Language

ENहिગુ
Scripture Library

Divyāvadāna · Chapter 19

19.1

184.030. idamavocadbhagavān/
184.030. āttamanasaste bhikṣavo bhikṣuṇyupāsakopāsikādevanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragādayaḥ sarvāvatī ca parṣadbhagavato bhāṣitamabhyanandan//
184.032. iti śrīdivyāvadāne kanakavarṇāvadānaṃ viṃśatimam/
********** Avadāna 21 **********
185.001. div21 sahasodgatāvadānam/
185.002. buddho bhagavān rājagṛhe viharati veṇuvane kalandakanivāpe/
185.002. ācaritamāyuṣmato mahāmaudgalyāyanasya kālena kālaṃ narakacārikāṃ carituṃ tiryakcārikāṃ carituṃ pretacārikāṃ devacārikāṃ manuṣyacārikāṃ caritum/
185.004. sa yāni tāni nārakāṇāṃ sattvānāmutpāṭānupāṭanacchedanabhedanādīni duḥkhāni, tiraścāmanyonyabhakṣaṇādīni, pretānāṃ kṣuttṛṣādīni, devānāṃ cyavanapatanavikiraṇavidhvaṃsanādīni, manuṣyāṇāṃ paryeṣṭicyasanādīni duḥkhāni, tāni dṛṣṭvā jambudvīpamāgatya catasṛṇāṃ parṣadāmārocayati/
185.007. yasya kasyacit sārdhaṃvihārī antevāsī vā anabhirato brahmacaryaṃ carati, sa tamādāya yenāyuṣmān mahāmaudgalyāyanastenopasaṃkrāmati, āyuṣmān mahāmaudgalyāyana enaṃ samyagavavadiṣyati, anuśāsiṣyatīti/
185.009. tamāyuṣmān mahāmaudgalyāyanaḥ samyagavavadati samyaganuśāsti/
185.010. evamaparamaparaṃ te āyuṣmatā mahāmaudgalyāyanena samyagavavāditāḥ samyaganuśiṣṭā abhiratā brahmacaryaṃ caranti, uttare ca viśeṣamadhigacchanti/
185.011. tena khalu samayenāuṣmān mahāmaudgalyāyanaścatasṛbhiḥ parṣadbhirākīrṇo viharati bhikṣubhirbhikṣuṇībhirupāsakairupāsikābhiśca/
185.013. jānakāḥ pṛcchakā buddhā bhagavantaḥ/
185.013. pṛcchati buddho bhagavānāyuṣmantamānandam/
185.014. sa kathayati--ācaritaṃ bhadanta āyuṣmato mahāmaudgalyāyanasya kālena kālaṃ narakacārikāṃ carituṃ tiryakcarikāṃ pretacārikāṃ devacārikāṃ manuṣyacārikāṃ caritum/
185.015. sa yāni tāni nārakāṇāṃ sattvānāmutpāṭānupāṭanacchedanabhedanādīni duḥkhāni, tiryaścāmanyonyabhakṣaṇādīni, pretānāṃ kṣuttṛṣādīni, devānāṃ cyavanapatanavikiraṇavidhvaṃsanādīni, manuṣyāṇāṃ paryeṣṭivyasanādīni duḥkhāni, tāni dṛṣṭvā jambudvīpamāgatya catasṛṇāṃ parṣadāmārocayati/
185.018. yasya kasyacit sārdhaṃvihārī antevāsī vā anabhirato brahmacaryaṃ carati, sa tamādāya yenāyuṣmān mahāmaudgalyāyanastenopasaṃkrāmati, āyuṣmān mahāmaudgalyāyana eva samyagavavadiṣyati samyaganuśāsiṣyatīti, tamāyuṣmān mahāmaudgalyāyanaḥ samyagavavadati samyaganuśāsti/
185.021. evamaparamaparaṃ te āyuṣmatā mahāmaudgalyāyanena samyagavavāditāḥ samyagavuśiṣṭā abhiratā brahmacaryaṃ caranti, uttare ca viśeṣamadhigacchanti/
185.023. ayaṃ bhadanta heturayaṃ pratyayo yenāyuṣmān mahāmaudgalyāyanaścatasṛbhiḥ parṣadbhirākīrṇo viharati bhikṣubhikṣuṇyupāsakopāsikābhiḥ/
185.024. na sarvatra ānanda maudgalyāyano bhikṣurbhaviṣyati maudgalyāyanasadṛśo vā/
185.025. tasmād dvārakoṣṭhake pañcagaṇḍakaṃ cakraṃ kārayitavyam/
185.026. uktaṃ bhagavatā dvārakoṣṭhake pañcagaṇḍakaṃ cakraṃ kārayitavyamiti/
185.026. bhikṣavo na jānate kīdṛśaṃ kārayitavyamiti/
185.027. bhagavānāha--pañca gatayaḥ kartavyā narakāstiryañcaḥ pretā devā manuṣyāśca/
185.028. tatrādhastāt narakāḥ kartavyāḥ, tiryañcaḥ pretāśca, upariṣṭāt devā manuṣyāśca/
185.029. catvāro dvīpāḥ kartavyāḥ pūrvavideho 'paragodānīya uttarakururjambudvīpaśca/
185.029. madhye rāgadveṣamohāḥ kartavyāḥ, rāgaḥ pārāvatākāreṇa, dveṣo bhujaṅgākāreṇa, mohaḥ sūkarākāreṇa/
185.030. buddhapratimāścaitannirvāṇamaṇḍalamupadarśayantyaḥ kartavyāḥ/
185.031. anupapādukāḥ sattvā ghaṭīyantraprayogeṇa cyavamānā upapadyamānāśca kartavyāḥ/
185.032. sāmantakena dvādaśāṅgaḥ pratītyasamutpādo 'nulomapratilomaḥ kartavyaḥ/
185.033. sarvamanityatayā grastaṃ kartavyam, gāthādvayaṃ ca lekhayitavyam--
186.001. <186>ārabhadhvaṃ niṣkrāmata yujyadhvaṃ buddhaśāsane/
186.002. dhunīta mṛtyunaḥ sainyaṃ naḍāgāramiva kuñjaraḥ

19.2

186.003. yo hyasmin dharmavinaye apramattaścariṣyati/
186.004. prahāya jātisaṃsāraṃ duḥkhasyāntaṃ kariṣyati

19.3

iti/
186.005. uktaṃ bhagavatā dvārakoṣṭhake pañcagaṇḍakaṃ cakraṃ kārayitavyamiti bhikṣubhiḥ kāritam/
186.006. brāhmaṇagṛhapataya āgatya pṛcchanti--ārya, kimidaṃ likhitamiti? te kathayanti--bhadramukhāḥ, vayamapi na jānīma iti/
186.007. bhagavānāha--dvārakoṣṭhake bhikṣuruddeṣṭavyo ya āgatāgatānāṃ brāhmaṇagṛhapatīnāṃ darśayati/
186.008. uktaṃ bhagavatā bhikṣuruddeṣṭavya iti/
186.008. te aviśeṣeṇoddiśanti bālānapi mūḍhānapi avyaktānapi akuśalānapi/
186.009. te ātmanā na jānate, kutaḥ punarāgatānāṃ brāhmaṇagṛhapatīnāṃ darśayiṣyanti? bhagavānāha--pratibalo bhikṣuruddeṣṭavya iti//
186.011. rājagṛhe 'nyatamo gṛhapatiḥ prativasati/
186.011. tena sadṛśāt kulāt kalatramānītam/
186.012. sa tayā sārdhaṃ krīḍati ramate paricārayati/
186.012. tasya krīḍato ramamāṇasya paricārayataḥ putro jātaḥ/
186.013. tasya trīṇi saptakānyekaviṃśatidivasān vistareṇa jātasya jātimahaṃ kṛtvā kulasadṛśaṃ nāmadheyaṃ vyavasthāpitam/
186.014. sa patnīmāmantrayate--bhadre, jāto 'smākam ṛṇaharo dhanaharaḥ/
186.014. tadgacchāmi, paṇyamādāya mahāsamudramavatarāmīti/
186.015. sā kathayati--āryaputra, evaṃ kuruṣveti/
186.015. sa suhṛtsambandhibāndhavānāmantrayitvā antarjanaṃ ca samāśvāsya mahāsamudragamanīyaṃ paṇyamādāya divasatithimuhūrtena mahāsamudramavatīrṇaḥ/
186.017. tatraiva ca nidhanamupayātaḥ/
186.017. tasya patnyā sa dārako jñātibalena hastabalena pālitaḥ poṣitaḥ saṃvardhito lipyāmupanyasto lipyakṣareṣu ca kṛtāvī saṃvṛttaḥ/
186.018. sa vayaskareṇa sārdhaṃ veṇuvanaṃ gato vihāraṃ praviṣṭaḥ paśyati dvārakoṣṭhake pañcagaṇḍakaṃ cakramabhilikhitam/
186.019. sa pṛcchati--ārya, kimidamabhilikhitamiti? bhikṣuḥ kathayati--bhadramukha, etāḥ pañca gatayo narakāstiryañcaḥ pretā devā manuṣyāśca/
186.021. ārya, kimebhiḥ karma kṛtam yenaivaṃvidhāni duḥkhāni praryanubhavantīti? sa kathayati--ete prāṇātipātikā adattādāyikāḥ kāmamithyācārikā mṛṣāvādikāḥ paiśunikāḥ pāruṣikāḥ saṃbhinnapralāpikā abhidhyālavo vyāpannacittā mithyādṛṣṭikāḥ/
186.024. tadebhirete daśākuśalāḥ karmapathā atyarthamāsevitā bhāvitā bahulīkṛtāḥ, yena evaṃvidhāni duḥkhānyutpāṭānupāṭacchedanabhedanādīni pratyanubhavanti/
186.025. ārya, gatametat/
186.026. ebhiranyaiḥ kiṃ karma kṛtam yena evaṃvidhāni duḥkhāni pratyanubhavanti? duḥkhānyanyonyabhakṣaṇādīni pratyanubhavanti/
186.028. ārya, etadapi gatam/
186.028. ebhiranyaiḥ kiṃ karma kṛtam yena evaṃvidhāni duḥkhāni pratyanubhavanti? bhadramukha, ete 'pi matsariṇa āsan kuṭukuñcakā āgṛhītapariṣkārāḥ/
186.030. tattena mātsaryeṇāsevitena bhāvitena bahulīkṛtena evaṃvidhāni duḥkhāni kṣuttṛṣādīni duḥkhāni pratyanubhavanti/
186.031. ārya, etadapi gatam/
186.031. ebhiranyaiḥ kiṃ karma kṛtam yena evaṃvidhāni sukhāni pratyanubhavanti? bhadramukha, ete prāṇātipātāt prativiratā adattādānāt <187>kāmamithyācārānmṛṣāvādāt paiśunyāt pāruṣyāt saṃbhinnapralāpādanabhidhyāpannacittāḥ samyagdṛṣṭayaḥ/
187.002. tadebhirete daśa kuśalāḥ karmapathā atyarthamāsevitā bhāvitā bahulīkṛtāḥ, yena evaṃvidhāni divyastrīlalitavimānodyānasukhāni pratyanubhavanti/
187.003. ārya, etadapi gatam/
187.004. ebhiranyaiḥ kiṃ karma kṛtam yena sukhāni pratyanubhavanti? bhadramukha, ebhirapi daśa kuśalāḥ karmapathāstanutarā mṛdutarāścāsevitā bhāvitā bahulīkṛtāḥ, yena evaṃvidhāni hastyaśvarathānnapānaśayanāsanastrīlalitodyānasukhāni pratyanubhavanti/
187.006. ārya, āsāṃ pañcānāṃ gatīnām yā etāstisro gatayo narakāstiryañcaḥ pretāśca, etā mahyaṃ na rocante/
187.007. ye tu ete devā manuṣyāśca ete rocete/
187.008. tatkathamete daśa kuśalāḥ karmapathāḥ samādāya vartayitavyāh? bhadramukha, svākhyāte dharmavinaye pravrajya saced dṛṣṭa eva dharme ājñāmārāgayiṣyasi, eṣa eva te 'nto duḥkhasya/
187.010. atha sāvaśeṣasamyojanaḥ kālaṃ kariṣyasi, deveṣūpapatsyase/
187.010. uktaṃ hi bhagavatā--pañcānuśaṃsān samanupaśyatā piṇḍatenālameva pravrajyādhimuktena bhavitum/
187.011. katamāni pañca? āveṇikā ime svārthā anuprāpto bhaviṣyāmīti saṃpaśyatā piṇḍatenālameva pravrajyādhimuktena bhavitum/
187.012. yeṣāmahaṃ dāsaḥ preṣyo nirdeśyo bhujiṣyo nayena kāmaṃgamaḥ, teṣāṃ pūjyaśca bhaviṣyāmi praśaṃsyaśceti saṃpaśyatā piṇḍatena alameva pravrajyādhimuktena bhavitum/
187.014. anuttaram yogakṣemaṃ nirvāṇamanuprāpsyāmīti saṃpaśyatā piṇḍatena alameva pravrajyādhimuktena bhavitum/
187.015. anuttaraṃ vā yogakṣemaṃ nirvāṇamanuprāpnuvato 'nāpattikasya sato deeveṣūpapattirbhaviṣyatīti saṃpaśyatā piṇḍatena alameva pravrajyādhimuktena bhavitum/
187.016. anekaparyāyeṇa pravrajyā varṇitā buddhaiśca buddhaśrāvakaiśca/
187.017. ārya, śobhanam/
187.017. kiṃ tatra pravrajyāyāṃ kriyate? bhadramukha, yāvajjīvaṃ brahmacaryaṃ caryate/
187.018. ārya, na śakyametat/
187.018. anyo 'sti upāyah? bhadramukha, asti, upāsako bhava/
187.019. ārya, kiṃ tatra kriyate? bhadraṃkha, yāvajjīvaṃ prāṇātipātāt prativiratiḥ saṃrakṣyā, adattādānāt kāmamithyācārāt surāmaireyamadyapramādasthānāt prativiratiḥ saṃrakṣyā/
187.021. ārya, etadapi na śakyate/
187.021. anyamupāyaṃ kathayeti/
187.021. bhadramukha, buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ bhojaya/
187.022. ārya, kiyadbhiḥ kārṣāpaṇairbuddhapramukho bhikṣusaṃgho bhojyate? bhadramukha, pañcabhiḥ kārṣāpaṇaśataiḥ/
187.023. ārya, śakyametat/
187.023. sa tasya pādabhivandanaṃ kṛtvā prakrāntaḥ/
187.023. yena svaṃ niveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/
187.024. upasaṃkramya mātaramidamavocat--amba, adyāhaṃ veṇuvanaṃ gataḥ/
187.024. tatra mayā dvārakoṣṭhake pañcagaṇḍakaṃ cakramabhilikhitaṃ dṛṣṭam/
187.025. tatra pañca gatayo narakāstiryañcaḥ pretā devā manuṣyāśca/
187.026. tatra nārakā utpāṭanupāṭanacchedabhedanādīni duḥkhāni pratyanubhavanti/
187.027. tiryañcaścānyonyabhakṣaṇādīni/
187.027. pretāḥ kṣuttṛṣādīni/
187.027. devā divyastrīlalitodyānavimānasukhāni pratyanubhavanti/
187.028. manuṣyā hastyaśvarathānnapānaśayanāsanastrīlalitodyānāni pratyanubhavanti/
187.028. āsāṃ mama tisro gatayo nābhipretāḥ, dve abhiprete/
187.029. tatkimicchasi tvaṃ māṃ deveṣūpapadyamānam? putra, sarvasattvānicchāmi deveṣūpapadyamānān prāgeva tvām/
187.030. amba, yadyevam, prayaccha pañca kārṣāpaṇaśatāni/
187.031. buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ bhojayāmi/

187.031. putra, mayā tvaṃ jñātibalena hastabalena cāpyāyitaḥ poṣitaḥ saṃvardhitaḥ/
187.032. kuto me pañcānāṃ kārṣāpaṇaśatānāṃ vibhavah? amba, yadi <188>nāsti, bhṛtikayā karma karomi/
188.001. putra, tvaṃ sukumāraḥ/
188.001. na śakyasi bhṛtikayā karma kartum/
188.002. amba gacchāmi, śakyāmi/
188.002. putra, yadi śakyo 'si, gaccha/
188.002. sa tayā anujñāto bhṛtakavīthīṃ gatvā avasthitaḥ/
188.003. brāhmaṇagṛhapatayo 'nyān bhṛtakapuruṣān gṛhṇanti, taṃ na kaścit pṛcchati/
188.004. sa tatra divasamatināmya vikāle gṛhaṃ gataḥ/
188.004. sa mātrā pṛṣṭah--putra, kṛtaṃ te bhṛtikayā karma? amba, kiṃ karomi? na māṃ kaścit pṛcchati/
188.005. putra, na evaṃvidhā bhṛtakapuruṣā bhavanti/
188.005. putra, sphaṭitaparuṣā rūkṣakeśā malinavastranivasanāḥ/
188.006. yadyavaśyaṃ tvayā bhṛtikayā karma kartavyam, īdṛśaṃ veṣamāsthāya bhṛtakavīthīṃ gatvā tiṣṭha/
188.007. amba, śobhanam/
188.007. evaṃ karomi/
188.007. so 'parasmin divase tādṛśaṃ veṣamāsthāya bhṛtakavīthīṃ gatvā avasthitaḥ/
188.008. yāvadanyatarasya gṛhapatergṛhamuttiṣṭhate/
188.009. sa bhṛtakānāmarthe vīthīṃ gataḥ/
188.009. tena taṃ pratyākhyāya anye bhṛtakapuruṣā gṛhītāḥ/
188.010. sa kathayati--gṛhapate, ahamapi bhṛtikayā karma karomīti/
188.010. gṛhapatiḥ kathayati--putra, tvaṃ sukumāraḥ, na śakṣyasi bhṛtikayā karma kartum/
188.011. tāt, kiṃ tvaṃ pūrvaṃ bhṛtiṃ dadāsi, āhosvit paścāt?/
188.012. tāt, adya tātvat karma karomi/
188.012. yadi toṣayiṣyāmi, dāsyasi bhṛtimiti/
188.013. sa saṃlakṣayati--śobhanameṣa kathayati/
188.013. adya tāvat jijñāsyāmi yadi śakṣyati karma kartum, dāsyāmi/
188.014. na śakṣyati, na dāsyāmīti viditvā kathayati--putra āgaccha, gacchāma iti/
188.015. sa tena gṛhaṃ nītaḥ/
188.015. te 'nyabhṛtakāḥ śāṭhyena karma kurvanti/
188.015. sa tvaritatvaritaṃ karma karoti/
188.016. tāṃśca bhṛtakān samanuśāsti/
188.016. vayaṃ tāvat pūrvakeṇa duścaritena daridragṛheṣūpapannāḥ/
188.017. tadyadi śāṭhyena karma kariṣyāmaḥ, itaścyutānāṃ kā gatibhaviṣyati? te kathayanti--bhāgineya, tvaṃ navadāntaḥ/
188.018. sthānametadvidyate yadasmākaṃ pṛṣṭhato gamiṣyasi/
188.018. āgaccha paśyāmaḥ/
188.019. sa lokākhyāyikāyāṃ kuśalaḥ/
188.019. teṃs teṣāṃ tādṛśī lokākhyānakathā prastutā, yāṃ śrutvā te bhṛtakapuruṣā ākṣiptāḥ/
188.020. tasyātisvareṇa gacchato 'nupadaṃ gacchanti, mā lokākhyāyikāṃ na śroṣyāma iti/
188.021. tasmin divase tairbhṛtakapuruṣaistaddviguṇaṃ karma kṛtam/
188.022. so 'dhiṣṭhāyakapuruṣaṃ pṛcchati--bhoḥ puruṣa, kiṃ tvayā apare bhṛtakā gṛhītāh? ārya, na gṛhītāḥ/
188.023. atha kasmādadya dviguṇaṃ karma kṛtam? tena yathāvṛttamārocitam/
188.024. śrutvā gṛhapatistasya dārakasya dviguṇāṃ bhṛtiṃ dātumārabdhaḥ/
188.025. sa kathayati--tāt, kiṃ dvidaivasikāṃ bhṛtiṃ dadāsīti? sa kathayati--putra, na dvidaivasikāṃ dadāmi, api tu prasanno 'haṃ prasannādhikāraṃ karomīti/
188.026. sa kathayati--tāt, yadi tvaṃ mamābhiprasannaḥ, yāvat tava gṛhe karma kartavyaṃ tāvat tavaiva haste tiṣṭhatu/
188.028. putra evaṃ bhavatu/
188.028. yadā tasya gṛhapatestadgṛhaṃ parisamāptam, tadā asau dārako bhṛtiṃ gaṇayitumārabdho yāvat pañca kārṣāpaṇaśatāni na paripūryante/
188.029. sa roditumārabdhaḥ/
188.029. sa gṛhapatiḥ kathayati--putra, kiṃ rodiṣi? māsi mayā kiṃcit vyaṃsitaḥ/
188.030. tāt, mahātmā tvam, kiṃ māṃ vyaṃsayiṣyasi? api tu ahameva mandabhāgyaḥ/
188.031. mayā pañcānāṃ kārṣāpaṇaśatānāmarthāya bhṛtikayā karma prārabdhaṃ buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ bhojayiṣyāmi, tato deveṣūpapatsyāmīti/
188.032. tāni <189>na paripūrṇāni/
189.001. punarapi mayā anyatra bhṛtikayā karma kartavyamiti/
189.001. sa gṛhapatirbhūyasā mātrayā atiprasannaḥ/
189.002. sa kathayati--putra, yadyevam, ahaṃ pūrayāmi/
189.002. tāt, mā deveṣūpapatsye/
189.002. putra, abhiśraddadhāsi tvaṃ bhagavatah? tāt abhiśraddadhe/
189.003. putra gaccha, bhagavantaṃ pṛccha/
189.003. yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/
189.004. upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ/
189.004. sa gṛhapatiputro bhagavantamidamavocat--bhagavan, mayā pañcānāṃ kārṣāpaṇaśatānāmarthāya bhagavantaṃ saśrāvakasaṃghaṃ bhojayiṣyāmītyamukasya gṛhapaterbhṛtikayā karma kṛtam/
189.006. tāni mama na paripūrṇāni/
189.007. sa gṛhapatiḥ paripūrayati/
189.007. bhagavan kim? āha--vatsa gṛhāṇa, śrāddhaḥ sa gṛhapatiḥ/
189.007. bhagavan, mā deveṣu nopapatsye? vatsa upapatsyase, gṛhāṇa/
189.008. sa parituṣṭo bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavato 'ntikāt prakrānto yena sa gṛhapatistenopasaṃkrāntaḥ/
189.009. upasaṃkramya gṛhapaterantikāt pañca kārṣāpaṇaśatāni gṛhītvā mātuḥ sakāśaṃ gataḥ/
189.010. kathayati--amba, etāni pañca kārṣāpaṇaśatāni/
189.011. bhaktaṃ sajjīkuru/
189.011. buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ bhojayiṣyāmīti/
189.011. sā kathayati--putra, na mama bhāṇḍopaskaro na śayanāsanam/
189.012. sa eva gṛhapatirvistīrṇabhāṇḍopaskaraḥ śrāddhaśca/
189.013. tameva gatvā prārthaya/
189.013. śaknotyasau saṃpādayitumiti/
189.013. sa tasya sakāśaṃ gataḥ śiraḥpraṇāmaṃ kṛtvā kathayati--tvayaiva etāni pañca kārṣāpaṇaśatāni dattāani/
189.014. asmākaṃ gṛhe na bhāṇḍopaskaro nāpi śayanāsanam/
189.015. tadarhasi mamānukampayā bhaktaṃ sajjīkartum/
189.015. ahamāgatya svahastena buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ bhojayiṣyāmīti/
189.016. gṛhapatiḥ saṃlakṣayati--mamedaṃ gṛhamacirotthitaṃ buddhapramukhena bhikṣusaṃghena paribhuktaṃ bhaviṣyati, pratijāgarmi/
189.017. iti viditvā kathayati--putra, śobhanam/
189.018. sthāpayitvā kārṣāpaṇān gaccha, śvo buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghamupanimantraya/
189.018. ahamāhāraṃ sajjīkaromīti/
189.019. sa saṃjātasaumanasyaḥ śiraḥpraṇāmaṃ kṛtvā prakrānto yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/
189.020. upasaṃkramya vṛddhānte sthitvā kathayati--so 'haṃ buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghamupanimantrayāmīti/
189.021. adhivāsayati bhagavāṃstasya gṛhapatiputrasya tūṣṇībhāvena/
189.021. atha sa gṛhapatiputro bhagavatastūṣṇībhāvenādhivāsanāṃ viditvā bhagavato 'ntikāt prakrāntaḥ//
189.023. tenāpi gṛhapatinā tāmeva rātriṃ śuciṃ praṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ samudānīya kālyamevotthāya gṛhaṃ saṃmārjitam/
189.024. sukumārī gomayakārṣī dattā, āsanaprajñaptiḥ kāritā, udakamaṇayaḥ pratiṣṭhāpitāḥ/

189.025. tenāpi gṛhapatiputreṇa gatvā bhagavata ārocitam--samayo bhadanta, sajjaṃ bhaktam yasyedānīṃ bhagavān kālaṃ manyate iti/
189.026. atha bhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya bhikṣugaṇaparivṛto bhikṣusaṃghapuraskṛto yena tasya gṛhapater niveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/
189.027. ṣaḍvargīyāḥ pṛcchanti--kenāayaṃ buddhapramukho bhikṣusaṃgha upanimantrita iti? apare kathayanti--amukena gṛhapatiputreṇeti/
189.029. te parasparaṃ saṃjalpaṃ kurvanti--nandopananda, bhṛtakapuruṣaḥ saḥ/
189.029. kimasau dāsyati? gacchāma kulopakagṛheṣu gatvā purobhaktakāṃ karma iti/
189.030. te kulopakagṛhāṇyupasaṃkrāntāḥ/
189.030. tairuktāh--ārya, purobhaktakāṃ kuruteti/
189.031. te kathayanti--evaṃ kurma iti/
189.031. taiḥ purobhaktakā kṛtā/
189.031. bhagavāṃstasya gṛhapater niveśane purastādbhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/
189.032. ṣaḍvargīyā api purobhaktakāṃ kṛtvā <190>saṃghamadhye niṣaṇṇaḥ/
190.001. atha sa gṛhapatipurtaḥ sukhopaniṣaṇṇaṃ buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ viditvā śucinā praṇītena khādanīyabhijanīyena svahastaṃ saṃtarpayati saṃpravārayati/
190.002. satatapariveṣaṇaṃ kurvāṇaḥ paśyti ṣaḍvargīyān na satkṛtya parimuñjānān/
190.003. dṛṣṭvā ca punarbhagavantaṃ viditvā dhautahastamapanītapātraṃ bhagavataḥ purastāt sthitvā kathayati--bhagavan, kaiścidatrāryakair na satkṛtya paribhuktamāhāram/
190.005. deveṣu nopapatsye iti? bhagavānāha--vatsa, śayanāsanaparibhogena tāvat tvaṃ deveṣūpapadyethāḥ prāgevānnapānaparibhogeneti/
190.006. atha bhagavāṃstaṃ gṛhapatiputraṃ ca dharmyayā kathayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣyotthāyāsanāt prakrāntaḥ//
190.008. atrāntare pañcamātrāṇi vaṇikśatāni mahāsamudrāt saṃsiddhayānapātrāṇni rājagṛhamanuprāptāni/
190.009. rājagṛhe ca parva pratyupasthitamiti na kiṃcit krayeṇāpi labhyate/
190.009. tatraiko vaṇigbhikṣugocarikaḥ/
190.010. sa kathayati--bhavantaḥ, āgamayata kasyādya gṛhe buddhapramukhena bhikṣusaṃghena bhaktam, tatrāvaśyaṃ kiṃcidutsadanadharmakaṃ bhavatīti/
190.011. te śravaṇaparamparayā cānveṣamāṇāstasya gṛhapateḥ sakāśamupasaṃkrāntāḥ/
190.012. kathayanti--gṛhapate, tavādya buddhapramukhena bhikṣusaṃghena bhukte iha parva pratyupasthitamiti na kiṃcit krayeṇāpi labhyate/
190.013. yadi kiṃcidutsadanadharmakamasti, mūlyena dīyatāmiti/
190.014. na mamaitadbhaktam, api tu tasyaitadgṛhapatiputrasya bhaktam/
190.014. enam yācadhvamiti/
190.014. te tasya sakāśamupasaṃkramya kathayanti--gṛhapatiputra, dīyatāmasmākaṃ bhuktaśeṣam yadasti/
190.015. mūlyaṃ prayacchāma iti/
190.016. sa kathayati--nāhaṃ mūlyenānuprayacchāmi/
190.016. api tu evameva prayacchāmīti/
190.016. te tenānnapānena saṃtarpitā gṛhapatergatvā kathayanti--tasya te gṛhapate lābhāḥ sulabdhā yasya te niveśane buddhapramukho bhikṣusaṃgho 'nnapānena saṃtarpitaḥ, imāni ca pañca vaṇikśatānīti/
190.018. sa kathayati--anena gṛhapatiputreṇa lābhāḥ sulabdhāḥ/
190.019. anena buddhapramukho bhikṣusaṃgho 'nnapānena saṃtarpito na mayeti/
190.020. te pṛcchanti--katarasyāyaṃ gṛhapateḥ putrah? amukasya sārthavāhasya/
190.020. sārthavāhaḥ kathayati--bhavantaḥ, mamaiṣa vayasyaputro bhavati/
190.021. tasya pitā mahāsamudramavatīrṇo 'nayena vyasanamāpannaḥ/
190.021. śakyaṃ bahubhirekaḥ samuddhartum, na tveva ekena bahavaḥ/
190.022. tadayaṃ paṭakaṃ prajñapto yena vo yat parityaktam, so 'smin paṭake 'nuprayacchatviti/
190.023. te pūrvamevābhiprasannāḥ sārthavāhena ca protsāhitā iti tairyathāsambhāvyena maṇimuktādīni ratnāni dattāni/
190.024. mahān rāśiḥ saṃpannaḥ/
190.024. sārthavāhaḥ kathayati--putra, gṛhāṇeti/
190.025. sa kathayati--tāt, na mayā mūlyena dattamiti/
190.025. sārthavāhaḥ kathayati--putra, na vayaṃ tava mūlyaṃ prayachāmaḥ/
190.026. yadi ca mūlyaṃ gaṇyate, ekena ratnenedṛśānāṃ bhaktānāmanekāni śatāni saṃvidyante/
190.027. kiṃ tu vayaṃ tavābhiprasannāḥ prasannādhikāraṃ kurmaḥ, gṛhāṇeti/
190.027. sa kathayati--tāt, mayā buddhapramukho bhikṣusaṃgho bhojito deveṣūpapatsye iti/
190.028. tasmādavaśiṣṭam yuṣmabhyaṃ dattam/
190.029. yadi grahīṣyāmi, sthānametadvidyate yaddeveṣu nopapatsye? sārthavāhah--putra, abhiśraddadhāsi tvaṃ bhagavatah? tāt, abhiśraddadhe/
190.030. gaccha, bhagavantaṃ pṛccha/
190.030. sa yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/
190.031. upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ/
190.031. sa gṛhapatiputro bhagavantamidamavocat--bhagavan, mayā buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ bhojayitvā yadannapānamavaśiṣṭam <191>tadviṇijāṃ dattam/
191.001. te mama prasannaḥ prasannādhikāraṃ kurvanti/
191.001. kiṃ kalpate tanmama grahītumāhosvinna kalpata iti? bhagavānāha--yadi prasannāḥ prasannādhikāraṃ kurvanti, gṛhāṇa/
191.002. bhagavan, mā deveṣu notpapatsye? bhagavānāha--vatsa, puṣpametat, phalamanyadbhaviṣyati/
191.003. tena bhagavadvacanābhisampratyayāt parituṣṭena gatvā ratnāni gṛhītāni//
191.005. atrāntare rājagṛhe 'putraḥ śreṣṭhī kālagataḥ/
191.005. tato rājagṛhanivāsinaḥ paurāḥ saṃnipatya saṃjalpaṃ kurvanti--bhavantaḥ, śreṣṭhī kālagataḥ/
191.006. kaṃ śreṣṭhinamabhiṣañcāma iti? tatraike kathayanti--yaḥ puṇyamaheśākhya iti/
191.007. apare kathayanti--kathamasmābhirjñātavyamiti? te kathayanti--nānāvarṇāni bījāni pakkakumbhe prakṣipāmaḥ, ya ekavarṇānyuddhariṣyati, taṃ śreṣṭhinamabhiṣiñcāma iti/
191.009. tair nānāvarṇāni bījāni pakkakumbhe prakṣiptāni/
191.009. ārocitaṃ ca--bhavantaḥ, ya ekavarṇāni bījāni etasmāt kumbhāduddharet, sa śreṣṭhyabhiṣicyate/
191.010. yasya vaḥ śreṣṭhitvamabhipretaṃ ca, uddharatu iti/
191.011. ta uddhartumārabdhāḥ/
191.011. sarvair nānāvarṇānyuddhṛtāni/
191.011. tena tu gṛhapatiputreṇaikavarṇānyuddhṛtāni\
191.012. paurajānapadāḥ kathayanti--bhavantaḥ, ayaṃ puṇyamaheśākhyaḥ/
191.012. sarva enaṃ śreṣṭhinamabhiṣiñcāmaḥ/
191.013. tatraike kathayanti--bhavantaḥ, ayaṃ bhṛtakapuruṣaḥ/
191.013. kathamenaṃ śreṣṭhinamabhiṣiñcāma iti? apare kathayanti--punarapi tāvat jijñāsāmaḥ/
191.014. tena yāvat trirapyekavarṇānyuddhṛtāni/
191.014. te kathayanti--bhavantaḥ, manuṣyakā apyasya sākṣepamanuprayacchanti/
191.015. āgacchata, enamevābhiṣiñcāma iti/
191.016. sa taiḥ śreṣṭhī abhiṣiktaḥ/

191.016. sa gṛhapatiḥ saṃlakṣayati--yadapyanena mama bhṛtikayā karma kṛtam, tathāpyayaṃ puṇyamaheśākhyaḥ sattvaḥ/
191.017. saṃgrahosya kartavya iti/
191.017. tena tasya sarvālaṃkāravibhūṣitā duhitā bhāryārthaṃ dattā/
191.018. tacca gṛham, prabhūtaṃ svāpateyam/
191.018. sahasaivaṃ bhogairabhyudgata iti tasya sahasodgato gṛhapatiḥ sahasodgato gṛhapatiriti saṃjñā saṃvṛttā//
191.020. sa saṃlakṣayati--yā kācidasmākaṃ śrīsaubhāgyasampat, sarvāsau buddhaṃ bhagavantamāgamya/
191.021. yannvahaṃ punarapi buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghamantargṛhe upanimantrya bhojayeyam/
191.021. iti viditvā yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/
191.022. upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ/
191.022. ekāntaniṣaṇṇaṃ sahasodgataṃ gṛhapatiṃ bhagavān dharmyayā kathayā saṃdarśayati samādāpayati samuttejayati saṃpraharṣayati/
191.024. anekaparyāyeṇa dharmyayā kathayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣya tūṣṇīm/
191.025. atha sahasodgato gṛhapatirutthāyāsanādekāṃsamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantamidamavocat--adhivāsayatu bhagavāñ śvo 'ntargṛhe bhaktena sārdhaṃ bhikṣusaṃgheneti/
191.026. adhivāsayati bhagavān sahasodgatasya gṛhapatestūṣṇībhāvena/
191.027. atha sahasodgato gṛhapatirbhagavatastūṣṇībhāvenādhivāsanāṃ viditvā bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavato 'ntikāt prakrāntaḥ/
191.028. atha sahasodgato gṛhapatistāmeva rātriṃ śuciṃ praṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ samudānīya kālyamevotthāya āsanāni prajñapyodakamaṇīn pratiṣṭhāpya bhagavato dūtena kālamārocayati--samayo bhadanta, sajjaṃ bhaktam yasyedānīṃ bhagavān kālaṃ manyata iti/
191.031. atha bhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya bhikṣugaṇaparivṛto yena sahasodgatasya gṛhapater niveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/
191.032. upasaṃkramya purastādbhikṣusaṃghasya<192> prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/
192.001. atha sahasodgato gṛhapatiḥ sukhopaniṣaṇṇaṃ buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ viditvā śucinā praṇītena khādanīyena bhojanīyena svahastaṃ saṃtarpayati saṃpravārayati/
192.002. anekaparyāyeṇa śucinā praṇītena khādanīyena bhojanīyena svahastaṃ saṃtarpya saṃpravārya bhagavantaṃ bhuktavantaṃ viditvā dhautahastamapanītapātraṃ nīcataramāsanaṃ gṛhītvā bhagavataḥ purastāt niṣaṇṇo dharmaśravaṇāya/
192.005. tasya bhagavatā āśayānuśayaṃ dhātuṃ prakṛtiṃ ca jñātvā tādṛśī caturāyasatyasamprativedhikī dharmadeśanā kṛtā, yāṃ śrutvā sahasodgatena gṛhapatinā viṃśatiśikharasamudgataṃ satkāyadṛṣṭiśailaṃ jñānavajreṇa bhittvā srotāpattiphalaṃ sākṣātkṛtam/
192.007. sa dṛṣṭasatyastrirudānamudānayati--idamasmākaṃ bhadanta na mātrā kṛtaṃ na pitrā neṣṭena na svajanabandhuvargeṇa na rājñā na devatābhir na pūrvapretair na śramaṇabrāhmaṇairyadbhagavatā asmākaṃ kṛtam/
192.009. ucchoṣitā rudhirāśrasamudrāḥ, laṅghitā asthiparvatāḥ, pihitānyapāyadvārāṇi, vivṛtāni svargamokṣadvārāṇi, pratiṣṭhāpitāḥ, smo devamanuṣyeṣu/
192.011. abhikrānto 'haṃ bhadanta abhikrāntaḥ/
192.011. eṣo 'haṃ buddhaṃ bhagavantaṃ śaraṇaṃ gacchāmi dharmaṃ ca bhikṣusaṃghaṃ ca/
192.012. upāsakaṃ ca māṃ dhāraya adyāgreṇa yāvajjīvaṃ prāṇopetamabhiprasannamiti/
192.012. atha bhagavān sahasodgataṃ gṛhapatiṃ dharmyayā kathayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣyotthāyāsanāt prakrāntaḥ//
192.015. bhikṣavaḥ saṃśayajātāaḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuh--kiṃ bhadanta sahasodgatena gṛhapatinā karma kṛtam yena bhṛtikayā karma kṛtam, yena sahasā bhogairabhivṛddhaḥ, satyadarśanaṃ ca kṛtamiti? bhagavānāha--sahasodgatenaiva bhikṣavo gṛhapatinā karmāṇi kṛtānyupacitāni labdhasambhārāṇi pariṇatapratyayāni oghavatpratyupasthitānyavaśyabhāvīni/
192.018. sahasodgatena gṛhapatinā karmāṇi kṛtānyupacitāni/
192.019. ko 'nyaḥ pratyanubhaviṣyati? na bhikṣavaḥ karmāṇi kṛtānyupacitāni bāhye pṛthivīdhātau vipaṣyante, nābdhātau, na tejodhātau, na vāyudhātau, api tu upātteṣveva skandhadhātvāyataneṣu karmāṇi kṛtānyupacitāni vipacyante śubhānyaśubhāni ca/
192.023. na praṇaśyanti karmāṇi kalpakoṭiśatairapi/
192.024. sāmagrīṃ prāpya kālaṃ ca phalanti khalu dehinām

Original text: Divyāvadāna · Edition: L. Vaidya, Mithila 1959 (Buddhist Sanskrit Texts ; 20) · Data entry Kensuke Okamoto · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc