Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ganesha Purana · Chapter 2.96.100

2.96.100.1

adhyāya ९६ prāraṃbha :-
ka uvāca /
tataḥ kadācidgirijā prasannaṃ prāha śaṃkaram /
śivovāca /
deveśa saptamaṃ varṣaṃ pravṛttaṃ sāṃprataṃ śiśoḥ

2.96.100.2

kriyatāṃ vratabandho'sya sumuhūrte mahotsavāt /
śiva uvāca /
samyaguktaṃ tvayā bhadre jñātvā cetogataṃ mama

2.96.100.3

saṃpādayiṣye sādhvasya vratabandhaṃ yathāvidhi /
ka uvāca /
ityuktvā girijāṃ devaḥ samākārya ca gautamam

2.96.100.4

vicārya sudine lagnaṃ sāmagrīḥ samapādayat /
maṇḍapaṃ ca suvistīrṇaṃ sarvānṛṣigaṇānmunīn

2.96.100.5

ākārya paripūjyaitāṃstadājñāvaśago haraḥ /
yathāvidhi cakārāsya vratabandhaṃ mudā tadā

2.96.100.6

upāyanāni sarve te śivayorbālakasya ca /
aṣṭāśītisahasrebhyo namaskṛtya haro'pi ca

2.96.100.7

saṃpūjya vidhivatprādānnānopāyanasaṃcayān /
triṃśattrikoṭidevebhyo yakṣebhyo'pi tathaiva ca /
kinnarebhyaścāraṇebhyo vādyaghoṣe nadatyapi

2.96.100.8

gāyatsu kinnareṣvāśu nartakīnāṃ gaṇeṣu ca /
nṛtyatsu sarvalokeṣu paśyatsu sumahotsavam

2.96.100.9

upāyanāni dānāni dadau harṣātsadāśivaḥ /
devatāsthāpanaṃ kṛtvā bhojayāmāsa cākhilān

2.96.100.2.96.10

prātaḥkāle baṭuṃ snāpya caulakarma samāpya ca /
caturbhirbrāhmaṇaiḥ sārdhaṃ taṃ bhojya saṃsnāpya vai punaḥ

2.96.100.11

vedikāyāmantarā du dhṛtvā paṭamanuttamam /
muhūrtaṃ sādhayāmāsa munibhirmantravādibhiḥ

2.96.100.12

etasminnantare daityau kṛtāntakālasaṃjñakau/
gajarūpadharau mattau madodasrāviṇau dṛḍhau

2.96.100.13

tīkṣṇadantau dīrghaśuṇḍau gaganaspardhipuṣkarau /
cītkārabhīṣitajanau sindūrāruṇamastakau

2.96.100.14

kampate pādaghātena yayorāśu vasundharā /
dantāghātena yudhyantau rajasācchādya rodasī

2.96.100.15

sabhādvāragataṃ śakrakāriṇaṃ samupāgatau /
dantaprahāraistadgaṇḍaṃ bhindantau balavattaram

2.96.100.16

sravadraktaḥ papātorvyāṃ mūrchito gajarāṭ kṣaṇāt /
airāvataḥ papālāśu muhūrtātprāpya cetanām

2.96.100.17

kariṇau pṛṣṭhalagnau tau dantāghātairnijaghnatuḥ /
tatastau mattamātaṃgau sabhāmadhyaṃ samīyatuḥ

2.96.100.18

śuṇḍābhyāṃ maṇḍapaṃ tau tu tāḍayāmāsatustadā /
uttasthuḥ sarvalokāste śrutvā kolāhalaṃ tayoḥ

2.96.100.19

yato yato gacchataḥ sma tato devāḥ palāyitāḥ /
munayaśca tayorbhītyā daśadikṣu palāyitāḥ

2.96.100.2.96.20

śivaṃ tatra samācakhyurvighnametadupasthitam /
gaṇā ūcuḥ /
sendrā sabhā muniyutā vidhvastā gajabhītitaḥ

2.96.100.21

tataḥ palāyitā gaurī sakhībhirgṛhamāgatā /
bālastato nirīkṣyaitau dantinau balavattarau

2.96.100.22

jagarja ghanavacchīghraṃ tayoḥ śuṇḍe dadhāra ha /
ubhābhyāmapi hastābhyāṃ cītkāraṃ tau pracakratuḥ

2.96.100.23

bhrāmayitvāsphālayatsa ekasminnaparaṃ gajam /
ubhau tau śatadhā jātau patitau dharaṇītale

2.96.100.24

dharā cakampe vṛkṣāśca nipetuścūrṇitā bhuvi /
tataḥ khaṇḍāni tānyāśū dūrataścikṣipurgaṇāḥ

2.96.100.25

baṭuṃ jagrāha jananī śīghramāgatya sve kaṭau /
sarve palāyitā devā munayo'nena dānavau

2.96.100.26

bālena nihatau śīghramityuvāca śivāṃ sakhī /
tataste mīlitā devā indrādyā munayo'pi ca

2.96.100.27

ūcurguṇeśaṃ te sarve svāminsarvaṃguṇākara /
sarvaprāṇaharau daityau kāpaṭyādgajarūpiṇau

2.96.100.28

nihatau līlayā devamāyinau balavattarau /
ityuktvā śakramunayo devāśca viviśu sabhām

2.96.100.29

upaviṣṭeṣu sarveṣu nanṛtuścāpsarogaṇāḥ /
tato vādyānyavādyanta brahmā rudrasamīpagaḥ

2.96.100.2.96.30

dattvā parasparaṃ praiṣaṃ babandha mekhalāṃ śiśoḥ /
yajñopavītamajinaṃ homaṃ ca samidhāmapi

2.96.100.31

kārayāmāsa vidhivatsāvitrīvācanaṃ tataḥ /
tato mātā dadau bhikṣāmaṃśuke bhūṣaṇāni ca

2.96.100.32

uttarīyaṃ ca ratnāni muktāphalayutāni ca /
laḍḍūkānbhakṣyakhādyāni triśūlaṃ śaśinaṃ śivaḥ

2.96.100.33

dadau nāma cakārāsya bhālacandra iti sphuṭam /
śūlapāṇiriti paraṃ tataścakraṃ harirdadau

2.96.100.34

śociṣkeśeti nāmāsya cakre samyaṅmahātmanaḥ /
tataḥ purandaraḥ pūjya kaṇṭhe cintāmaṇiṃ dadau

2.96.100.35

nāma cintāmaṇiriti cakre sarvārthadaṃ śubham /
dadau tadaiva kamalamabhyarcya kamalāsanaḥ

2.96.100.36

vidhāteti ca nāmāsya sthāpayāmāsa saṃsadi /
tataḥ sarve suragaṇāḥ samabhyarcya guṇeśvaram

2.96.100.37

nānāvidhāni nāmāni cakruḥ svasvecchayā surāḥ /
aditiḥ kaśyapaścātha taṃ pupūjaturādarāt

2.96.100.38

darśayāmāsa devo'pi pūrvarūpaṃ tayośśubham /
bhālacandraṃ daśabhujaṃ mukuṭena virājitam

2.96.100.39

divyāmbaraṃ divyagandhaṃ divyābharaṇabhūṣitam /
siṃhārūḍhaṃ virājantamuragodarabandhanam

2.96.100.2.96.40

dṛṣṭvetthamaditirhraṣṭā liligaṃ snehanirbharā /
romāṃcitaśarīrā sā premagadgadaniḥsvanā

2.96.100.41

vismayaṃ paramaṃ prāptā sravadaśrujalāvilā/
paramānandamagnā'bhūtsnehastutapayodharā

2.96.100.42

tathaiva kaśyapo dehabhāvaṃ tatyāja tatkṣaṇāt /
ūcatustau sutasnehādvatsāvāṃ te viyogataḥ

2.96.100.43

kṛśatāṃ gamitau te'dya darśanātpuṣṭatāṃ gatau /
nāvāṃ tyaja sutedānīṃ janau tvaccaraṇe ratau

2.96.100.44

gajānana uvāca /
pratiśrutaṃ mayā mātardāsye darśanamekadā /
tadidānīṃ mayā dattaṃ na śokaṃ kartumarhasi

2.96.100.45

sarvāntaryāmiṇo me vai viyogo na kadācana /
ka uvāca /
evaṃ tu vadatorevaṃ pārvatī samupāgatā

2.96.100.46

uvāca paramaprītā dṛṣṭvā snehaṃ tayoḥ śiśau /
adite dehi me putraṃ gṛhītaṃ cirakālataḥ

2.96.100.47

nāyaṃ tava sutaḥ subhru samyakpaśya śucismite /
sā'paśyatpunarevainaṃ svasyaiva tanayaṃ vibhum

2.96.100.48

aditiruvāca /
tvameva gauri paśyāśu tanayaṃ me puraḥ sthitam /
sā'paśyatpunarevainaṃ guṇeśaṃ tanayaṃ svakam

2.96.100.49

aditistāṃ mametyāha pārvatī tāṃ mameti ca /
evaṃ vivadamāne tu prāhurdevāḥ suvismitāḥ

2.96.100.2.96.50

anādinidhano devaḥ sṛṣṭisthityantukārakaḥ /
anantarūpo'nantaśrīranekaśaktisaṃyutaḥ

2.96.100.51

kasyā ayaṃ bhavetputra ubhe bhrānte'sya māyayā /
te ūcatuḥ /
yasyā ayaṃ bhavetputrastasyā haste pradīyatām

2.96.100.52

ka uvāca/
tato devā nirīkṣyainaṃ nānārūpiṇamīśvaram /
kaścidāha vidhātā'yaṃ kaścidviṣṇuṃ caturbhujam

2.96.100.53

kaścittrilocanaṃ prāha varuṇaṃ vismitāḥ surāḥ/
ūcuste niścayo'smābhirvidhātuṃ naiva śakyate

2.96.100.54

bhavatībhyāṃ vivekena grāhayo'yaṃ paramaḥ pumān /
tato gaurī gṛhāṇāśu taṃ vibhuṃ tanayaṃ svakam

2.96.100.55

stanapānaṃ dadau snehādaditirnīrasā'bhavat /
mamacedbālako'yaṃ syātkathaṃ yāyātparaṃ prati

2.96.100.56

ahaṃ bhrāntyā'bhavaṃ saktā parasya tanaye vṛthā/
munayaḥ kaśyapaścainaṃ pupūjuste guṇeśvaram

2.96.100.57

namaskṛtyābhyanujñāpya yayuḥ svaṃ svaṃ niveśanam /
bhavānī ca gṛhaṃ yātā putramādāya harṣitā

2.96.100.96

tataḥ samāgatāḥ sarve prāgamannilayānsvakān ५८ (४३४६)
iti śrīgaṇeśapurāṇe krīḍākhaṇḍe gauryāditivivādo nāma ṣaṇṇavatitamo'dhyāyaḥ

2.96.100.1

adhyāya ९७ prāraṃbha :-
muniruvāca /
tvayā vināyako devo mayūreśvarasaṃjitaḥ /
tato guṇeśanāmnā me mahimā'yaṃ nirupitaḥ

2.96.100.2

sa kathaṃ prāpa tannāma kiṃ ca tena kṛtaṃ mahat /
karma tanme samācakṣva sāmprataṃ viśvasṛgvibho

2.96.100.3

ka uvāca /
yathā tena kṛtaṃ karma mayūreśvaranāma ca /
prāpadvināyako devo nirūpiṣye'khilaṃ tava

2.96.100.4

pātālabhavane śeṣaḥ sabhāmadhyagato'bhavat /
vāsukipramukhai sarvaiḥ samantātparivāritaḥ

2.96.100.5

tataḥ kadrūḥ samāyātā tejorūpā surūpiṇī /
muktāmaṇiyutaṃ cāru bibhratī kaṃcukaṃ śubham

2.96.100.6

bimboṣṭhī candravadanā divyabhūṣāmbarāvṛtā /
tāṃ dṛṣṭvā jananīṃ śeṣo vāsukipramukhāśca ye

2.96.100.7

nemurmātarbahudinairabhavaddarśanaṃ tava /
kāṃkṣante darśanaṃ sarve tvaṃ tu niṣṭhuratāṃ gatā

2.96.100.8

ityūcustāṃ kare dhṛtvā'sthāpayanpaitrya āsane /
pupūjuḥ parayā bhaktyā tataḥ śeṣo'bravīttu tām

2.96.100.9

śeṣa uvāca /
tvaṃ mātaḥ kaśyapasyāpi patnī cārutarā satī/
sarvavidyānidhānasya saṣṭisthityantakāriṇaḥ

2.96.100.2.97.10

brahmādayo devagaṇāstattvaṃ yasya na vai viduḥ /
tvaṃ cāpi sahasā śāpānugrahe ca kṣamā hyasi

2.96.100.11

tava putrā vayaṃ mātastrailokyagrāsasāhasāḥ /
sā kathaṃ tvamihāyātā kimuddiśya prayojanam

2.96.100.12

kadrūruvāca /
vinā prayojanaṃ putra kopi nāyāti kiṃcana /
tacca te kathayiṣye'haṃ śṛṇu sādaramātmaja

2.96.100.13

vinatā me sapatnī yā jananī putra pakṣiṇām /
tasyā darśanakāṃkṣā me kadācitsaṃbabhūva ha

2.96.100.14

anādṛtā tayā'haṃ tu tadgṛhaṃ sahasā gatā/
nāsanaṃ na ca satkāraṃ svāgataṃ na ca sā'karot

