Garuda Purana · Chapter 1.239

śrīgaruḍamahāpurāṇam- 239
brahmovāca /
brahmagītāṃ pravakṣyāmi yajjñātvā mucyate bhavān /
ahaṃbrahmāsmi vākyotthajñānānmokṣo bhavennaṇām

vākyajñānaṃ bhavejjñānādahaṃbrahma padārthayoḥ /
padadvayārthau dvividhau vācyau lakṣyau smatau budhaiḥ

vākyavācyaśca śabalo lakṣyaḥ śudvaḥ prakīrtitaḥ /
prāṇapiṇḍātmakoḥ yanacetasāmatulaṃ na yatu?

tathā vedairavāgrūpamahaṃśabdena sevyate /
pratyagrūnaṃ tvadvitīyamahaṃśabdena manyate

avyayānandacaitanyaṃ parokṣasahitaṃ param /
prāṇapiṇḍātmako yotha sa dvitīyavibhāgakaḥ

pārokṣyeprekṣaṇo hyatra bhāgo lakṣyeta vāhamā /
tathā brahmapadenaiva prāṇapiṇḍātmakāraṇām

niṣṭhā parokṣatā ceti parityāgena vakṣyate /
advayānandacaitanyaṃ pratyagbrahmapadena tu

advayānandacaitanyaṃ lakṣayitvā sthitasya ca /
brahmāhamasmyahaṃ brahma cāhaṃbrahmapadārthayoḥ

ahaṃbrahmāsmivākyācca svanubhūtiphalārthakam /
aikyajñānaṃ tu hi bhavedvedāntāddūrato dhruvam

jñānādajñānakāryasya nivṛttyā muktiraikyataḥ

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe brahmagītāsāravarṇanaṃ nāmaikonacatvāriṃśaduttaradviśatatamo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 239
śrībhagavānuvāca /
sannapi brahma tasmātkhaṃ marutkhācca tato 'nalaḥ

agnerāpastataḥ pṛthvī prapañcākṛtisūtikā /
tataḥ saptadaśaṃ liṅgaṃ pañcakarmendriyāṇi ca

vākpāṇipādaṃ pāyuścāpyupasthamatha dhīndriyam /
śrotraṃ tvakcakṣuṣī jihvā ghrāṇaṃ syātpañca vāyavaḥ

prāṇopānaḥ samānaśca vyānastūdāna eva ca /
manontaḥ karaṇaṃ dhīśca syānmanaḥ saṃśayātmakam

buddhirniścayarūpā tu etatsūkṣmasvarūpakam /
hiraṇyagarbhamātmīyasūtraṃ tatkāryāliṅgakam

pañcīkṛtāni bhūtāni hyapañcīkṛtabhūtataḥ /
pañcīkṛtebhyo bhūtebhyo brahmāṇḍaṃ samajāyata

lokaprasiddhaṃ sthūlākhyaṃ śarīraṃ caraṇādimat /
pañcīkṛtāni bhūtāni tatkāryaṃ tatsthameva ca

sarvaṃ śarīrajātaṃ ca prāṇināṃ sthūlamīritam /
tridhāhri paramātmasthaṃ śarīraṃ procyate budhaiḥ

dehadvayābhigāmī ca tvamatho jīva ekataḥ /
svabhedavākyādbrahmaiva praviṣṭaṃ dehayordvayoḥ

jalārkvavadvadaravajjīvaḥ prāṇādidhāraṇaḥ /
jāgratsvapnasuṣuptīnāṃ sākṣī jīvaḥ sa ca smṛtaḥ

jāgratsvapnasuṣuptyākhyairvyātiriktaśca nirguṇaḥ /
nirgātāvayavosaṃgo nityaśuddhasvabhāvakaḥ

paramātmaiva yajjāgratsvapnādyairyastridhā mataḥ /
antaḥ karaṇarāśeścaivāntaḥ karaṇaḥsthitaḥ

jāgratsvapnasuṣuptīśca paśyato vikṛtiḥ sadā /
phalakriyākārakayorjāgradādīnvadāmyaham

indriyairatha vijñānaṃ jāgratsthānamudīritam /
jāgratsaṃskārasaṃbhūtapratyayo viṣayārthinaḥ

svapnaṃ suṣuptiḥ karaṇopasaṃghāte dhiyaḥ (pa) sthita (ti) /
brahmaṇaḥ kāraṇāvasthāyāṃ sthitiḥ kālakātmanā

kramatokramato jīvo jāgradādi sa paśyati /
samādhyāraṃbhakāle tu pūrvamevāvadhārayet

mumukṣāvatha saṃjāte antaḥ karaṇakevale /
vilāpayetkṣetrajātaṃ tatkṣetraṃ pariśeṣayet

pañcīkṛtebhyo bhūtebhyo bhāṇḍādi vyatiriktakam /
yathā mṛdo ghaṭo bhinno nāsti tatkāryatastathā

pañcīkṛtāni bhūtāni apañcīkṛtabhūtataḥ /
śaṃsaṃti vyatirekeṇa śiṣṭāḥ sūkṣmaśarīrakam

apañcīkṛtabhūtebhyo na liṅgaṃ vyatiriktakam /
pṛthvyādhāraṃ vinā nāsti vinā nāsti ca tena sā

tejaśca vāyunā nāsti vāyuḥ khena vinā na hi /
yadbrahmaṇā ca khaṃ nāsti śuddha brahma vinā ca kham

śuddhabhāvastadā jāgratsvapnādīnāmasaṃbhavaḥ /
jīvatvavarjitaḥ prāptātmacaitanyānurūpataḥ

nityaṃ śuddhaṃ buddhamuktaṃ satyaṃ brahmādvitīyakam /
tattvaṃpadāntau śiṣṭau ca tatkāro brahmavācakaḥ

ukāraśca akāraśca makāroyamṛgadvayaḥ /
brahmāhamasmyahaṃ brahmajñānamajñānavardhanam

ayamātmā paraṃ jyotiścinnāmānandarūpakaḥ /
satyaṃ jñānamanataṃ hi tvamasīti śrutīritam

ahaṃ brahmāsmi nirlepamahaṃ brahmāsmi sarvagam /
yosāvādityapuruṣasosāvahamanādimat /
gītāsāror'junāyokto yena brahmaṇi vai layaḥ