Ganesha Purana · Chapter 1.31.35
adhyāya ३१ prāraṃbha : -
rūkmāṃgada uvāca /
āgate gautame ko vā vṛttānto'bhūnmahāmune /
vada me sakalaṃ taṃ tu jijñāsā mahatī mama
nārada uvāca /
nityakarma samāpyaiva svāśramaṃ gautamo yayau/
ākāryaṃ nijapatnīṃ tāṃ dehi pādodakaṃ mama
kimarthaṃ nāgatā'dya tvaṃ saṃmukhaṃ mama pūrvavat /
nānītamāsanaṃ kasmātkathaṃ cāṭu na bhāṣase
śrutvetthaṃ vacanaṃ tasya vepamānā lateva sā /
adhomukhī vinirgamya muhurtānmunimāyayau
sāṣṭāṃgaṃ patitā bhūmau tatpādau parimastakā /
vihvalā śāpabhītā sā śanairatha jagau munim
uṣasi tvaṃ prayāto'si snānaṃ kartuṃ nijaṃ vidhim /
tavarūpadharo duṣṭo devendro māmuvāca ha
dṛṣṭā varā'psarobhyo'pi suṃdarī kāminī mayā /
na me mano jape daive vidhau nitye sthiraṃ bhavet /
parāvṛtyāgatastasmādratiṃ me dehi śobhane
tvameveti mayā bhāntyā kṛtaṃ vākyaṃ tathaiva tat /
divyagandhānupāghrāya vikalpo me'bhavatpunaḥ
durātman ko'si no brūhi nocedbhasma bhaviṣyasi /
iti śāpabhayājjātaḥ prakaṭo balasūdanaḥ
tāvadeva bhavadvākyaṃ śrutaṃ tu munisattama /
lajjayā'nāgatā śīghramaparādhaṃ kṣamasva me
svayaṃ nivedane'doṣo doṣo'para nivedane /
mantrāyurgṛharudhraśrī ratayaścauṣadhāni ca
mānāpamāna dānāni prakaṭāni na kārayet /
itthaṃ niśamya sa muniḥ kopavyākulitendriyaḥ
śaśāpa vanināṃ svīyāṃ duḥśīlāṃ tvaṃ śilā bhava /
nājñāsīrme svarupaṃ taṃ svabhāvaṃ ceṣṭitāni ca
pare puṃsi nimagnaṃ te yataśceto'tikāmuke /
yadā dāśarathī rāmo bhramadrājā vane vane
tasyāṃghrisparśanādeva svaṃ rūpaṃ pratipatsyase /
nārada uvāca /
tadaiva sā śilā jātā taponidhivacobalāt
tasyā śāpaṃ samākarṇya cakampe pākaśāsanaḥ /
prakampanasya saṃyogāddhimavat parvato yathā
tarkayāmāsa manasi kathaṃ kāryaṃ mayā'dhunā/
samudramadhye kūpe vā taḍāge kamale'thavā
līno bhūtvā tadā sthāsye tadā jñāsyati māṃ muniḥ /
ato biḍālarūpeṇa vicacāra sa vajrabhṛta
gautamastamacakṣāṇo gṛhe dvāri tathāśrame /
kva gato dānavaripuryo me bhāryāvidūṣakaḥ
dhyānena bubudhe taṃ tu kṣaṇena munisattmaḥ /
na te bhasma kariṣyāmi devendro'si yataḥ khalaḥ
śapāmi tvāṃ śacībhartaḥ sahasrabhagavānbhava /
śrutavānvacanaṃ yāvadroṣeṇa munineritam
tāvaddadarśa svaṃ dehaṃ sahasrabhaga cihnitam /
tato duḥkhārṇave magnaḥ śuśoca balavṛtrahā
indra uvāca /
ahaṃ śikṣāpito vṛddhairnānā dharmānanekaśaḥ /
vṛddhānāṃ vacanaṃ yanme na vicāritamādarāt
