Dvāviṃśatyavadānakathā · Chapter 12
evaṃ śikṣitavyaṃ buddheṣu bhāveṣu parītakarmaṇo 'pi mahāphalaṃ labhyate //
iti dvāviṃśatyavadānakathāyāṃ maṇḍalakathā ekādaśamaḥ paricchedaḥ //
XII. bhojanakathā
atha khalu maitreyo bodhisattvo mahāsattvaḥ sattvānāṃ kuśalasaṃjananārthaṃ bhagavantaṃ punar uvāca //
bhagavañ chrotum icchhāmi, annadānasya yat phalam /
tat sarvaṃ brūhi vādīndra kathaṃ sugatabhojanam
evam ukte bhagavān maitreyaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvam evam āha / śṛṇu maitreya ekasminn antare saśrāvakasaṃgho rājagṛhe viharāmi veṇuvane kalandakanivāpe //
tasminn avasare tatra anyataraḥ śreṣṭhī gṛhapatiḥ prativasati sma / āḍhyo mahādhano mahābhogo vistīrṇaparigraho vaiśravaṇadhanasamudito vaiśravaṇadhanapratispardhī tīrth y ābhiprasannaś ca sa āyuṣmatā mahāmaudgalyāyanenāvarjitaḥ / śāsane sāvatārito bhagavaty atyārtham abhiprasannaḥ // sa ca gṛhapatir udāro 'dhimuktas tenāyuṣmān mahāmaudgalyāyana uktaḥ / sahāyā me bhavanta, icchāmi bhagavataḥ pūjāṃ kartum iti / adhivāsayaty āyuṣmān mahāmaudgalyāyanas tasya gṛhapates tūṣṇībhāvena vyavasthitaḥ //
athāyuṣmān mahāmaudgalyāyanas taṃ gṛhapatim ādāya yena bhagavāṃs
tenopasaṃkrānta upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvaikānte niṣaṇṇaḥ /
ekānte niṣaṇṇa āyuṣmān mahāmaudgalyāyano bhagavantam idam avocat // ayaṃ bhadanta gṛhapatir ākāṅkṣati bhagavantaṃ saśrāvakasaṃghaṃ bhojayitum iti / tad asya bhagavān adhivāsayann anukampām upādāyeti / adhivāsayati bhagavā ṃ s tasya gṛhapates tūṣṇībhāvena //
atha sa gṛhapatir bhagavatas tūṣṇībhāvenādhivāsanāṃ viditvā śatarasam āhāra ṃ samupādāya bhagavataḥ purataḥ puṣpadhūpagandhamālyavilepanāni ca // āyuṣmatāpi mahāmaudgalyāyanena śakro devendro ' dhīṣṭha ḥ kriyatām asya gṛhapate r upasaṃhāram iti // tatas tatkṣaṇam eva śakreṇa devendreṇa sarvaṃ veṇuvanaṃ candanavanaṃ nirmitam //
airāvatasupratiṣṭhitasadṛśāni ca nāgasahasrāṇi vālavyajanena vījayanti supriyapañcaśikhatumburuprabhṛtīni cānekāni gandharvasahasrāṇy upacitāni, ye vicitrair vādyaviśeṣair vādyaṃ kurvanti divyasudhābhojanam //
tataḥ sa gṛhapatir divyamānuṣyair upakaraṇair bhagavantam upasthāya sarvāṅgena bhagavataḥ pādayor nipatya praṇidhānaṃ kartum ārabdhaḥ // anena kuśalamūlenāhaṃ cittotpādena deyadharmaparityāgena cāndhe loke 'nāyake 'pariṇāyake buddho bhūyām iti //
atha bhagavāṃs tasya gṛhapater hetuparaṃparāṃ karmaparaṃparāṃ ca jñātvā smitaṃ prāviṣkaroti // tasmin samaye nīlapītalohitāvadātā arciṣo bhagavato mukhadvārān niścaranti / niścaritvā, adha ūrddhabhavāgraparyantam avabhāsya / atha tā arciṣo bhagavantaṃ tripradakṣiṇīkṛtya bhagavata uṣṇīṣe 'ntarhito 'bhūt //
athāyuṣmān ānandaḥ kṛtakarapuṭo bhagavantaṃ papraccha //
nānāvidho raṅgasahasracitro vaktrāntarān niṣkasitaḥ kalāpaḥ /
avabhāsitā yena diśaḥ samantād divākareṇodayatā yathaiva
vigatodbhavā dainyamadaprahīṇā buddhā jagaty uttamahetubhūtāḥ /
nākāraṇaṃ śaṅkhammālagauraṃ smitam upadarśayanti jinā jitārayaḥ
tatkālaṃ svayam adhigamya vīra buddhyā śrotṝṇāṃ śravaṇa jinendra kāṅkṣatānām
/
dhīrābhir munivṛṣa vāgbhir uttamābhir utpanna ṃ vyapana ya
saṃśayaṃ śubhābhiḥ
nākasmāl lavaṇajalādrirājadhairyāḥ saṃbuddhāḥ smitam upadarśayanti nāthāḥ / yasyārthe smitam upadarśayanti dhīrās taṃ śrotuṃ samabhilaṣanti te janaughā iti
bhagavān āha // evam etad ānandaivam etan nāhetv apratyayam ānanda te tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ smitaṃ prāviṣkurvanti / paśyānandānena gṛhapatinā mamaivaṃvidhaṃ satkāraṃ kṛtam / evaṃ bhagavata eṣa ānanda gṛhapatir anena kuśalamūlena cittotpādena deyadharmaparityāgena ca trikalpāsaṃkhyeyasamudānītāṃ bodhiṃ samudānīya karuṇāparibhāvitā ḥ ṣaṭ pāramitāḥ paripūrya divyānnado nāma samyaksaṃbuddho bhaviṣyati / ayam asya deyadharmo yo mamāntike cittaprasādaḥ //
etac ca prakaraṇaṃ rājā bimbisāro māgadhāś ca paricārakāc chrutvā paraṃ vismayam āpannāḥ //
bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ //
paśya bhagavan yāvad anena gṛhapatinā bhagavān saśrāvakasaṃgho divyamānuṣikābhir ṛddhibhir abhyarcita iti //
bhagavān āha // tathāgatenaivaitāni karmāṇi kṛtāny upacitāni ko 'nyaḥ pratyanubhaviṣyati / na hi bhikṣavaḥ karmāṇi kṛtāny upacitāni / śubhāśubhāni pacyante, kadāpi na praṇaśyanti //
bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvani pūrṇo nāma samyaksaṃbuddho loka udapādi vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavid anuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān // atha pūrṇo nāma samyaksaṃbuddho janapadacārikaṃ caran n anyatamarājadhānīm anuprāptaḥ / aśrauṣīd rājā kṣatriyaḥ pūrṇasamyaksaṃbuddho janapadacārikāṃ caran svaviṣayam anuprāpta iti śrutvā ca punar mahatyā rājarddhyā mahatā rājānubhāvena samanvāgato yena pūrṇaḥ samyaksaṃbuddhas tenopasaṃkrānta ( Dak: 128 ) upasaṃkramya pūrṇasamyaksaṃbuddhasya pādau śirasā vanditvaikānte niṣaṇṇaḥ / ekānte niṣaṇṇaṃ rājānaṃ kṣatriyaṃ pūrṇaḥ samyaksaṃbuddho bodhikarair dharmaiḥ samādāpayati //
atha rājā kṣatriyo buddhe bhagavati cittaprasādajātaḥ, pūrṇasamyakṣaṃbuddhaṃ saśrāvakasaṃghaṃ traimāsikaṃ cīvarapiṇḍapātraśayanāsanaglanapratyayabhaiṣajyapariṣkārair upasthāya bhagavataḥ sasaṃghasya vividhānnapānabhojyāni dadāti, bhagavato ratnamayapratimāṃ kārayitvā buddhaharṣaṃ kāritavān / yatrānekaiḥ prāṇiśatasahasrair mahāprasādo labdhaḥ //
taddhetukaṃ tat pratyayaṃ ca te parinirvṛtāḥ //
ki ṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau tena kālena tena samayena rājā babhūvāhaṃ sa ḥ / yan mayā pūrṇasamyaksaṃbuddhasya tādṛśī bhojyāni ca pūjā kṛtā, tena saṃsāre 'nantaṃ sukham anubhūtaṃ tenaiva ca hetunā tathāgatasya ca me śreṣṭhinā śakreṇa ca devalokair īdṛśī pūjā kṛtā / tasmāt tarhi bhikṣava evaṃ śikṣitavyaṃ yac chāstāraṃ satkariṣyāmo gurukariṣyāma iti //
( Dak: 129 ) mahānuśaṃsānnadānabhojanasya // punaś ca śṛṇuta //
kāntāpāṇisarojapattravidhṛtāṃ sadvarṇagandhojjvalāṃ
svādusparśasukhāṃ surāḥ surapure yad devavṛndārakaiḥ /
bhāsvatkāñcanabhājaneṣu nihitām aśnanti divyāṃ sudhāṃ
tad buddhapramukhāryasaṃghaviṣaye nyastānnadānāt phalam
maitryā yaḥ saha kiṃkaraiḥ smararipuṃ nirjitya vajrāsane
kleśārīn api yo durantaviṣayān antaścarān durjanān /
skandhārātim api prasahya sugato mṛtyuṃ ca nītvā vaśaṃ
prāptaḥ sarvarasāgrabhogavaśitāṃ so 'py annadānodayāt
saṃpūrṇasarvāṅgasamanvitaṃ ca śrīmatsukhādyapratibhānayuktam /
āyur balaṃ varṇam udārarūpaṃ prāpnoti vidvān aśanapradānāt
nirjitya śatrūn balavīryayuktān lakṣmīṃ samāsādya ca ye narendrāḥ /
svādūni bhojyāni samāpnuvanti bhojyapradānād dvipadās tad etat
annadānaṃ varaṃ śreṣṭham annadānāt paraṃ na hi /
kṣudduḥkhārtāt paraṃ nāsti tasmād annaṃ garīyasam
annena rahito yaś ca balavīryaṃ na cāsya ca /
kāryakāraṇa utsāhe tasyotsāhaṃ na vidyate
vratadevārcane cānye ratikrīḍā vinaśyati /
kāle bhuktaṃ vihīnasya kathājñānaṃ ca hīyate
yeṣām annavihīnānāṃ sarvadharmaṃ viṣīdati /
tasmāt sarvaṃ prayatnena annadānaṃ tu cīyase
Original text: Dvāviṃśatyavadānakathā · Edition: Mamiko Okada: Dvāviṃśatyavadānakathā. Ein mittelalterlicher buddhistische Text zur Spendenfrömmigkeit (Indica et Tibetica 24). Bonn : 1993 · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0