Garuda Purana · Chapter 1.151

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe śvāsanidānā nāma pañcāśaduttaraśatatamo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 151
dhanvantariruvāca /
hikrāroganidānañca vakṣye suśruta ! tacchṛṇu /
śvāsaikahetuḥ prāgrūpaṃ saṃkhyā prakṛtisaṃśrayā

hikrā bhakṣyodbhavā kṣudrā yamalā mahatīti ca /
gambhīrā ca maruttatra tvarayāyuktisevitaiḥ

rūkṣatīkṣṇakharāśāntairannapānaiḥ prapīḍitaḥ /
karoti hikrāṃ śvasanaḥ mandaśabdāṃ kṣudhānugām

samaṃ sandhyānnapānena yā prayāti ca sānnajā /
āyāsātpavanaḥ kruddhaḥ kṣudrāṃ hikrāṃ pravartayet

jatrumūlātparisṛtā mandavegavantī hi sā /
vṛddhimāyāsato yāti bhuktamātre ca mārdabam

cireṇa yamalairvegairyā hikrā saṃpravartate /
pariṇāmānmukhe vṛddhiṃ pariṇāme ca gacchati

kampayantī śiro grīvāṃ yamalāṃ tāṃ vinirdiśet /
pralāpacchardyatīsāranetraviplutajṛmbhitā

yamalā veginī hikrā pariṇāmavatī ca sā /
dhvastabhrūśaṅkhayugmasya śrutiviplutacakṣuṣaḥ

stambhayantī tanuṃ vācaṃ smṛtiṃ saṃjñāṃ ca muñcatī /
tudantī mārgamāṇasya kurvatī marmaghaṭṭanam

pṛṣṭhato namanaṃ sārṣyaṃ mahāhikrā pravartate /
mahāśūlā mahāśabdā mahāvegā mahābalā

pakrāśayācca nābhervā pūrvavatsā pravartate

tadrūpā sā mahatkuryāñjṛmbhaṇāṃ gaprasāraṇam /
gambhīreṇa nidānena gambhīrā tu susādhayet

ādye dve varjayedanye sarvaliṅgāṃ ca veginīm /
sarvasya saṃcitāmasya sthavirasya vyavāyinaḥ

vyādhibhiḥ kṣīṇadehasya bhaktacchedakṛśasya ca /
sarve 'pi rogā nāśāya na tvevaṃ śāghrakāriṇaḥ

hikrāśvāsau yathā tau hi mṛtyukāle kṛtālayau