2.96.100.15

pūrvavairaṃ smarantī sā jaṭāyuṃ putramādiśat /
tena cākarṣitā veṇī vivastrā'haṃ kṛtā kṣaṇāt /
māmuvāca mahāduṣṭe nāvalokyaṃ mukhaṃ tava

2.96.100.16

mama mātustu dāsītvaṃ pūrvamāsīḥ kṛtaṃ tvayā /
tadā na karuṇāleśo dhūto manasi karhicit

2.96.100.17

ito gaccha na cetprāṇāngṛhīṣyāmi mahākhale /
śrutvā tadīyavākyāni duḥkhitā'haṃ phaṇīśvara

2.96.100.18

ākrandaṃ paramaṃ prāptā praṇatyāge tu niścitā/
āgatā'haṃ tato yuṣmaddarśanārthaṃ suduḥkhitāḥ

2.96.100.19

yadi vo mayi bhaktiḥ syātsāhāyyaṃ kriyatāṃ mama /
satputrā yadi mānyā'haṃ tadā tasyā vināśanama

2.96.100.2.97.20

kartavyaṃ ca sapatnyā me tato hṛdi sukhaṃ bhavet /
ka uvāca /
evamākarṇya tadvākyaṃ śeṣo roṣasamanvitāḥ

2.96.100.21

jajvāla sahasā vahnirghṛteneva pradīpitaḥ /
mama mātuḥ kṛtā pīḍā vinatātanayairyadi

2.96.100.22

tadā'haṃ tatpratīkāraṃ kariṣyāmi na saṃśayaḥ /
evamuktvā sa śeṣo'tha vāsukipramukhairyutaḥ

2.96.100.23

tatra gantuṃ manaścakre yatra sā vinatā'bhavat /
vāsukiruvāca /
ahameva gamiṣyāmi koṭināgairyuto'nagha

2.96.100.24

vinatāmānayiṣyāmi tiṣṭha tvaṃ bhujagādhipa /
ka uvāca /
evamuktvā yayau śīghraṃ vāsukirvinatāśramam

2.96.100.25

asaṃkhyānuragāndṛṣṭvā bibhāya vinatā tadā /
tadaiva veṣṭitā sarpaiḥ krūrairduṣṭasvabhāvakaiḥ

2.96.100.26

ninyuste śeṣa nikaṭaṃ sā ca tānabravīttadā /
vinatovāca /
kimarthaṃ bandhanaṃ kṛtvā mama netuṃ samudyatāḥ

2.96.100.27

aparādhavihīnāyāḥ pāpiṣṭhā gadatāśu me/
mama putrasyānubhavo jñāto'sti sarvapannagaiḥ

2.96.100.28

ato muṃcantu māṃ no cetsa saṃhāraṃ kariṣyati /
ka uvāca /
dhāryaṃṭāṃ teṣāṃ samīkṣyaiva sasmāra garuḍaṃ tu sā

2.96.100.29

so'pi jñātvā smṛtiṃ tasyā āgataḥ pakṣibhiḥ saha /
śyenaḥ sampātiratha ca jaṭāyuḥ pakṣipuṃgavaḥ

2.96.100.2.97.30

yeṣāṃ pakṣasamīreṇa cakampe bhuvanatrayam /
bhujagāste tu sarve'pi vamadviṣakaṇābhavan

2.96.100.31

yuddhamāsīnmahāghoraṃ bhujagendrapatattriṇām /
tato jaṭāyuṃ sampātiṃ śyenaṃ baddhvānayaṃstu te

2.96.100.32

mātuḥ smṛte tu saṃprāpto garuḍaḥ pakṣavātatāḥ /
kampayaṃjagatīṃ sarvāṃ pātayandrumaparvatān

2.96.100.33

tadgandhaṃ bhujagā ghrātvā palāyanaparā yayuḥ /
pakṣavātena gagane babhramurbhujagāḥ pare

2.96.100.34

muktā tu vinatā bandhātsvasthānaṃ gantumudyatā /
tāṃ dṛṣṭvā vāsukiḥ kruddho dahanvyoma vamanviṣam

2.96.100.35

pakṣāghātena garuḍo'pātayadbhūtale ca tam /
vinatā tu gatā vegātsvasthā svasthānamuttamam

2.96.100.36

pratāpaṃ vāsukerdṛṣṭvā garuḍaḥ sūkṣmarūpadhṛk /
vinatāṃ rakṣituṃ yāto yāte tasmiṃścukopa ha

2.96.100.37

vāsukirviṣamatyantamasṛjajjagatīṃ dahan /
nāgalokaṃ nināyāśu baddhvā tānvivare'kṣipat

2.96.100.38

pidhāya dvāraṃ śilayā tato mātaramabhyagāt/
udantaṃ sarvamācakhyau mātre śeṣāya cārudhiḥ

2.96.100.39

śuśoca vinatā śrutvā baddhvā nītānsutāṃstu tān /
prayayau kaśyapaṃ śīghraṃ namaskṛtyābravīdidam

2.96.100.2.97.40

viparītamidaṃ jātaṃ pratyak sūryodayo yathā/
gṛhe sthitāṃ māmanayatsahasā vāsukī ripuḥ

2.96.100.41

pṛṣṭhato'nuyayau śyeno jaṭāyurmocituṃ ca mām /
sampātiḥ sarpasaṅghāṃste mārayāmāsurojasā

2.96.100.42

parājiteṣu teṣvāśu bhujagairbahubhirmune /
garuḍaṃ cāsmaraṃ tena jitvā sarpagaṇāṃstu tān

2.96.100.43

mocitā cāṇurūpeṇa tenāpyāgamanaṃ kṛtama /
jaṭāyustena sampātiḥ śyeno vāsukinā balāt

2.96.100.44

nītāḥ pātālavivare pidhāya sthāpitā dṛḍham /
gamiṣyanti mama prāṇāṃstānvinā niścitaṃ mune

2.96.100.45

etāvadduḥkhacāptā'haṃ tvayi nāthe sati prabho /
ka uvāca /
iti śrutvā priyā vākyaṃ prāha tāṃ kaśyapo muniḥ

2.96.100.46

muniruvāca /
mā cintāṃ kuru bhadre tvaṃ vyetu te mānaso jvaraḥ /
ṛtuṃ te'haṃ pradāsyāmi putraste'nyo bhaviṣyati

2.96.100.47

abhedyamaṇḍaṃ vajreṇa pārvatyā yadi bālakaḥ /
krīḍanbhetsyati pādābhyāṃ tataḥ putro bhavettava

2.96.100.48

sa nīlakaṇṭho balavānnīlakaṇṭha ivāparaḥ /
śravaṇāttasya śabdasya bhujagāste parābhavam

2.96.100.49

yāsyanti ca guṇeśo'pi tamāruhya bhuvo bharam /
hariṣyati tadā putrā mokṣyante nāgabandhanāta

2.96.100.2.97.50

evamuktvā munistasyai raho nītvā ṛtuṃ dadau /
vinatātha yayau harṣātkānanaṃ jantuvarjitam

2.96.100.51

kālena suṣuve cāṇḍamabhedyaṃ vajraparvataiḥ/
mṛdbhāṇḍe valkalairveṣṭya nikṣipyāṇḍaṃ sthirā'bhavata

2.96.100.97

yathā bhūmigataṃ dravyaṃ bhujago balavattaraḥ ५२(४३९८)
iti śrīgaṇeśapurāṇe krīḍākhaṇḍe saptanavatitamo'dhyāyaḥ

2.96.100.1

adhyāya ९८ prāraṃbha:-
ka uvāca/
evaṃ gataṃ saptame'dve tvaṣṭame sa guṇeśvaraḥ /
uṣaḥ snātvā sthito brahma japanvedacatuṣṭayam

2.96.100.2

kastūrītilako nānābhūṣaṇaḥ suvirājitaḥ /
divyāmbaradharo divyagandhamālāvibhūṣitaḥ

2.96.100.3

tataste tāpasasutā āgatāstaṃ guṇeśvaram /
taddīptyā bhāsitāḥ sarve'ruṇadīptyā yathā ghanāḥ

2.96.100.4

tāndṛṣṭvā'dhyayane buddhirjātā tasyārbhakaiḥ saha /
sarveṣāṃ mastake hastaṃ nyadhāttatsamaye vibhuḥ

2.96.100.5

tricatuḥ paṃcavarṣāṃṇāṃ vedasphūrtistato'bhavan /
vinā tu cetanāṃ śabdo nabhovāṇyā hi śrūyate

2.96.100.6

caturṇāmapi vedānāṃ sarve pārāyaṇaṃ vyadhuḥ /
nābhakṣayanpaśugaṇā grāsaṃ mukhagataṃ tadā

2.96.100.7

śravaṇe tatparā jātāḥ śabdānāṃ vedacāriṇām /
samāpte vedadvitaye sāmagānamathārabhan

2.96.100.8

hariṇāḥ siṃhaśārdūlā bhujagāḥ pakṣijātayaḥ /
gānasya śravaṇe saktā aśrupātānprasusruvaḥ

2.96.100.9

aṣṭāśītisahasrāṇi munayaḥ śravaṇe ratāḥ /
ānandahradasaṃmagnāḥ śerate sma yathā niśi

2.96.100.2.98.10

pramathādyā gaṇāḥ sarve śivāyā harṣanirbharāḥ /
asravaccāmṛtaṃ candra śivabhālasthitastadā

2.96.100.11

tatsaṃsargādruṇḍamālāruṇḍāni purūṣā babhuḥ /
lajjitāḥ kinnarāḥ sarve gandharvāścāsya gānataḥ

2.96.100.12

smarataptāḥ striyaḥ śāntā ārārtikyaṃ vyadhustadā /
tatrājagāma sahasā daityaścābhinavākṛtiḥ

2.96.100.13

yasya śabdena dīrṇāstā mandarādriguhāstadā/
haladanto vāpināsastaḍāganayano'rihā

2.96.100.14

sa tu śvāpadarūpeṇa babhrāma tatra tatra ha /
paṃcanetraścatuḥśṛṃgo vasupādaścatuḥśrutiḥ

2.96.100.15

trimukhaśca dvipuccho'sau jahāsoccairnirīkṣya tam /
paśyantu kautukaṃ bālāḥ provāceti śiśūnvibhuḥ

2.96.100.16

atyadbhutaṃ dṛṣṭamidamityūcuste guṇeśvaram /
tato daityo nanartoccairuḍḍīya nyapatadbhuvi

2.96.100.17

kṣaṇaṃ līnaḥ kṣaṇaṃ tiṣṭhandṛśyādṛśyasvarūpadhṛk /
dhriyatāṃ dhriyatāmeṣa ityuvāca śiśūnvibhuḥ

2.96.100.18

ityuktvā daityamagamadvegena ca guṇeśvaraḥ /
palāyati mahādaityo yāti pṛṣṭhe sa bālakaiḥ

2.96.100.19

mahāraṇyaṃ gatāḥ sarve yatra vāyurna sarpati /
garjanti siṃhaśārdūlā gajasūkaravānarāḥ

2.96.100.2.98.20

taṃ dhartuṃ tatra yāto'sāvuḍḍīya daityapuṃgavaḥ /
kvāpi yāto dūradeśaṃ tataḥ khinno gajānanaḥ

2.96.100.21

krodhasaṃraktanayano mumoca pāśamulbaṇam /
cakampe dharaṇī vyoma bhramanmeghamabhūttadā

2.96.100.22

nyapatanbhāni khātpṛthvīṃ kakubho vyanadansvanāt /
sa pāśo daityamākramya kṣaṇenāyādguṇeśvaram

2.96.100.23

śvāsarodhātpapātorvyām̐ luṇṭhanpādau bhujau mukham /
netradvārā gatāḥ prāṇāḥ paśyatsu bālakeṣvapi

2.96.100.24

patito rūpamāsthāya caturviṃśatiyojanam /
sapāśakaṇṭhaṃ taṃ kecidvicakarṣuritastataḥ

2.96.100.25

gude kāṣṭhaṃ mukhe dhūliṃ prākṣipannapare'rbhakāḥ /
kecinmūtraṃ purīṣaṃ ca cakrustanmastake'rbhakāḥ

2.96.100.26

guṇeśanikaṭe yātāḥ sarve bālāḥ kṣudhāturāḥ /
rasālāni babhakṣuste kecittanmastake gatāḥ

2.96.100.27

ājaghnuḥ phalaghātena bhūmisthā uparisthitān /
patitānyapare khādandadṛśurvinatāṃ tataḥ

2.96.100.28

aṇḍamācchādya tiṣṭhantī sā'dhāvadbālakānprati /
palāyamānāṃstāndṛṣṭvā vinatā pṛṣṭhato yayau

2.96.100.29

nighnatī pakṣavātena śvāpadāni drumānapi /
guṇeśastatsamālokya līno vṛkṣasya koṭare

2.96.100.2.98.30

dadarśāṇḍaṃ śvetataraṃ maṇḍalaṃ śaśino yathā /
dadhāra haste sahasā guṇeśo balavattaram

2.96.100.31

asphuṭattatra dadṛśe patattrī nīlakaṇṭhavān/
dīrghapakṣo viśālākṣo vamañjvālākaṇānmukhāt

2.96.100.32

vyādhūnayadubhau pakṣau kampayaṃjagatītalam /
celuvelāmatikramya samudrāstasya śabdataḥ

2.96.100.33

cacāla maṇḍalaṃ bhānorarbhakāste palāyitāḥ /
pṛṣṭhato'nuyayau so'tha pakṣaghātena tāḍayan

2.96.100.34

tadṛṣṭvā kadanaṃ teṣāṃ yoddhukāmo guṇeśvaraḥ /
jagrāha pakṣe taṃ krūraṃ tato yuddhamavartata

2.96.100.35

pakṣaghātaiścañcupuṭairjaghāna pakṣipuṃgavaḥ /
āraktanayanaḥ so'pi taṃ jaghne muṣṭighātataḥ

2.96.100.36

atidāryaṃ'pa tasya dṛṣṭavā caturbhirapyathāyudhaiḥ /
guṇeśastaṃ jaghānāśu tāni peturdharātale

2.96.100.37

uḍḍīya sa papālāśu bālānādāya satvaraḥ /
guṇeśastānsamunmucya samārūḍho'ṇḍaje tataḥ

2.96.100.38

vaśe tamaṇḍajaṃ kṛtvā cāruroha guṇeśvaraḥ /
tatastamāyayurbālā vinatāpi samāyayau

2.96.100.39

tuṣṭāva paramātmānaṃ guṇeśaṃ taṃ dhiyā svayā /
tvaṃ sṛṣṭikartā rajasā brahmā sattvena pālakaḥ

2.96.100.2.98.40

viṣṇustvamasi tamasā saṃharañśaṃkaro'pi ca /
na devā narṣayastattvaṃ viduste saguṇasya ha

2.96.100.41

nirguṇasya tu ko veda carācaragurorapi /
evaṃ stutvā'vadītsā taṃ praṇatā bhaktitatparā

2.96.100.42

kaśyapasya munerbhāryā vinatāṃ viddhi māmiha /
tasya putraḥ śikhaṇḍī ca sevakaste bhaviṣyati

2.96.100.43

muninā pūrvamuktaṃ me yo'ṇḍametadbhinatti ca /
so'sya svāmī na saṃdeho mocayiṣyāti te sutān

2.96.100.44

pratīkṣantyā mayā dṛṣṭaṃ pādapadmaṃ ciraṃ tava /
jaṭāyuḥ śyenasaṃpātī nītā kadrūsutaistrayaḥ

2.96.100.45

tānmocaya jagannātha śīghraṃ darśaya me sutān /
gaṇeśa uvāca /
mā cintāṃ kuru mātastvaṃ darśayiṣye sutāṃstava

2.96.100.47

ka uvāca /
evamuktvā tu vinatāṃ bahuharṣasamanvitaḥ /
śikhinaṃ ca tataḥ prāha varaṃ matto vṛṇīṣva ha//४६ .
mayūra uvāca /
yadi me tvaṃ prasanno'si yadi deyo varo mama /
tadā mannāmapūrvaṃ te nāmākhyātaṃ bhavedbhuvi

2.96.100.48

etanme dehi sarveśa tava bhakti dṛḍhāṃ tathā /
deva uvāca /
sādhu sādhu tvayā proktaṃ nirlobhenāntarātmanā

2.96.100.49

tvannāmapūrva mannāma mayūreśvara ityatha /
vikhyātaṃ triṣu lokeṣu bhaktirmayi dṛḍhā bhavet

2.96.100.2.98.50

ka uvāca /
evamākarṇya sā sarvaṃ vinatā svāśramaṃ yayau /
śikhaṇḍinaṃ samārūḍho mayūreśo nijaṃ gṛham

2.96.100.51

mayūreśa mayūreśa mayūreśeti cāsakṛt /
gṛṇadbhirmunibālaistairanvitaḥ śobhayandiśaḥ

2.96.100.52

mātaraṃ praṇipatyāha vṛttāntaṃ sarvamaṃjasā /
varṇayanto mayūreśaṃ muniputrā gṛhānyayuḥ

2.96.100.98

itthaṃ mayūreśanāma prāpa cāsau guṇeśvaraḥ ५३ (४४५१)
iti śrīgaṇeśapurāṇe krīḍākhaṇḍe śikhaṇḍivarapradānaṃ nāmāṣṭanavatitamo'dhyāyaḥ

2.96.100.1

adhyāya ९९ prāraṃbha :-
ka uvāca /
adbhutaṃ kṛtavānvarṣe navame'sau guṇeśvaraḥ /
śikhaṇḍinaṃ samāruhya caturāyudhabhūṣitaḥ

2.96.100.2

nānālaṃkārasaṃyukto nṛganābhijaśobhitaḥ /
divyāmbaradharo bālaḥ krīḍituṃ samupāyayau

2.96.100.3

pūrṇacandranibhaḥ śrīmāṃjayaśabdairabhiṣṭutaḥ /
kecinnamanti taṃ bālāḥ kecicchatraṃ dhvajaṃ pare

2.96.100.4

dadhruḥ kecidvījayantastaddarśanamahotsavāḥ /
krīḍantaḥ sarasīṃ yātāḥ paṃcayojanavistṛtām

2.96.100.5

agādhodāṃ nakrajhaṣakūrmamaṇḍūkasaṃyutām /
latātaruparīvārāṃ nānāpakṣigaṇairyutām

2.96.100.6

uḍḍīya patitāḥ kecittasyāṃ kecicchanairyayuḥ /
cūtaṃ tattīragaṃ dṛṣṭvā viśālaṃ phalasaṃyutam

2.96.100.7

āruroha mayūreśo bālāḥ phalajighatsayā/
rasālaiste nijaghnustānabhinnāṃgāṃnpalāyitāḥ

2.96.100.8

bālāḥ skandhāndārayanto nipetuḥ ke'pi tajjale /
evaṃ krīḍatsu bāleṣu daityo'gādaśvarūpavān

2.96.100.9

yasya pādaprahāreṇa cūrṇatāṃ yānti parvatāḥ /
yasya hreṣitaśabdena kampate bhuvanatrayam

2.96.100.2.99.10

pucchacāṃcalyato jīvānhanti skandhaṃ jagharṣa ha /
yasmiṃścūte'sya śabdena kampite patite'rbhake

2.96.100.11

kecitpalāyitā bālāḥ kecidbhagnāśca mastake /
kecinnipatitāścāśu guṇeśo patito jale

2.96.100.12

nimagne dvimuhūrtesminprārudanmunibālakāḥ /
kiṃ vaktavyamumāyai ca darśanīyaṃ mukhaṃ katham

2.96.100.13

śaṃkaro'pi ruṣāviṣṭo bhasmasānna: kariṣyati /
agādhesmiṃjjale magnaṃ praveṣṭuṃ ca na śaknumaḥ

2.96.100.14

mātā pitā pālayitā bhrātā trātā sakhā ca naḥ /
ka uvāca /
evaṃ śocatsu bāleṣu mayūreśo dadhāra tam

2.96.100.15

karṇayorjalamadhye tu cakarṣa balavānvibhuḥ /
āruroha balāddaityaṃ bhāreṇāmajjayanmuhuḥ

2.96.100.16

sa daityo nirvamannetrānmukhādbahu jalaṃ muhuḥ /
jalapūrṇaśrutiśvāso'tyajanprāṇānmahāravaḥ

2.96.100.17

ekahastena dhṛtvā taṃ dolayitvā jalādbahiḥ /
mayūreśastato bālā jahṛṣurnanṛturbhṛśam

2.96.100.18

bhuvi te śatadhā jātaṃ dadṛśurdaityapuṃgavam /
praśaśaṃsurmayūreśaṃ mahābalaparākramam

2.96.100.19

ta ūcustaṃ tadā devaṃ mṛtaṃ matvā rudāmahe /
tāvadeva hi dṛṣṭo'si hatadaityo bahirgataḥ

2.96.100.2.99.20

punaste jalamāviśya prāsiṃcannaṃjalīnmithaḥ /
ekamatyā ca sarve te prāsiṃcangaṇanāyakam

2.96.100.21

varṣākāle yathā meghā dharaṇīṃ parvatānapi /
ṣaḍbhujaiḥ pariṣiṃcansannaparyāpto'bhavadyadā

2.96.100.22

tadāsaṃkhyabhujairvārī cikṣepa bālakeṣu saḥ /
tadāścaryaṃ tu te dṛṣṭvā parasparamathābruvan

2.96.100.23

ṣaḍbhujo'yaṃ kathamabhūdanantabhujamaṇḍitaḥ /
mandībhūtā munisutāḥ kva dvihastā vayaṃ vibho

2.96.100.24

asaṃkhyabhujavīryojāḥ kva ca tvaṃ bhuvaneśvara /
punaḥ sarve siṣicuste mayūreśaṃ ruṣānvitāḥ

2.96.100.25

so'nantarūpastānsarvānsiṣece gaṇanāyakaḥ /
ekaikasyāgrato bhūtvā ṣaḍbhujo nijatejasā

2.96.100.26

tāvacchikhaṇḍiniṣṭho'sau caturāyudhabhūṣitaḥ /
praṇemuste'ñjalipuṭaṃ baddhvā devam guṇeśvaram

2.96.100.27

paśyantastanmukhe viśvaṃ sarvasvargānvitaṃ tu te /
gandharvayakṣarakṣāṃsi saridabdhidrumānapi

2.96.100.28

sarvaṃ carācaraṃ viśvaṃ sadevāsuramānuṣam/
prārthayāmāsuratha te dṛṣṭvetthaṃ te bhayāturāḥ

2.96.100.29

bālā ūcuḥ /
na vidāmaḥ svamātmānaṃ paraṃ vā nāpi kiṃcana /
ekarūpo bhava vibho kṛpāṃ kṛtvā'khileśvara

2.96.100.2.99.30

ka uvāca /
iti tatprārthanāṃ śrutvā jāto'sau pūrvavadvibhuḥ /
etasminnantare tatra cikrīḍurnāgakanyakāḥ

2.96.100.31

yā nirīkṣyābhavaccāṣṭanāyikānāṃ trapā bhṛśam /
netre nirīkṣya hrīmantyaḥ prāpalanhariṇastriyaḥ

2.96.100.32

atisundaragātrāstāḥ sarvālaṃkārabhūṣitāḥ /
tā nirīkṣya mayūreśaṃ vihvalā madanāgninā

2.96.100.33

tā ūcuśca mithaḥ sarvā ayaṃ bhartā bhavedyati /
saphalaṃ nastadā janma jīvitaṃ ca vayo'pi ca

2.96.100.34

dhairyāttamūcustāḥ sarvāḥ kuta āgamanaṃ tava /
dṛṣṭvā te vadanaṃ ceto vihvalaṃ no'bhijāyate

2.96.100.35

viśrāntaṃ kuru ceto naḥ svāṃgasaṃgānnṛṣūttama /
deva uvāca /
ahaṃ śivasuto nāmnā mayūreśa iti sphuṭam

2.96.100.36

vikhyāto muniputraistu majjitā balavattaraiḥ /
dṛṣṭavānpādakamalaṃ bhavatīnāṃ prasaṃgataḥ

2.96.100.37

tā ūcuḥ /
asmadgṛhe kṣaṇaṃ sthitvā viśrāmaṃ kartumarhasi /
deva uvāca /
pārvatī madviyogena paritapyedbhṛśaṃ yataḥ

2.96.100.38

ato nāyāmi vaḥ sthānaṃ gacchantu nāgakanyakāḥ /
ka uvāca /
evaṃ vadati tasmiṃstu dhṛtvā ninyurgṛhaṃ tu tāḥ

2.96.100.39

tamadṛṣṭvā punaḥ śokaṃ vyadhurmunisutāstadā /
bālā ūcuḥ /
kathaṃ kaṭhinatāṃ yāto dayāluḥ sa guṇeśvaraḥ

2.96.100.2.99.40

amṛtasrāvikiraṇo na candra uṣṇatāṃ vrajet /
na pitā tyajate bālānaparādhāyute sati

2.96.100.41

kva gato'si vinā tvāṃ hi gamiṣyanti hi no'savaḥ /
ka uvāca /
kecinnipatitā bhūmau kecidbhālaṃ nijaghnire

2.96.100.42

kecidyayuḥ svāśramaṃ te pathi tasya padāmbuje//
dṛṣṭvā nemū rudantaste dadṛśuste bhagāsuram

2.96.100.43

mūrdhajāghātato yasya bhāni bhūmau nipetire /
śatayojanapādābjo bhūmāvāsyaṃ prasārya saḥ

2.96.100.44

teṣāṃ mārge prasuṣvāpa tataste śiśavo yayuḥ /
dhyāyantastaṃ mayūreśaṃ śocantaḥ pathivihvalāḥ

2.96.100.45

udare tasya te yātā āpagā jaladhīniva /
bhrāntāḥ parasparaṃ cakrurvārtā nānāvidhāstataḥ

2.96.100.46

mayūreśo gataḥ kvāpi vayaṃ kutra vrajāmahe /
na jānīmo diśaṃ sarve no dṛśyante gṛhāṇi ca

2.96.100.47

indriyāṇāmadhipatirmano nītaṃ tu tena naḥ /
vinā no manasā jñānaṃ kathamutpatsyate'rbhakāḥ

2.96.100.48

kva mātaro bhrātaro vā pitaraḥ kva guṇeśvaraḥ /
evaṃ vadatsu bāleṣu mayūreśo'khilārthakṛt

2.96.100.49

āvirāsīttatpurataścaturāyudhabhūṣitaḥ /
guṇeśa uvāca /
mā śocantu bhavadduḥkhaṃ jñātvā'haṃ śīghramāgataḥ

2.96.100.2.99.50

bhagāsurodaragatā nātmānaṃ vidurarbhakāḥ /
ka uvāca /
nidrayā mohayāmāsa muniputrānguṇeśvaraḥ

2.96.100.51

daityadehāntaragato vavṛdhe vāmanau yathā /
vipāṭya dehaṃ tasyāśu śakale dve vyadhādvibhuḥ

2.96.100.52

tato'stamita āditye nāgateṣvarbhakeṣu ca /
mātaraḥ pitaraścaiva cintāmāpuḥ śucānvitāḥ

2.96.100.53

ūcuḥ parasparaṃ te tu śivāputro mahābalaḥ /
bālānnītvā gataḥ kutra mṛto vā śiśubhiḥ saha

2.96.100.54

jīvaṃścedāgataḥ sa syātsāyaṃkāle bubhukṣitaḥ /
kecitprāṇānvinā taistu tatyajurmātaro'pi ca

2.96.100.55

kecidūcurumāyaitatvṛttaṃ sarvaṃ nivedyatām /
kecitteṣu vanaṃ yātā babhramurvanaparvatān

2.96.100.56

nāpustaṃ ca svakānbālānkhinnāḥ prāpurgṛhānpunaḥ /
nānākolāhalaṃ cakrurjananyaḥ pidṛsodarāḥ

2.96.100.57

teṣāmākranditaṃ śrutvā kṛpāluḥ sa mayūrarāṭ /
tattadrūpaṃ svamātmānaṃ tattadbhūṣāsamanvitam

2.96.100.58

tattadvāsaḥparīdhānaṃ tattacchīlaguṇānvitam /
tattadaṃgaṃ cakārāśu viveśāsau gṛhe tataḥ

2.96.100.59

kṛtvā tattadvayoveṣaṃ tattanmānayutaṃ śubham /
jananyastāḥ samutthāya bālānādāya satvarāḥ

2.96.100.2.99.60

stanapānaṃ daduḥ prītyā paramānandanirbharāḥ/
tato dadṛśire bālāḥ pitṛbhirmātṛbhistadā

2.96.100.61

tā ūcuḥ kva sthitā roṣāduṣaḥkāle gatāḥ kutaḥ/
na snānaṃ na ca bhuktaṃ vā na cānyadvāpi bhakṣitam

2.96.100.62

mayūreśvarasaṃgena nedānīṃ gantumarhatha /
ka uvāca /
evaṃ śikṣāpya tānbālānāliṃgya bubhujuḥ sukham

2.96.100.63

śivāpi purato'paśyanmayūreśaṃ samāgatam /
āliṃgya paripapraccha ki bhuktaṃ vanagocare

2.96.100.99

tvadviyogajaduḥkhena mayā kiṃcinna bhakṣitam /
stanau piba payovṛddhau bhojanaṃ ca samācara /
tataḥ sarvaṃ cakārāsau mātṛvākyaṃ guṇeśvaraḥ ६४ (४५१५)
iti śrīgaṇeśapurāṇe krīḍākhaṇḍe navanavatimo'dhyāyaḥ

2.96.100.1

adhyāya १०० prāraṃbha :-
ka uvāca /
anekarūpavāndevo mayūreśo'khileśvaraḥ /
atisundaradehaḥ sannāgakanyābhirāhṛtaḥ

2.96.100.2

gṛhaṃ svakīyaṃ krīḍārthaṃ pūjito bahuvistarāt /
sugandhatailodvartanaiḥ snāpyoṣṇairapi taṃ jalaiḥ

2.96.100.3

divyavastrairalaṃkāraiścandanairapi pūjya ca /
dhūpadīpaiśca naivedyaiḥ phalatāṃbūlakāṃcanaiḥ

2.96.100.4

ūcuḥ karapuṭaṃ baddhvā vayaṃ dhanyatamā vibho /
yad dṛṣṭaṃ te padaṃ deva brahmādyairapi kāṃkṣitam

2.96.100.5

nāgaloko dhanyatamo jīvitaṃ naḥ sujīvitam /
ānaṃdahradamagnaṃ no mānasaṃ tāpamapyajat

2.96.100.7

yadyatte īpsitaṃ deva tattadatrāpi gṛhyatām /
atra sthitvā kati dinaṃ paścāttvaṃ gantumarhasi. ६.
mayūreśa uvāca/
vāṃcchitaṃ vo vidhāsye'haṃ girijā māṃ pratīkṣate /
madviyogena taptā sā na bhakṣayati kiṃcana

2.96.100.8

yūyaṃ kasyātmajāstasya darśanaṃ cedbhavenmama /
ka uvāca /
tata ūcurnāgakanyā vāsukeḥ putrikā vayam

2.96.100.9

brahmādyā munayo devā yānti yasya gṛhaṃ sadā /
yasya viṣabhavā jvālā dahettribhuvanaṃ vibho

2.96.100.2.100.10

ka uvāca /
ityuktvā taṃ puraskṛtya pitaraṃ prāpuraṃganāḥ /
ratnasiṃhāsane dīpte tiṣṭhantaṃ pannagairyutam

2.96.100.11

sūryakoṭinibhaṃ ratnamālayā śobhitaṃ tadā /
mūrdhastharatnakiraṇairbhāsayantaṃ diśo'khilāḥ /
taṃ dṛṣṭvā vāsukiṃ devo garvitaṃ balavattaram

2.96.100.12

uḍḍīya tatphaṇāsaṃsthaṃ maṇiṃ jagrāha satvaram /
yena pātālavivare nāndhakāro'bhavatkila

2.96.100.13

āndolayāmāsa śiraḥ kampayansaptaparvatān /
udadhīnsaptasvargāṃśca pātālāni rasātalama

2.96.100.14

hastenaikena taṃ gṛhya mayūreśaḥ svalīlayā/
vāsukiṃ nijakaṇṭhaṃ taṃ babandha sarpabhūṣaṇaḥ

2.96.100.15

vikhyātaḥ svargaloke'bhūnjjagarjānandato vibhuḥ /
tadgarjitaṃ samākarṇya cukṣubhe bhuvanatrayam

2.96.100.16

tataḥ sarpagaṇāḥ śeṣaṃ nītuṃ vāsukimabruvan /
sa ca krodhasamāviṣṭo vistārya nikhilānphaṇān

2.96.100.17

viṣāgnimutsṛjandagdhuṃ trailokyamupacakrame /
uvāca kaḥ kṣamo jetuṃ mama bandhuṃ tu vāsukim

2.96.100.18

āveśena yayau roṣāddāvānala iva jvalan /
śīghraṃ yāto mayūreśaṃ tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt

2.96.100.19

tato nāgakulānyāśu taṃ śeṣamanvayustadā /
tataḥ pannagavṛndaṃ taṃ dṛṣṭvā devo vyatiṣṭhata

2.96.100.2.100.20

śikhaṇḍimastake hastaṃ nyadhādyuddhāya pannagaiḥ/
sa yayau taṃ namaskṛtya grasanniva mahādbhutaḥ

2.96.100.21

dudhāva pakṣau tadvātādbhrāmayanbhujagottamān /
kāṃścitsa bhakṣayāmāsa cucūrṇa cāparānapi

2.96.100.22

mārayāmāsa kāṃścitsa bhujagānbalavattarān /
nirīkṣya taṃ mṛtāḥ kecitpannagā bhayavihvalāḥ

2.96.100.23

dṛṣṭvā parākramaṃ tasya śeṣaḥ śvāsamapāsrajat /
śikhaṇḍī patitastena mūrchito dharaṇītale

2.96.100.24

mayūreśaṃ tataḥ śeṣo yayau krodhaddahanniva /
trailokya viṣavahnisthaṃ samālokya guṇeśvaraḥ

2.96.100.25

virāṭarūpaṃ samāsthāya ruroha tatphaṇopari /
uḍḍīya bālabhāvena garjanmegha ivāparaḥ

2.96.100.26

nanarta karatālena pādāghātena mardayan /
anantakoṭibrahmāṇḍabhāreṇa paripīḍitaḥ

2.96.100.27

ekabrahmāṇḍavāhī sa kathaṃ tadbhāramāvahet /
babandha śeṣaṃ hi kaṭau rajjuṃ bālo yathā raman

2.96.100.28

tataste bhujagāḥ sarve yoddhu kāmāstamanvayuḥ /
huṃkāreṇaiva tānsarvānpātayāmāsa vighnarāṭ

2.96.100.29

abadhnānmastake kāṃścitkāṃścicca karṇayorvibhuḥ /
pariśrāntastadā śeṣastaṃ nunāva guṇeśvaram

2.96.100.2.100.30

na svarūpaṃ vidurdevā brahmādyā munayo'pi ca /
tvameva sṛjase viśvaṃ pāsi haṃsi tvameva hi

2.96.100.31

nānāvatārakartā tvaṃ nānādaityavimardanaḥ /
tvameva sākṣī sarvasya sarvāntaryāmitāṃ dadhat

2.96.100.32

sarvatra kāraṇaṃ tvaṃ hi kāraṇānāṃ ca kāraṇam /
ajñānādabhimānena yoddhukāmānkṣamasva naḥ

2.96.100.33

ka uvāca /
sampātiṃ ca jaṭāyuṃ ca śyenamānīya sarparāṭ /
nivedya ca namaskṛtya śeṣastūṣṇīṃ babhūva ha

2.96.100.34

te'pi taṃ praṇipatyāhurdīnanātha prasādataḥ /
bandhā muktāḥ sarpakṛtānnamaste parameśvara

2.96.100.35

ka uvāca /
evamuktvā mayūreśa bandhuṃ taṃ śikhinaṃ trayaḥ /
āliliṃgurmudā yuktāstadā gadgadabhāṣiṇaḥ

2.96.100.36

papracchuḥ kuśalaṃ mātre te ca kṣemamathābruvan /
tataḥ śikhaṇḍinaṃ so'tha ruroha gaṇanāyakaḥ

2.96.100.37

pātālāddharaṇīṃ prāyāttaistribhiḥ saṃyuto vaśī/
bhagāsuraṃ dadarśārddhamārge śiśuharaṃ ca tam

2.96.100.38

udyamya paraśuṃ dīptaṃ śaśisūryanibhaṃ vibhu /
tatyāja kaṇṭhe taṃ tasya paśumāramamārayat

2.96.100.39

tacchiraḥ paribabhrāma śṛṃgavajrāhataṃ yathā /
tatastadutthitā bālā yogamāyāvimohitāḥ

2.96.100.2.100.40

mayūreśaḥ kva cāstīti prākrośansarva eva te/
āsane krīḍane svāpe jāgṛtau bhojane'pi ca

2.96.100.41

tameva dhyāyamānāste tanmukhādbahirāyayuḥ /
garbhavāsādivottīrṇā dadṛśustaṃ guṇeśvaram

2.96.100.42

dṛṣṭvā te ruruduḥ snehādāliliṃgurmudākhilā /
te ūcu /
tyaktvā'smāndaityajaṭhare mṛtānkvāsti gato bhavān

2.96.100.43

tvatsmṛtestasya jaṭhare jīvitā nirgatāstataḥ /
mayūreśa uvāca /
sarvavyāpī sarvagataḥ sarvavettā'khileśvaraḥ

2.96.100.44

na tyaktavānkadācidvo mā cintāṃ kartumarhatha /
ka uvāca /
tato yayau mayūreśo bālakaiḥ pariveṣṭitaḥ

2.96.100.45

keciddhāvanti purato nānāśabdakarā bhṛśam /
kecicchatradharāḥ keciddaṇḍacāmaradhāriṇaḥ

2.96.100.46

dhūlidhvajaṃ samālokya yayurmunigaṇā bahi /
śikhyārūḍhaṃ mayūreśaṃ bālakai pariveṣṭitam

2.96.100.47

ūcuḥ parasparaṃ sarve munayo vismayānvitāḥ/
gṛhe'sminśiśavaścāmī kuto'nye'sya samīpataḥ

2.96.100.48

tāṃśca tānmīlitāḥ sarve'paśyaṃte devarūpiṇaḥ /
vicāreṇa ca tānsarve parabrahmasvarūpiṇaḥ

2.96.100.49

ānandahradamagnāste na viduḥ svaparaṃ punaḥ /
nāpaśyaṃste punastāṃstānbhrāntā iva vyalokayan

2.96.100.2.100.50

māyayā mohitāḥ sarve svānsvānbālānvyalokayan /
kaścitpitaramāsādya paṭhati sma yathā purā

2.96.100.51

kaścinmātaramāsādya pibati sma stanaṃ mudā/
āliliṃgātha jananīṃ pitaraṃ vāpi kaścana

2.96.100.52

bhrātaraṃ tāḍayitvā'nyo ruroda tāḍanādiva /
umāpi tanayaṃ dṛṣṭvāliṃgya prādātstanaṃ mudā

2.96.100.53

kathaṃ cirataraṃ yāta iti krodhādabhāṣata /
ādāya haste girijā mayūreśaṃ gṛhaṃ yayau

2.96.100.100

sarve te munayo jagmuḥ śiśubhiḥ svaṃ svamāśramam ५४ (४५६९)
iti śrīgaṇeśapurāṇe krīḍākhaṇḍe bhagāsuravadho nāma śatatamo'dhyāyaḥ

Original text: gaṇeśapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc