Garuda Purana · Chapter 1.148
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe jvaranidānādikaṃ nāma saptacatvāriṃśaduttaraśatatamo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 148
dhanvantariruvāca /
athāto raktapittasya nidānaṃ pravadāmyaham /
bhṛśoṣṇatiktakaṭvamlalavaṇādividāhibhiḥ
kodravoddālakaiścānyaistaduktairati sevitaiḥ /
kupitaṃ paittikaiḥ pittaṃ dravaṃ raktañca mūrchati
tairmithastulyarūpatvamāgamya vyāpnuvaṃstanum /
pittaraktasya vikṛteḥ saṃsargāddaṣaṇādapi
gandhavarṇānuvṛtteṣu raktena vyapadiśyate /
prabhavatyasṛjaḥ sthānātplīhato yakṛtaśca saḥ
śirogurutvamaruciḥ śītecchā dhūmako 'mlakaḥ /
chardhitaśchardibai bhatsyaṃ kāsaḥ śvāso bhramaḥ klamaḥ
lohito na hito matsyagandhāsyātvañca vijvare /
raktahāridraharitavarṇatā nayanādiṣu
nīlalohita pītānāṃ varṇānāmavivecanam /
svapne inmādadharmitvaṃ bhavatyasminbhaviṣyati
urdhvaṃ nāsākṣikarṇāsyairmeḍhrayonigudairadhaḥ /
kupitaṃ romakūpaiśca samastaistatpravartate
ūrdhvaṃ sādhyaṃ kaphādyasmāttadvirecanasādhitam /
bahvauṣadhāni pittasya vireko hi varauṣadham
anubandhī kapho yatra tatra tasyāpi śuddhikṛt /
kaṣāyāḥ svādavo yasya viśuddhau śleṣmalā hitāḥ
kaṭutiktakaṣāyā vā ye nisargātkaphāvahāḥ /
adho yāpyañca nāyuṣmāṃstatpracchardanasādhakam
alpauṣadhañca pittasya vamanaṃ nāvamauṣadham /
anubandhi balaṃ yasya śāntapittanarasya ca
kaṣāyaśca hitastasya madhurā eva kevalam /
kaphamārutasaṃspṛṣṭamasādhyamupanāmanam
asahyaṃ pratilomatvādasādhyādauṣadhasya ca /
na hi saṃśodhanaṃ kiñcidasya ca pratilominaḥ
śodhanaṃ pratilomañca raktapitte 'bhisarjitam /
evamevopaśamanaṃ saṃśodhanamiheṣyate
saṃsṛṣṭeṣu hi doṣeṣu sarvathā chardanaṃ hitam /
tatra doṣo 'tra gamanaṃ śivāstra iva lakṣyate
upadravāśca vikṛtiṃ phalatasteṣu sādhitam
Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0