Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ganesha Purana · Chapter 1.31.35

1.31.35.1

adhyāya ३१ prāraṃbha : -
rūkmāṃgada uvāca /
āgate gautame ko vā vṛttānto'bhūnmahāmune /
vada me sakalaṃ taṃ tu jijñāsā mahatī mama

1.31.35.2

nārada uvāca /
nityakarma samāpyaiva svāśramaṃ gautamo yayau/
ākāryaṃ nijapatnīṃ tāṃ dehi pādodakaṃ mama

1.31.35.3

kimarthaṃ nāgatā'dya tvaṃ saṃmukhaṃ mama pūrvavat /
nānītamāsanaṃ kasmātkathaṃ cāṭu na bhāṣase

1.31.35.4

śrutvetthaṃ vacanaṃ tasya vepamānā lateva sā /
adhomukhī vinirgamya muhurtānmunimāyayau

1.31.35.5

sāṣṭāṃgaṃ patitā bhūmau tatpādau parimastakā /
vihvalā śāpabhītā sā śanairatha jagau munim

1.31.35.6

uṣasi tvaṃ prayāto'si snānaṃ kartuṃ nijaṃ vidhim /
tavarūpadharo duṣṭo devendro māmuvāca ha

1.31.35.7

dṛṣṭā varā'psarobhyo'pi suṃdarī kāminī mayā /
na me mano jape daive vidhau nitye sthiraṃ bhavet /
parāvṛtyāgatastasmādratiṃ me dehi śobhane

1.31.35.8

tvameveti mayā bhāntyā kṛtaṃ vākyaṃ tathaiva tat /
divyagandhānupāghrāya vikalpo me'bhavatpunaḥ

1.31.35.9

durātman ko'si no brūhi nocedbhasma bhaviṣyasi /
iti śāpabhayājjātaḥ prakaṭo balasūdanaḥ

1.31.35.1.31.10

tāvadeva bhavadvākyaṃ śrutaṃ tu munisattama /
lajjayā'nāgatā śīghramaparādhaṃ kṣamasva me

1.31.35.11

svayaṃ nivedane'doṣo doṣo'para nivedane /
mantrāyurgṛharudhraśrī ratayaścauṣadhāni ca

1.31.35.12

mānāpamāna dānāni prakaṭāni na kārayet /
itthaṃ niśamya sa muniḥ kopavyākulitendriyaḥ

1.31.35.13

śaśāpa vanināṃ svīyāṃ duḥśīlāṃ tvaṃ śilā bhava /
nājñāsīrme svarupaṃ taṃ svabhāvaṃ ceṣṭitāni ca

1.31.35.14

pare puṃsi nimagnaṃ te yataśceto'tikāmuke /
yadā dāśarathī rāmo bhramadrājā vane vane

1.31.35.15

tasyāṃghrisparśanādeva svaṃ rūpaṃ pratipatsyase /
nārada uvāca /
tadaiva sā śilā jātā taponidhivacobalāt

1.31.35.16

tasyā śāpaṃ samākarṇya cakampe pākaśāsanaḥ /
prakampanasya saṃyogāddhimavat parvato yathā

1.31.35.17

tarkayāmāsa manasi kathaṃ kāryaṃ mayā'dhunā/
samudramadhye kūpe vā taḍāge kamale'thavā

1.31.35.18

līno bhūtvā tadā sthāsye tadā jñāsyati māṃ muniḥ /
ato biḍālarūpeṇa vicacāra sa vajrabhṛta

1.31.35.19

gautamastamacakṣāṇo gṛhe dvāri tathāśrame /
kva gato dānavaripuryo me bhāryāvidūṣakaḥ

1.31.35.1.31.20

dhyānena bubudhe taṃ tu kṣaṇena munisattmaḥ /
na te bhasma kariṣyāmi devendro'si yataḥ khalaḥ

1.31.35.21

śapāmi tvāṃ śacībhartaḥ sahasrabhagavānbhava /
śrutavānvacanaṃ yāvadroṣeṇa munineritam

1.31.35.22

tāvaddadarśa svaṃ dehaṃ sahasrabhaga cihnitam /
tato duḥkhārṇave magnaḥ śuśoca balavṛtrahā

1.31.35.23

indra uvāca /
ahaṃ śikṣāpito vṛddhairnānā dharmānanekaśaḥ /
vṛddhānāṃ vacanaṃ yanme na vicāritamādarāt

1.31.35.24

sva buddhīrhitakṛtsarvā vināśāya pareritā /
gurorgarīyasī buddhiḥ kṣayadā kāminīmatiḥ

1.31.35.25

kuto nāradavākyena yāto'haṃ tāmaniṃditām /
devarājo bhavannāsyaṃ lokānāṃ darśaye katham

1.31.35.26

divyadeho gataḥ kvādya nijabhāryāṃ vade nu kim /
dhiṅgmāṃ ca dhiksmaraṃ yena prāpito garhitāṃ daśām

1.31.35.27

prāṇibhirbhujyate karma śubhaṃ vā yadi vā'śubham /
tiryag yoniṃ samāsādya kṣapayiṣye'ghamātmanaḥ

1.31.35.28

nalinī kuḍmale tiṣṭhe hīndra gopakarūpadhṛka /

1.31.35.1

(११७०)
iti śrīgaṇeśapurāṇa upāsanākhaṃḍe śakraśāpavarṇanaṃ nāmaikatriṃśatitamo'dhyāyaḥ //३१
adhyāya ३२ prāraṃbha :-
nārada uvāca /
śakre tu nalinīṃ yāte tatpuraṃ tvahamāgataḥ /
bṛhaspatipurogāṃstāṃstatrāpaśyaṃ sthitān surān

1.31.35.2

tebhyo hyakathayaṃ sarvamubhayoḥ śāpakāraṇam /
ahalyāyā mahendrasya saṃyogaṃ ca virūpatām

1.31.35.3

sahasrabhagatāṃ yātaḥ śakro gautamaśāpataḥ /
ahalyādharṣaṇāddevāstatsaṃgātsā śilā'bhavat

1.31.35.4

brahmovāca /
śrutvā te nāradoktaṃ tat sarve devāḥ śucānvitāḥ/
atiduḥkhādrudantaste niśvāsocchavāsa vibhramaiḥ

1.31.35.5

devā ūcuḥ /
yenākāri śataṃ yajñā dānavā yena nirjitāḥ /
trailokyaṃ pālitaṃ yena bhuktamaindraṃ padaṃ śubham

1.31.35.6

pūjitā bahavo devā brāhmaṇā brahmavittamāḥ /
bhuktā nānāvidhā bhogā anyeṣāmatidurlabhāḥ

1.31.35.7

kutra sthāsyatyasau devo bhokṣyate svapsyate katham /
kamadya śaraṇaṃ yāmaḥ svakṛte tatkṛte'pi vā

1.31.35.8

pālayiṣyati kāṃ'smānvai padamaindraṃ śacīṃ tathā /
kathaṃ prasannatāṃ yāyād gautamo munisattamaḥ

1.31.35.9

svīyabhāryā viyuktaḥsaṃstatkṛtāgaḥ smaran rūṣā /
anyopāyaṃ na paśyāmo gautamasya prasādataḥ

1.31.35.1.32.10

tasmānnārada yāsyāmo gautamaṃ sānvituṃ munim /
evaṃ te niryayurdevā nāradena samanvitāḥ

1.31.35.11

gautamaṃ te samāsādya baddhāṃjalipuṭā munim /
tuṣṭavurvividhairvākyai stameva śaraṇaṃ gatāḥ

1.31.35.12

devā ūcuḥ /
tava prabhāvaṃ vaktuṃ no mune śaktirna vidyate /
garimāṇaṃ vadet ko nu merorhimavato'pi ca /
vṛṣṭidhārā rajo bhūmergaṃgāyāḥ sikatā api

1.31.35.13

kamambudherguṇānviṣṇor gaṇayetko nu mūḍhadhīḥ /
prātarevoptabījānāṃ madhyāhne sasyasaṃpadaḥ

1.31.35.14

saṃpāditāstvayā pūrvamavitā ṛṣisattamāḥ/
vālakhilyairyajiṃ kṛtvā para indro vinirmitaḥ

1.31.35.15

brahmādibhiḥ prārthitāste pakṣiṇāṃ tamakalpayan /
payasāṃ nidhirekena prāśitaśculakena yat

1.31.35.16

aparā sṛṣṭirārabdhā gādhiputreṇa dhīmatā /
stambhito bhuja indrasya cyavanena mahātmanā

1.31.35.17

tasmātsarvātmanā puṃsāṃ bhavatāṃ sevanaṃ natiḥ /
darśanaṃ bhāṣaṇaṃ pūjā sparśanaṃ pāpanāśanam

1.31.35.18

upakāreratānāṃ ca dīnānugrahakāriṇām /
indrārthe śaraṇaṃ yātānkṛpāṃ kartuṃ tvamarhasi

1.31.35.19

gautama uvāca /
bhavatāṃ darśanaṃ carmacakṣuṣāṃ naiva jāyate /
mama puṇyena jātaṃ tat kāmasaṃpādanaṃ nṛṇām

1.31.35.1.32.20

janmāśrama tapodānaṃ deha ātmā vratāni ca /
sārthakānī kṣaṇenaiva jātāni bhavatāṃ khalu

1.31.35.21

idānīṃ prārthitaṃ kiṃ vastannirupyaṃ mamāgrataḥ /
śakyaṃ cettat kariṣye'haṃ bhavatsmṛtibalena tat

1.31.35.22

muniruvāca /
iti tadvacanaṃ śrutvā jahṛṣuste divaukasaḥ /
candrodaye yathā harṣaṃ prāpnoti jaladhiḥ sphuṭam

1.31.35.23

yathā vā bālabhāṣābhiḥ pitarau mudamīyatuḥ /
prārthanāṃ cakrire sarve gautamaṃ taṃ mahāmunim

1.31.35.24

devā ūcuḥ /
īśvarasyāparādhena kāmo bhasmatvamāgataḥ /
āgaskārī tvayā śakro na ca prāṇairviyojitaḥ

1.31.35.25

idānīṃ sa yathāsthānaṃ svakīyaṃ prāpnuyānmune /
kṣamitvā tasya cāgāṃsi sarveṣāṃ vacanāddhi naḥ

1.31.35.26

kṛte tasminprasāde tu sarveṣāṃ vāṃchitaṃ bhavet /
nārada uvāca /
śrutvā devasamūhasya vacanāni sa gautamaḥ

1.31.35.27

prahasya pratyuvācedaṃ sarvān devagaṇānprati /
gautama uvāca /
nāmāpi tasya na grāhayaṃ patitasya kṛtāgasaḥ

1.31.35.28

kapaṭasya śaṭhasyāpi duṣṭasyāpyavivekinaḥ /
anutāpavihīnasya niṣkṛtirnaiva vidyate

1.31.35.29

tathāpi bhavatāṃ vākyātkariṣye tatpriyaṃ surāḥ /
bhavanto'pi yadā ruṣṭāstadā śāpaḥ patenyayi

1.31.35.1.32.30

pūto bhavati janturhi bahubhiryo 'nugṛhyate /
ata ekaṃ vade mantraṃ tasmai taṃ pradiśantu ca/

1.31.35.31

sarvakartā sarvahartā sarvapātā kṛpānidhiḥ /
vināyako devadevo brahmaviṣṇuśivātmakaḥ

1.31.35.32

ṣaḍakṣarastasya mantro mahāsiddhi pradāyakaḥ/
upadeśe kṛte tasya divyadeho bhavettu saḥ

1.31.35.33

bhagāni tasya yāvanti tāvannetro bhaviṣyati /
svarājyaṃ prāpsyate śakra iti satyaṃ vadāmi vaḥ

1.31.35.34

abhidhāya surānitthaṃ tūṣṇīmāsītsa gautamaḥ/
taṃ ca te pūjayitvā tu namaścakrurmudānvitāḥ

1.31.35.35

pradakṣiṇīkṛtya punaḥ prāpyānujñāṃ yayuḥ surāḥ /
praśaṃsanto muniṃ tatra yatrāste balavṛtrahā

1.31.35.36

gautamā jñānasaṃpannāt sātviko'nyo na vartate

1.31.35.32

(१२०६ )
iti śrīgaṇeśapurāṇa upāsanākhaṃḍe mantrakathanaṃ nāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ

1.31.35.1

adhyāya ३३ prāraṃbhaḥ –
nārada uvāca / ūcurdevā vṛtrahaṇaṃ bahiryāhi śatakrato/
vayaṃ hi sahitāstatra nāradena surarṣiṇā

1.31.35.2

taṃ gatvā gautamamuniṃ prasādya tvāmihāgatāḥ /
upāyastena kathito varo dattastavāpi ca

1.31.35.3

doṣe jāte svayaṃ santaḥ khyāpayanti janeṣu tam /
tatra pratividhiṃ samyakkurvanti tannirarthakam

1.31.35.4

ācchādane doṣavṛddhiḥ khyāpane tu laye bhavet /
tasmāttvamapi devendra bahirāgatya taṃ vada

1.31.35.5

devarṣiṃ prati taṃ brūhi kurūpāyaṃ munīritam /
vaināyakaṃ mahāmantraṃ gṛhāṇa tvaṃ ṣaḍakṣaram

1.31.35.6

brahmā dadarśa cāṃguṣṭhuṃ vivāhe girijeśayoḥ /
caskanda sa tadā reto lajjito'vāṅmukho gataḥ

1.31.35.7

jñātvā maheśaḥ kṛtavānnirdoṣaṃ tamupāyataḥ /
iti vāṇīṃ sa śrutvaiva devarṣigaṇanirmitām

1.31.35.8

ājagāma bahiḥ śakro nalinīkośato nṛpa/
sarveṣāṃ tatra devānāṃ śrutvā vākyāni sādaram

1.31.35.9

pūyaśoṇitadigdhāṃgo malinaḥ pūtigandhavān /
dṛṣṭvā tathāvidhaṃ devā nemuḥ sarve sureśvarama

1.31.35.1.33.10

ācchādya ghrāṇarandhrāṇi vastrāgrairnṛpasattama /
susnātaṃ punarācāntaṃ tamindraṃ vākpatistadā

1.31.35.11

ṣaḍakṣaraṃ mahāmantraṃ gaṇeśasyopadiṣṭavān /
upadeśe kṛte tena divyadeho'bhavacca saḥ

1.31.35.12

sahasranayanaḥ śrīmānbabhau sūryaṃ ivākaraḥ /
tato vādyaninādaiśca jayaśabrdairdivaukasām

1.31.35.23

gandharvāṇāṃ gānaravairnāditā vidiśo diśaḥ /
mumucuḥ puṣpavarṇāṇi sarve devā mudānvitāḥ

1.31.35.14

āśiṣo'tha daduḥ sarve munayo nāradādayaḥ /
āliliṃgurmudā devāstuṣṭuvuścāpare ca tam

1.31.35.15

ke'pyūcustaṃ sumanasaḥ sanāthā hi vayaṃ tvayā /
vinā tvāṃ naiva śobhāmo vinā caṃdraṃ nabho yathā

1.31.35.16

vinā svapitarau bālā na sukhaṃ yānti sarvathā/
tathā vinā vayaṃ tvāṃ hi labhāmaḥ śarma na kvacit

1.31.35.18

muniruvāca /
śrutvetthaṃ devavacanaṃ jaharṣa ca śatakratuḥ /
uvāca ca prasannātmā tathyaṃ vākyaṃ surānprati

1.31.35.18

indra uvāca /
mayā kṛtaṃ karma suduṣkaraṃ yad devarṣivākyena vimohitena /
labdhaṃ phalaṃ duḥsahamadya sarvairuddhārito'haṃ duritaprakopāt

1.31.35.19

namāmi sarvānamaraprabarhām̐nṛṣīṃśca sarvān suguru prabhāvān /
uddhartumātmānamato'khilā māṃ, saṃtrātumarhāḥ śaraṇaṃ prapannam

1.31.35.1.33.20

kathaṃ prayatno racito bhavadbhiḥ, prasādanāyāsya hi gautamasya /
kathaṃ nu mantraṃ paramaṃ madarthe, sa uktavāṃstat kathayantu sarve

1.31.35.21

devā ūcuḥ /
muniṃ puraskṛtya guruṃ vayaṃ ca, gatā muniṃ taṃ praṇipatya samyak /
prasādito vāgamṛtairvicitraiḥ , sa yācyamāno'pyavadat svamantram

1.31.35.22

yasyopadeśena sahasranetro, jāto bhavānsarva sukhāya deva /
prayāhi deva tvamarāvatīṃ svāṃ, praśādhi sarvān vibudhāṃśca lokān

1.31.35.23

indra uvāca /
nāhaṃ prayāsye svapurīṃ prasādaṃ, vinā gaṇeśasya surarṣivaryāḥ /
vrajantu yūyaṃ kṛtasādhukṛtyā, dhāmāni divyāni mudā ramantaḥ

1.31.35.33

etāvatā'laṃ prakaṭīkṛto'haṃ, lajjāvilīno bahudurgatiśca /
prasādito yanmunirugratejā, bhavat prasādād bahunetratā me २४ (१२३०)
iti śrīgaṇeśapurāṇa upāsanākhaṃḍe trayastriṃśatitamo'dhyāyaḥ

1.31.35.1

adhyāya ३४ prāraṃbha :-
nārada uvāca /
kadaṃbavṛkṣasya tale nidhāya, nāsāgradṛṣṭiṃ paramāsane saḥ /
mano nirudhyātha jajāpa mantraṃ, ṣaḍakṣaraṃ jambharipurnarendra

1.31.35.2

sahasravarṣāṇi gatāni tasya, marutpate māruta bhakṣaṇasya/
valmīka gulmāni śarīradeśe, jātāni vai bhūdharavasthirasya

1.31.35.3

tataḥ prasanno bhagavān gaṇeśo, yaḥ sarvagaḥ sarvavidura tejāḥ /
svatejasā bahvi śaśīnatejāṃ, syācchādayansarva vilocanāni

1.31.35.4

caturbhujo ratnakirīṭa mālī, cāvaṃgadaḥ kuṃḍalamaṃḍigaṃḍa: /
muktāmayaṃ dāma ca nūpure ca, bibhran mahā kaṭisūtramuccaiḥ

1.31.35.5

yaḥ puṣkarākṣaḥ pṛthu puṣkaro'pi, bṛhatkaraḥ puṣkaraśālimālaḥ /
āvirbabhūvākhila devamūrtiḥ sindūraśāli purato mathonaḥ

1.31.35.6

taṃ dṛṣṭvā bhayabhīto'bhūt kimidaṃ kimivāgatam /
kathaṃ ca jīvitaṃ me syādasthiprāṇamayasya ca

1.31.35.7

vighno'yaṃ kiṃ mahānadya na jāne kena nirmitaḥ /
svedasrāvi śarīraṃ me kampate bodhipatravat

1.31.35.8

itthaṃ viklavitaṃ tasya bubudhe'khiladṛgvibhuḥ /
vināyako mahendraṃ tamuvāca maṃjulaṃ vacaḥ

1.31.35.9

vināyaka uvāca /
mā bhayaṃ kuru deveśa māṃ na vetsi kathaṃ sura /
yannirguṇaṃ nirvikāraṃ cidānandaṃ sanātanam

1.31.35.1.34.10

kāraṇātītamavyaktaṃ jagatkāraṇakāraṇam /
yaṃ dhyāyasi sadā devaṃ mantreṇānena niścalaḥ

1.31.35.1

śrānto'si bahu kālaṃ tvam iti pratyakṣatāṃ gataḥ /
tapasā'nena tuṣṭo'haṃ varaṃ dātumihāgataḥ

1.31.35.12

brahmāṃḍānāmanantānāmutpatti pralayāvanam /
matta eveti viddhi tvaṃ vṛṇu yadvāṃchase'nagha

1.31.35.13

nārada uvāca /
śrutvā tasya vaco ramyaṃ bubudhe balabhedanaḥ /
bhagavante mahākāyaṃ devadevaṃ vināyakam

1.31.35.14

nanāma parayā bhaktyā tata utthāya satvaraḥ /
avīvadacchacīkāntaḥ pratyakṣaṃ brahmarūpiṇam

1.31.35.15

indra uvāca /
brahmādayo'pi no devā vidustvāṃ sadigīśvarāḥ/
guṇāṃstava mahābāho saṣṭisthityantakāriṇaḥ

1.31.35.16

padaṃ tu kṛtrimaṃ mahyaṃ śatayajñasamudbhavam /
dattaṃ tatrāpyantarāyā bhavanti bahudhā mama

1.31.35.17

mayā kathaṃ tu vijñeyo mahimā te gajānana /
yasya te'nugrahaḥ pūrṇo bhaviṣyati maheśvara

1.31.35.18

sa eva mahimānaṃ te jānīyādvighnakāraṇa /
tasya te guṇarūpāṇi vaktuṃ śaktirbhaviṣyati

1.31.35.19

nirādhāro'khilādhāro nityajñāno'jaro'maraḥ /
nityānandena saṃpūrṇo māyāvī kṣara eva ca

1.31.35.1.34.20

akṣaraḥ paramātmā ca viśvarūpo'khileśvaraḥ /
ugraistapobhistvāṃ jñātvā nirvṛttā sanakādayaḥ

1.31.35.21

ṣaḍakṣaraprabhāveṇa dṛṣṭosi parameśvara /
purā'yaṃ brahmaṇādiṣṭo mantro me'nugraheṇa vai

1.31.35.22

uktavāṃścaiva māṃ brahmā yadā'muṃ vismariṣyasi /
tadaiva bhraśyase sthānāddurdaśāṃ caiva yāsyasi

1.31.35.23

nato mayā'ti lubdhena durbhāgyaṃvaśagena te/
dharṣitā munipatnī sā tato durgatimāptavān

1.31.35.24

punaśca dhiṣaṇoktena tena maṃtreṇa dṛṣṭavān /
svarūpaṃ tava deveśa sahasranayano'dhunā

1.31.35.25

anyamekaṃ varaṃ yāce yatastvaṃ cintitārthadaḥ/
idaṃ kadambanagaraṃ cintāmaṇipuraṃ tviti

1.31.35.26

anuṣṭhānaphalaṃ prāptaṃ yatte dṛḍhapadāmbujam /
idānīṃ tu varaṃ yāce yaṃ taṃ me dehi vighnapa

1.31.35.27

tava vismaraṇaṃ deva na bhavenme tathā kuru /
mano me ramatāṃ tava pādāmbuje vibho

1.31.35.28

adyaprabhṛti loke'smin khyātiṃ yātu gajānana /
cintāmaṇīti tīrthaṃ tu saraśca prathatāmidam

1.31.35.29

asminsnānena dānena dharmakāmārthamuktayaḥ /
janānāṃ siddhayaḥ santu prasādātte jagadguro

1.31.35.1.34.30

muniruvāca /
ākarṇya vacanaṃ śākraṃ meghagaṃbhāranisvanaḥ/
uvāca ślakṣṇayā vācā vighneśo jagatāṃ patiḥ

1.31.35.31

vināyaka uvāca /
idaṃ saṃpatsyate sarvaṃ yattvayā prārthitaṃ vibho /
anya eko varaste'stu svapade tvaṃ sthiro bhava

1.31.35.32

avismṛtaśca satataṃ mama te'stu sureśvara /
yadā ca saṃkaṭaṃ te syāttadā māṃ smara vāsara

1.31.35.33

āvirbhāvena te kāryaṃ sarvaṃ saṃpādaye'niśam/
idaṃ cintāmaṇipuraṃ khyātaṃ bhuvi bhaviṣyati

1.31.35.34

kadambapuramityetattīrthaṃ cintāmaṇīti ca /
atra snānena sarveṣāṃ siddhayo'pi kare sthitāḥ

1.31.35.35

ciṃtitaṃ ca pradāsyāmi ciṃtāmaṇivināyakaḥ/
nārada uvāca /
evaṃ varaṃ tato labdhvā svataḥsiṃdhumānayaddhariḥ

1.31.35.36

kṛtvābhiṣekaṃ taddvārā pūjayāmāsa taṃ vibhum /
gajānanaṃ mahābhāgaṃ parivārasamanvitam

1.31.35.37

pūjitaḥ suranāthena tatraivāntardadhe vibhuḥ /
sthāpayāmāsa śakro'pi sphāṭikāṃ mūrtimādarāt

1.31.35.38

vaināyakīṃ śubhāṃ divyāṃ sarvāvayavasuṃdarām /
kārayāmāsa vipulam prāsādaṃ ratnakāṃcanaiḥ

1.31.35.39

natvā pradakṣiṇīkṛtya śakraḥ svaṃ padamabhyagāt /
tadetadbhuvi vikhyātaṃ ciṃtāmaṇisaro mahat

1.31.35.1.34.40

adyāpi sā śubhajalā gaṃgā śakrasya śāsanāt /
kṛtvā'bhiṣekaṃ tanmūrtau yāti svaṃ dhāma sarvadā

1.31.35.41

evaṃ te kṣetra mahimā kathito'dbhutadarśanaḥ /
sarvadoṣaharaḥ śrīmān sarvakāmapradaḥ śubha

1.31.35.42

tatra gatvā mahīpāla snānaṃ kuru yathāvidhi /
sarvadoṣavinirmukto bhaviṣyasi na saṃśayaḥ

1.31.35.43

brahmovāca /
tato yayau muniḥ śīghramanupṛcchya ca taṃ nṛpam /
āśīrbhirabhinandyaiva sa rukmāṃgadamādarāt /

1.31.35.1

(१२७३)
iti śrī gaṇeśapurāṇa upāṃsanākhaṃḍe ciṃtāmaṇitīrthavarṇanaṃ nāma catustriṃśo'dhyāyaḥ /
vyāsa uvāca /
devarṣau tu gate tasminnṛpaḥ kimakarottadā /
rukmāṃgado me kathaya kathāmetāṃ manoramām

1.31.35.2

brahmovāca /
kṛtvopadeśaṃ sumahāntameva gate munau nārada nāmni putra /
rukmāṃgado harṣayuto dadarśa senāṃ svakīyāṃ caturaṃgiṇītām

1.31.35.4

tayā'pi dṛṣṭo nṛpatirvirūpo yaḥ svarṇakānto ratibhartṛrūpaḥ /
āsīt puretthaṃ kathameṣa jātaḥ, saṃśayya papraccha nṛpaṃ nimittam / / ३ //
senānya ūcuḥ /
girīnvanāni sarito bhrāntvā ca vayamāgataḥ /
kṣuttṛṭparītā rājendra tvaddarśana samutsukāḥ

1.31.35.5

pade pade prapaśyantaḥ saṃprāptāste padāmbujam /
imāmavasthāṃ dṛṣṭavā te duḥkhād duḥkhataraṃ gatāḥ

1.31.35.8

kiṃ nimittamabhūttannaḥ kathayasva nṛpottama /
nṛpa uvāca /
ahamagre samāyātastṛṣitaḥ kṣudhitaśca ha // ६/ /
apaśyaṃ purataḥ śīghraṃ vācaknavi gṛhāśramam /
tatra gatvā mayā dṛṣṭvā tasya patnī śubhānanā / /७/ /
nāmnā mukuṃdeti śubhā yācitā sā jalaṃ mayā /
sā tu duṣṭā svairiṇī ca māmuvācāśubhaṃ vacaḥ

1.31.35.9

ratiṃ kuru mayā sārdhaṃ no cecchāpaṃ dadāmi te /
nirākṛtā mayā sā tu balācchuddhena cetasā

1.31.35.1.35.10

tad bhartari gate snātuṃ sā māṃ duṣṭā'śapadruṣā /
tatastu vṛkṣamūle'hamupaviṣṭo hi duḥkhitaḥ

1.31.35.11

prabhāvāt pūrvapuṇyasya dṛṣṭavān nāradaṃ munim /
tena me kathito'riṣṭanāśako vidhiruttamaḥ

1.31.35.12

cintāmaṇi kṣetragato gaṇeśatīrtha saṃśritaḥ /
mahimā kathitastena tasya tīrthasya vistarāt

1.31.35.13

tatra snānaṃ samākhyātaṃ muninā divyacakṣuṣā /
ataḥ snātuṃ gamiṣyāmi svadoṣasyāpanuttaye

1.31.35.14

yāntu sarve mayā sārdhaṃ tatra snātuṃ yadīcchatha /
snātvā dattvā yathāśakti saṃpūjya ca vināyakam

1.31.35.15

pūtāstayoḥ prabhāveṇa yāsyāmaḥ svapuraṃ tataḥ /
ka uvāca /
iti te niścayaṃ buddhvā jagmū rājapuraḥsarāḥ/
dṛṣṭavā tīrthaṃ gaṇeśākhyaṃ divyadeho babhau nṛpaḥ

1.31.35.16

taptakāṃcanavarṇābho yathāpūrvaṃ munīśvara /
tato rukmāṃgado mene nāradoktamṛtaṃ vacaḥ

1.31.35.23

tatra snātvā dadau dānānyanekāni nṛpastadā /
rukmāṃgado brāhmaṇebhyo mudā paramayā yutaḥ // १७/ /
vināyakaṃ pūjayitvā tejorāśiṃ dadarśa saḥ /
vimānamarkapratimaṃ brāhmaṇāḥ sevakāśca te // १ ८/
vināyakagaṇairjuṃṣṭamapsaraḥ kinnarairyutam /
natvā nṛpastān papraccha ke yūyaṃ kuta āgatāḥ // १ ९//
dūtāḥ kasya kimatrāsti kāryaṃ tadbrūta sādaram /
brahmovāca –
śrutvā nṛpativākyāni maṃjulāni vimānagā //१.३५.२ ० //
dūtā vināyakasyocurdhanyosi nṛpasattama /
yena te sarvabhāvena dhyātaściṃtāmaṇiḥ prabhu //२ १ //
tīrthayātrā kṛtā samyagdānaṃ datvā yathāvidhi /
cintāmaṇiḥ pūjitaśca kṛtakṛtyo'si sāṃpratam //२ २//
cintitasya pradānāddhi cintāmaṇirayaṃ smṛtaḥ /
vayaṃ ca kṛtakṛtyāḥ smo darśanāttava suvrata

1.31.35.24

mahimānaṃ na jānīmastava bhakternṛpottama /
kaḥ yena vacasā buddhyā jīvasyāpyarpaṇena ca

