Ganesha Purana · Chapter 1.2

// atha dvitīyo'dhyāyaḥ //
sūta uvāca //
śrūyatāmṛṣayaḥ sarve somakāntasya duṣkṛtam /
akasmādabhavettasya galatkuṣṭhotiduḥkhadaḥ

dharmaśīlasyarājñothapūrvakarmavipākataḥ /
śubhaṃvāpyaśubhaṃ karma namuñcati naraṃ kvacit

yasyāṃyasyāmavasthāyāṃ kṛtaṃ bhavati karma yat /
tasyāṃtasyāmavasthāyāṃ bhujyate prāṇibhirdhruvam

duḥkhasāgaramagnobhūdaplavojaladhau yathā /
vedanāmalabhadbahvīṃ bhujaṅgeneva daṃśitaḥ

nānākṣatasamākīrṇaḥ sravadraktastatastataḥ /
pūyaśoṇitavān rājā kṛmibhirvihvalīkṛtaḥ //
asthiśeṣobhavadrājā yakṣmaṇe vasamāvṛtaḥ

cintayā vyākulībhūtaḥ sarvendriyarujānvitaḥ /
tatomātyānjagaurājā manaḥ saṃruddhyayatnataḥ

rājovāca //
dhiṅme rājyaṃ ca rūpaṃ ca dhigbalaṃ jīvitaṃ dhanam /
kenedaṃ karmabījena vyasanaṃ samupasthitam

kāntyāsomojito yena somakāntastatobhavam /
yena me sādhavo dīnāḥ saṃta sanyāsinopi ca

pālitāḥ putravajjānapadālokāstathāpare /
yena me nirjitā bāṇaiḥ śatravoghorarūpiṇaḥ

yena me sakalāpṛthvī kṛtāsvavaśavartinī /
samyagārādhitodevaḥ paramātmā sadāśivaḥ

duṣṭasaṅgatihīnena cittanigrahakāriṇā /
yena me vapuṣāpūrvamiṣṭagandhāniṣevitāḥ

tadidānīṃ pūtigandhamatome jīvitaṃ vṛthā /
atohaṃ kānanaṃ yāsye sarveṣāmabhyanujñayā

hemakaṇṭha sutaṃ sarve buddhivikrama saṃyutam /
siñcanturājyahetorme pālayantu parākramaiḥ

idānīṃ na pradarśiṣye mukhaṃ loke kathañcana /
na me rājyairnadārairvā jīvitena śriyāpivā

prayojanaṃ mahāmātyāḥ kariṣye svahitaṃ vane /
sūta uvāca //
ityuktvā nipapātorvyāṃ tarurvātahatoyathā

pūyaśoṇitadharmaughairvyāptosau dvijasattamāḥ /
kolāhalo mahānāsīdamātyānāṃ ca yoṣitām

hāhākāraśca lokānāṃ kṣaṇamāsītsudāruṇaḥ /
vastraproṃchanavātādyairauṣadhaiḥ kṣiprakāribhiḥ

mantri mantra prayogaistaṃ sacetanamakārayan /
svasthe jāte nṛpe tasminnamātyāḥ prābruvannidam

amātyāūcuḥ //
tava prasādādamarendratulyaṃ bhuktaṃ sukhaṃ sarvajaneṣvasiddham /
kathaṃ tvidānīṃ tvadṛtevasāmaḥ kathaṃ jīvema paśughnatulyāḥ

katotu rājyaṃ tava sūnurekaḥ prabhūta kośo balabān ripughnaḥ /
vihāya sarvaṃ sukhamadyarājansahaivayāmastuvanāyagantum

sūta uvāca //
tataḥ sudharmā vacanaṃ jagāda vane nṛpaṃ sevitumekavīrā /
vrajesahānena pradhānavaryā praśiṣṭarājyaṃ sahamesutena

duḥkhasya bhoktānaparosti naiva sukhasya vā pūrvakṛtasya jantoḥ /
yathā yathā karmaphalaṃ prasaktaṃ tadeva bhogyaṃ svayameva tādṛk

mayāpi nānāvidha bhogavatyā sukhena rājyaṃ paribhuktamasya /
strīṇāṃ hi bhattrrā gamanaṃ sahaiva paratraloke munibhiḥ pradiṣṭam

tataḥ putro hemakaṇṭho vinītaḥ śokasaṅkulaḥ /
uvāca tasminsamaye somakāndamidaṃvacaḥ

hemakaṇṭha uvāca //
nanurājyena dāraiśca prāṇairdhanacayairapi /
tvāṃ vinā nṛpaśārdūla kṛtyaṃ naivāsti yatkvacit

vināsnehaṃ yathā dīpo vināprāṇaṃ yathā tanuḥ /
vṛthārājyaṃ tathā rājaṃ stvāṃ vinā dharmapālaka

sūta uvāca //
amātyānāṃ sudharmāyāḥ putrasya vacanāmṛtam /
śrutvā hṛṣṭamanā rājā putraṃ provāca dharmataḥ

rājovāca //
piturvākyaratonityaṃ śraddhayā śrāddhakṛttathā /
piṇḍadoyo gayāyāntu sa putraḥ putra ucyate

dharmaśāstrārthatattvajño nītijñokhiladoṣakṛt /
pitṛṛnuddharateyastu putravānputra ucyate

atonītyāsamāyuktaḥ kururājyaṃ mamājñayā /
amātyayuktaḥ śādhitvaṃ putravaddhākhilāḥ prajāḥ

ahaṃ vanaṃ gamiṣyāmi galatkuṣṭho'tigarhitaḥ /
patnyāsudharmayāsārdhamanujānīhi suvrata

// iti śrīgaṇeśapurāṇe upāsanākhaṇḍe dvitīyo'dhyāyaḥ