sva buddhīrhitakṛtsarvā vināśāya pareritā /
gurorgarīyasī buddhiḥ kṣayadā kāminīmatiḥ
kuto nāradavākyena yāto'haṃ tāmaniṃditām /
devarājo bhavannāsyaṃ lokānāṃ darśaye katham
divyadeho gataḥ kvādya nijabhāryāṃ vade nu kim /
dhiṅgmāṃ ca dhiksmaraṃ yena prāpito garhitāṃ daśām
prāṇibhirbhujyate karma śubhaṃ vā yadi vā'śubham /
tiryag yoniṃ samāsādya kṣapayiṣye'ghamātmanaḥ
nalinī kuḍmale tiṣṭhe hīndra gopakarūpadhṛka /
(११७०)
iti śrīgaṇeśapurāṇa upāsanākhaṃḍe śakraśāpavarṇanaṃ nāmaikatriṃśatitamo'dhyāyaḥ //३१
adhyāya ३२ prāraṃbha :-
nārada uvāca /
śakre tu nalinīṃ yāte tatpuraṃ tvahamāgataḥ /
bṛhaspatipurogāṃstāṃstatrāpaśyaṃ sthitān surān
tebhyo hyakathayaṃ sarvamubhayoḥ śāpakāraṇam /
ahalyāyā mahendrasya saṃyogaṃ ca virūpatām
sahasrabhagatāṃ yātaḥ śakro gautamaśāpataḥ /
ahalyādharṣaṇāddevāstatsaṃgātsā śilā'bhavat
brahmovāca /
śrutvā te nāradoktaṃ tat sarve devāḥ śucānvitāḥ/
atiduḥkhādrudantaste niśvāsocchavāsa vibhramaiḥ
devā ūcuḥ /
yenākāri śataṃ yajñā dānavā yena nirjitāḥ /
trailokyaṃ pālitaṃ yena bhuktamaindraṃ padaṃ śubham
pūjitā bahavo devā brāhmaṇā brahmavittamāḥ /
bhuktā nānāvidhā bhogā anyeṣāmatidurlabhāḥ
kutra sthāsyatyasau devo bhokṣyate svapsyate katham /
kamadya śaraṇaṃ yāmaḥ svakṛte tatkṛte'pi vā
pālayiṣyati kāṃ'smānvai padamaindraṃ śacīṃ tathā /
kathaṃ prasannatāṃ yāyād gautamo munisattamaḥ
svīyabhāryā viyuktaḥsaṃstatkṛtāgaḥ smaran rūṣā /
anyopāyaṃ na paśyāmo gautamasya prasādataḥ
tasmānnārada yāsyāmo gautamaṃ sānvituṃ munim /
evaṃ te niryayurdevā nāradena samanvitāḥ
gautamaṃ te samāsādya baddhāṃjalipuṭā munim /
tuṣṭavurvividhairvākyai stameva śaraṇaṃ gatāḥ
devā ūcuḥ /
tava prabhāvaṃ vaktuṃ no mune śaktirna vidyate /
garimāṇaṃ vadet ko nu merorhimavato'pi ca /
vṛṣṭidhārā rajo bhūmergaṃgāyāḥ sikatā api
kamambudherguṇānviṣṇor gaṇayetko nu mūḍhadhīḥ /
prātarevoptabījānāṃ madhyāhne sasyasaṃpadaḥ
saṃpāditāstvayā pūrvamavitā ṛṣisattamāḥ/
vālakhilyairyajiṃ kṛtvā para indro vinirmitaḥ
brahmādibhiḥ prārthitāste pakṣiṇāṃ tamakalpayan /
payasāṃ nidhirekena prāśitaśculakena yat
aparā sṛṣṭirārabdhā gādhiputreṇa dhīmatā /
stambhito bhuja indrasya cyavanena mahātmanā
tasmātsarvātmanā puṃsāṃ bhavatāṃ sevanaṃ natiḥ /
darśanaṃ bhāṣaṇaṃ pūjā sparśanaṃ pāpanāśanam
upakāreratānāṃ ca dīnānugrahakāriṇām /