1.31.35.25

ārādhitāstvayā deva sarvabrahmāṃḍanāyaka/ /
vināyakastasya dūtāstena ca preṣitā nṛpa /

1.31.35.26

utsukaḥ sa uvācāsmān madbhaktaṃ śīghrayāyinaḥ /
rukmāṃgadaṃ vimānena ānayantu mamāntikam

1.31.35.27

iti śrutvā vayaṃ yātā ārohasva nabhogamam /
yāhi śīghrataraṃ deva sahāsmābhirvināyakam

1.31.35.28

brahmovāca /
iti śrutvā vacasteṣāmāha rūkmāṃgado nṛpaḥ /
kvāhaṃ mandamatirdūtā kva cākhaṃḍita vigrahaḥ

1.31.35.29

aprameye'pratarkyaśca cinmātro vibhuravyayaḥ /
sargasthityapyayānāṃ yaḥ kāraṇaṃ kāraṇātigaḥ

1.31.35.1.35.30

tasyādaro mayi kathaṃ na jāne tīrthajaṃ phalam /
janmāntaragataṃ ki me phalitaṃ puṇyamuttamam

1.31.35.31

tena vo darśanaṃ jātamagre'ti phaladaṃ śubham /
yūyaṃ dhanyatarā yeṣāṃ pratyakṣo'harniśaṃ vibhuḥ

1.31.35.33

ityuktvā pūjayāmāsa natvā caraṇapaṃkajam /
prārthayāmāsa sarvāṃstānpitā mama nṛpottama /
brahmaṇyaḥ satyavādī ca bhīmo bhīmaparākramaḥ //३ २//
vinā taṃ kathamāyāmi mātaraṃ cāruhāsinīm /
tayā'pyārādhito devo devadevo vināyakaḥ

1.31.35.35

janmāvadhi na cānyaṃ sā manute devatāṃtaram /
dūta uvāca /
evaṃ cettarhi tīrthe 'sminkuru snānaṃ tayorapi /
śreyastasmai ca tasya ca pitre mātre pradīyatām

1.31.35.3

tatastāvapi neṣyāmo vimānavaramāsthitau //३ ६//
brahmovāca /
iti tad vacanaṃ śrutvā kṛtvā pratikṛtiṃ kuśaiḥ /
kuśo'si kuśaputro'si brahmaṇā nirmitaḥ purā / //३ ७//
tvayi snāte tu sa snāto yasyedaṃ granthibaṃdhanam /
evaṃ mantraṃ samuccārya sarveṣāmānupūrvaśaḥ

1.31.35.39

grāmyāṇāṃ sarvalokānāṃ cakre snānavidhiṃ nṛpa /
cintāmaṇi kṣetragataṃ tīrthe gāṇeśa saṃjñake

1.31.35.1.35.40

tato rukmāṃgado rājā sabalo dūtavākyataḥ /
vimānavaramāruhya kauṃḍinyaṃ puramāyayau

1.31.35.42

vādyaghoṣairbrahmaghoṣairgandharvāpsarasāṃ ravaiḥ /
nāditaṃ gaganaṃ tena vimānena diśo daśa //४ १ //
mātāpitṛbhyāṃ pradadau śreyo rukmāṃgado nṛpaḥ /
sarveṣāmeva lokānāṃ snānaśreyo vināyake

1.31.35.43

dattamātre tu kauśeya snānaje śreyasi dhruvam /
vināyakājñayā'nyāni vimānāni samāyayuḥ

1.31.35.44

pratyekaṃ te samāruḍhā ekekaṃ gaganecaram /
evaṃ rukmāṃgado bhīmastanmātā cāruhāsinī

1.31.35.45

sarve lokā yayustatra yatra devo vināyakaḥ /
evaṃ tannagaraṃ sarvamābālaśvapacāvadhi

1.31.35.46

puṇyād gaṇeśatīrthasya snānajāt svargatiṃ gatam /
ka uvāca/
iti te kathitaṃ sarvaṃ yadyat pṛṣṭaṃ tvayā mune

1.31.35.47

cintāmaṇi kṣetragataṃ māhātmyaṃ tīrthasambhavam /
yaḥ śṛṇoti naro bhaktyā so'pi tad gatimāpnuyāt

iti śrīgaṇeśapurāṇa upāsanā khaṃḍe kādambapuragatavarṇanaṃ nāma paṃcatriṃśattamo'dhyāyaḥ ( १३२०)

Original text: gaṇeśapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc