Garuda Purana · Chapter 1.235
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe 'cyutastotraṃ nāma catustriṃśaduttaradviśatatamo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 235
sūta uvāca vedāntasāṅkhyasiddhāntabrahmajñānaṃ vadāmyaham /
ahaṃ brahma paraṃ jyotirviṣṇurityeva cintayan
sūrye hṛdvyomni vahnau ca jyotirekaṃ tridhā sthitam /
yathā sarpiḥ śīrasthaṃ gavāṃ na kurute balam
nirgataṃ karmasaṃyuktaṃ dattaṃ tāsāṃ mahā balam /
tathā viṣṇuḥ śarīrastho na karoti hitaṃ naṇām
vinārādhanayā devaḥ sarvagaḥ parameśvaraḥ /
ārurukṣumatīnāṃ tu karmajñānamudāhṛtam
ārūḍhayogavṛkṣāṇāṃ jñānaṃ tyāgaṃ paraṃ matam /
jñātumicchati śabdādīnrāgo dveṣo 'tha jāyate
lobho mohaḥ krodha etairyuktaḥ pāpaṃ naraścaret /
hastāvupasthamudaraṃ vākcaturtho catuṣṭayam
etatsusaṃyataṃ yasya sa vipraḥ kathyate budhaiḥ (dhaḥ) /
paravittaṃ na gṛhṇāti na hiṃsāṃ kurute tathā
nākṣakrīḍārato yastu hastau tasya susaṃyatau /
parastrīvarjanaratastasyopasthaṃ susaṃyatam
alolupamidaṃ bhuṅkte jaṭharaṃ tasya saṃyatam /
satyaṃ hitaṃ mitaṃ brūte yasmādvāktasya saṃyatā
yasya saṃyatānyetāni tasya kiṃ tapasādhvaraiḥ /
aikyaṃ yadbuddhimanasorindriyāṇāṃ ca sarvadā
sabījaṃ vāpi nirbojaṃ dhyānametatprakīrtitam /
bhruvormadhye sthitāṃ buddhiṃ viṣayeṣu yunakti yaḥ
handriyāṇāmuparame manasi hyavyavasthite
svapnānpaśyatyasau jīvo bāhyānābhyantarānatha /
jīvo jāgradavasthāyāmevamāhurvipāścitaḥ
hṛdi sthitaḥ sa tamasā mohito na smaratyapi /
yadā tasya kuto veti suṣuptiriti kathyate
jāgrato yasya no tandrā na moho na bhramastathā /
utpadyate na jānāti śabdārthaviṣayānvaśī
indriyāṇi samāhṛtya viṣayebhyo manastathā /
buddhyāhaṅkāramapi ca prakṛtyā buddhimeva ca
saṃyamya prakṛtiṃ cāpi cicchaktyā kevale sthitaḥ /
paśyatyātmāni cātmānamātmanātmaprakāśakam
cidrūpamamṛtaṃ śuddhaṃ niṣkriyaṃ vyāpakaṃ śivam /
turīyāyāmavasthāyāmāsthito 'sau na saṃśayaḥ
śabdādayo guṇāḥ pañca sattvādyāśca guṇāstrayaḥ /
puryaṣṭakasya padmasya patrāṇyaṣṭau ca tāni hi
sāmyāvasthā guṇakṛtā prakṛtistatra karṇikā /
karṇikāyāṃ sthito devo dehī cidrūpa eva hi
puryaṣṭakaṃ parityajya prakṛtiñca guṇātmikām /
yadā yāti tadā jīvo yāti muktiṃ na saṃśayaḥ
prāṇāyāmo japaścaiva pratyāhāro 'tha dhāraṇā /
dhyānaṃ samādhirityete ṣaḍ yogasya prasādhakāḥ
pāpakṣaye devatānāṃ prītirindriyasaṃyamaḥ /
japadhyānayuto garbho viparītastvagarbhakaḥ
ṣaṭtriṃśanmātrakaḥ śreṣṭhaścaturviṃśatimātrakaḥ /
madhyo dvādaśamātrastu oṅkāraṃ satataṃ japet
vācake praṇave jñāte vācyaṃ brahma prasīdati /
(oṃnamo viṣṇave).ṣaṣṭhākṣaraśca japtavyo gāyattrī dvādaśākṣarī
sarveṣāmindriyāṇāṃ tu pravṛtirviṣayeṣu ca /
nivṛttirmanasastasyāḥ pratyāhāraḥ prakīrtitaḥ
indriyāṇīndriyārthebhyaḥ samāhṛtya hito hi saḥ /
sahasā saha buddhyā ca pratyāhāreṣu saṃsthitaḥ
prāṇāyāmairdvādaśabhiryāvatkālaḥkṛto bhavet /
yastāvatkālaparyantaṃ mano brahmaṇi dhārayet
tasyaiva brahmaṇā proktaṃ dhyānaṃ dvādaśa dhāraṇāḥ /
tuṣyeta niyato yuktaḥ samādhiḥ so 'bhīdhīyate // GarP_1,235.28*1 //
dhyāyanna calate yasya manobhidhyāyato bhṛśam
prāpyāvadhikṛtaṃ kālaṃ yāvatsā dhāraṇā smṛtā /
dhyeye saktaṃ mano yasya dhyeyamevānupaśyati
nānyaṃ padārthaṃ jānāti dhyānametatprakīrtitam /
dhyeye mano niścalatāṃ yāti dhyeyaṃ vicintayan
yattaddhyānaṃ paraṃ proktaṃ munibhirdhyānacintakaiḥ /
dhyeyameva hi sarvatra dhyātā tanmayatāṃ gataḥ
paśyati dvaitarahitaṃ samādhiḥ so 'bhidhīyate /
manaḥ saṅkalparahitamindriyārthānna cintayet
yasya brahmaṇi saṃlīnaṃ samādhisthaṃ tadocyate /
dhyāyataḥ paramātmānamātmasthaṃ yasya yoginaḥ
manastanmayatāṃ yāti samādhisthaḥ sa kīrtitaḥ /
cittasya sthiratā bhrāntirdairmanasyaṃ pramādatā
yogināṃ kathitā doṣā yogavighnapravartakāḥ /
sthityarthaṃ manasaḥ sarvaṃ sthūlarūpaṃ vicintayet
tadvrataṃ niścalībhūtaṃ sūyyasthaṃ sthiratāṃ vrajet /
na vinā paramātmānaṃ kiñcijjagati vidyate
viśvarūpaṃ tamevaikamiti jñātvā vimuñcati /
oṅkāraṃ paramaṃ brahma dhyāyedabjasthitaṃ vibhum
kṣetrakṣetrajñarahitaṃ japenmātrātrayānvitam /
hṛdi sañcintayetpūrvaṃ pradhānaṃ tasya copari
tamo rajastathā sattvaṃ maṇḍalatritayaṃ kramāt /
kṛṣṇaraktasitaṃ tasminpuruṣaṃ jīvasaṃjñitam
tasyopari guṇaiśvaryamaṣṭapatraṃ saroruham /
jñānaṃ tu karṇikā tatra vijñānaṃ kesarāḥ smṛtāḥ
vairāgyanālaṃ tatkando vaiṣṇavo dharma uttamaḥ /
karṇikāyāṃ sthitaṃ tatra jīvavanniścalaṃ vibhu
dhyāyedurasi saṃyuktamoṅkāraṃ muktisādhakam /
dhyāyanyadi tyajetprāṇānyāti brahma svasannidhim
hariṃ saṃsthāpya dehābje dhyāyanyo gī ca bhaktibhāk /
ātmānamātmanā kecitpaśyanti dhyānacakṣuṣaḥ
sāṃkhyabuddhyā tathaivānye yogenānye tu yoginaḥ /
brahmaprakāśakaṃ jñānaṃ bhavabandhavibhedanam
tatraikacittatāyogo muktido nātra saṃśayaḥ /
jitendriyātmakaraṇo jñānadṛpto hi yo bhavet
sa muktaḥ kathyate yogī paramātmanyavasthitaḥ /
āsanasthānavidhayo na yogasya prasādhakāḥ
vilambajanakāḥ sarve vistarāḥ parikīrtitāḥ /
śiśupālaḥ siddhimāpa smaraṇābhyāsagauravāt
yogābhyāsaṃ prakurvantaḥ pasyantyātmānamātmanā /
sarvabhūteṣu kāruṇyaṃ vidveṣaṃ viṣayeṣu ca
guptaśiśrodarādiśca kurvanyogī vimucyate /
indriyairindriyārthāṃstu na jānāti naro yadā
kāṣṭhavadbrahmasaṃlīno yogī muktastadā bhavet /
sarvavarṇāḥ śriyaḥ sarvāḥ kṛtvā pāpāni bhasmasāt
dhyānāgninā ca medhāvī labhate paramāṃ gatim /
manthanāddṛśyate hyagnistadvaddhyānena vai hariḥ
brahmātmanoryadaikatvaṃ sa yogaścottamottamaḥ /
bāhyarūpairna muktistu cāntasthaiḥ syādyamādibhiḥ
sāṅkhyajñānena yogena vedāntaśravaṇena ca /
pratyakṣatātmano yā hi sā muktirabhidhīyate /
anātmanyātmarūpatvamasataḥ satsvarūpatā
Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0