Garuda Purana · Chapter 1.50
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe varṇāśramadharmanirūpaṇaṃ nāmaikonapañcāśattamodhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 50
brahmovāca /
ahanyahani yaḥ kuryātkriyāṃ sa jñānamāpnuyāt /
brāhme muhūrte cotthāya dharmamarthaṃ ca cintayet
cintayeddhṛdi padmasthamānandamajaraṃ harim /
uṣaḥ kāle tu saṃprāpte kṛtvā cāvaśyakaṃ budhaḥ
strāyānnadīṣu śuddhāsu śaucaṃ kṛtvā yathāvidhi /
prataḥ snānena pūyante ye 'pi pāpakṛto janāḥ
tasmātsarvaprayatnena prātaḥ snānaṃ samācaret /
prātaḥ snānaṃ praśaṃsanti dṛṣṭādṛṣṭaṣṭakaraṃ hi tat
sukhātsuptasya satataṃ lālādyāḥ saṃstravanti hi /
ato naivācaretkarmāṇyakṛtvā snānamāditaḥ
alakṣmīḥ kālakarṇo ca duḥ svapnaṃ durvicintitam /
prataḥ snānena pāpāni dhūyante nātra saṃśayaḥ
na ca snānaṃ vinā puṃsāṃ prāśastyaṃ karma saṃsmṛtam /
home japye viśeṣeṇa tasmātsnānaṃ samācaret
aśaktāvaśiraskaṃ tu snānamasya vidhīyate /
ārdreṇa vāsasā vāpi mārjanaṃ kāyikaṃ smṛtam
brāhmamāgneyamuddiṣṭaṃ vāyavyaṃ divyameva ca /
vāruṇaṃ yaugikaṃ tadvatṣaḍaṅgaṃ snānamācaret
brāhmaṃ tu mārjanaṃ mantraiḥ kuśaiḥ sodakabindubhiḥ /
āgreyaṃ bhasmanā'pādamastakāddehadhūnanam
gavāṃ hi rajasā proktaṃ vāyavyaṃ snānamuttamam /
yattu sātapavarṣeṇa snānaṃ taddivyamucyate
vāruṇaṃ cāvagāhaṃ ca mānarsa tvātmavedanam /
yaugikaṃ snānamākhyātaṃ yogena haricintanam
ātmatīrthamiti khyātaṃ sevitaṃ brahmavādibhiḥ /
kṣīravṛkṣasamudbhūtaṃ mālatīsambhavaṃ śubham
apāmārgaṃ ca vilvaṃ ca karavīraṃ ca dhāvane /
udaṅmukhaḥ prāṅmukho vā bhakṣayeddantadhāvanam
prakṣālya bhuktvā tajjahyācchucau deśe samāhitaḥ /
snātvā santarpayeddevānṛṣīnpitṛgaṇāṃstathā
ācamya vidhivannityaṃ punarācamya vāgyataḥ /
saṃmārjya mantrai rātmānaṃ kuśaiḥ sodakabindubhaiḥ
āpohiṣṭhāvyāhṛtibhiḥ sāvitryā vāruṇaiḥ śubhaiḥ /
oṅkāravyāhṛtiyutāṃ gāyattrīṃ vedamātaram
japtvā jalāñjaliṃ dadyādbhāraskaraṃ prati tanmanāḥ /
prākkūleṣu tataḥ sthitvā darbheṣu susamāhitaḥ
prāṇāyāmaṃ tataḥ kṛtvā dhyāyetsandhyāmiti śrutiḥ /
yā sandhyā sā jagatsūtirmāyātītā hi niṣkalā
aiśvarī kevalā śaktistattvatrayasamudbhavā /
dhyātvā raktāṃ sitāṃ kṛṣṇāṃ gāyattrīṃ vai japedvudhaḥ
prāṅmukhaḥ satataṃ vipraḥ sandhyopāsanamācaret /
sandhyāhīno 'śucirnityamanarhaḥ sarvakarmasu
yadanyatkurute kiñcinna tasya phalabhāgbhavet /
ananyacetasaḥ santo brāhmaṇā vedapāragāḥ
upāsya vidhivatsandhyāṃ prāptāḥ pūrvaparāṃ gatim /
yo 'nyatra kurute yatnaṃ dharma kārye dvijottamaḥ
vihāya sandhyāpraṇatiṃ sa yāti narakāyutam /
tasmātsarvaprayatnena sandhyopāsanamācaret
upāsito bhavettena devo yogatanuḥ paraḥ /
sahasraparamāṃ nityāṃ śatamadhyāṃ daśāvarām
gāyattrīṃ vai japedvidvānprāṅmukhaḥ prayataḥ śuciḥ /
athopatiṣṭhedādityamudayasthaṃ samāhitaḥ
mantraistu vividhaiḥ sauraiḥ ṛgyajuḥsāmasaṃjñitaiḥ /
upasthāya mahāyogaṃ devadevaṃ divākaram
kurvīta praṇatiṃ bhūmau mūrdhānamabhimantritaḥ /
oṃ khakholkāya śāntāya kāraṇatrayahetave
nivedayāmi cātmānaṃ namaste jñānarūpiṇe /
tvameva brahma paramamāpo jyotī raso 'mṛtam
bhūrbhuvaḥ svastvamoṅkāraḥ sarvo rudraḥ sanātanaḥ /
etadvai sūryahṛdayaṃ japtvā stavanamuttamam
prātaḥ kāle ca madhyāhne namaskuryāddivākaram /
athāgamya gṛhaṃ vipraḥ (paścāt) samācamya yathāvidhi
prajvālya vahniṃ vidhivajjuhuyājjātavedasam /
ṛtvik putro 'tha patnī vā śiṣyo vāpi sahodaraḥ
prāpyānujñāṃ viśeṣeṇa juhuyādvā yathāvidhi /
vinā ma (ta) ntreṇa yatkarma nāmutreha phalapradam
daivatāni namaskuryādupahārānnivedayet /
guruṃ caivāpyupāsīta hitaṃ cāsya samācaret
vedābhyāsaṃ tataḥ kuryātprayatnācchaktito dvijaḥ /
japedvādhyāpayecchiṣyāndhārayedvai vicārayet
avekṣeta ca śāstrāṇi dharmādīni dvijottamaḥ /
vaidikāṃścaiva nigamānvedāṅgāni ca sarvaśaḥ
upayādīśvaraṃ caiva yogakṣemaprāsiddhaye /
sādhayedvividhānarthānkuṭumbārthaṃ tato dvijaḥ
tato madhyāhnasamaye snānārthaṃ mṛdamāharet /
puṣpākṣatāṃstilakuśān gomayaṃ śuddhameva ca
nadīṣu devakhāteṣu taḍāgeṣu saraḥ su ca /
snānaṃ samācarennaiva parakīye kadācana
pañca piṇḍānanuddhṛtya snānaṃ duṣyanti nityaśaḥ /
mṛdaikayā śiraḥ kṣālyaṃ dvābhyāṃ nābhestathopari
adhaśca tisṛbhiḥ kṣālyaṃ pādau ṣaṭbhistathaiva ca /
mṛttikā ca samuddiṣṭā vṛddhāmalakamātnikā
gomayasya pramāṇaṃ tu tenāṅgaṃ lepayettataḥ /
prakṣālyācamya vidhivattataḥ snāyātsamāhitaḥ
lepayitvā tu tīrasthastalliṅgaireva mantrataḥ /
abhimantrya jalaṃ mantrairāliṅgairvāruṇaiḥ śubhaiḥ
tnānakāle smaredviṣṇamāpo nārāyaṇo yataḥ /
prekṣya oṅkāramādityaṃ trirnimajjejjalāśaye
ācāntaḥ punarācāmenmantreṇānena mantravit /
antaścarasi bhūteṣu guhāyāṃ viśvatomukhaḥ
tvaṃ yajñastvaṃ vaṣaṭkāra āpo jyotī raso 'mṛtam /
drupadāṃ vā trirabhyasyevdyāhṛtipraṇavānvitām
sāvitrīṃ vā jape dvidvāṃstathā caivāghamarṣaṇam /
tataḥ saṃmārjanaṃ kuryādāpohiṣṭhāmayobhuvaḥ
idamāpaḥ pravahatavyāhṛtibhistathaiva ca /
tato 'bhimantritaṃ topamāpo hiṣṭhādimantrakaiḥ
antarjalamavāṅmagno japettriraghamarṣaṇam /
drupadāṃ vātha sāvitrariṃ tadviṣṇoḥ paramaṃ padam
āvartayedvā praṇavaṃ devadevaṃ ramareddharim /
apaḥ pāṇau samādāya japtvā vai mārjane kṛte
vinyasya mūrdhni tattoyaṃ mucyate sarvapātakaiḥ /
sandhyāmupāsya cācamya saṃsmarennityamīśvaram
athopatiṣṭhedādityamūrdhvapuṣpānvitāñjalim /
prakṣipyālokayeddevamudayantaṃ na śakyate
udutyaṃ citramityevaṃ taccakṣuriti mantrataḥ /
haṃsaḥ śuciṣadetena sāvitryā ca viśeṣataḥ
anyaiḥ saurairvaidikaiśca gāyattrīṃ ca tato japet /
mantrāṃśca vividhānpaścātprākkūle ca kaśāsane
tiṣṭhaṃśca vīkṣyamāṇor'kaṃ japaṃ kuryātsamāhitaḥ /
sphaṭikābjākṣarudrākṣaiḥ putrajīvasamudbhavaiḥ
kartavyā tvakṣālā syādantarā tatra sā smṛtā /
yadi syātklinnavāsā vai vārimadhyagataścaret
anyathā ca śucau bhūmyāṃ darbheṣu ca samāhitaḥ /
pradakṣiṇaṃ samāvṛtya namaskṛtya tataḥ kṣitau
ācamya ca yathāśāstraṃ śaktyā svādhyāyamācaret /
tataḥ santarpayeddevānṛṣīnpitṛgaṇāṃstathā
ādāvoṅkāramuccārya namo 'nte tarpayāmi ca /
devānbrahmaṛṣīṃścaiva tarpayedakṣatodakaiḥ
pitṝndevānmunīn bhaktyā svasūtroktavidhānataḥ
devarṣoṃstarpayeddhīmānudakāñjalibhiḥ pitṝt /
yajñopavītī devānāṃ nivītī ṛṣitarpaṇe
prācīnāvītī pitrye tu tena tīrthena bhārata /
niṣpīḍya snānavastraṃ vai samācamya ca vāgyataḥ
svairmantrairarcayeddevānpuṣpaiḥ patraistathāmbubhiḥ /
brahmāṇaṃ śaṅkaraṃ sūryaṃ tathaiva madhusūdanam
anyāṃścābhimatāndevān bhaktyā cākrodhano hara ! /
pradadyādvātha puṣpādi sūktena puruṣeṇa tu
āpo vā devatāḥ sarvāstena samyak samarcitāḥ /
dhyātvā praṇavapūrvaṃ vai devaṃ vārisamāhitaḥ
namaskāreṇa puṣāpāṇi vinyasedvai pṛthakpṛthak /
narte hyārādhanātpuṇyaṃ vidyate karma vaidikam
tasmāttatrādimadhyānte cetasā dhārayeddharim /
tadviṣṇoriti mantreṇa sūktena puruṣeṇa tu
nivedayecca ātmānaṃ viṣṇave 'malatejase /
tadādhyātmamanāḥ śāntastadviṣṇoriti mantrataḥ
aprete saśirā vetiyajetvā puṣpake harim /
devayajñaṃ pitṛyajñaṃ tathaiva ca /
mānuṣaṃ brahmayajñaṃ ca pañca yajñānsamācaret
yadi syāttarpaṇādarvāgbrayajñaṃ kuto bhavet /
kṛtvā manuṣyayajñaṃ vai tataḥ svādhyāyamācaret
vaiśvadevastu kartavyo devayajñaḥ sa tu smṛtaḥ /
bhūtayajñaḥṛ sa vai jñeyo bhūtebhyo yastvayaṃ baliḥ
śvabhyaśca śvapacebhyaśca patitādibhya eva ca /
dadyādbhūmau bahistvannaṃ pakṣibhyaśca dvijottamaḥ
ekaṃ tu bhojayedvipraṃ pitṝnuddiśya sattamāḥ /
nityaśrāddhaṃ taduddiśya pitṛyajño gatipradaḥ
uddhṛtya vā yathāśakti kiñcidannaṃ samāhitaḥ /
vedatattvārthaviduṣe dvijāyaivopapādayet
pūjayedatithiṃ nityaṃ namasyedarcayoddvijam /
manovākkarmabhiḥ śāntaṃ svāgataiḥ svagṛhaṃ tataḥ
bhikṣāmāhurgrāsamātramannaṃ tatsyāccaturguṇam /
puṣkalaṃ hantakāraṃ tu taccaturguṇamucyate
godohamātrakālaṃ vai pratīkṣyo hyatithiḥ svayam /
abhyāgatānyathāśakti pūjayedatithiṃ tathā
bhikṣāṃ vai bhikṣave dadyādvidhivadbrahyacāriṇe /
dadyādannaṃ yathāśakti arthibhyo lobhavarjitaḥ
bhuñjati bandhubhiḥ sārdhaṃ vāgyato 'nnamakutsayan /
akṛtvā tu dvijaḥ pañca mahāyajñān dvijottamaḥ
bhuñjate cetsa mūḍhātmā tiryagyoniṃ ca gacchati /
vedābhyāso 'nvahaṃ śaktyā mahāyajñakriyākṣamāḥ
nāśayantyāśu pāpāni devānāmarcanaṃ tathā /
yo mohādatha vālasyādakṛtvā devatārcanam
bhuṅkte sa yāti narakāntsūṃkareṣveva jāyate /
aśaucaṃ saṃpravakṣyāmi aśuciḥ pātakī sadā
aśaucaṃ caiva saṃsargācchuddhiḥ saṃsargavarjanāt /
daśāhaṃ prāhurāśaucaṃ sarveviprā vipaścitaḥ
mṛteṣu vātha jāteṣu brāhmaṇānāṃ dvijottama /
ādantajananāt sadya ācūḍādekarātrakam
trirātramaupanayanāddaśarātramataḥ param /
kṣattriyo dvādaśahena daśabhiḥ pañcabhirviśaḥ
śudhyenmāsena vai śūdro yatīnāṃ nāsti pātakam /
rātribhirmāsatulyābhirgarbhastrāveṣu śaucakam
Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0