indrārthe śaraṇaṃ yātānkṛpāṃ kartuṃ tvamarhasi
gautama uvāca /
bhavatāṃ darśanaṃ carmacakṣuṣāṃ naiva jāyate /
mama puṇyena jātaṃ tat kāmasaṃpādanaṃ nṛṇām
janmāśrama tapodānaṃ deha ātmā vratāni ca /
sārthakānī kṣaṇenaiva jātāni bhavatāṃ khalu
idānīṃ prārthitaṃ kiṃ vastannirupyaṃ mamāgrataḥ /
śakyaṃ cettat kariṣye'haṃ bhavatsmṛtibalena tat
muniruvāca /
iti tadvacanaṃ śrutvā jahṛṣuste divaukasaḥ /
candrodaye yathā harṣaṃ prāpnoti jaladhiḥ sphuṭam
yathā vā bālabhāṣābhiḥ pitarau mudamīyatuḥ /
prārthanāṃ cakrire sarve gautamaṃ taṃ mahāmunim
devā ūcuḥ /
īśvarasyāparādhena kāmo bhasmatvamāgataḥ /
āgaskārī tvayā śakro na ca prāṇairviyojitaḥ
idānīṃ sa yathāsthānaṃ svakīyaṃ prāpnuyānmune /
kṣamitvā tasya cāgāṃsi sarveṣāṃ vacanāddhi naḥ
kṛte tasminprasāde tu sarveṣāṃ vāṃchitaṃ bhavet /
nārada uvāca /
śrutvā devasamūhasya vacanāni sa gautamaḥ
prahasya pratyuvācedaṃ sarvān devagaṇānprati /
gautama uvāca /
nāmāpi tasya na grāhayaṃ patitasya kṛtāgasaḥ
kapaṭasya śaṭhasyāpi duṣṭasyāpyavivekinaḥ /
anutāpavihīnasya niṣkṛtirnaiva vidyate
tathāpi bhavatāṃ vākyātkariṣye tatpriyaṃ surāḥ /
bhavanto'pi yadā ruṣṭāstadā śāpaḥ patenyayi
pūto bhavati janturhi bahubhiryo 'nugṛhyate /
ata ekaṃ vade mantraṃ tasmai taṃ pradiśantu ca/
sarvakartā sarvahartā sarvapātā kṛpānidhiḥ /
vināyako devadevo brahmaviṣṇuśivātmakaḥ
ṣaḍakṣarastasya mantro mahāsiddhi pradāyakaḥ/
upadeśe kṛte tasya divyadeho bhavettu saḥ
bhagāni tasya yāvanti tāvannetro bhaviṣyati /
svarājyaṃ prāpsyate śakra iti satyaṃ vadāmi vaḥ
abhidhāya surānitthaṃ tūṣṇīmāsītsa gautamaḥ/
taṃ ca te pūjayitvā tu namaścakrurmudānvitāḥ
pradakṣiṇīkṛtya punaḥ prāpyānujñāṃ yayuḥ surāḥ /
praśaṃsanto muniṃ tatra yatrāste balavṛtrahā
gautamā jñānasaṃpannāt sātviko'nyo na vartate
(१२०६ )
iti śrīgaṇeśapurāṇa upāsanākhaṃḍe mantrakathanaṃ nāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ
adhyāya ३३ prāraṃbhaḥ –
nārada uvāca / ūcurdevā vṛtrahaṇaṃ bahiryāhi śatakrato/
vayaṃ hi sahitāstatra nāradena surarṣiṇā
taṃ gatvā gautamamuniṃ prasādya tvāmihāgatāḥ /
upāyastena kathito varo dattastavāpi ca
doṣe jāte svayaṃ santaḥ khyāpayanti janeṣu tam /
tatra pratividhiṃ samyakkurvanti tannirarthakam
ācchādane doṣavṛddhiḥ khyāpane tu laye bhavet /
tasmāttvamapi devendra bahirāgatya taṃ vada
devarṣiṃ prati taṃ brūhi kurūpāyaṃ munīritam /
