Language

ENहिગુ
Scripture Library

Dvāviṃśatyavadānakathā · Verses 18.11-23.4

19_1

bhikṣava evaṃ śikṣitavyaṃ loke anuśāsanīyam //
iti dvāviṃśatyavadānakathāyāṃ dīpakathā aṣṭādaśaḥ paricchedaḥ //
XIX. vihārakathā
atha khalu maitreyo bodhisattvo mahāsattvo bhagavantam etad avocat /
bhagavañ chrotum icchāmi vihāradānasya yat phalam /
kasmai cid āryaśreṣṭhāya gṛhādi sugatāya ca

19_2

bhagavān āha //
śṛṇu maitreya vihāraprāsādikās tathāgatasaṃbuddhavāsāya kārayanti tatphalānuśaṃsā ṃ darśayiṣyāmi //
atha tasmin samaye tathāgatānubhāvena rājagṛhanagarajanakāyāḥ sarve bhagavato darśanakāmā abhūvan // tat tathā bhūtvā sarve māgadhā janakāyā gṛddhakūṭe samāyanti / tasmin parṣadi ye ca devā nāgā a surā yakṣā gandharvā ḥ kinnarā mahoragā ḥ saṃnipatitā abhūvan sā ca parṣadā buddhavaineya-udāracittāḥ sāñjaliṃ buddha ṃ namaskurvanti // adya bhagavatā kīdṛśaṃ prātihāryaṃ darśayiṣyatīti vicintya sthitāḥ // tato bhagavata etad abhavat //
idānīṃ rājñājātaśatruṇā devadattavigrāhitena pitā dhārmiko dharmarājo jīvitād vyaparopitaḥ / svayam eva ca rājyaṃ pratiṣṭhitaḥ / tadā ye 'śraddhās te balavanto jātāḥ śraddhās tu durbalāḥ saṃvṛttā ḥ //
yāvad anyatamo vṛddhāmātyo ' śraddho bhagavataḥ śāsanavidveṣī / sa ajātaśatrur brāhmaṇebhyo yajñam ārabdho yaṣṭum // tatrānekāni brāhmaṇaśatasahasrāṇi saṃnipati tāni / taiḥ kriyākāraḥ kṛtaḥ // na kaiś cic chramaṇagautamaṃ darśanāyopasaṃkramitavyam / yadīha gacchatīti pūjāsatkāra ṃ mā kuruta / piṇḍapātraṃ mā prayacchata //
atha te brāhmaṇā vṛtā vareyuḥ samagrā ḥ saṃmodamānā vīthimadhye vedoktena vidhinā śakram āyācituṃ pravṛttāḥ / ehy ehi devendreti //
athānantare nāsti kiṃ cit buddhānāṃ bhagavatām aviditam adṛṣṭam avijñātam / buddhacakṣuṣā paśyati bhagavan // ime brāhmaṇāḥ pūrvāropitakuśal amūl ā gṛhītamokṣamārgāś caritaiṣiṇo 'bhimukhā nirvāṇe bahirmukhāḥ saṃsārād akalyāṇamitrasaṃsargāt / idānīṃ macchāsane vidveṣanti / yan nv aham eṣāṃ vinayahetor autsukyam āpadye ya yenārthaṃ, yan nv ahaṃ śakraṃ devendra ṃ marudgaṇaparivṛtam āhvānayeyam, yaddarśanād eṣāṃ kuśalamūlavṛddhiḥ syād iti // bata bho śakra devendra marudgaṇasahāya gośīrṣacandanamayaṃ stambham ādāya gaccheti //
sahacittotpādāc chakro devendro marudgaṇaparivṛta āgato yatra viśvakarmā catvāraś ca mahārājā anekadevanāgayakṣakumbhāṇḍaparivṛtā gośīrṣacandanamayastambham ādāya hāhākārakilakilāprakṣ v eḍoccair nādaṃ kurvaṇāḥ / bhagavato 'rthe gośīrṣacandanamayaṃ vihāram abhisaṃskṛtavantaḥ / tatas tasmin vihāre śakreṇa devendreṇa bhagavān saśrāvakasaṃgho divyenāhāreṇa śayanāsanena divyagandhamālyavilepanapuṣpadhūpaiḥ satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjitaḥ // atha eṣa śabdo rājagṛhe nagare samantato visṛtaḥ // gṛddhakūṭe śakro devendro marudgaṇena saha bhagavato vihāram abhisaṃskṛtya sarvadevagaṇair mānitaḥ pūjita iti // yaṃ śrutvānekāni prāṇisahasrāṇi saṃnipatitāni // tato bhagavān āvarjitā brāhmaṇā iti viditvā - - sarve kriyā kāra ṃ bhittvā yena gṛddhakūṭaparvate bhagavāṃs tenopasaṃkrāntā upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya, ekānte niṣaṇṇāḥ // atha te brāhmaṇā bhagavatas tāṃ divyāṃ vibhūtiṃ dṛṣṭvā paraṃ vismayam āpannā imāṃ cintām āpede // nūnaṃ buddho bhagavāṃl loke 'gryo yan nu nāma sendrair devaiḥ pūjyata ity āvarjitamanā punar bhagavataḥ purato niṣaṇṇā abhūvan //
