Divyāvadāna · Chapter 31

425.001. <425>tasmāttarhi bhikṣavo 'nabhisamitānāṃ caturṇāmāryasatyānāmabhisamayāya, adhimātraṃ vīryaṃ tīvracchando vīryaṃ śabdāpayāmi/
425.002. utsāha unnatiraprativāṇiḥ/
425.002. smṛtyā saṃprajanyena apramādato yogaḥ karaṇīyaḥ/
425.003. drutameṣāṃ caturṇāṃ duḥkhasyāryasatyasya duḥkhasamudayasya nirodhasya nirodhagāminyāḥ pratipada āryasatyasya amīṣāṃ caturṇāmāryasatyānāmanabhisamitānāmabhisamayāya adhimātraṃ tīvracchando vīryaṃ vyāyāma utsāha unnatiraprativāṇiḥ smṛtyā saṃprajanyenāpramādato yogaḥ karaṇīyaḥ//
425.007. asmiṃśca khalu punardharmaparyāye bhāṣyamāṇe bhikṣūṇāṃ ṣaṣṭimātrāṇāmanupādāya āsravebhyaścittāani vimuktāni/
425.008. saṃbahulānāṃ śrāvakāṇāṃ brahmaṇāṃ gṛhapatīnāṃ ca virajaskaṃ vigatamalaṃ dharmacakṣurudapādi viśuddham//
425.010. idamavocadbhagavān/
425.010. āttamanasaste bhikṣavo bhagavato bhāṣitamabhyanandan//
425.011. iti śrīdivyāvadāne śārdūlakarṇāvadānam//
********** Avadāna 34 **********
426.001. div34 dānādhikaraṇamahāyānasūtram/
426.001. evaṃ mayā śrutam/
426.002. ekasmin samaye bhagavāñchrāvastyāṃ viahrati jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme mahatā bhikṣusaṃghena sārdham/
426.003. tatra {bhagavān} bhikṣūnāmantrayate sma--saptagtriṃśatā bhikṣava ākāraiḥ paṇḍito dānaṃ dadāti/
426.004. kāle dānaṃ dadāti tathāgatānujñātam/
426.005. kalpitaṃ dānaṃ dadāti trivastupariśuddham/
426.005. satkutya dānaṃ dadāti sarvadoṣavikṣepavigamārtham/
426.006. svahastena dānaṃ dadātyasārātkāyātsārasaṃgrahārtham/
426.006. skandhaṃ dānaṃ dadāti mahātyāgabhogavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.007. varṇasampannaṃ dānaṃ dadāti prāsādikavipākapratisaṃvartanīyam/
426.007. gandhasampannaṃ dānaṃ dadāti gandhavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.008. rasasampannaṃ dānaṃ dadāti rasarasāgravyañjanavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.009. praṇītaṃ dānaṃ dadāti praṇītabhogavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.010. vipulaṃ dānaṃ dadāti vipulabhogavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.010. annadānaṃ dadāti kṣuttarṣavicchedavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.011. pānadānaṃ dadāti sarvatra jātiṣu tṛḍvicchedavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.012. vastradānaṃ dadāti praṇītavastrabhogavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.012. pratiśrayaṃ dānaṃ dadāti harmyakūṭāgāraprāsādabhavanavimānodyānārāmaviśeṣavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.014. śayyādānaṃ dadātyuccakulabhogavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.014. yānaṃ dānaṃ dadāti ṛddhipādavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.015. bhaiṣajyadānaṃ dadāti ajarāmaraṇaviśokasaṃkliṣṭanirodhanivāṇavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.016. dharmadānaṃ dadāti jātismarapratilābhasaṃvartanīyam/
426.016. puṣpadānaṃ dadāti bodhyaṅgapuṣpavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.017. mālyadānaṃ dadāti rāgadveṣamohaviśuddhavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.018. gandhadānaṃ dadāti divyagandhasukhopapattivipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.019. dhūpadānaṃ dadāti saṃkleśadaurgandhaprahāṇavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.019. chatradānaṃ dadāti dharmaiśvaryādhipatyavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.020. ghaṇṭādānaṃ dadāti manojñasvaravipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.021. vādyadānaṃ dadāti brahmasvaranirghoṣavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.021. paṭṭadānaṃ dadāti devamanuṣyābhiṣekapaṭṭabandhavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.022. tathāagatacaityeṣu tathāgatabimbeṣu ca sugandhodakasnānaṃ dānaṃ dadāti dvātriṃśanmahāpuruṣalakṣaṇāśītyanuvyañjanavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.023. sūtradānaṃ dadāti sarvatra jātiṣūtpasyatā grāhyakuleṣūpapadya samantaprāsādikavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.025. pañcasāradānaṃ dadāti sarvatra jātiṣu mahābalavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.025. maitryātmakadānaṃ dadāti vyāpādaprahāṇavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.026. karuṇāśritadānaṃ dadāti mahāsukhavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.027. muditāśritadānaṃ dadāti sarvathā muditānandavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.028. upekṣāśritaṃ dānaṃ dadāti aratiprahāṇavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.028. vicitropacitraṃ dānaṃ dadāti nānābahuvidhavicitropabhogavipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.029. sarvārthaparityāgaṃ dānaṃ dadāti anuttarasamyaksambodhivipākapratilābhasaṃvartanīyam/
426.030. ebhirbhikṣavaḥ saptatriṃśatprakāraiḥ paṇḍito dānaṃ dadāti//
426.031. idamavocadbhagavān/
426.031. āttamanasaste bhikṣavo bhagavato bhāṣitamabhyanandan//
426.032. iti śrīdivyāvadāne dānādhikaraṇamahāyānasūtraṃ samāptam//
********** Avadāna 35 **********
427.001. div35 cūḍāpakṣāvadānam /
427.002. buddho bhagavāñ śrāvastyāṃ viharati sma jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme/
427.002. śrāvastyāmanyatamo brāhmaṇaḥ prativasati/
427.003. tena sadṛśāt kulāt kalatramānītam/
427.003. sa tayā sārdhaṃ krīḍati tamate paricārayati/
427.004. tasyāpatyaṃ jātaṃ jātaṃ kālaṃ karoti/
427.004. athāpareṇa samayena tasya patnī āpannasattvā/
427.005. sa kare kapolaṃ dattvā cintāparo vyavasthitaḥ/
427.005. tasya nātidūre vṛddhayuvatiḥ prativasati/
427.006. tayā dṛṣṭaḥ/
427.006. sā kathayati--kasmāttvaṃ brāhmaṇa kare kapolaṃ datvā cintāparo vyavasthitah? sa kathayati--mamāpatyaṃ jātaṃ jātaṃ kālaṃ karoti/
427.007. mama cedānīṃ patnī āpannasattvā saṃvṛttā/
427.008. yadapyanyadapatyaṃ janayiṣyati, tadapi kālaṃ kariṣyati/
427.008. sa kathayati--yadā tava patvyāḥ prasavakālaḥ syāt, tadā māṃ śabdāpayethā iti/
427.009. athāpareṇa samayena tasya patnyāḥ prasavakāle jātaḥ/
427.010. tena sā vṛddhayuvatiḥ śabdāpitā/
427.010. tayā sā prasavāpitā/
427.010. putro jātaḥ/
427.011. tayā sa dārakaḥ snāpayitvā śuklena veṣṭayitvā navanītenāsyaṃ pūrayitvā dārikāyā haste 'nupradattaḥ/
427.012. sā dārikoktā--imaṃ dārakaṃ caturmahāpathe dhāraya/
427.012. yaṃ kaṃcit paśyasi brāhmaṇaṃ vā, sa vaktavyah--ayaṃ dārakaḥ pādābhivandanaṃ karotīti/
427.013. astaṃ gate āditye yadi jīvati, gṛhītvā āgaccha/
427.014. atha kālaṃ karoti, tatraivāropayitavyaḥ/
427.014. sā tamādāya caturmahāpathe gatvā sthitā/
427.015. ācaritaṃ tīrthyānāṃ kalyamevotthāya tīrthopasparśanāya gacchanti/
427.016. sā dārikā sagauravā sapratīśā pādabhivandanaṃ kṛtvā kathayati--ayaṃ dāraka āryāṇāṃ pādābhivandanaṃ karoti/
427.017. te kathayanti--ciraṃ jīva, dīrghamāyuḥ pālayatu, mātāpitrormanorathaṃ pūrayatu/

427.018. sthavirasthvirā bhikṣavaḥ pūrvāhṇakālasamaye nivāsya pātracīvaramādāya śrāvastyāṃ piṇḍāya praviśanti/
427.019. sā dārikā sagauravā sapratīśā pādābhivandanaṃ kṛtvā kathayati--ayaṃ dāraka āryāṇāṃ pādābhivandanaṃ karotīti/
427.020. sthavirāḥ kathayanti--suciraṃ jīvatu, dīrghamāyuḥ pālayatu, mātāpitromanorathaṃ pūrayatu/
427.021. bhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya śrāvastīṃ piṇḍāya praviśati sma/
427.022. sā dārikā sagauravā sapratīśā pādābhivandanaṃ kṛtvā kathayati--bhagavān, ayaṃ dārako bhagavataḥ pādābhivandanaṃ karotīti/
427.023. bhagavānāha--ciraṃ jīvatu, dīrghamāyuḥ pālayatu, mātāpitromanorathaṃ pūrayatu/
427.024. vikālībhūte paśyati--yāvajjīvati/
427.025. sā taṃ gṛhītvā gṛhamāgatā/
427.025. sā taiḥ pṛṣṭā--jīvati dārakah? sā kathayati--jīvati/
427.026. te kathayanti--kutra dhāritah? asmin mahāpathe/
427.026. te kathayanti--kiṃ bhavatu dārakasya nāma? ayaṃ dārako mahāpathe dhāritaḥ/
427.027. bhavatu dāraksya mahāpanthaka iti nāma/
427.027. mahāpanthako dāraka unnīto vardhito mahān saṃvṛttaḥ/
427.028. sa yadā mahān saṃvṛttastadā lipyāmupanyastaḥ, saṃkhyāyāṃ gaṇanāyāṃ mudrāyāṃ brāhmaṇikāyāmīryāyāṃ śauce samudācāre bhasmagrahe autkare bhoskāre ṛgvede yajurvede sāmavede 'tharvavede yajane yājane 'dhyayane 'dhyāpane dāne pratigrahe/
427.030. ṣaṭkarmanirato brāhmaṇaḥ saṃvṛttaḥ/
427.031. sa pañcaśatagaṇaṃ brāhmaṇakarma oṃ vācayitumārabdhaḥ/
427.031. tasya bhūyaḥ krīḍato ramataḥ paricārayataḥ patnī āpannasattvā saṃvṛttā/
427.032. tasyāḥ prasavakālo jātaḥ/
427.032. tena sā vṛddhayuvatih<428> śabdāpitā/
428.001. tayā prasavitā/
428.001. tasyāḥ putro jātaḥ/
428.001. tayā sa dārakaḥ snāpayitvā śuklena vastreṇa veṣṭayitvā navanītenāsyaṃ pūrayitvā dārikāyā haste dattaḥ/
428.002. sā dārikoktā--imaṃ tvaṃ dārakaṃ caturmahāpathe dhāraya/
428.003. yadi kaṃcitpaśyasi śramaṇaṃ brāhmaṇaṃ vā, sa vaktavyah--ayaṃ dāraka āryasya pādābhivandanaṃ karoti/
428.004. astaṃ gata āditye yadi jīvati, gṛhītvā āgaccha/
428.005. atha kālaṃ karoti, tatraivāropayitvā āgaccha/
428.005. sā dārikā alasajātīyā taṃ dārakamādāya panthalikāyāṃ sthitā/
428.006. ācaritaṃ tīrthyānāṃ kalyamevotthāya tīrthopasparśakā gacchanti/
428.006. sā dārikā sagauravā sapratīśā pādabhivandanaṃ kṛtvā kathayati--ārya, ayaṃ daraka āryāṇāṃ pādābhivandanaṃ karoti/
428.008. te kathayanti--ciraṃ jīvatu, dīrghamāyuḥ pālayatu, mātāpitromanorathaṃ pūrayatu/
428.009. sā taṃ vikālībhūte paśyati--yāvajjīvati/
428.009. sā taṃ gṛhītvā gṛhamāgatā/
428.009. sā taiḥ pṛṣṭā--jīvati dārakah? sā kathayati--jīvatīti/
428.010. te kathayanti--kutra tvayaiṣa dhāritah? sā kathayati--amuṣyāṃ panthalikāyām/
428.011. te kathayanti--kiṃ bhavatu dārakasya nāma? ayaṃ dārakaḥ panthalikāyāṃ dhāritaḥ/
428.012. bhavatu dārakasya nāmadheyaṃ panthaka iti/
428.012. panthako dāraka unnīto vardhito mahān saṃvṛttiḥ/
428.013. sa yadā mahān saṃvṛttastadā lipyamupanyastaḥ/
428.013. tasya sītyukte dhamiti vismarati/
428.014. atha tasyācāryaḥ kathayati--brāhmaṇa, mayā prabhūtadārakāḥ pāṭhayitavyāḥ/
428.015. na śakṣyāmyahaṃ panthakaṃ pāṭhayitum/
428.015. mahāpanthakasyālpamucyate prabhūtaṃ gṛhṇāti, asya tu panthakasya sītyukte dhamiti vismarati/
428.016. brāhmaṇaḥ saṃlakṣayati--sarve brāhmaṇā lipyakṣarakuśalā bhavanti, vedabrāhmaṇa eṣa bhaviṣyati/
428.017. sa tenādhyāpakasya vedaṃ pāṭhayituṃ samarpitaḥ/
428.017. tasya omityukte bhūriti vismarati, bhūrityukta omiti vismarati/
428.018. adhyāpakaḥ kathayati--prabhūtā māṇavakāḥ pāṭhayitavyā mayā/
428.019. na śakyāmyahaṃ panthakaṃ pāṭhayitum/
428.019. asya omityukte bhūriti vismarati, bhūrityukta omiti vismarati/
428.020. brāhmaṇaḥ saṃlakṣayati--na sarve brāhmaṇā vedapāragā bhavanti/
428.021. jātibrāhmaṇa evāyaṃ bhaviṣyatīti/
428.021. sa yatra kvacinnimantritako gacchati, tameva panthakamādāya gacchati/
428.022. atha tena samayena sa brāhmaṇo glānībhūtaḥ/
428.022. sa mūlagaṇḍapatraphalabhaiṣajyairupasthīyamāno hīyata eva/
428.023. sa tena mahāpanthaka uktah--putra, tvaṃ mamātyayādaśocyo 'si/
428.024. api tu tvayā panthakasya yogodvahanaṃ kartavyamiti/
428.024. ityuktvā--
428.025. sarve kṣayāntā nicayāḥ patanāntāḥ samucchrayāḥ/
428.026. samyogā viprayogāntā maraṇāntaṃ ca jīvitam