vaināyakaṃ mahāmantraṃ gṛhāṇa tvaṃ ṣaḍakṣaram
brahmā dadarśa cāṃguṣṭhuṃ vivāhe girijeśayoḥ /
caskanda sa tadā reto lajjito'vāṅmukho gataḥ
jñātvā maheśaḥ kṛtavānnirdoṣaṃ tamupāyataḥ /
iti vāṇīṃ sa śrutvaiva devarṣigaṇanirmitām
ājagāma bahiḥ śakro nalinīkośato nṛpa/
sarveṣāṃ tatra devānāṃ śrutvā vākyāni sādaram
pūyaśoṇitadigdhāṃgo malinaḥ pūtigandhavān /
dṛṣṭvā tathāvidhaṃ devā nemuḥ sarve sureśvarama
ācchādya ghrāṇarandhrāṇi vastrāgrairnṛpasattama /
susnātaṃ punarācāntaṃ tamindraṃ vākpatistadā
ṣaḍakṣaraṃ mahāmantraṃ gaṇeśasyopadiṣṭavān /
upadeśe kṛte tena divyadeho'bhavacca saḥ
sahasranayanaḥ śrīmānbabhau sūryaṃ ivākaraḥ /
tato vādyaninādaiśca jayaśabrdairdivaukasām
gandharvāṇāṃ gānaravairnāditā vidiśo diśaḥ /
mumucuḥ puṣpavarṇāṇi sarve devā mudānvitāḥ
āśiṣo'tha daduḥ sarve munayo nāradādayaḥ /
āliliṃgurmudā devāstuṣṭuvuścāpare ca tam
ke'pyūcustaṃ sumanasaḥ sanāthā hi vayaṃ tvayā /
vinā tvāṃ naiva śobhāmo vinā caṃdraṃ nabho yathā
vinā svapitarau bālā na sukhaṃ yānti sarvathā/
tathā vinā vayaṃ tvāṃ hi labhāmaḥ śarma na kvacit
muniruvāca /
śrutvetthaṃ devavacanaṃ jaharṣa ca śatakratuḥ /
uvāca ca prasannātmā tathyaṃ vākyaṃ surānprati
indra uvāca /
mayā kṛtaṃ karma suduṣkaraṃ yad devarṣivākyena vimohitena /
labdhaṃ phalaṃ duḥsahamadya sarvairuddhārito'haṃ duritaprakopāt
namāmi sarvānamaraprabarhām̐nṛṣīṃśca sarvān suguru prabhāvān /
uddhartumātmānamato'khilā māṃ, saṃtrātumarhāḥ śaraṇaṃ prapannam
kathaṃ prayatno racito bhavadbhiḥ, prasādanāyāsya hi gautamasya /
kathaṃ nu mantraṃ paramaṃ madarthe, sa uktavāṃstat kathayantu sarve
devā ūcuḥ /
muniṃ puraskṛtya guruṃ vayaṃ ca, gatā muniṃ taṃ praṇipatya samyak /
prasādito vāgamṛtairvicitraiḥ , sa yācyamāno'pyavadat svamantram
yasyopadeśena sahasranetro, jāto bhavānsarva sukhāya deva /
prayāhi deva tvamarāvatīṃ svāṃ, praśādhi sarvān vibudhāṃśca lokān
indra uvāca /
nāhaṃ prayāsye svapurīṃ prasādaṃ, vinā gaṇeśasya surarṣivaryāḥ /
vrajantu yūyaṃ kṛtasādhukṛtyā, dhāmāni divyāni mudā ramantaḥ
etāvatā'laṃ prakaṭīkṛto'haṃ, lajjāvilīno bahudurgatiśca /
prasādito yanmunirugratejā, bhavat prasādād bahunetratā me २४ (१२३०)
iti śrīgaṇeśapurāṇa upāsanākhaṃḍe trayastriṃśatitamo'dhyāyaḥ
adhyāya ३४ prāraṃbha :-
nārada uvāca /
kadaṃbavṛkṣasya tale nidhāya, nāsāgradṛṣṭiṃ paramāsane saḥ /
mano nirudhyātha jajāpa mantraṃ, ṣaḍakṣaraṃ jambharipurnarendra
sahasravarṣāṇi gatāni tasya, marutpate māruta bhakṣaṇasya/
valmīka gulmāni śarīradeśe, jātāni vai bhūdharavasthirasya
tataḥ prasanno bhagavān gaṇeśo, yaḥ sarvagaḥ sarvavidura tejāḥ /
svatejasā bahvi śaśīnatejāṃ, syācchādayansarva vilocanāni
caturbhujo ratnakirīṭa mālī, cāvaṃgadaḥ kuṃḍalamaṃḍigaṃḍa: /
muktāmayaṃ dāma ca nūpure ca, bibhran mahā kaṭisūtramuccaiḥ
yaḥ puṣkarākṣaḥ pṛthu puṣkaro'pi, bṛhatkaraḥ puṣkaraśālimālaḥ /
āvirbabhūvākhila devamūrtiḥ sindūraśāli purato mathonaḥ
taṃ dṛṣṭvā bhayabhīto'bhūt kimidaṃ kimivāgatam /
kathaṃ ca jīvitaṃ me syādasthiprāṇamayasya ca
vighno'yaṃ kiṃ mahānadya na jāne kena nirmitaḥ /
svedasrāvi śarīraṃ me kampate bodhipatravat
itthaṃ viklavitaṃ tasya bubudhe'khiladṛgvibhuḥ /
vināyako mahendraṃ tamuvāca maṃjulaṃ vacaḥ
vināyaka uvāca /
mā bhayaṃ kuru deveśa māṃ na vetsi kathaṃ sura /
yannirguṇaṃ nirvikāraṃ cidānandaṃ sanātanam
kāraṇātītamavyaktaṃ jagatkāraṇakāraṇam /
yaṃ dhyāyasi sadā devaṃ mantreṇānena niścalaḥ
śrānto'si bahu kālaṃ tvam iti pratyakṣatāṃ gataḥ /
tapasā'nena tuṣṭo'haṃ varaṃ dātumihāgataḥ
brahmāṃḍānāmanantānāmutpatti pralayāvanam /
matta eveti viddhi tvaṃ vṛṇu yadvāṃchase'nagha
nārada uvāca /
śrutvā tasya vaco ramyaṃ bubudhe balabhedanaḥ /
bhagavante mahākāyaṃ devadevaṃ vināyakam
nanāma parayā bhaktyā tata utthāya satvaraḥ /
avīvadacchacīkāntaḥ pratyakṣaṃ brahmarūpiṇam
indra uvāca /
brahmādayo'pi no devā vidustvāṃ sadigīśvarāḥ/
guṇāṃstava mahābāho saṣṭisthityantakāriṇaḥ
padaṃ tu kṛtrimaṃ mahyaṃ śatayajñasamudbhavam /
dattaṃ tatrāpyantarāyā bhavanti bahudhā mama
mayā kathaṃ tu vijñeyo mahimā te gajānana /
yasya te'nugrahaḥ pūrṇo bhaviṣyati maheśvara
sa eva mahimānaṃ te jānīyādvighnakāraṇa /
tasya te guṇarūpāṇi vaktuṃ śaktirbhaviṣyati
nirādhāro'khilādhāro nityajñāno'jaro'maraḥ /
nityānandena saṃpūrṇo māyāvī kṣara eva ca
akṣaraḥ paramātmā ca viśvarūpo'khileśvaraḥ /
ugraistapobhistvāṃ jñātvā nirvṛttā sanakādayaḥ
ṣaḍakṣaraprabhāveṇa dṛṣṭosi parameśvara /
purā'yaṃ brahmaṇādiṣṭo mantro me'nugraheṇa vai
uktavāṃścaiva māṃ brahmā yadā'muṃ vismariṣyasi /
tadaiva bhraśyase sthānāddurdaśāṃ caiva yāsyasi
nato mayā'ti lubdhena durbhāgyaṃvaśagena te/
dharṣitā munipatnī sā tato durgatimāptavān
punaśca dhiṣaṇoktena tena maṃtreṇa dṛṣṭavān /
svarūpaṃ tava deveśa sahasranayano'dhunā
anyamekaṃ varaṃ yāce yatastvaṃ cintitārthadaḥ/
idaṃ kadambanagaraṃ cintāmaṇipuraṃ tviti
anuṣṭhānaphalaṃ prāptaṃ yatte dṛḍhapadāmbujam /
idānīṃ tu varaṃ yāce yaṃ taṃ me dehi vighnapa
tava vismaraṇaṃ deva na bhavenme tathā kuru /
mano me ramatāṃ tava pādāmbuje vibho
adyaprabhṛti loke'smin khyātiṃ yātu gajānana /
cintāmaṇīti tīrthaṃ tu saraśca prathatāmidam
asminsnānena dānena dharmakāmārthamuktayaḥ /
janānāṃ siddhayaḥ santu prasādātte jagadguro
muniruvāca /
ākarṇya vacanaṃ śākraṃ meghagaṃbhāranisvanaḥ/
uvāca ślakṣṇayā vācā vighneśo jagatāṃ patiḥ
vināyaka uvāca /
idaṃ saṃpatsyate sarvaṃ yattvayā prārthitaṃ vibho /
anya eko varaste'stu svapade tvaṃ sthiro bhava
avismṛtaśca satataṃ mama te'stu sureśvara /
yadā ca saṃkaṭaṃ te syāttadā māṃ smara vāsara
āvirbhāvena te kāryaṃ sarvaṃ saṃpādaye'niśam/
idaṃ cintāmaṇipuraṃ khyātaṃ bhuvi bhaviṣyati
kadambapuramityetattīrthaṃ cintāmaṇīti ca /
atra snānena sarveṣāṃ siddhayo'pi kare sthitāḥ
ciṃtitaṃ ca pradāsyāmi ciṃtāmaṇivināyakaḥ/
nārada uvāca /
evaṃ varaṃ tato labdhvā svataḥsiṃdhumānayaddhariḥ
kṛtvābhiṣekaṃ taddvārā pūjayāmāsa taṃ vibhum /
gajānanaṃ mahābhāgaṃ parivārasamanvitam
pūjitaḥ suranāthena tatraivāntardadhe vibhuḥ /
sthāpayāmāsa śakro'pi sphāṭikāṃ mūrtimādarāt
vaināyakīṃ śubhāṃ divyāṃ sarvāvayavasuṃdarām /
kārayāmāsa vipulam prāsādaṃ ratnakāṃcanaiḥ
natvā pradakṣiṇīkṛtya śakraḥ svaṃ padamabhyagāt /
tadetadbhuvi vikhyātaṃ ciṃtāmaṇisaro mahat
adyāpi sā śubhajalā gaṃgā śakrasya śāsanāt /
kṛtvā'bhiṣekaṃ tanmūrtau yāti svaṃ dhāma sarvadā
evaṃ te kṣetra mahimā kathito'dbhutadarśanaḥ /
sarvadoṣaharaḥ śrīmān sarvakāmapradaḥ śubha
tatra gatvā mahīpāla snānaṃ kuru yathāvidhi /
sarvadoṣavinirmukto bhaviṣyasi na saṃśayaḥ
brahmovāca /
tato yayau muniḥ śīghramanupṛcchya ca taṃ nṛpam /
āśīrbhirabhinandyaiva sa rukmāṃgadamādarāt /
(१२७३)
iti śrī gaṇeśapurāṇa upāṃsanākhaṃḍe ciṃtāmaṇitīrthavarṇanaṃ nāma catustriṃśo'dhyāyaḥ /
vyāsa uvāca /
devarṣau tu gate tasminnṛpaḥ kimakarottadā /
rukmāṃgado me kathaya kathāmetāṃ manoramām
brahmovāca /
kṛtvopadeśaṃ sumahāntameva gate munau nārada nāmni putra /
rukmāṃgado harṣayuto dadarśa senāṃ svakīyāṃ caturaṃgiṇītām
tayā'pi dṛṣṭo nṛpatirvirūpo yaḥ svarṇakānto ratibhartṛrūpaḥ /
āsīt puretthaṃ kathameṣa jātaḥ, saṃśayya papraccha nṛpaṃ nimittam / / ३ //
senānya ūcuḥ /
girīnvanāni sarito bhrāntvā ca vayamāgataḥ /
kṣuttṛṭparītā rājendra tvaddarśana samutsukāḥ
pade pade prapaśyantaḥ saṃprāptāste padāmbujam /
imāmavasthāṃ dṛṣṭavā te duḥkhād duḥkhataraṃ gatāḥ
kiṃ nimittamabhūttannaḥ kathayasva nṛpottama /
nṛpa uvāca /
ahamagre samāyātastṛṣitaḥ kṣudhitaśca ha // ६/ /
apaśyaṃ purataḥ śīghraṃ vācaknavi gṛhāśramam /
tatra gatvā mayā dṛṣṭvā tasya patnī śubhānanā / /७/ /
nāmnā mukuṃdeti śubhā yācitā sā jalaṃ mayā /
sā tu duṣṭā svairiṇī ca māmuvācāśubhaṃ vacaḥ
ratiṃ kuru mayā sārdhaṃ no cecchāpaṃ dadāmi te /
nirākṛtā mayā sā tu balācchuddhena cetasā
tad bhartari gate snātuṃ sā māṃ duṣṭā'śapadruṣā /
tatastu vṛkṣamūle'hamupaviṣṭo hi duḥkhitaḥ
prabhāvāt pūrvapuṇyasya dṛṣṭavān nāradaṃ munim /
tena me kathito'riṣṭanāśako vidhiruttamaḥ
cintāmaṇi kṣetragato gaṇeśatīrtha saṃśritaḥ /
mahimā kathitastena tasya tīrthasya vistarāt
tatra snānaṃ samākhyātaṃ muninā divyacakṣuṣā /
ataḥ snātuṃ gamiṣyāmi svadoṣasyāpanuttaye
yāntu sarve mayā sārdhaṃ tatra snātuṃ yadīcchatha /
snātvā dattvā yathāśakti saṃpūjya ca vināyakam
pūtāstayoḥ prabhāveṇa yāsyāmaḥ svapuraṃ tataḥ /
ka uvāca /
iti te niścayaṃ buddhvā jagmū rājapuraḥsarāḥ/
dṛṣṭavā tīrthaṃ gaṇeśākhyaṃ divyadeho babhau nṛpaḥ
taptakāṃcanavarṇābho yathāpūrvaṃ munīśvara /
tato rukmāṃgado mene nāradoktamṛtaṃ vacaḥ
tatra snātvā dadau dānānyanekāni nṛpastadā /
rukmāṃgado brāhmaṇebhyo mudā paramayā yutaḥ // १७/ /
vināyakaṃ pūjayitvā tejorāśiṃ dadarśa saḥ /
vimānamarkapratimaṃ brāhmaṇāḥ sevakāśca te // १ ८/
vināyakagaṇairjuṃṣṭamapsaraḥ kinnarairyutam /
natvā nṛpastān papraccha ke yūyaṃ kuta āgatāḥ // १ ९//
dūtāḥ kasya kimatrāsti kāryaṃ tadbrūta sādaram /
brahmovāca –
śrutvā nṛpativākyāni maṃjulāni vimānagā //१.३५.२ ० //
dūtā vināyakasyocurdhanyosi nṛpasattama /
yena te sarvabhāvena dhyātaściṃtāmaṇiḥ prabhu //२ १ //
tīrthayātrā kṛtā samyagdānaṃ datvā yathāvidhi /
cintāmaṇiḥ pūjitaśca kṛtakṛtyo'si sāṃpratam //२ २//
cintitasya pradānāddhi cintāmaṇirayaṃ smṛtaḥ /
vayaṃ ca kṛtakṛtyāḥ smo darśanāttava suvrata
mahimānaṃ na jānīmastava bhakternṛpottama /
kaḥ yena vacasā buddhyā jīvasyāpyarpaṇena ca
ārādhitāstvayā deva sarvabrahmāṃḍanāyaka/ /
vināyakastasya dūtāstena ca preṣitā nṛpa /
utsukaḥ sa uvācāsmān madbhaktaṃ śīghrayāyinaḥ /
rukmāṃgadaṃ vimānena ānayantu mamāntikam
iti śrutvā vayaṃ yātā ārohasva nabhogamam /
yāhi śīghrataraṃ deva sahāsmābhirvināyakam
brahmovāca /
iti śrutvā vacasteṣāmāha rūkmāṃgado nṛpaḥ /
kvāhaṃ mandamatirdūtā kva cākhaṃḍita vigrahaḥ
aprameye'pratarkyaśca cinmātro vibhuravyayaḥ /
sargasthityapyayānāṃ yaḥ kāraṇaṃ kāraṇātigaḥ
tasyādaro mayi kathaṃ na jāne tīrthajaṃ phalam /
janmāntaragataṃ ki me phalitaṃ puṇyamuttamam
tena vo darśanaṃ jātamagre'ti phaladaṃ śubham /
yūyaṃ dhanyatarā yeṣāṃ pratyakṣo'harniśaṃ vibhuḥ
ityuktvā pūjayāmāsa natvā caraṇapaṃkajam /
prārthayāmāsa sarvāṃstānpitā mama nṛpottama /
brahmaṇyaḥ satyavādī ca bhīmo bhīmaparākramaḥ //३ २//
vinā taṃ kathamāyāmi mātaraṃ cāruhāsinīm /
tayā'pyārādhito devo devadevo vināyakaḥ
janmāvadhi na cānyaṃ sā manute devatāṃtaram /
dūta uvāca /
evaṃ cettarhi tīrthe 'sminkuru snānaṃ tayorapi /
śreyastasmai ca tasya ca pitre mātre pradīyatām
tatastāvapi neṣyāmo vimānavaramāsthitau //३ ६//
brahmovāca /
iti tad vacanaṃ śrutvā kṛtvā pratikṛtiṃ kuśaiḥ /
kuśo'si kuśaputro'si brahmaṇā nirmitaḥ purā / //३ ७//
tvayi snāte tu sa snāto yasyedaṃ granthibaṃdhanam /
evaṃ mantraṃ samuccārya sarveṣāmānupūrvaśaḥ
grāmyāṇāṃ sarvalokānāṃ cakre snānavidhiṃ nṛpa /
cintāmaṇi kṣetragataṃ tīrthe gāṇeśa saṃjñake
tato rukmāṃgado rājā sabalo dūtavākyataḥ /
vimānavaramāruhya kauṃḍinyaṃ puramāyayau
vādyaghoṣairbrahmaghoṣairgandharvāpsarasāṃ ravaiḥ /
nāditaṃ gaganaṃ tena vimānena diśo daśa //४ १ //
mātāpitṛbhyāṃ pradadau śreyo rukmāṃgado nṛpaḥ /
sarveṣāmeva lokānāṃ snānaśreyo vināyake
dattamātre tu kauśeya snānaje śreyasi dhruvam /
vināyakājñayā'nyāni vimānāni samāyayuḥ
pratyekaṃ te samāruḍhā ekekaṃ gaganecaram /
evaṃ rukmāṃgado bhīmastanmātā cāruhāsinī
sarve lokā yayustatra yatra devo vināyakaḥ /
evaṃ tannagaraṃ sarvamābālaśvapacāvadhi
puṇyād gaṇeśatīrthasya snānajāt svargatiṃ gatam /
ka uvāca/
iti te kathitaṃ sarvaṃ yadyat pṛṣṭaṃ tvayā mune
cintāmaṇi kṣetragataṃ māhātmyaṃ tīrthasambhavam /
yaḥ śṛṇoti naro bhaktyā so'pi tad gatimāpnuyāt
iti śrīgaṇeśapurāṇa upāsanā khaṃḍe kādambapuragatavarṇanaṃ nāma paṃcatriṃśattamo'dhyāyaḥ ( १३२०)
Original text: gaṇeśapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0