.48.35

vāstoṣpatīti mantreṇa vāstudoṣopaśāntaye /
kumbhasya pūrvato bhūtaṃ gaṇadevaṃ baliṃ haret

1.48.36

paṭhediti ca vidyāśca kuryādālambhanaṃ budhaḥ /
yogeyogeti mantreṇāstaraṇaṃ śādvalaiḥ kuśaiḥ

1.48.37

ṛtvigbhiḥ sārdhamācāryaḥ snānapīṭhe gurustadā /
vividhairbrahmaghoṣaiśca puṇyāhajayamaṅgalaiḥ

1.48.38

kṛtvā brahmarathe devaṃ pratiṣṭhanti tato dvijāḥ /
aiśānyāmānayetpīṭhamaṇḍape vinyasedguruḥ

1.48.39

bhadraṅkarṇetyatha snātvā sūtravalkalajena tu /
saṃsnāpya lakṣaṇoddhāraṃ kuryāttūryādi (dūrābhi) vādanaiḥ

1.48.40

madhusarpiḥ samāyuktaṃ kāṃsye vā tāmrabhājane /
akṣiṇī cāñjayeccāsya suvarṇasya śalākayā

1.48.41

agnirjyotīti mantreṇa netrodvāṭaṃ tu kārayet /
lakṣaṇe kriyamāṇe tu nāmaikaṃ sthāpako va(da) det

1.48.42

imaṃmegaṅgemantreṇa netrayoḥ śītalakriyā /
agnirmūrdheti mantreṇa dadyādvalmī kamṛttikām

1.48.43

bilvodumbaramaśvatthaṃ vaṭaṃ pālāśameva ca /
yajñāyajñeti mantreṇa dadyātpañcakaṣāyakam

1.48.44

pañcagavyaṃ snāpayecca sahadevyādi bhistataḥ /
sahadevī balā caiva śatamūlī śatāvarī

1.48.45

kumārī ca guḍūcī ca siṃhī vyāghrī tathaiva ca /
yā oṣadhīti mantreṇa snānamoṣadhimajjalaiḥ

1.48.46

yāḥ phalinīti mantreṇa phalasnānaṃ vidhīyate /
drupadādiveti mantreṇa kāryamudvartanaṃ budhaiḥ

1.48.47

kalaśeṣu ca vinyasya uttarādiṣvanukramāt /
ratnāni caiva dhānyāni oṣadhīṃ śatapuṣpikām

1.48.48

samudrāṃścaiva vinyasya caturaścaturo diśaḥ /
kṣīraṃ dadhi kṣīrodasya ghṛtodasyeti vā punaḥ

1.48.49

āpyāyasva dadhikrāvṇo yā auṣadhīritīti ca /
tejo 'sīti ca mantraiśca kumbhaṃ caivābhimantrayet

1.48.50

samudrākhyaiścaturbhiśca snāpayetkalaśaiḥ punaḥ /
snātaścaiva suveṣaśca dhūpo deyaśca gugguluḥ

1.48.51

abhiṣekāya kumbheṣu tattattīrthāni vinyaset /
pṛthivyāṃ yāni tīrthāni saritaḥ sāgarāstathā

1.48.52

yā oṣadhīti mantreṇa kumbhaṃ caivābhimantrayet /
tena toyena yaḥ snāyātsa mucyetsarvapātakaiḥ

1.48.53

abhiṣicya samudraiśca tvarghyaṃ dadyāttataḥ punaḥ /
gandhadvāreti gandhaṃ ca nyāsaṃ vai vedamantrakaiḥ

1.48.54

svaśāstravihitaiḥ prāptairyuvaṃvastreti vastrakam /
kavihāviti mantreṇa ānayenmaṇḍapaṃ śubham

1.48.55

śambhavāyeti mantreṇa śayyāyāṃ viniveśayet /
viśvataścakṣurmantreṇa kuryātsakalaniṣkalam

1.48.56

sthitvā caiva pare tattve mantranyāsaṃ tu kārayet /
svaśāstravihito mantro nyāsastasmiṃstathoditaḥ

1.48.57

vastreṇācchādayitvā tu pūjanīyaḥ svabhāvataḥ /
yathāśāstraṃ nivedyāni pādamūle tu dāpayet

1.48.58

atha praṇavasaṃyuktaṃ vastrayugmena veṣṭitam /
kalaśaṃ sahiraṇyaṃ ca śiraḥ sthāne nivedayet

1.48.59

sthitvā kuṇḍasamīpe 'tha agneḥ sthāpanamācaret /
svaśāstravihitairmantrairvedoktairvātha vā guruḥ

1.48.60

śrīsūktaṃ pāvamānyaṃ ca vāsadāmyasavājinam /
vṛṣākapiṃ ca mitraṃ bahvacaḥ pūrvato japet

1.48.61

rudraṃ puruṣasūktaṃ ca ślokādhyāyaṃ ca śukriyam /
brahmāṇaṃ pitṛmaitraṃ ca adhvaryurdakṣiṇe japet

1.48.62

vedavrataṃ vāmadevyaṃ jyeṣṭhasāma rathantaram /
bheruṇḍāni ca sāmāni chandogaḥ paścime japet

1.48.63

atharvaśirasaṃ caiva kumbhasūktamatharvaṇaḥ /
nīlarudrāṃśca maitraṃ ca atharvaścottare japet

1.48.64

kuṇḍaṃ cāstreṇa saṃprokṣya ācāryastu viśeṣataḥ /
tāmrapātre śarāve vā yathāvibhavato 'pi vā

1.48.65

jātavedasamānīya agratastaṃ niveśayet /
astreṇa jvālayedvahniṃ kavacena tu veṣṭayet

1.48.66

amṛtīkṛtya taṃ paścānmantraiḥ sarvaiśca deśikaḥ /
pātraṃ gṛhya karābhyāṃ ca kuṇḍaṃ bhrāmya tataḥ punaḥ

1.48.67

vaiṣṇavena tu yogena paraṃ tejastu niḥ kṣipet /
dakṣiṇe sthāpayedbrahma praṇītāñcottareṇa tu

1.48.68

sādhāraṇena mantreṇa svasūtravihitena vā /
dikṣudikṣu tato dadyātparidhiṃ viṣṭaraiḥ saha

1.48.69

brahmaviṣṇuhareśānāḥ pūjyāḥ sādhāraṇena tu /
darbheṣu sthāpayedvahniṃ darbhaiśca pariveṣṭitam

1.48.70

darbhatoyena saṃspṛṣṭo mantrahīno 'pi śudhyati /
prāgagrairudagagraiśca pratyagagrairakhaṇḍitaiḥ

1.48.71

vitatairveṣṭito vahniḥ svayaṃ sānnidhyamāvrajet /
agnestu rakṣaṇārthāya yaduktaṃ karma ntravit

1.48.72

ācāryāḥ kecidicchanti jātakarmādyanantaram /
pavitraṃ tu tataḥ kṛtvā kuryādājyasya saṃskṛtim

1.48.73

ācāryo 'tha nirīkṣyāpi nīrājyamabhimantritam /
ājyabhāgābhighārāntamavekṣetājyasiddhaye

1.48.74

pañcapañcāhutīrhutvā ājyena tadanantaram /
garbhādhānāditastāvadyāvadgaudānikaṃ bhavet

1.48.75

svaśāstravihitairmantraiḥ praṇavenātha homayet /
tataḥ pūrṇāhutiṃ dattvā pūrṇātpūrṇamanārethaḥ

1.48.76

evamutpādito vahniḥ sarvakarmasu siddhidaḥ /
pūjayitvā tato vahniṃ kuṇḍeṣu viharettathā

1.48.77

indrādīnāṃ svamantraiśca tathāhutiśataṃśatam /
purṇāhutiṃ śatasyānte sarveṣāṃ caiva homayet

1.48.78

svāmāhutimathājyeṣu hotā tatkalaśe nyaset /
devatāścaiva mantrāṃśca tathaiva jātavedasam

1.48.79

ātmānamekataḥ kṛtvā tataḥ pūrṇāṃ pradāpayet /
niṣkṛṣya bahirācāryo dikpālānāṃ baliṃ haret

1.48.80

bhūtānāṃ caiva devānāṃ nāgānāṃ ca prayogataḥ /
tilāśca samidhaścaiva homadravyaṃ dvayaṃ smṛtam

1.48.81

ājyaṃ tayoḥ sahakāri tatpradhānaṃ yadaṅka(kṣa)yoḥ /
paruṣasuktaṃ pūrveṇaiva rudracaiva tu dakṣiṇe

1.48.82

jyeṣṭhasāma ca bhāruṇḍaṃ tannayāmīti paścime /
nīlarudro mahāmantraḥ kumbhasūktamatharvaṇaḥ

1.48.83

hutvā sahasramekaikaṃ devaṃ śirasi kalpayet /
evaṃ madhye tathā pāde pūrṇāhutyā tathā punaḥ

1.48.84

śiraḥ sthāneṣu juhuyādāviśeccāpyanukramāt /
vedānāmādimantrairvā mantrairvā devanāmabhiḥ

1.48.85

svaśāstravihitairvāpi gāyattryā vātha te dvijāḥ /
gāyattryā vāthavācāryo vyāhṛtipraṇavena tu

1.48.86

evaṃ homavidhiṃ kṛtvā nyasenmantrāṃstu deśikaḥ /
caraṇāvagnimīḷe tu iṣetvo gulphayoḥ sthitāḥ

1.48.87

agna āyāhi jaṅghe dve śannodevīti jānunī /
bṛhadrathantare ūrū udareṣvātilo (svātino) nyaset

1.48.88

dīrghāyuṣṭvāya hṛdaye śrīścate galake nyaset /
trātāramindramurasi netrābhyāṃ tu triyambakam

1.48.89

mūrdhābhava tathā mūrdhni ālagnāddhomamācaret /
utthā payettato devamuttiṣṭhabrahmaṇaspate !

1.48.90

vedapuṇyāhaśabdena prāsādānāṃ pradakṣiṇam /
piṇḍikālaṃbhanaṃ kṛtvā devasyatveti mantravit

1.48.91

dikpā lānsaha ratnaiśca dhātūnoṣadhayastathā /
lauhabījāni siddhāni paścāddevaṃ tu vinyaset

1.48.92

na garbhe sthāpayeddevaṃ na garbhaṃ tu parityajet /
īṣanmadhyaṃ parityajya tato doṣāpahaṃ tu tat

1.48.93

tilasya tuṣamātraṃ tu uttaraṃ kiñcidānayet /
oṃ sthiro bhava śivo bhava prajābhyaśca namonamaḥ

1.48.94

devasya tvā saviturvaḥ ṣaḍbhyo vai vinyasedguruḥ /
tattvavarṇakalāmātraṃ prajāni bhuvanātmaje

1.48.95

ṣaḍbhyo vinyasya siddhārthaṃ dhruvārthairabhimantrayet /
sampātakalaśenaiva snāpayetsupratiṣṭhitam

1.48.96

dīpadhūpasugandhaiśca naivedyaiśca prapūjayet /
arghyaṃ dattvā namaskṛtya tato devaṃ kṣamāpayet

1.48.97

pātraṃ vastrayugaṃ chatraṃ tathā divyāṅgulīyakam /
ṛttvigbhyaśca pradātavyā dakṣiṇā caiva śaktitaḥ

1.48.98

caturthau juhuyātpaścādyajamānaḥ samāhitaḥ /
āhutīnāṃ śataṃ hutvā tataḥ pūrṇāṃ pradāpayet

1.48.99

niṣkramya bahirācāryo dikpālānāṃ baliṃ haret /
ācāryaḥ puṣpahastastu kṣamasveti visarjayet

1.48.100

yāgānte kapilāṃ dadyādācāryāya ca cāmaram /
mukuṭaṃ kuṇḍalaṃ chatraṃ keyūraṃ kaṭisūtrakam

1.48.101

vyajanaṃ grāmavastrādīnsopaskāraṃ sumaṇḍapam /
bhojanaṃ ca mahātkuryātkṛtakṛtyaśca jāyate /
yajamāno vimuktaḥ syātsthāpakasya prasādataḥ

Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc