Ganesha Purana · Chapter 2.76.80

adhyāya ७६ prāraṃbha
ka uvāca /
vaikuṇṭhe sukhamāsīnamāgato'marasaṃyutaḥ /
harirhariṃ namaskṛtya nijagāda prayojanam

indra uvāca /
kiṃ na jānāsi govinda sindhudaityakṛtāmimām /
āpadaṃ no'marāvatyāṃ duṣṭairākramaṇaṃ kṛtam

tena sārddhaṃ kṛtaṃ yuddhaṃ yathāśakti suraiḥ saha /
na sa jetuṃ kṣamo daityo'tastvāṃ śaraṇamanviyām

na tvāṃ vinā gatirno'sti sarvadā tvaṃ gatirhi naḥ /
nirdālayainaṃ no dehi sthānāni jagadīśvara

ka uvāca /
śrutvā harivaco viṣṇuścintāścaryasamanvitaḥ /
uvāca taṃ na bhīḥ kāryā pravijyeṣye'suraṃ kṣaṇāt

evamuktvā hṛṣīkeśo ruroha nijavāhanam /
taduḍḍānena ca tadā cakampe bhuvanatrayam

patitā avanau vṛkṣāḥ pakṣivṛndasamanvitāḥ//
kirīṭakuṇḍaladharo vanamālāvi- bhūṣitaḥ

kastubhārcirlasadvakṣāḥ kastūrītilakojjvalaḥ /
śaṃkhacakragadāpadmahasto yāto'marāvatīm

jñātvā devagaṇānprāptāngaruḍāsanasaṃyutān /
yuddhāyājagmurasurā nānāśastradharāstadā

dhanuścakradharo daityaḥ satūṇo hayasaṃgataḥ /
sindhurapyāgato roṣādyoddhukāmo mahābalaḥ२.७६.१

tataḥ kubero varuṇo vāyuragniḥ purandaraḥ/
somo mitraśca bhaumaśca nāsatyau madano'pi ca

tato'bhavad dvandvayuddhaṃ sindhudaitye puraḥ sthite /
pracaṇḍo varuṇenājau kamalena ca yakṣarāṭ

vṛtreṇa śatayajvā ca niśumbhaḥ pavanena ca /
śumbho'pi yuyudhe tatra viṣṇunā prabhaviṣṇunā

vahniścaṇḍena muṇḍena somaśca yuyudhe bhṛśam /
kadambena ca bhaumaśca madanena ca śambaraḥ

nāsatyau kāladaityena sarva eva ca sainikāḥ/
śastrairastraiḥ prajaghnuste marmasthānāni cāsakṛta

kecidyuyudhire mallalīlayā yuddhadurmadāḥ/
parasparaṃ śastraghātaiḥ kecittatra prapedire

mṛtā mumūṣaṃvaḥ kecidvyaṃgāścaiva valgire /
jayaṃ parājayaṃ tena prāpuḥ kvacitkameva ca

tato vṛtrāsuraḥ śakramahananmuṣṭighātataḥ /
mastakaṃ mastakenaiva nijaghnaturathaujasā

evaṃ hastena hastaṃ ca pādaṃ pādena jaghnatu /
vakṣaḥsthalena vakṣaśca tato vajreṇa so'hanat

jaghāna vṛtra śakraṃ taṃ so'patanmūrchito bhuvi /
yāvatpalāyati puro vamanraktaṃ mukhādbahu

tataḥ papāta bhūpṛṣṭhe hato mūrchā gato bhṛśam /
punaḥ saṃjñāmavāpyaiva vajrakalpena muṣṭinā

jaghāna vṛtraḥ śakraṃ taṃ so'pata- nmūrcchito bhuvi /
yāvatpalāyati suro vamanraktaṃ mukhādbahu /
tāvaddaityā yoddhukāmāḥ samīyuḥ sarvatodiśam /
dṛṣṭavā parākramaṃ teṣāṃ maghavāntardadhe tadā

evaṃ ye ye dvandvayuddhaṃ kurvanto devatāgaṇāḥ /
te sarve bhagnadarpāstu palāyanamakurvata

evaṃ deveṣu bhagneṣu garuḍaṃ prāhiṇoddhariḥ /
cakradīptyā svadīptyā ca bhāsayanvidiśo diśa

ahanaccakradhārābhirdetyaśreṇīranekaśa /
kecidbhagnānanā daityā kecidbhagnaśirodharā

kecicca śatadhā jātā śīrṇajānūrubāhava /
kecicca śaraṇaṃ yātā na mamāra janārdanaḥ

sarve mahābalā daityā muktiṃ harihatā gatā. /
medomāṃsavahā nadyaḥ sadyastatra pravartitāḥ

tataḥ śaṃkhaninādena hari sarvaṃ vyanādayat /
evaṃ jayati goviṃde sarve śumbhādayo'surāḥ

tameva yoddhumāyātā dvandvayuddhaṃ vihāya tat /
virāḍrūpeṇa bhagavāndhṛtvā tāṃścaturo'surān

bhiṇḍipālena pāṣāṇaṃ yathā kṣipati mānavaḥ /
tathā caṇḍaṃ ca muṇḍaṃ ca niśumbhaṃ śumbhameva ca

bhrāmayitvā'kṣipaddūre madhye kṛtvā saridvarām /
te mūrcchāṃ paribhūyaiva punaśca vāhinīṃ gatāḥ

hṛdi pracaṇḍaṃ pṛṣṭhe tu vṛtraṃ muṣṭiprahārataḥ /
jaghāna hariravyagraḥ kālaṃ kamalameva ca

bhaumāsuraṃ ca śirasi kadambaṃ cakraghātataḥ /
kolāsuraṃ ca gadayā vivyādha hṛdi mādhavaḥ

tataḥ sindhuragāttūrṇaṃ kṛtakolāhalāravaḥ /
digantānnādayanproce balaṃ te darśitaṃ hare

mamāpi pauruṣaṃ paśya na ca gantuṃ tvamarhasi /
na me dṛṣṭigato jīvan ripuryāti kadācana

bhūtabhavyabhaviṣyajña kiṃ pūrvaṃ na vicāritam /
yasya śabdena ca bhṛśaṃ kampate bhuvanatrayam

tatpuraḥ kathamāyātaḥ khadyota iva bhūṣaṇam /
tato'maragaṇāḥ procurvalgantaṃ sindhudaityapam

śūrā na hi prajalpanti darśayantyeva pauruṣam /
asmākaṃ na harerājñā no cettvaṃ śatadhā bhaveḥ ३८ (३४०१)/
iti śrīgaṇeśapurāṇe krīḍākhaṇḍe ṣaṭsaptatitamo'dhyāyaḥ

/
adhyāya ७७ prāraṃbha –/
ka uvāca /
iti tadvacanaṃ śrutvā krodhādvahnikaṇānvaman /
yathā siṃho gajānīkaṃ yāti tadvadyayau surān

sindhurmuṣṭiprahāreṇa jaghāna balasūdanam /
papāta sa dharāpṛṣṭhe vātāhata iva drumaḥ

bhāladeśe kuberaṃ ca hanau ca varuṇaṃ yamam /
pṛṣṭha deśe jaghānāsau cakrāghātena daityarāṭ

tāludeśe pāvakaṃ ca manmathaṃ lattayā'hanat /
anilaṃ pādaghātena śanaiścaramapothayat

somaṃ bhaumaṃ bhrāmayitvā tatyāja bhūtale balāt /
pṛṣṭhabhāge'hanaccaiva sanakaṃ ca sanandanam

nāsatyau nāradaścāpi kutrāpi ca palāyitāḥ /
tataḥ palāyitā sarve dṛṣṭvā vīryaṃ surāstadā

patitā mūrchitāḥ keciddaityaścakreṇa mādhavam/
muṣṭideśe jaghānāsau cakraṃ tasyāpatadbhuvi

mādhavo gadayā mūrdhni daityeśaṃ tamatāḍayat/
vaṃcayitvā ca śatadhā gadāṃ svāṃ ca vyacikṣipat

jñātvā parākramaṃ tasya proce taṃ madhusūdanaḥ /
varayasva varaṃ daitya yatte manasi vartate

naitādṛśo mayā'darśi puruṣārtho'sure kvacit /
tato'bravīddaityapatiḥ paramāhlādasaṃyutaḥ

yadi tuṣṭo'si deveśa yadi deyo varo mama /
gaṇḍakīnagare me tvaṃ parivārayuto hare

sārvakālaṃ vasa vibho nānyaṃ yāce varaṃ param /
tata ūce mahāviṣṇuḥ sthāsyāmi nagare tava

datto varo yato nūnaṃ tato'smi vaśagastava /
tataḥ sa satyaloke ca kailāse vaiṣṇave pade

āsthāpayaddaityapatīnsvayaṃ śākre pade'vasat /
tatrāpyanyaṃ sthāpayitvā ramāpatiyutaḥ svayam

vādyandundubhinirghoṣaiḥ svapurīṃ gaṇḍakīṃ yayau /
nuvanti bandinastaṃ tu nedṛśo'bhūtpumānkvacit

yena viṣṇurgṛhaṃ svīyaṃ jitvā'nāyi surānbahūn /
dadṛśurnāgarāstasya samīpe varuṇaṃ harim

kuberaṃ devamukhyāṃśca tataḥ svabhavanaṃ yayuḥ /
tataḥ proce hariṃ daityo gaṇḍakīnagare sukham

viharasvāmaraiḥ sārddhaṃ tataḥ so'pi tathā'karot /
parito dūrato daityo daityānanyānnyaveśayat

tato devā hariṃ procuḥ kiṃ kṛtaṃ garuḍadhvaja /
tyaktvā svavikramaṃ kiṃ tvaṃ sthito'tyānandanirbharaḥ

kathaṃ kārāgṛhe prāptā mṛtyulokaṃ gatāḥ katham /
kathamanto bhavedasya bhogasya jagadīśvara

tata ūce hariḥ sarvānkālo hi duratikramaḥ /
kālena jāyate sarvaṃ hṛsate vardhate'pi vā

tasmātkālaṃ pratīkṣadhvaṃ kāla enaṃ grasiṣyati /
evaṃ jitvā trilokīṃ sa mahābalaparākramaḥ

tato daityo jagau sarvaṃ vṛttāntaṃ pitarau mudā /
āśiṣaṃ dadatustau ca jñātvā pauruṣamasya ha

tato daityo duṣṭamatirbhūtale samaghoṣayat /
devadvijagavāmarcā kriyate yena kenacit

sa hantavyo'thavā sādhurāneyo mama sannidhau /
pratimā yatra yatra syāttāṃ bhaṃktvā nikṣipejjale

mamaiva pratimāṃ kṛtvā pūjayantu gṛhe gṛhe /
prābodhayansindhuvaco dūtā evaṃ sthale sthale

bhaṃktvā prāsādamūrtīśca to'yegādhe ca cikṣipuḥ /
sindhośca pratimāṃ kṛtvā'sthāpayanparamādarāt

pūjārthaṃ rākṣasāścāpi tato yātā nijaṃ patim /
ūcurvaināyakaharaharibhānuramādikāḥ

pratimāḥ pravibhajyāśu kṣiptāḥ sarvā mahājale /
tavaiva pratimāstatra sthāpitā rākṣasā api

pūjārthaṃ sthāpitāḥ svāminnāgatāśca tavāntikam /
evaṃ dharmasya sarvasya vicchittiḥ samajāyata

yajñadānasvadhāsvāhāvaṣaṭkārānna cākarot /
devadvijagurūṇāṃ ca pūjanaṃ kva ca nābhavat

meruṃ yātā ṛṣigaṇāḥ kecidbhraṃśamupāgatāḥ /
evaṃ trailokyaprabalā daityā jātāśca rākṣasāḥ

vilīnā nidhanaṃ prāptāḥ sādhavo devatāgaṇāḥ /
yathā devagaṇā mokṣaṃ sindhoḥ prāptāḥ śṛṇuṣva tat ३३ (३४३४)/
iti śrīgaṇeśapurāṇe krīḍākhaṇḍe saptasaptatitamo'dhyāyaḥ

/
adhyāya ७८ prāraṃbha :-/
ka uvāca /
sarve nigṛhitā devāḥ sindhunā prabhaviṣṇunā /
tasyaiva ca vadhopāyaṃ cintayāmāsurutsukāḥ

hariruvāca /
sarveṣāṃ saṃmataṃ jñāya kartavyaḥ kāryaniścayaḥ /
tasmātsarve bruvantvadya mataṃ yasya yathā bhavet

ka uvāca /
iti śakravacaḥ śrutvā bruvanbrahmādayaḥ surāḥ /
īśvaraḥ sarvakartā'sti sa kalyāṇaṃ kariṣyati

sa yena tuṣyate devaḥ sa upāyo vidhīyatām /
sa enaṃ paribhūtvaiva padāni naḥ pradāsyati

tato vaktupradhāno'sau bṛhaspatirabhāṣata /
svalpayā pūjayā sadyaḥ prasanno jāyate vibhuḥ

carācaraguruḥ sadyaḥ sarvaiḥ prārthyo'surāntakaḥ /
devā ūcuḥ /
ko devaḥ prārthanīyaste mato vācaspate vada

tasya tuṣṭiṃ kariṣyāmaḥ svapadaprāptaye'khilāḥ/
gururuvāca /
sṛjate pāti yo viśvaṃ hanti rūpatrayātmakaḥ

abījo bījabhūtaścāśeṣavācāmagocaraḥ /
nityo brahmamayo jyotisvarūpaḥ śāstragocaraḥ

anādimadhyanidhano nirguṇo yo nirāmayaḥ /
bahurūpaikarūpaśca yasya nāmākhilā janāḥ

gṛhītvā sarvakāryeṣu siddhiṃ yānti nijepsitām /
saṃkaṣṭaṃ harate bhaktyā pūjitaḥ sa vināyakaḥ

ārādhayantu sarve taṃ sa vaḥ siddhiṃ vidhāsyati /
māghasya kṛṣṇapakṣo'yaṃ saṃpravṛtto'dhunā surāḥ

caturthī bhaumayuktā'sya priyā vighna harasya ha /
sa eva prakaṭībhūya dāsyate svaṃpadāni vaḥ

sindhuṃ sa saṃnihatyaiva nātra kāryā vicāraṇā /
yadyatkāmayate yo yastattatsarvaṃ pradāsyati

devā ūcuḥ /
samyaguktaṃ guro vākye yena tṛptā vayaṃ mune /
mahāsrotovahānnastvaṃ karṇadhāro'si sāmpratam

ka uvāca /
tataste śakravaruṇakuberamadhusūdanāḥ /
gurubhaumaśaśīnāśca yamāgnyanilakādayaḥ

pañcāmṛtaṃ gandhamālyaṃ śamīdūrvāśca pallavān /
phalānyaraṇyajātāni vividhāni ca mṛttikāḥ

aśarkarāḥ samādāya gaṇḍakīṃ tāṃ nadīṃ yayuḥ /
maṇḍapaṃ vipulaṃ kṛtvā bhaktvā vṛkṣānanekaśaḥ

latābhiḥ kadalīstambhaiḥ succhāyaṃ ca suśītalam /
snātvā nityakriyāḥ kṛtvā mūrtīścakru suśobhanā

siṃhārūḍhā daśabhujā daśāyudhavirājitāḥ /
vaināyakīḥ karikarā nānābhūṣāvirājitāḥ

siddhibuddhiyutāḥ pārśve kirīṭakuṇḍalojjvalāḥ /
pītavastraparīdhānāḥ sarpabhūṣāvirājitāḥ /
tasminmaṇḍapamadhye tāḥ sthāpayitvā yathāvidhi /
pupūjuḥ parayā bhaktyā ṣoḍaśairupacārakaiḥ

pañcāmṛtaiḥ śuddhajalairvastragandhādidīpakaiḥ/
naivedyairvividhaiścaiva phalairārārtikaiḥ śubhaiḥ

evaṃ saṃpūjya te mantraṃ jepuḥ savitṛtuṣṭaye /
astaṃ yāte savitari sandhyāṃ kṛtvā'stuvanvibhum

sarve ūcuḥ /
dīnanātha dayāsindho yogihṛtpadmasaṃsthita /
anādimadhyarahitasvarūpāya namo namaḥ

jagadbhāsa cidābhāsa jñānagamya namo namaḥ /
munimānasaviṣṭāya namo daityavighātine

trilokeśa guṇātīta guṇakṣobha nabho namaḥ /
trailokyapālana vibho viśvavyāpinnamo namaḥ

māyātītāya bhaktānāṃ kāmapūrāya te namaḥ /
somasūryāgninetrāya namo viśvambharāya te

ameyaśaktaye tubhyaṃ namaste candramaulaye /
candragaurāya śuddhāya śuddhajñānakṛte namaḥ

ka uvāca /
evaṃ stuvatsu deveṣu tejorāśirabhūtpuraḥ/
sarve hatadṛśo devā vismitā abhavaṃstadā

tatastatkṛpayā devaḥ saumyatejā ajāyata /
tataste dadṛśurdevaṃ siṃhārūḍhaṃ vināyakam

daśāyudhadharaṃ tāvadbhujaṃ divyakirīṭinam /
nānābhūṣābhirāmaṃ ca muktādāmavibhūṣitam

divyagandhānulepāḍhyaṃ vyālabaddhodaraṃ vibhum /
kṣudraghaṇṭākvaṇatpādaṃ kastūrītilakojjvalam

evaṃ dṛṣṭvā surā devaṃ namaskṛtyocire tadā/
yaścintito gurorvākyātsa evāyaṃ vināyakaḥ

sa eva dṛṣṭaḥ sākṣāttu vāṅamano'gocaro vibhuḥ /
janma dhanyaṃ dṛśirdhanyā tapo dānaṃ ca naḥ surāḥ

tata ūce surāndevastṛpto'haṃ bhavatāṃ stavaiḥ /
pūjayā caiva bhaktyā ca saṃkaṣṭīvratato'pi ca

saṃkaṣṭaharametacca stotraṃ khyātaṃ bhaviṣyati /
yaḥ paṭhetprayato nityaṃ sa me mānyo bhavetsurāḥ

tasya darśanataḥ sarve naśyeyuryakṣarākṣasāḥ /
bhogānbhunakti vividhānante mokṣapadaṃ labhet

śaṇvantu me punarvākyaṃ sindhudaityena pīḍitāḥ /
śaraṇaṃ me prapannāśca yajñavedādivarjitāḥ

niruddhā gaṇḍakīdeśe svadhāsvāhāvivarjitāḥ /
tato hyasya vadhaṃ kartumavatāntaraṃ mama

girijāyā gṛhe devā bhaviṣyāmi ca sāmpratam /
mayūreśvaranāmnā'haṃ khyātiṃ yāsye tadā ca vaḥ

padānāmāśramāṇāṃ ca prāptiḥ sindhau hate mayā/
bhaviṣyati na saṃdeha yataḥ kṛtayuge surāḥ

siṃhārūḍho daśabhujastejorūpī vināyakaḥ /
ṣaḍbhujaḥ śaśivarṇaśca tretāyāṃ barhivāhana:

mayūreśvaranāmā ca dvāpare raktavarṇavān /
caturbāhurākhuvāho bhūtvā cāhaṃ gajānana:

tataḥ kaliyuge prāpte śyāmavarṇo dṛṣanmayaḥ /
dhūmaketuriti khyāto bhaviṣyāmi surā aham

śīghrameva kariṣyāmi bhavatāṃ vāñchitaṃ surāḥ/
ka uvāca /
evaṃ nivedya tāndevastatraivāntardadhe vibhuḥ

ānadat ca surā prāpu: svakāryaṃ kṛtaniścayāḥ/
ya idaṃ paramākhyānaṃ śaṇuyācchrāvayecca ya:

paṭhecca parayā bhaktyā dhyātvā devaṃ vināyakam/
sarvānkāmānavāpnoti pretya brahmamayo bhavet

iti śrīgaṇeśapurāṇe krīḍākhaṇḍe surardhivarapradānaṃ nāmāṣṭasaptatitamo'dhyāyaḥ

ka uvāca /
nirjitānsindhunā devāṃ jñātvā śambhurnijasthalāt/
saptakoṭigaṇākīrṇastrisandhyākṣetramabhyagāt

svāhāsvadhāvaṣaṭkāravedādhyayanavarjitāḥ /
nivasanti bhayātsindhorgautamādyā maharṣayaḥ

dṛṣṭvā te tryambakaṃ devaṃ parivavruḥ samantataḥ /
yathā tīrthaṃ vipravarā bālakā jananīṃ yathā

praṇamya taṃ prapūjyaiva procurdhanyatamā vayam /
anuṣṭhānaṃ dṛśirjanma dhanyaṃ jñānaṃ yato haraḥ

agocaro dṛṣṭigato daṇḍakāraṇyamāgataḥ /
duritaṃ vilayaṃ yātaṃ puṇyaṃ ca phalitaṃ mahat

idānīṃ na ca duḥkha no dṛṣṭe deve bhaviṣyati /
yathodite divānāthe na dhvāntaṃ dṛśyate kvacit

tato'bravīnmahādevaḥ sarvāṃstānmunipuṃgavān /
śiva uvāca /
sindhunā'krāmi trailokyaṃ kṛtāṃ devavinigrahaḥ

munīnāmapi keṣāṃcittena khinnaṃ mano mama/
viśrāntiṃ na labhe sthāne tato'hamiha cāgataḥ

bhavatāṃ darśane nāhaṃ parituṣṭo mudānvitaḥ /
idānīmavakāśaṃ saparivārasya dīyatām

atipuṇyena vaḥ prāptaṃ darśanaṃ pāpanāśanam /
yatrasthitvā paraṃ dhyānaṃ kariṣye jagadīśituḥ

ka uvāca /
iti śūlivacaḥ śrutvā procuḥ sarve maharṣayaḥ/
sarveśvarasya te deva dātā sthānasya ko bhavet

kalpadrumasya kaḥ kāmaḥ kenāsau paripūryate /
kṣīrārṇavatṛṣā kiṃ vā pallavena gamiṣyati

tavaiva rūpaṃ pṛthivī tava vaśyā'tra sarvadā /
tvamīśaḥ sarvalokasya yathecchasi tathā kuru

darśayāmaḥ surapate sundaraṃ tava cāśramam /
nānāvṛkṣalatākīrṇaṃ ramyavāpīsarojalam

yādobhiḥ pakṣibhiryuktaṃ ghanacchāyaṃ suvistṛtam /
svādukandaphalopetaṃ mṛdughāsasamanvitam

yadīcchā'tra vasa tryakṣa paripālaya no'khilān /
ka uvāca /
tatrāvasanmahādevo gaṃgaurīgaṇairyutaḥ

kailāsādadhikaṃ mene munerāśramamaṇḍalam /
tadāśrayeṇa te sarve gautamādyā maharṣayaḥ

cerustapāṃsi vividhānyāsaṃste vigatajvarāḥ/
śivopi tapa ārebhe gaṃgāgaurisahāyavān

tato gaṇāśca sāmagrīṃ tasya cakrurmahātmanaḥ/
kasmiścitsamaye gaurī pṛcchati sma sadāśivam

tvameva kartā hartā tvaṃ pātā viśvasya śaṃkara /
aṣṭamūrtiramūrtistvaṃ sarvaśaḥ sarvabhāvataḥ

sarvaśreṣṭhatamastvaṃ ca sarveṣāṃ sarvakāmadaḥ /
aṣṭānāṃ karmaṇāṃ deva phaladātā'khilārthavit

tvattaḥ śreṣṭhatamaḥ ko'sti yaṃ tvaṃ dhyāyasi taṃ vada /
devāśca munayo nāgā hā yakṣamānuṣarākṣasāḥ

yatsattayā'khilaṃ viśvaṃ tvattaḥ śreṣṭhatamastu kaḥ /
trayastriṃśatkoṭidaiveḥ pūjyase siddhasādhakaiḥ

ka uvāca /
iti tadvacanaṃ śrutvā śivo vacanamabravīt/
śiva uvāca/
samyakpṛṣṭaṃ tvayā devi tuṣṭo vākyena te'naghe

śaṇuṣvāvahitā devi vistareṇa bravīmi te/
adyāpi na kathaṃ jñāto yaṃ dhyāyāmi sureśvari

tatsvarūpaṃ nirūpiṣye tava prīticikīrṣayā/
lokānāmupakārāya saṃsārottāraṇāya ca

yo devaḥ sarvabhūteṣu gūḍhaścarati viśvakṛt /
yo'nantaśīrṣānantaśrīranantacaraṇaḥ svarāṭ

anantaśrutinetraścānantanāmā guṇātigaḥ/
anantarūpī yo devo vedakartā'khilārthadaḥ

yo'nantaśaktiviśvātmā'nupameyaḥ purātanaḥ/
nopamā śeṣacandrābdhivyomnāṃ nārāyaṇasya ca

bhāratasya ca vedasya vyāsasya ca munerapi /
yato jīvā anantāśca jāyante'mbumuco yathā

jaladhārā yathā'gnervā visphuliṃgā bhavanti hi /
brahmāviṣṇuśivādīnāṃ guṇatrayapradaḥ prabhuḥ

sṛṣṭipālanasaṃhārānājñāpayata tairiha /
tato guṇavibhāgena gaṇeśa iti paprathe

tamimaṃ paramātmānaṃ parātparataraṃ vibhum /
guṇeśamaniśaṃ dhyāye parabrahmasvarūpiṇam

gauryuvāca /
tuṣṭā'haṃ tava vākyena pratyayo me kathaṃ bhavet /
taṃ guṇeśaṃ kathaṃ sākṣātkaromi ca bhajāmi ca

tamupāyaṃ vada vibho yadi tuṣṭo'si śaṃkara /
ka uvāca /
iti tasyā vacaḥ śrutvā punarūce maheśvaraḥ

śiva uvāca/
ekaniṣṭhatayā yāvattapasārādhito na te/
tāvatpratyakṣatāṃ devi kathaṃ yāsyāti sa prabhuḥ

devyuvāca /
kathaṃ mayā tapaḥ kāryaṃ kenopāyena vā vibho /
yadi tuṣṭo'si deveśa vada satyaṃ mamānagha

ka uvāca /
evaṃ tadādaraṃ buddhvā provāca girijāṃ haraḥ /
yena tasyā bhavetprīto guṇeśo guṇavallabhaḥ

ekākṣaramanuṃ tasyai dadau samyaggharastadā /
dvādaśādvaṃ kuru tapastatastuṣṭo bhavedvibhuḥ

sākṣātkāraṃ guṇeśaste pradāsyati na saṃśayaḥ/
tadaiva sā namaskṛtya girīśaṃ hṛṣṭamānasā

jagāma tapase gaurī mantradhyānaparāyaṇā /
jīrṇāpurāduttare tu lekhanādi manoharama ४१ (३५२६)/
iti śrīgaṇeśapurāṇe krīḍākhaṇḍe gaurīmantrapradānaṃ nāma navasaptatitamo'dhyāyaḥ //७९///
adhyāya ८० prāraṃbhaḥ –/
ka uvāca/
tatra sā kānanaṃ dṛṣṭvā ramyaṃ puṣpajalānvitam /
tasthau padmāsanagatā nāsāgranyastalocanā

gaṇeśadhyānaniratā prāṅmukhī japatatparā/
ekākṣarasya mantrasya śuṣkadruma iva sthitā

na phalaṃ na jalaṃ mūlaṃ parṇaṃ kandaṃ na mārutam /
atti sā niścalā tatra nirvāṇaṃ paramaṃ śritā

evaṃ sā dvādaśābdāni vyatītāni tato vibhuḥ /
kṛpayā''virabhūtprīto guṇaśo guṇavallabhaḥ

kirīṭakuṇḍaladharo daśabāhustriśalūbhṛt /
bhālacandraḥ śaṃkhacakramuktāmālāvibhūṣitaḥ

akṣamālā ca kamalaṃ kastūrītilakaṃ dadhat /
madhye nārāyaṇamukho dakṣiṇe ca śivānanaḥ

vāme brahmamukhaḥ śeṣe padmāsanagato vibhuḥ/
tatphaṇāmaṇḍalacchāyaḥ kundakarpūrasannibhaḥ

uvāca jagadambāṃ tāṃ yaṃ dhyāyasi divāniśama /
guṇeśo guṇeśa iti so'haṃ te gataḥ

tava niṣṭhāṃ ca bhaktiṃ ca tada ugramavekṣya ca /
mama svarūpaṃ vakṣyāmi prītastava varānane

trayastriṃśatkoṭideveṣvadhiko na ca matparaḥ /
guṇatrayavibhāgācca guṇeśa iti māṃ viduḥ

trideho guṇataścāhaṃ saṃtuṣṭastapasā ca te /
varaṃ varaya mattastvaṃ yatte manasi vartate

asādhyamapi dāsyāmi trailokye'sminmaheśvari /
iti tadvacanaṃ śrutvā harṣagadgadaniḥsvanā

unmīlya nayane gaurī paśyati sma puro vibhuma /
guṇeśaṃ triguṇeśaṃ ca tritanuṃ praṇanāma sā

uvāca janma niṣṭhā ca tapo mantro haro'pi ca /
adya dhanyatamo jāto dṛṣṭavā padapaṃkajam

adya siddhiḥ parā prāptā sākṣāddṛṣṭo yato bhavāna /
na kāṃkṣe'nyavaraṃ kaccittvadvākyaṃ na ca laḍghaye

atastvaṃ putratāṃ yāhi mama prītikaro bhava /
nirantaraṃ darśanaṃ te sevanaṃ pūjanaṃ bhavet

iti tasyā vacaḥ śrutvā guṇeśo harṣanirbharaḥ /
uvāca girijāṃ tāṃ sa bhaviṣyāmi sutastava

vāñchitaṃ pūrayiṣyāmi lokānāṃ ca tavāpi ca /
evamuktvā guṇeśastāmantardhānamagātkṣaṇāt

na dadarśa yadā devī guṇeśaṃ taṃ kṣaṇāttadā /
amanyata mayā dṛṣṭa: svapnā sukhadaḥ kṣaṇam

īśvarasyopadeśena dṛṣṭo devo'khilārthadaḥ /
na soḍhuṃ virahaṃ tasya śaktāsmīti vyadhācchivā

guṇeśapratimāṃ kṛtvā sthāpayāmāsa sādaram /
prāsādaṃ kārayāmāsa caturdvāraṃ suśobhanam

girijātmajeti tannāma sthāpayāmāsa sundaram /
siddhikṣetramiti khyātaṃ bhaviṣyati nṛṇāmiha

anuṣṭhānavatāṃ siddhirbhaviṣyati na saṃśayaḥ /
iti dattvā varaṃ tatra saṃpūjya ca yathāvidhi

pradakṣiṇā namaskārānkṛtvā ca dvijapūjanam /
dattvā dānāni tebhyaśca gṛhītvāśīrvaco dvijāt/
trisaṃdhyākṣetramagamadyogasthaṃ dadṛśe haram

tatpādapaṃkaje svīyaṃ śiraḥpadmaṃ nyadhācchivā /
uvāca nijavṛttāṃtamājñāṃ prāpya vibho tava

upadeśaṃ manoścāpi dvādaśādvaṃ kṛtaṃ tapaḥ /
avāyubhakṣayā svāmiṃstatastuṣṭo guṇeśvaraḥ

uvāca paramaprīto bhāvaṃ jñātvā paraṃ mama /
tavodare'vatāraṃ tu kariṣyāmyacalātmaje

vāṃchite ca kariṣyāmi devānāṃ ca tavāpi ca /
evamuktvā kṣaṇenāsau tatraivāntardadhe vibhuḥ

tato'haṃ paramaprītā mūrtiṃ prāsādameva ca /
vidhāya sthāpayitvā tāṃ tavāntikamupāgatā

ka uvāca /
evaṃ śrutvā priyāvākyaṃ prahṛṣṭamānaso haraḥ /
protphullanayanaḥ prāha dhanyā'si girijātmaje

sākṣāddṛṣṭo guṇeśaste gṛhe so'vatariṣyati

haniṣyati mahādaityaṃ bhūbhāraṃ ca hariṣyati/
iṃdrādilokapālānāṃ svapadāni pradāsyati

etanmama vaco devi na ca vismartumarhasi/
ka uvāca/evamuktvā śivo deva āliliṃga śivāṃ tadā

ānaṃdāśrūṇi muṃcaṃtau romāṃcitatanū ubhau/
tiṣṭhaṃtau paramāhlādayutāvambāmaheśvarau३४ (३५५५)/
iti śrīgaṇeśapurāṇe krīḍākhaṇḍe'śītitamo'dhyāyaḥ