દિવ્યાવદાન · અધ્યાય 19

184.030. ઇદમવોચદ્ભગવાન્।
184.030. આત્તમનસસ્તે ભિક્ષવો ભિક્ષુણ્યુપાસકોપાસિકાદેવનાગયક્ષગન્ધર્વાસુરગરુડકિન્નરમહોરગાદયઃ સર્વાવતી ચ પર્ષદ્ભગવતો ભાષિતમભ્યનન્દન્॥
184.032. ઇતિ શ્રીદિવ્યાવદાને કનકવર્ણાવદાનં વિંશતિમમ્।
********** અવદાન 21 **********
185.001. દિવ્21 સહસોદ્ગતાવદાનમ્।
185.002. બુદ્ધો ભગવાન્ રાજગૃહે વિહરતિ વેણુવને કલન્દકનિવાપે।
185.002. આચરિતમાયુષ્મતો મહામૌદ્ગલ્યાયનસ્ય કાલેન કાલં નરકચારિકાં ચરિતું તિર્યક્ચારિકાં ચરિતું પ્રેતચારિકાં દેવચારિકાં મનુષ્યચારિકાં ચરિતુમ્।
185.004. સ યાનિ તાનિ નારકાણાં સત્ત્વાનામુત્પાટાનુપાટનચ્છેદનભેદનાદીનિ દુઃખાનિ, તિરશ્ચામન્યોન્યભક્ષણાદીનિ, પ્રેતાનાં ક્ષુત્તૃષાદીનિ, દેવાનાં ચ્યવનપતનવિકિરણવિધ્વંસનાદીનિ, મનુષ્યાણાં પર્યેષ્ટિચ્યસનાદીનિ દુઃખાનિ, તાનિ દૃષ્ટ્વા જમ્બુદ્વીપમાગત્ય ચતસૃણાં પર્ષદામારોચયતિ।
185.007. યસ્ય કસ્યચિત્ સાર્ધંવિહારી અન્તેવાસી વા અનભિરતો બ્રહ્મચર્યં ચરતિ, સ તમાદાય યેનાયુષ્માન્ મહામૌદ્ગલ્યાયનસ્તેનોપસંક્રામતિ, આયુષ્માન્ મહામૌદ્ગલ્યાયન એનં સમ્યગવવદિષ્યતિ, અનુશાસિષ્યતીતિ।
185.009. તમાયુષ્માન્ મહામૌદ્ગલ્યાયનઃ સમ્યગવવદતિ સમ્યગનુશાસ્તિ।
185.010. એવમપરમપરં તે આયુષ્મતા મહામૌદ્ગલ્યાયનેન સમ્યગવવાદિતાઃ સમ્યગનુશિષ્ટા અભિરતા બ્રહ્મચર્યં ચરન્તિ, ઉત્તરે ચ વિશેષમધિગચ્છન્તિ।
185.011. તેન ખલુ સમયેનાઉષ્માન્ મહામૌદ્ગલ્યાયનશ્ચતસૃભિઃ પર્ષદ્ભિરાકીર્ણો વિહરતિ ભિક્ષુભિર્ભિક્ષુણીભિરુપાસકૈરુપાસિકાભિશ્ચ।
185.013. જાનકાઃ પૃચ્છકા બુદ્ધા ભગવન્તઃ।
185.013. પૃચ્છતિ બુદ્ધો ભગવાનાયુષ્મન્તમાનન્દમ્।
185.014. સ કથયતિ--આચરિતં ભદન્ત આયુષ્મતો મહામૌદ્ગલ્યાયનસ્ય કાલેન કાલં નરકચારિકાં ચરિતું તિર્યક્ચરિકાં પ્રેતચારિકાં દેવચારિકાં મનુષ્યચારિકાં ચરિતુમ્।
185.015. સ યાનિ તાનિ નારકાણાં સત્ત્વાનામુત્પાટાનુપાટનચ્છેદનભેદનાદીનિ દુઃખાનિ, તિર્યશ્ચામન્યોન્યભક્ષણાદીનિ, પ્રેતાનાં ક્ષુત્તૃષાદીનિ, દેવાનાં ચ્યવનપતનવિકિરણવિધ્વંસનાદીનિ, મનુષ્યાણાં પર્યેષ્ટિવ્યસનાદીનિ દુઃખાનિ, તાનિ દૃષ્ટ્વા જમ્બુદ્વીપમાગત્ય ચતસૃણાં પર્ષદામારોચયતિ।
185.018. યસ્ય કસ્યચિત્ સાર્ધંવિહારી અન્તેવાસી વા અનભિરતો બ્રહ્મચર્યં ચરતિ, સ તમાદાય યેનાયુષ્માન્ મહામૌદ્ગલ્યાયનસ્તેનોપસંક્રામતિ, આયુષ્માન્ મહામૌદ્ગલ્યાયન એવ સમ્યગવવદિષ્યતિ સમ્યગનુશાસિષ્યતીતિ, તમાયુષ્માન્ મહામૌદ્ગલ્યાયનઃ સમ્યગવવદતિ સમ્યગનુશાસ્તિ।
185.021. એવમપરમપરં તે આયુષ્મતા મહામૌદ્ગલ્યાયનેન સમ્યગવવાદિતાઃ સમ્યગવુશિષ્ટા અભિરતા બ્રહ્મચર્યં ચરન્તિ, ઉત્તરે ચ વિશેષમધિગચ્છન્તિ।
185.023. અયં ભદન્ત હેતુરયં પ્રત્યયો યેનાયુષ્માન્ મહામૌદ્ગલ્યાયનશ્ચતસૃભિઃ પર્ષદ્ભિરાકીર્ણો વિહરતિ ભિક્ષુભિક્ષુણ્યુપાસકોપાસિકાભિઃ।
185.024. ન સર્વત્ર આનન્દ મૌદ્ગલ્યાયનો ભિક્ષુર્ભવિષ્યતિ મૌદ્ગલ્યાયનસદૃશો વા।
185.025. તસ્માદ્ દ્વારકોષ્ઠકે પઞ્ચગણ્ડકં ચક્રં કારયિતવ્યમ્।
185.026. ઉક્તં ભગવતા દ્વારકોષ્ઠકે પઞ્ચગણ્ડકં ચક્રં કારયિતવ્યમિતિ।
185.026. ભિક્ષવો ન જાનતે કીદૃશં કારયિતવ્યમિતિ।
185.027. ભગવાનાહ--પઞ્ચ ગતયઃ કર્તવ્યા નરકાસ્તિર્યઞ્ચઃ પ્રેતા દેવા મનુષ્યાશ્ચ।
185.028. તત્રાધસ્તાત્ નરકાઃ કર્તવ્યાઃ, તિર્યઞ્ચઃ પ્રેતાશ્ચ, ઉપરિષ્ટાત્ દેવા મનુષ્યાશ્ચ।
185.029. ચત્વારો દ્વીપાઃ કર્તવ્યાઃ પૂર્વવિદેહો ઽપરગોદાનીય ઉત્તરકુરુર્જમ્બુદ્વીપશ્ચ।
185.029. મધ્યે રાગદ્વેષમોહાઃ કર્તવ્યાઃ, રાગઃ પારાવતાકારેણ, દ્વેષો ભુજઙ્ગાકારેણ, મોહઃ સૂકરાકારેણ।
185.030. બુદ્ધપ્રતિમાશ્ચૈતન્નિર્વાણમણ્ડલમુપદર્શયન્ત્યઃ કર્તવ્યાઃ।
185.031. અનુપપાદુકાઃ સત્ત્વા ઘટીયન્ત્રપ્રયોગેણ ચ્યવમાના ઉપપદ્યમાનાશ્ચ કર્તવ્યાઃ।
185.032. સામન્તકેન દ્વાદશાઙ્ગઃ પ્રતીત્યસમુત્પાદો ઽનુલોમપ્રતિલોમઃ કર્તવ્યઃ।
185.033. સર્વમનિત્યતયા ગ્રસ્તં કર્તવ્યમ્, ગાથાદ્વયં ચ લેખયિતવ્યમ્--
186.001. <186>આરભધ્વં નિષ્ક્રામત યુજ્યધ્વં બુદ્ધશાસને।
186.002. ધુનીત મૃત્યુનઃ સૈન્યં નડાગારમિવ કુઞ્જરઃ

186.003. યો હ્યસ્મિન્ ધર્મવિનયે અપ્રમત્તશ્ચરિષ્યતિ।
186.004. પ્રહાય જાતિસંસારં દુઃખસ્યાન્તં કરિષ્યતિ

ઇતિ।
186.005. ઉક્તં ભગવતા દ્વારકોષ્ઠકે પઞ્ચગણ્ડકં ચક્રં કારયિતવ્યમિતિ ભિક્ષુભિઃ કારિતમ્।
186.006. બ્રાહ્મણગૃહપતય આગત્ય પૃચ્છન્તિ--આર્ય, કિમિદં લિખિતમિતિ? તે કથયન્તિ--ભદ્રમુખાઃ, વયમપિ ન જાનીમ ઇતિ।
186.007. ભગવાનાહ--દ્વારકોષ્ઠકે ભિક્ષુરુદ્દેષ્ટવ્યો ય આગતાગતાનાં બ્રાહ્મણગૃહપતીનાં દર્શયતિ।
186.008. ઉક્તં ભગવતા ભિક્ષુરુદ્દેષ્ટવ્ય ઇતિ।
186.008. તે અવિશેષેણોદ્દિશન્તિ બાલાનપિ મૂઢાનપિ અવ્યક્તાનપિ અકુશલાનપિ।
186.009. તે આત્મના ન જાનતે, કુતઃ પુનરાગતાનાં બ્રાહ્મણગૃહપતીનાં દર્શયિષ્યન્તિ? ભગવાનાહ--પ્રતિબલો ભિક્ષુરુદ્દેષ્ટવ્ય ઇતિ॥
186.011. રાજગૃહે ઽન્યતમો ગૃહપતિઃ પ્રતિવસતિ।
186.011. તેન સદૃશાત્ કુલાત્ કલત્રમાનીતમ્।
186.012. સ તયા સાર્ધં ક્રીડતિ રમતે પરિચારયતિ।
186.012. તસ્ય ક્રીડતો રમમાણસ્ય પરિચારયતઃ પુત્રો જાતઃ।
186.013. તસ્ય ત્રીણિ સપ્તકાન્યેકવિંશતિદિવસાન્ વિસ્તરેણ જાતસ્ય જાતિમહં કૃત્વા કુલસદૃશં નામધેયં વ્યવસ્થાપિતમ્।
186.014. સ પત્નીમામન્ત્રયતે--ભદ્રે, જાતો ઽસ્માકમ્ ઋણહરો ધનહરઃ।
186.014. તદ્ગચ્છામિ, પણ્યમાદાય મહાસમુદ્રમવતરામીતિ।
186.015. સા કથયતિ--આર્યપુત્ર, એવં કુરુષ્વેતિ।
186.015. સ સુહૃત્સમ્બન્ધિબાન્ધવાનામન્ત્રયિત્વા અન્તર્જનં ચ સમાશ્વાસ્ય મહાસમુદ્રગમનીયં પણ્યમાદાય દિવસતિથિમુહૂર્તેન મહાસમુદ્રમવતીર્ણઃ।
186.017. તત્રૈવ ચ નિધનમુપયાતઃ।
186.017. તસ્ય પત્ન્યા સ દારકો જ્ઞાતિબલેન હસ્તબલેન પાલિતઃ પોષિતઃ સંવર્ધિતો લિપ્યામુપન્યસ્તો લિપ્યક્ષરેષુ ચ કૃતાવી સંવૃત્તઃ।
186.018. સ વયસ્કરેણ સાર્ધં વેણુવનં ગતો વિહારં પ્રવિષ્ટઃ પશ્યતિ દ્વારકોષ્ઠકે પઞ્ચગણ્ડકં ચક્રમભિલિખિતમ્।
186.019. સ પૃચ્છતિ--આર્ય, કિમિદમભિલિખિતમિતિ? ભિક્ષુઃ કથયતિ--ભદ્રમુખ, એતાઃ પઞ્ચ ગતયો નરકાસ્તિર્યઞ્ચઃ પ્રેતા દેવા મનુષ્યાશ્ચ।
186.021. આર્ય, કિમેભિઃ કર્મ કૃતમ્ યેનૈવંવિધાનિ દુઃખાનિ પ્રર્યનુભવન્તીતિ? સ કથયતિ--એતે પ્રાણાતિપાતિકા અદત્તાદાયિકાઃ કામમિથ્યાચારિકા મૃષાવાદિકાઃ પૈશુનિકાઃ પારુષિકાઃ સંભિન્નપ્રલાપિકા અભિધ્યાલવો વ્યાપન્નચિત્તા મિથ્યાદૃષ્ટિકાઃ।
186.024. તદેભિરેતે દશાકુશલાઃ કર્મપથા અત્યર્થમાસેવિતા ભાવિતા બહુલીકૃતાઃ, યેન એવંવિધાનિ દુઃખાન્યુત્પાટાનુપાટચ્છેદનભેદનાદીનિ પ્રત્યનુભવન્તિ।
186.025. આર્ય, ગતમેતત્।
186.026. એભિરન્યૈઃ કિં કર્મ કૃતમ્ યેન એવંવિધાનિ દુઃખાનિ પ્રત્યનુભવન્તિ? દુઃખાન્યન્યોન્યભક્ષણાદીનિ પ્રત્યનુભવન્તિ।
186.028. આર્ય, એતદપિ ગતમ્।
186.028. એભિરન્યૈઃ કિં કર્મ કૃતમ્ યેન એવંવિધાનિ દુઃખાનિ પ્રત્યનુભવન્તિ? ભદ્રમુખ, એતે ઽપિ મત્સરિણ આસન્ કુટુકુઞ્ચકા આગૃહીતપરિષ્કારાઃ।
186.030. તત્તેન માત્સર્યેણાસેવિતેન ભાવિતેન બહુલીકૃતેન એવંવિધાનિ દુઃખાનિ ક્ષુત્તૃષાદીનિ દુઃખાનિ પ્રત્યનુભવન્તિ।
186.031. આર્ય, એતદપિ ગતમ્।
186.031. એભિરન્યૈઃ કિં કર્મ કૃતમ્ યેન એવંવિધાનિ સુખાનિ પ્રત્યનુભવન્તિ? ભદ્રમુખ, એતે પ્રાણાતિપાતાત્ પ્રતિવિરતા અદત્તાદાનાત્ <187>કામમિથ્યાચારાન્મૃષાવાદાત્ પૈશુન્યાત્ પારુષ્યાત્ સંભિન્નપ્રલાપાદનભિધ્યાપન્નચિત્તાઃ સમ્યગ્દૃષ્ટયઃ।
187.002. તદેભિરેતે દશ કુશલાઃ કર્મપથા અત્યર્થમાસેવિતા ભાવિતા બહુલીકૃતાઃ, યેન એવંવિધાનિ દિવ્યસ્ત્રીલલિતવિમાનોદ્યાનસુખાનિ પ્રત્યનુભવન્તિ।
187.003. આર્ય, એતદપિ ગતમ્।
187.004. એભિરન્યૈઃ કિં કર્મ કૃતમ્ યેન સુખાનિ પ્રત્યનુભવન્તિ? ભદ્રમુખ, એભિરપિ દશ કુશલાઃ કર્મપથાસ્તનુતરા મૃદુતરાશ્ચાસેવિતા ભાવિતા બહુલીકૃતાઃ, યેન એવંવિધાનિ હસ્ત્યશ્વરથાન્નપાનશયનાસનસ્ત્રીલલિતોદ્યાનસુખાનિ પ્રત્યનુભવન્તિ।
187.006. આર્ય, આસાં પઞ્ચાનાં ગતીનામ્ યા એતાસ્તિસ્રો ગતયો નરકાસ્તિર્યઞ્ચઃ પ્રેતાશ્ચ, એતા મહ્યં ન રોચન્તે।
187.007. યે તુ એતે દેવા મનુષ્યાશ્ચ એતે રોચેતે।
187.008. તત્કથમેતે દશ કુશલાઃ કર્મપથાઃ સમાદાય વર્તયિતવ્યાહ્? ભદ્રમુખ, સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે પ્રવ્રજ્ય સચેદ્ દૃષ્ટ એવ ધર્મે આજ્ઞામારાગયિષ્યસિ, એષ એવ તે ઽન્તો દુઃખસ્ય।
187.010. અથ સાવશેષસમ્યોજનઃ કાલં કરિષ્યસિ, દેવેષૂપપત્સ્યસે।