tato bhagavan tādṛśī ṃ caturāryasatyasaṃprativedhikī ṃ dharmadeśanāṃ kṛtavān / yāṃ śrutvā ṣaṣṭyā ca brāhmaṇasahasrāṇi viṃśatiśikharasamudgata ṃ satkāyadṛṣṭiśailaṃ jñānavajreṇa bhittvā śrotāpattiphalaṃ sākṣātkṛtam / anekaiś ca prāṇiśatasahasrair bhagavati śraddhā prati labdhā // tato bhikṣavo ye ca manuṣyā devagaṇās tasmin vihāre 'tyarthaṃ prasādam utpāditās te taṃ vihāraṃ tyaktvānyatrābhigamanamano notsahante //
tato bhagavāṃs taṃ prāsādam {antardhāpitaṃ} antardhāpya anityatāpratisaṃyuktāṃ tādṛśī ṃ dharmadeśanāṃ kṛtavān // saṃsāra evam anityatā tasmāt saṃsāra ḥ śūnyaṃ pañcaskandham eva śūnyaṃ sarvam anityatā // yāṃ śrutvānekair brāhmaṇair bhagavantaṃm āryasatyadarśanaṃ kṛtam // anekaiś ca prāṇiśatasahasrair manuṣyaiḥ śrotāpattiphalāny anuprāptāni / kaiś cit sakṛdāgāmiphalāni / kaiś cid anāgāmiphalāni / kaiś cit pravrajya sarvakleśaprahāṇād arhattvaṃ sākṣātkṛtaṃ / kaiś cic chrāvakabodhau cittam utpāditam / kaiścit pratyekabodhau / kaiś cid anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / sarvā ca sā parṣad buddhanimnā dharmaśravaṇā saṃghaprāgbhārā vyavasthitā //
tatas te bhikṣavo bhagavate divyapūjādarśanād āvarjitamanaso bhagavantaṃ papracchuḥ // kutremāni bhagavatā kuśalamūlāni kṛtānīti // bhagavan āha //
tathāgatenaiva bhikṣavaḥ pūrvam anyāsu jātiṣu karmāṇi kṛtāny upacitāni labdhasaṃbhārāṇi pariṇatapratyayāny oghavatpratyupasthitāny avaśyabhāvīni yena tathāgatasyaiva ṃ vidhā pūjā // icchatha bhikṣavaḥ śrotum // evaṃ bhadanteti tena hi bhikṣavaḥ śṛṇuta sādhu ca suṣṭhu ca manasikuruta bhāṣiṣye 'ham //
bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvani surendradamano nāma samyaksaṃbuddho loka udapādi vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavid anuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān / sa janapadacārikāṃ carann anyatamarājadhānīm anuprāptaḥ // sā rājadhānī tīrthikāvaṣṭabdhā //
a śrauṣīd anyatamo rājā kṣatriyo mūrdhnābhiṣiktaḥ surendradamanaḥ samyaksaṃbuddho 'smākaṃ vijitam anuprāpta iti // śrutvā ca punar māhatya rājarddhyā mahatā rājānubhāvena samanvāgato yena surendradamana ḥ samyaksaṃbuddhas tenopasaṃkrānta upasaṃkramya bhagavataḥ surendradamanasya samyaksaṃbuddhasya pādau ( Dak: 199 ) śirasā vanditvaikānte niṣaṇṇa ḥ / ekānte niṣaṇṇa ṃ rājānaṃ kṣatriyaṃ mūrdhnābhiṣiktaṃ surendradamana ḥ samyaksaṃbuddho bodhikarakair dharmaiḥ samādāpayati //
atha sa rājā kṣatriyo mūrdhnābhiṣikta utthāyāsanād ekāṃsam uttarāsaṃgaṃ kṛtvā dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthvyāṃ pratiṣṭhāpya yena surendradamanaḥ samyaksaṃbuddhas tenāñjaliṃ praṇamya surendradamanasamyaksaṃbuddham idam avocat // adhivāsayatu me bhagavaṃs traimāsyavāsāya / a haṃ bhagavantam upasthāsyāmi cīvarapiṇḍapātraśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārair iti //
bhagavān āha // asti te mahārāja vijite kaścid vihāro yatrāgantukā gamikāś ca bhikṣavo vāsaṃ kalpayiṣyantīti // rājovāca // nāsti bhagavan / kiṃ tarhi tiṣṭhatu bhagavan / ahaṃ vihāraṃ kariṣyāmi yatrāgantukā gamikāś ca bhikṣavo
vāsaṃ kalpayiṣyanti // tato rājñā tathāgatasyārthe vihāraḥ kārito 'bhūt /
āviddhaprākāratoraṇo gavākṣaniryūhajālārdhacandravedikāpratimaṇḍita āstaraṇopeto jalādhārasaṃpūrṇas tarugaṇaparivṛto nānāpuṣpaphalopetaḥ / tathā kṛtvā ca bhagavataḥ saśrāvakasaṃghasya niryātito 'dhīṣṭaś ca bhagavān mahāprātihāryaṃ prati //

tato bhagavatā surendradamanasamyaksaṃbuddhena rājño 'dhyeṣaṇaṃ vidarśitaṃ nānāprātihāryaṃ kṛtaṃ buddhāvataṃsavikrīḍitam / yaddarśanād rājā sāmātyanaigamajanapadaḥ sarve ca nāgarāḥ suprasannāḥ śāsane saṃraktaparāḥ saṃvṛttāḥ // kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau tena kālena tena samayena rājā babhūvāhaṃ saḥ / mayāsya surendradamanasya samyaksaṃbuddhasyaivaṃvidhā pūjā kṛtā / tasya me karmaṇo vipākena saṃsāre 'nantasukham anubhūtam / idānīṃ me tathāgatasya sata iyaṃ śāsanaśobhā // tasmāt tarhi bhikṣavaḥ śikṣitavyam //
tathāgataṃ satkariṣyāmaḥ //
mahānuśaṃsā tathāgatasya vihāraprāsādagṛhāṇi dānasya mahāphalānuśaṃsā //
punaḥ śṛṇuta //
sarvarturamyavaraharmyatale narendrāḥ saṃgītigarbhajayagītigirā ramante /
śuddhāntapālavanitābhir aśītatāyāś cāturdiśāryayatisaṃghavihāradānāt

19_3

prajñāvajraprahārapravidalitakalikṣmādharasya prasādāt
saṃghasyoddiśya sarvopakaraṇasubhagaṃ yo vihāraṃ karoti /
prāsāde vaijayante pravaramaṇimayastambhabhittau priyābhiḥ
sārdhaṃ sarvarturamye ciram abhiramate devaloke sa eva

19_4

śrīmadvitānavarapaṅka ja citravastraṃ nīlādisaṃsthagitabhittigṛha ṃ pradhānam / dattvā gaṇāya guṇine pravarāya śākraṃ prāsādaratnam adhigacchati vaijayantam

Original text: Dvāviṃśatyavadānakathā · Edition: Mamiko Okada: Dvāviṃśatyavadānakathā. Ein mittelalterlicher buddhistische Text zur Spendenfrömmigkeit (Indica et Tibetica 24). Bonn : 1993 · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc