Garga Samhita · Chapter 7.1

maruttopākhyānam
śrī bhagavānuvāca -
namo bhagavate tubhyaṃ vāsudevāya sākṣiṇe //
pradyumnāyāniruddhāya namaḥ saṃkarṣaṇāya ca

ajñānatimirāndhasya jñānāṃjanaśalākayā //
cakṣurunmīlitaṃ yena tasmai śrīguruve namaḥ

śrīgarga uvāca -
itthaṃ śrīkṛṣṇacaritaṃ mayā te kathitaṃ mune //
catuṣpadārthadaṃ nṝṇāṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi

śaunaka uvāca -
bahulāśvo maithileṃdraḥ śrīkṛṣṇeṣṭo haripriyaḥ //
kiṃ papracchātha devarṣiṃ tanme brūhi tapodhana

śrīgarga uvāca -
ugrasenaṃ yādaveṃdraṃ śrīkṛṣṇena kṛtaṃ mune //
śrutvātivismito rājā nāradaṃ prāha maithilaḥ

bahulāśva uvāca -
ko vāyaṃ maruto rājā kena puṇyena bhūtale //
yādaveṃdro mahābuddhirugraseno babhūva ha

yasya śrīkṛṣṇacandro'pi sahāyo'bhūddhariḥ svayam //
tasyāho mahimānaṃ me brūhi devarṣisattama

śrīnārada uvāca -
sūryavaṃśod‌bhavo rājā cakravartī kṛte yuge //
yajñaṃ cakāra vidhivanmaruto yo jagajjitaḥ

mahāsambhṛtasambhārairhimādreḥ pārśva uttare //
saṃvartaṃ muniśārdūlaṃ guruṃ kṛtvā hi dīkṣitaḥ

paṃcayojanavistīrṇaḥ kuṇḍo'bhūdyasya cādhvare //
yojanaṃ brahmakuṇḍastu gavyūtiḥ paṃca kuṃḍakāḥ

mekhalāgartavistāravedībhirnirmitā daśa //
sahasrahastamuccāṅ‌go yajñastaṃbho babhau mahān

viṃśadyojanavistīrṇaḥ sauvarṇo yajñamaṇḍapaḥ //
vitānatoraṇai reje kadalīṣaṃḍamaṇḍitaḥ

brahmarudrādayo devāḥ sagaṇāstatra cāgatāḥ //
ṛṣayo munayaḥ sarve tasya yajñaṃ samāyayuḥ

hotāro daśa lakṣāṇi daśa lakṣāṇi dīkṣitāḥ //
adhvaryavaḥ paṃcalakṣamud‌gātārastathā pare

āhūtāstatra vidvāṃsaścaturvedavido dvijāḥ //
sarvaśāstrārtha tatvajñāḥ koṭiśo'nye prapūjitāḥ

hastiśuṇḍāsamāṃ dhārāṃ bhuktvā''jyasya hutāśanaḥ //
ajirṇaṃ prāpa tadyajñe na citraṃ viddhi maithila

yebhyo bhāgaṃ vadantīha viśvedevāḥ sabhāsadaḥ //
tebhyastebhyo dadurvā tāḥ pariveṣṭāra eva te

ke'pi jīvāstrilokyāṃ tu na babhūvurbubhukṣitāḥ //
sarve devāstu somena hyajīrṇatvamupāgatāḥ

saṃvartāya dadau rājyaṃ jaṃbūdvīpasya cādhvare //
gajānāṃ hemabhārāṇāṃ niyutāni caturdaśa

śatārbudaṃ hayānāṃ tu yajñāṃte dakṣiṇāṃ nṛpa //
koṭiśo navarat‍nānāṃ mahārhāṇāṃ mahātmane

hayānāṃ paṃcasāhasraṃ gajānāṃ śatameva ca //
śatabhāraṃ suvarṇānāṃ brāhmaṇe brāhmaṇe dadau

jalabhojanapātrāṇi haimāni prasphuraṃti ca //
bhuktvā tāni visṛjyāśu gatāstuṣṭā dvijātayaḥ

vipratyaktaiḥ svarṇapātrairucchiṣṭairnṛpa varjitaiḥ //
himādripārśve śailo'bhūdadyāpi śatayojanam

marutasya yathā yajño na tathānyasya karhicit //
trilokyāṃ śṛṇu rājendra na bhūto na bhaviṣyati

yajñakuṇḍādvinirgatya paripūrṇatamaḥ svayam //
ātmānaṃ darśayāmāsa marutāya mahātmane

tamālokya hariṃ natvā kṛtāṃjalipuṭo nṛpaḥ //
gadituṃ na samartho'bhūdromāṃcī premavihvalaḥ

taṃ premapūritaṃ dṛṣṭvā patitaṃ pādayornatam //
uvāca bhagavānsākṣānmeghagaṃbhīrayā girā

śrībhagavanuvāca -
rājaṃstvayāhaṃ vinayena toṣito
niṣkāraṇairyajñaparaiḥ samarcitaḥ //
varaṃ paraṃ brūhi mahāmate tvaraṃ
dāsyāmi devairapi durlabhaṃ divi

śrīnārada uvāca -
śrutvā tu rājā marutaḥ kṛtāṃjaliḥ
pradakṣiṇīkṛtya hariṃ parameśvaram //
saṃpūjya bhaktyā viśadopacārakai-
rnatvā bhṛśaṃ gad‌gadayā girābravīt

maruta uvāca -
na ved‍myahaṃ tvaccaraṇāraviṃdato
varaṃ paraṃ śrīpuruṣottamottama //
sametya gaṃgā tṛṣitātidurdhiyaḥ
khanaṃti kūpaṃ hi yathā naretarāḥ

tathāpi yāce tava vākyagauravā-
tpādāraviṃdaṃ hṛdayāraviṃdāt //
kadāpi me mā vrajatu vrajeśvara
mūlaṃ caturṇāṃ vidurarthasaṃpadām

śrībhagavānuvāca -
dhanya'sti rājaṃstava nirmalā matiḥ
pralobhitasyāpi varairna kāmabhṛt //
tathāpi matto varayepsitaṃ varaṃ vinā
phalaṃ bhaktasukhānna me sukham

maruta uvāca -
deyaṃ yadā me varamīpsitaṃ prabho
vaikuṇṭhalokaṃ kurutāddharātale //
rakṣa sthitaṃ māṃ nijabhaktavatsala
tasminpure bhaktajanaiḥ paraiḥ saha

śrībhagavānuvāca -
asminmanau devamanorathābdhiṃ
gateṣu viṃśeṣu yugeṣu cāṣṭau //
gatvātha nākaṃ dharaṇīṃ sametya
mayā hi govatsapadaṃ kariṣyasi

śrīnārada uvāca -
ityuktvā bhagavānsākṣāttatraivāṃtaradhīyata //
so'yaṃ tu maruto rājā hyugraseno babhūva ha

taṃ yajñaṃ kārayāmāsa rājasūyaṃ hariḥ svayam //
kiṃ durlabhaṃ trilokyāṃ tu bhaktānāṃ maithileśvara

marutasyāpi caritaṃ yaḥ śṛṇoti nṛpottama //
tasya jñānaṃ savairāgyaṃ bhaktiyuktaṃ prajāyate

iti śrīgargasaṃhitāyāṃ śrīviśvajitkhaṇḍe śrīnāradabahulāśvasaṃvāde
śrīmarutopākhyānaṃ nāma prathamo'dhyāyaḥ