Garuda Purana · Chapter 1.47

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe vāstumānalakṣaṇaṃ nāma ṣaṭcatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 47
sūta uvāca /
prāsādānāṃ lakṣaṇaṃ ca vakṣye śaunaka tacchṛṇu /
catuḥ ṣaṣṭipadaṃ kṛtvā digvidikṣūpalakṣitam

catuṣkoṇaṃ caturbhiśca dvārāṇi sūryasaṃkhyayā /
catvāriṃśāṣṭabiścaiva bhittīnāṃ kalpanā bhavet

ūrdhvakṣetrasamā jaṅghā jaṅghārdhadviguṇaṃ bhavet /
garbhavistāravistīrṇaḥ śukāṅghriśca vidhīyate

tattribhāgena kartavyaḥ pañcabhāgena vā punaḥ /
nirgamastu śukāṅghreśca ucchrāyaḥ śikharārdhagaḥ

caturdhā śikharaṃ kṛtvā tribhāge vedibandhanam /
caturthe punarasyaiva kaṇṭhamāmūlasādhanam

atha vāpi samaṃ vāstuṃ kṛtvā ṣoḍaśabhāgikam /
tasya madhye caturbhāgamādau garbhaṃ tu kārayet

caturbhāgena bhittīnāmucchrāyaḥ syātpramāṇataḥ

dviguṇaḥ śikharocchrāyo bhittyucchāyācca mānataḥ /
śikharārdhasya cairdhena vidheyāstu pradakṣiṇāḥ

caturdikṣu tathā jñeyo nirgamastuḥ tathā budhaiḥ /
pañcabhāgena saṃbhajya garbhamānaṃ vicakṣaṇaḥ

bhāgamekaṃ gṛhītvā tu nirgamaṃ klapayetpunaḥ /
garbhasūtrasamo bhāgādagrato mukhamaṇḍapaḥ

etatsāmānyamuddiṣṭaṃ prāsādasya hi lakṣaṇam /
liṅgamānamatho vakṣye pīṭho liṅgasamo bhavet

dviguṇena bhavedrarbhaḥ samantācchaunaka dhruvam /
taddvidhā ca bhavedbhītirjaṅghā tadvistarārdhagā

dviguṇaṃ śikharaṃ proktaṃ jaṅghāyāścaiva śaunaka /
pīṭhagarbhāvaraṃ karma tanmānena śukāṅghrikam

nir gamastu samākhyātaḥ śeṣaṃ pūrvavadeva tu /
liṅgamānaṃ smṛtaṃ hyetaddvāramānamathocyate

karāgraṃ vedavatkṛtvā dvāraṃ bhāgāṣṭamaṃ bhavet /
vistareṇa samākhyātaṃ dviguṇaṃsvecchayā bhavet

dvāravatpīṭhamadhye tu śeṣaṃ suṣirakaṃ bhavet /
pādikaṃ śeṣikaṃ bhittirdvārārdhena parigrahāt

tadvistārasamā jaṅghā sikharaṃ dviguṇaṃ bhavet /
śukāṅghriḥ pūrvavajjñeyā nirgamocchrāyakaṃ bhavet

maṇḍape mānametattu svarūpaṃ cāparaṃ vade /
traivedaṃ kārayetkṣetraṃ yatra tiṣṭhanti devatāḥ

itthaṃ kṛtena mānena bāhyabhāgavinirgatam /
nemiḥ pādena vistīrṇā prāsādasya samantataḥ

garbhaṃ tu dviguṇaṃ kuryānnemyā mānaṃ bhavediha /
sa eva bhitterutsedho śikharo dviguṇo mataḥ

prāsādānāṃ ca vakṣyāmi mānaṃ yoniṃ ca mānataḥ /
vairājaḥ puṣpakākhyaśca kailāso mālikāhvayaḥ

triviṣṭapaṃ ca pañcaite prāsādāḥ sarvayonayaḥ /
prathamaścaturaśro hi dvitīyastu tadāyataḥ

vṛtto vṛttāyataścānyo 'ṣṭāśraśceha ca pañcamaḥ /
etebhya eva sambhūtāḥ prāsādāḥ sumanoharāḥ

sarvaprakṛtibhūtebhyaścatvāriṃśattathaiva ca /
meruśca mandaraścaiva vimānaśca tathāparaḥ

bhadrakaḥ sarvatā bhadro rucako nandanastathā /
nandivardhanasaṃjñaśca śrīvatsaśca navetyamī

caturaśrāḥ samudbhūtā vairājāditi gamyatām /
valabhī gṛharājaśca śā lāgṛhaṃ ca mandiram

vimānaṃ ca tathā brahmamandiraṃ bhavanaṃ tathā /
uttambhaṃ śibikā veśma navaite puṣpakodbhavāḥ

valayo dundubhiḥ padmo mahāpadmastathāparaḥ /
mukulī cāsya uṣṇīṣī śaṅkhaśca kalaśastathā

guvāvṛkṣastathānyaśca vṛttāḥ kailāsasambhavāḥ /
gajo 'tha vṛṣabho haṃso garuḍaḥ siṃhanāmakaḥ

bhūmukho bhūdharaścaiva śrījayaḥ pṛthivīdharaḥ /
vṛttāyatāḥ samudbhūtā navaite maṇikāhvayāt

vajraṃ cakraṃ tathānyacca muṣṭikaṃ vabhrusaṃjñitam /
vakraḥ svastikakhaḍgau ca gadā śrīvṛkṣa eva ca

vijayo nāmataḥ śvetastriviṣṭipasamudbhavāḥ /
trikoṇaṃ padmamardhenduścatuṣkoṇaṃ dviraṣṭakam

yatra tatra vidhātavyaṃ saṃsthānaṃ maṇḍapasya tu /
rājyaṃ ca vibhavaścaivaḥ hyāyurvardvanameva ca

putralābhaḥ striyaḥ puṣṭistrikoṇādikramādbhavet /
kuryāddhajādikaṃ khyātadvāri garbhagṛhaṃ tathā

maṇāḍapaḥ samasaṃkhyābhirguṇitaḥ sūtrakastathā /
maṇḍapasya caturthāṃśādbhadraḥ kāryo vijānatā

spardhāgavākṣakopeto nirgavākṣo 'tha vā bhavet /
sārdhabhittipramāṇena bhitimānena vā punaḥ

bhitterdvaiguṇyato vāpi kartavyā maṇḍapāḥ kracit /
prāsāde mañcarī kāryā citrā viṣamabhūmikā

parimāṇavirodhena rekhāvaiṣamyabhūṣitā /
ādhārastu caturdhāraścaturmaṇḍapaśobhitaḥ

śataśṛṅgasamāyukto meruḥ prāsāda uttamaḥ /
maṇḍapāstasya kartavyā bhadraistribhiralaṅkṛtāḥ

ghacanākāramānānāṃ bhinnābhinnā bhavanti te /
kiyanto yeṣu cādhārā nirādhārāśca kecana

praticchandakabhedena prāsādāḥ sambhavanti te /
anyonyāsaṃkarāsteṣāṃ ghaṭanānāmabhedataḥ

devatānāṃ viśeṣāya prāsādā bahavaḥ smṛtāḥ /
prāsāde niyamo nāsti devatānāṃ svayambhuvām

tāneva devatānāṃ ca pūrvamānena kārayet /
caturaśrāyatāstattra catuṣkoṇasamanvitāḥ

candraśālānvitā kāryā bherīśikharasaṃyutā /
purato vāhanānāṃ ca kartavyā lagna(ghu) maṇḍapāḥ

nāṭyaśālā ca kartavyā dvāradeśasamāśrayā /
prasāde devatānāṃ ca kāryā dikṣu vidikṣvapi

dvārapālāśca kartavyā mukhyā gatvā pṛthakpṛthak /
kiñcidadūrataḥ kāryā maṭhāstatropajīvinām

prāvṛtā jagatī kāryā phalapuṣpajalānvitā /
prasādeṣu surāṃsthāpya pūjābhiḥ pūjayennaraḥ /
vāsudevaḥ sarvadevaḥ sarvabhāk tadgṛhādikṛt