Garuda Purana · Chapter 1.149

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe raktapittanidānaṃ nāmāṣṭacatvāriṃśaduttaraśatatamo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 149
dhanvantariruvāca /
āśukārī yataḥ kāsaḥ sa evātaḥ pravakṣyate /
pañca kāsāḥ smṛtā vātapittaśleṣmakṣatakṣayaiḥ

kṣayāyopekṣitāḥ sarve balinaścottarottaram /
teṣāṃ bhaviṣyatāṃ rūpaṃ kaṇṭhe kaṇḍūrarocakaḥ

śuṣkakarṇāsyakaṇṭhatvaṃ tatrādhovihito 'nilaḥ /
ūrdhvaṃ pravṛttaḥ prāpyo rastasminkaṇṭhe ca saṃsṛjan

śirāsrotāṃsi saṃpūrya tato 'ṅgānyutkṣipanti ca /
kṣipannivākṣiṇī kliṣṭasvaraḥ pārśve ca pīḍayan

pravartate savakreṇa bhinnakāṃsyopamadhvaniḥ /
hṛtpārśveruśiraḥ śūlamohakṣobhasvarakṣayān

karoti śuṣkakāsañca mahāvegarujāsvanam /
soṃgaharṣo kaphaṃ śuṣkaṃ kṛchrānmuktvālpatāṃ vrajet

pittātpītākṣikatvaṃ ca tiktāsyatvaṃ jvaro bhramaḥ /
pittāsṛgvamanaṃ tṛṣṇā vaisvaryaṃ dhūmako madaḥ

pratataṃ kāsavege ca jyotiṣāmiva darśanam /
kaphāduro 'lparuṅmūrdhi hṛdayaṃ stimite guru

kaṇṭhe pralepamadajaṃ pīnasacchardyarocakāḥ /
romaharṣo dhanasnigdhaṃśleṣmaṇāñca pravartanam

yuddhādyaiḥ sāhasaistaistaiḥ sevitairayathābalam /
upasyantaḥ kṣato vāyuḥ pittenānugato balī

kupitaḥ kurute kāsaṃ kaphaṃ tena saśoṇitam /
pītaṃ śyāvañca śuṣkañca grathitaṃ kupitaṃ bahu

ṣṭhīvetkaṇṭhena rujatā vibhinnenaiva corasā /
sūcībhiriva tīkṣṇābhistudyamānena śūlinā

duḥ khasparśena śūlena bhedapīḍāhitāpinā /
parvabhedajvaraśvāsatṛṣṇāvaisvaryakampavān

pārāvata ivotkūjanpārśvaśūlī tato 'sya ca /
kaphādyairvamanaṃ paktibalavarṇañca hīyate

kṣīṇasya sāsṛṅmūtratvaṃ śvāsapṛṣṭakaṭigrahaḥ /
ṣāyupradhānāḥ kupitā dhāvato rājayakṣmaṇaḥ

karvanti yakṣmāyatane kāsaṃ ṣṭhīvatkaphaṃ tataḥ /
pūtipūyopamaṃ vītaṃ miśraṃ haritalohitam

supyate tudyata iva hṛdayaṃ pacatīva ca /
akasmāduṣṇaśītecchā bahvāśitvaṃ balakṣayaḥ

snigdhaprasannavakratvaṃ śrīmaddarśananetratā /
tato 'sya kṣayarūpāṇi sarvāṇyāvirbhavanti ca

ityeṣa kṣayajaḥ kāsa kṣīṇānāṃ dehanāśanaḥ /
yāpyau vā balināṃ tadvatkṣatajo 'pi navau tu tau

sidhyetāmapi sāmarthyātsādhyādau ca pṛthakkramaḥ /
miśrā yāpyāśca ye sarve jarasaḥ sthavirasya ca

kāsaśvāsakṣayacchardisvarasādādayo gadāḥ /
bhavantyupekṣayā yasmāttasmāttāstvarayā jayet