187.010. ઉક્તં હિ ભગવતા--પઞ્ચાનુશંસાન્ સમનુપશ્યતા પિણ્ડતેનાલમેવ પ્રવ્રજ્યાધિમુક્તેન ભવિતુમ્।
187.011. કતમાનિ પઞ્ચ? આવેણિકા ઇમે સ્વાર્થા અનુપ્રાપ્તો ભવિષ્યામીતિ સંપશ્યતા પિણ્ડતેનાલમેવ પ્રવ્રજ્યાધિમુક્તેન ભવિતુમ્।
187.012. યેષામહં દાસઃ પ્રેષ્યો નિર્દેશ્યો ભુજિષ્યો નયેન કામંગમઃ, તેષાં પૂજ્યશ્ચ ભવિષ્યામિ પ્રશંસ્યશ્ચેતિ સંપશ્યતા પિણ્ડતેન અલમેવ પ્રવ્રજ્યાધિમુક્તેન ભવિતુમ્।
187.014. અનુત્તરમ્ યોગક્ષેમં નિર્વાણમનુપ્રાપ્સ્યામીતિ સંપશ્યતા પિણ્ડતેન અલમેવ પ્રવ્રજ્યાધિમુક્તેન ભવિતુમ્।
187.015. અનુત્તરં વા યોગક્ષેમં નિર્વાણમનુપ્રાપ્નુવતો ઽનાપત્તિકસ્ય સતો દેએવેષૂપપત્તિર્ભવિષ્યતીતિ સંપશ્યતા પિણ્ડતેન અલમેવ પ્રવ્રજ્યાધિમુક્તેન ભવિતુમ્।
187.016. અનેકપર્યાયેણ પ્રવ્રજ્યા વર્ણિતા બુદ્ધૈશ્ચ બુદ્ધશ્રાવકૈશ્ચ।
187.017. આર્ય, શોભનમ્।
187.017. કિં તત્ર પ્રવ્રજ્યાયાં ક્રિયતે? ભદ્રમુખ, યાવજ્જીવં બ્રહ્મચર્યં ચર્યતે।
187.018. આર્ય, ન શક્યમેતત્।
187.018. અન્યો ઽસ્તિ ઉપાયહ્? ભદ્રમુખ, અસ્તિ, ઉપાસકો ભવ।
187.019. આર્ય, કિં તત્ર ક્રિયતે? ભદ્રંખ, યાવજ્જીવં પ્રાણાતિપાતાત્ પ્રતિવિરતિઃ સંરક્ષ્યા, અદત્તાદાનાત્ કામમિથ્યાચારાત્ સુરામૈરેયમદ્યપ્રમાદસ્થાનાત્ પ્રતિવિરતિઃ સંરક્ષ્યા।
187.021. આર્ય, એતદપિ ન શક્યતે।
187.021. અન્યમુપાયં કથયેતિ।
187.021. ભદ્રમુખ, બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘં ભોજય।
187.022. આર્ય, કિયદ્ભિઃ કાર્ષાપણૈર્બુદ્ધપ્રમુખો ભિક્ષુસંઘો ભોજ્યતે? ભદ્રમુખ, પઞ્ચભિઃ કાર્ષાપણશતૈઃ।
187.023. આર્ય, શક્યમેતત્।
187.023. સ તસ્ય પાદભિવન્દનં કૃત્વા પ્રક્રાન્તઃ।
187.023. યેન સ્વં નિવેશનં તેનોપસંક્રાન્તઃ।
187.024. ઉપસંક્રમ્ય માતરમિદમવોચત્--અમ્બ, અદ્યાહં વેણુવનં ગતઃ।
187.024. તત્ર મયા દ્વારકોષ્ઠકે પઞ્ચગણ્ડકં ચક્રમભિલિખિતં દૃષ્ટમ્।
187.025. તત્ર પઞ્ચ ગતયો નરકાસ્તિર્યઞ્ચઃ પ્રેતા દેવા મનુષ્યાશ્ચ।
187.026. તત્ર નારકા ઉત્પાટનુપાટનચ્છેદભેદનાદીનિ દુઃખાનિ પ્રત્યનુભવન્તિ।
187.027. તિર્યઞ્ચશ્ચાન્યોન્યભક્ષણાદીનિ।
187.027. પ્રેતાઃ ક્ષુત્તૃષાદીનિ।
187.027. દેવા દિવ્યસ્ત્રીલલિતોદ્યાનવિમાનસુખાનિ પ્રત્યનુભવન્તિ।
187.028. મનુષ્યા હસ્ત્યશ્વરથાન્નપાનશયનાસનસ્ત્રીલલિતોદ્યાનાનિ પ્રત્યનુભવન્તિ।
187.028. આસાં મમ તિસ્રો ગતયો નાભિપ્રેતાઃ, દ્વે અભિપ્રેતે।
187.029. તત્કિમિચ્છસિ ત્વં માં દેવેષૂપપદ્યમાનમ્? પુત્ર, સર્વસત્ત્વાનિચ્છામિ દેવેષૂપપદ્યમાનાન્ પ્રાગેવ ત્વામ્।
187.030. અમ્બ, યદ્યેવમ્, પ્રયચ્છ પઞ્ચ કાર્ષાપણશતાનિ।
187.031. બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘં ભોજયામિ।

187.031. પુત્ર, મયા ત્વં જ્ઞાતિબલેન હસ્તબલેન ચાપ્યાયિતઃ પોષિતઃ સંવર્ધિતઃ।
187.032. કુતો મે પઞ્ચાનાં કાર્ષાપણશતાનાં વિભવહ્? અમ્બ, યદિ <188>નાસ્તિ, ભૃતિકયા કર્મ કરોમિ।
188.001. પુત્ર, ત્વં સુકુમારઃ।
188.001. ન શક્યસિ ભૃતિકયા કર્મ કર્તુમ્।
188.002. અમ્બ ગચ્છામિ, શક્યામિ।
188.002. પુત્ર, યદિ શક્યો ઽસિ, ગચ્છ।
188.002. સ તયા અનુજ્ઞાતો ભૃતકવીથીં ગત્વા અવસ્થિતઃ।
188.003. બ્રાહ્મણગૃહપતયો ઽન્યાન્ ભૃતકપુરુષાન્ ગૃહ્ણન્તિ, તં ન કશ્ચિત્ પૃચ્છતિ।
188.004. સ તત્ર દિવસમતિનામ્ય વિકાલે ગૃહં ગતઃ।
188.004. સ માત્રા પૃષ્ટહ્--પુત્ર, કૃતં તે ભૃતિકયા કર્મ? અમ્બ, કિં કરોમિ? ન માં કશ્ચિત્ પૃચ્છતિ।
188.005. પુત્ર, ન એવંવિધા ભૃતકપુરુષા ભવન્તિ।
188.005. પુત્ર, સ્ફટિતપરુષા રૂક્ષકેશા મલિનવસ્ત્રનિવસનાઃ।
188.006. યદ્યવશ્યં ત્વયા ભૃતિકયા કર્મ કર્તવ્યમ્, ઈદૃશં વેષમાસ્થાય ભૃતકવીથીં ગત્વા તિષ્ઠ।
188.007. અમ્બ, શોભનમ્।
188.007. એવં કરોમિ।
188.007. સો ઽપરસ્મિન્ દિવસે તાદૃશં વેષમાસ્થાય ભૃતકવીથીં ગત્વા અવસ્થિતઃ।
188.008. યાવદન્યતરસ્ય ગૃહપતેર્ગૃહમુત્તિષ્ઠતે।
188.009. સ ભૃતકાનામર્થે વીથીં ગતઃ।
188.009. તેન તં પ્રત્યાખ્યાય અન્યે ભૃતકપુરુષા ગૃહીતાઃ।
188.010. સ કથયતિ--ગૃહપતે, અહમપિ ભૃતિકયા કર્મ કરોમીતિ।
188.010. ગૃહપતિઃ કથયતિ--પુત્ર, ત્વં સુકુમારઃ, ન શક્ષ્યસિ ભૃતિકયા કર્મ કર્તુમ્।
188.011. તાત્, કિં ત્વં પૂર્વં ભૃતિં દદાસિ, આહોસ્વિત્ પશ્ચાત્?।
188.012. તાત્, અદ્ય તાત્વત્ કર્મ કરોમિ।
188.012. યદિ તોષયિષ્યામિ, દાસ્યસિ ભૃતિમિતિ।
188.013. સ સંલક્ષયતિ--શોભનમેષ કથયતિ।
188.013. અદ્ય તાવત્ જિજ્ઞાસ્યામિ યદિ શક્ષ્યતિ કર્મ કર્તુમ્, દાસ્યામિ।
188.014. ન શક્ષ્યતિ, ન દાસ્યામીતિ વિદિત્વા કથયતિ--પુત્ર આગચ્છ, ગચ્છામ ઇતિ।
188.015. સ તેન ગૃહં નીતઃ।
188.015. તે ઽન્યભૃતકાઃ શાઠ્યેન કર્મ કુર્વન્તિ।
188.015. સ ત્વરિતત્વરિતં કર્મ કરોતિ।
188.016. તાંશ્ચ ભૃતકાન્ સમનુશાસ્તિ।
188.016. વયં તાવત્ પૂર્વકેણ દુશ્ચરિતેન દરિદ્રગૃહેષૂપપન્નાઃ।
188.017. તદ્યદિ શાઠ્યેન કર્મ કરિષ્યામઃ, ઇતશ્ચ્યુતાનાં કા ગતિભવિષ્યતિ? તે કથયન્તિ--ભાગિનેય, ત્વં નવદાન્તઃ।
188.018. સ્થાનમેતદ્વિદ્યતે યદસ્માકં પૃષ્ઠતો ગમિષ્યસિ।
188.018. આગચ્છ પશ્યામઃ।
188.019. સ લોકાખ્યાયિકાયાં કુશલઃ।
188.019. તેંસ્ તેષાં તાદૃશી લોકાખ્યાનકથા પ્રસ્તુતા, યાં શ્રુત્વા તે ભૃતકપુરુષા આક્ષિપ્તાઃ।
188.020. તસ્યાતિસ્વરેણ ગચ્છતો ઽનુપદં ગચ્છન્તિ, મા લોકાખ્યાયિકાં ન શ્રોષ્યામ ઇતિ।
188.021. તસ્મિન્ દિવસે તૈર્ભૃતકપુરુષૈસ્તદ્દ્વિગુણં કર્મ કૃતમ્।
188.022. સો ઽધિષ્ઠાયકપુરુષં પૃચ્છતિ--ભોઃ પુરુષ, કિં ત્વયા અપરે ભૃતકા ગૃહીતાહ્? આર્ય, ન ગૃહીતાઃ।
188.023. અથ કસ્માદદ્ય દ્વિગુણં કર્મ કૃતમ્? તેન યથાવૃત્તમારોચિતમ્।
188.024. શ્રુત્વા ગૃહપતિસ્તસ્ય દારકસ્ય દ્વિગુણાં ભૃતિં દાતુમારબ્ધઃ।
188.025. સ કથયતિ--તાત્, કિં દ્વિદૈવસિકાં ભૃતિં દદાસીતિ? સ કથયતિ--પુત્ર, ન દ્વિદૈવસિકાં દદામિ, અપિ તુ પ્રસન્નો ઽહં પ્રસન્નાધિકારં કરોમીતિ।
188.026. સ કથયતિ--તાત્, યદિ ત્વં મમાભિપ્રસન્નઃ, યાવત્ તવ ગૃહે કર્મ કર્તવ્યં તાવત્ તવૈવ હસ્તે તિષ્ઠતુ।
188.028. પુત્ર એવં ભવતુ।
188.028. યદા તસ્ય ગૃહપતેસ્તદ્ગૃહં પરિસમાપ્તમ્, તદા અસૌ દારકો ભૃતિં ગણયિતુમારબ્ધો યાવત્ પઞ્ચ કાર્ષાપણશતાનિ ન પરિપૂર્યન્તે।
188.029. સ રોદિતુમારબ્ધઃ।
188.029. સ ગૃહપતિઃ કથયતિ--પુત્ર, કિં રોદિષિ? માસિ મયા કિંચિત્ વ્યંસિતઃ।
188.030. તાત્, મહાત્મા ત્વમ્, કિં માં વ્યંસયિષ્યસિ? અપિ તુ અહમેવ મન્દભાગ્યઃ।
188.031. મયા પઞ્ચાનાં કાર્ષાપણશતાનામર્થાય ભૃતિકયા કર્મ પ્રારબ્ધં બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘં ભોજયિષ્યામિ, તતો દેવેષૂપપત્સ્યામીતિ।
188.032. તાનિ <189>ન પરિપૂર્ણાનિ।
189.001. પુનરપિ મયા અન્યત્ર ભૃતિકયા કર્મ કર્તવ્યમિતિ।
189.001. સ ગૃહપતિર્ભૂયસા માત્રયા અતિપ્રસન્નઃ।
189.002. સ કથયતિ--પુત્ર, યદ્યેવમ્, અહં પૂરયામિ।
189.002. તાત્, મા દેવેષૂપપત્સ્યે।
189.002. પુત્ર, અભિશ્રદ્દધાસિ ત્વં ભગવતહ્? તાત્ અભિશ્રદ્દધે।
189.003. પુત્ર ગચ્છ, ભગવન્તં પૃચ્છ।
189.003. યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
189.004. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણઃ।
189.004. સ ગૃહપતિપુત્રો ભગવન્તમિદમવોચત્--ભગવન્, મયા પઞ્ચાનાં કાર્ષાપણશતાનામર્થાય ભગવન્તં સશ્રાવકસંઘં ભોજયિષ્યામીત્યમુકસ્ય ગૃહપતેર્ભૃતિકયા કર્મ કૃતમ્।
189.006. તાનિ મમ ન પરિપૂર્ણાનિ।
189.007. સ ગૃહપતિઃ પરિપૂરયતિ।
189.007. ભગવન્ કિમ્? આહ--વત્સ ગૃહાણ, શ્રાદ્ધઃ સ ગૃહપતિઃ।
189.007. ભગવન્, મા દેવેષુ નોપપત્સ્યે? વત્સ ઉપપત્સ્યસે, ગૃહાણ।
189.008. સ પરિતુષ્ટો ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તો યેન સ ગૃહપતિસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
189.009. ઉપસંક્રમ્ય ગૃહપતેરન્તિકાત્ પઞ્ચ કાર્ષાપણશતાનિ ગૃહીત્વા માતુઃ સકાશં ગતઃ।
189.010. કથયતિ--અમ્બ, એતાનિ પઞ્ચ કાર્ષાપણશતાનિ।
189.011. ભક્તં સજ્જીકુરુ।
189.011. બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘં ભોજયિષ્યામીતિ।
189.011. સા કથયતિ--પુત્ર, ન મમ ભાણ્ડોપસ્કરો ન શયનાસનમ્।
189.012. સ એવ ગૃહપતિર્વિસ્તીર્ણભાણ્ડોપસ્કરઃ શ્રાદ્ધશ્ચ।
189.013. તમેવ ગત્વા પ્રાર્થય।
189.013. શક્નોત્યસૌ સંપાદયિતુમિતિ।
189.013. સ તસ્ય સકાશં ગતઃ શિરઃપ્રણામં કૃત્વા કથયતિ--ત્વયૈવ એતાનિ પઞ્ચ કાર્ષાપણશતાનિ દત્તાઅનિ।
189.014. અસ્માકં ગૃહે ન ભાણ્ડોપસ્કરો નાપિ શયનાસનમ્।
189.015. તદર્હસિ મમાનુકમ્પયા ભક્તં સજ્જીકર્તુમ્।
189.015. અહમાગત્ય સ્વહસ્તેન બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘં ભોજયિષ્યામીતિ।
189.016. ગૃહપતિઃ સંલક્ષયતિ--મમેદં ગૃહમચિરોત્થિતં બુદ્ધપ્રમુખેન ભિક્ષુસંઘેન પરિભુક્તં ભવિષ્યતિ, પ્રતિજાગર્મિ।
189.017. ઇતિ વિદિત્વા કથયતિ--પુત્ર, શોભનમ્।
189.018. સ્થાપયિત્વા કાર્ષાપણાન્ ગચ્છ, શ્વો બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘમુપનિમન્ત્રય।
189.018. અહમાહારં સજ્જીકરોમીતિ।
189.019. સ સંજાતસૌમનસ્યઃ શિરઃપ્રણામં કૃત્વા પ્રક્રાન્તો યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
189.020. ઉપસંક્રમ્ય વૃદ્ધાન્તે સ્થિત્વા કથયતિ--સો ઽહં બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘમુપનિમન્ત્રયામીતિ।
189.021. અધિવાસયતિ ભગવાંસ્તસ્ય ગૃહપતિપુત્રસ્ય તૂષ્ણીભાવેન।
189.021. અથ સ ગૃહપતિપુત્રો ભગવતસ્તૂષ્ણીભાવેનાધિવાસનાં વિદિત્વા ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તઃ॥
189.023. તેનાપિ ગૃહપતિના તામેવ રાત્રિં શુચિં પ્રણીતં ખાદનીયં ભોજનીયં સમુદાનીય કાલ્યમેવોત્થાય ગૃહં સંમાર્જિતમ્।
189.024. સુકુમારી ગોમયકાર્ષી દત્તા, આસનપ્રજ્ઞપ્તિઃ કારિતા, ઉદકમણયઃ પ્રતિષ્ઠાપિતાઃ।

189.025. તેનાપિ ગૃહપતિપુત્રેણ ગત્વા ભગવત આરોચિતમ્--સમયો ભદન્ત, સજ્જં ભક્તમ્ યસ્યેદાનીં ભગવાન્ કાલં મન્યતે ઇતિ।
189.026. અથ ભગવાન્ પૂર્વાહ્ણે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમાદાય ભિક્ષુગણપરિવૃતો ભિક્ષુસંઘપુરસ્કૃતો યેન તસ્ય ગૃહપતેર્ નિવેશનં તેનોપસંક્રાન્તઃ।
189.027. ષડ્વર્ગીયાઃ પૃચ્છન્તિ--કેનાઅયં બુદ્ધપ્રમુખો ભિક્ષુસંઘ ઉપનિમન્ત્રિત ઇતિ? અપરે કથયન્તિ--અમુકેન ગૃહપતિપુત્રેણેતિ।
189.029. તે પરસ્પરં સંજલ્પં કુર્વન્તિ--નન્દોપનન્દ, ભૃતકપુરુષઃ સઃ।
189.029. કિમસૌ દાસ્યતિ? ગચ્છામ કુલોપકગૃહેષુ ગત્વા પુરોભક્તકાં કર્મ ઇતિ।
189.030. તે કુલોપકગૃહાણ્યુપસંક્રાન્તાઃ।
189.030. તૈરુક્તાહ્--આર્ય, પુરોભક્તકાં કુરુતેતિ।
189.031. તે કથયન્તિ--એવં કુર્મ ઇતિ।
189.031. તૈઃ પુરોભક્તકા કૃતા।
189.031. ભગવાંસ્તસ્ય ગૃહપતેર્ નિવેશને પુરસ્તાદ્ભિક્ષુસંઘસ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
189.032. ષડ્વર્ગીયા અપિ પુરોભક્તકાં કૃત્વા <190>સંઘમધ્યે નિષણ્ણઃ।
190.001. અથ સ ગૃહપતિપુર્તઃ સુખોપનિષણ્ણં બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘં વિદિત્વા શુચિના પ્રણીતેન ખાદનીયભિજનીયેન સ્વહસ્તં સંતર્પયતિ સંપ્રવારયતિ।
190.002. સતતપરિવેષણં કુર્વાણઃ પશ્ય્તિ ષડ્વર્ગીયાન્ ન સત્કૃત્ય પરિમુઞ્જાનાન્।
190.003. દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ભગવન્તં વિદિત્વા ધૌતહસ્તમપનીતપાત્રં ભગવતઃ પુરસ્તાત્ સ્થિત્વા કથયતિ--ભગવન્, કૈશ્ચિદત્રાર્યકૈર્ ન સત્કૃત્ય પરિભુક્તમાહારમ્।
190.005. દેવેષુ નોપપત્સ્યે ઇતિ? ભગવાનાહ--વત્સ, શયનાસનપરિભોગેન તાવત્ ત્વં દેવેષૂપપદ્યેથાઃ પ્રાગેવાન્નપાનપરિભોગેનેતિ।
190.006. અથ ભગવાંસ્તં ગૃહપતિપુત્રં ચ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શ્ય સમાદાપ્ય સમુત્તેજ્ય સંપ્રહર્ષ્યોત્થાયાસનાત્ પ્રક્રાન્તઃ॥
190.008. અત્રાન્તરે પઞ્ચમાત્રાણિ વણિક્શતાનિ મહાસમુદ્રાત્ સંસિદ્ધયાનપાત્રાણ્નિ રાજગૃહમનુપ્રાપ્તાનિ।
190.009. રાજગૃહે ચ પર્વ પ્રત્યુપસ્થિતમિતિ ન કિંચિત્ ક્રયેણાપિ લભ્યતે।
190.009. તત્રૈકો વણિગ્ભિક્ષુગોચરિકઃ।
190.010. સ કથયતિ--ભવન્તઃ, આગમયત કસ્યાદ્ય ગૃહે બુદ્ધપ્રમુખેન ભિક્ષુસંઘેન ભક્તમ્, તત્રાવશ્યં કિંચિદુત્સદનધર્મકં ભવતીતિ।
190.011. તે શ્રવણપરમ્પરયા ચાન્વેષમાણાસ્તસ્ય ગૃહપતેઃ સકાશમુપસંક્રાન્તાઃ।
190.012. કથયન્તિ--ગૃહપતે, તવાદ્ય બુદ્ધપ્રમુખેન ભિક્ષુસંઘેન ભુક્તે ઇહ પર્વ પ્રત્યુપસ્થિતમિતિ ન કિંચિત્ ક્રયેણાપિ લભ્યતે।
190.013. યદિ કિંચિદુત્સદનધર્મકમસ્તિ, મૂલ્યેન દીયતામિતિ।
190.014. ન મમૈતદ્ભક્તમ્, અપિ તુ તસ્યૈતદ્ગૃહપતિપુત્રસ્ય ભક્તમ્।
190.014. એનમ્ યાચધ્વમિતિ।
190.014. તે તસ્ય સકાશમુપસંક્રમ્ય કથયન્તિ--ગૃહપતિપુત્ર, દીયતામસ્માકં ભુક્તશેષમ્ યદસ્તિ।
190.015. મૂલ્યં પ્રયચ્છામ ઇતિ।
190.016. સ કથયતિ--નાહં મૂલ્યેનાનુપ્રયચ્છામિ।
190.016. અપિ તુ એવમેવ પ્રયચ્છામીતિ।
190.016. તે તેનાન્નપાનેન સંતર્પિતા ગૃહપતેર્ગત્વા કથયન્તિ--તસ્ય તે ગૃહપતે લાભાઃ સુલબ્ધા યસ્ય તે નિવેશને બુદ્ધપ્રમુખો ભિક્ષુસંઘો ઽન્નપાનેન સંતર્પિતઃ, ઇમાનિ ચ પઞ્ચ વણિક્શતાનીતિ।
190.018. સ કથયતિ--અનેન ગૃહપતિપુત્રેણ લાભાઃ સુલબ્ધાઃ।
190.019. અનેન બુદ્ધપ્રમુખો ભિક્ષુસંઘો ઽન્નપાનેન સંતર્પિતો ન મયેતિ।
190.020. તે પૃચ્છન્તિ--કતરસ્યાયં ગૃહપતેઃ પુત્રહ્? અમુકસ્ય સાર્થવાહસ્ય।
190.020. સાર્થવાહઃ કથયતિ--ભવન્તઃ, મમૈષ વયસ્યપુત્રો ભવતિ।
190.021. તસ્ય પિતા મહાસમુદ્રમવતીર્ણો ઽનયેન વ્યસનમાપન્નઃ।
190.021. શક્યં બહુભિરેકઃ સમુદ્ધર્તુમ્, ન ત્વેવ એકેન બહવઃ।
190.022. તદયં પટકં પ્રજ્ઞપ્તો યેન વો યત્ પરિત્યક્તમ્, સો ઽસ્મિન્ પટકે ઽનુપ્રયચ્છત્વિતિ।
190.023. તે પૂર્વમેવાભિપ્રસન્નાઃ સાર્થવાહેન ચ પ્રોત્સાહિતા ઇતિ તૈર્યથાસમ્ભાવ્યેન મણિમુક્તાદીનિ રત્નાનિ દત્તાનિ।
190.024. મહાન્ રાશિઃ સંપન્નઃ।
190.024. સાર્થવાહઃ કથયતિ--પુત્ર, ગૃહાણેતિ।
190.025. સ કથયતિ--તાત્, ન મયા મૂલ્યેન દત્તમિતિ।
190.025. સાર્થવાહઃ કથયતિ--પુત્ર, ન વયં તવ મૂલ્યં પ્રયછામઃ।
190.026. યદિ ચ મૂલ્યં ગણ્યતે, એકેન રત્નેનેદૃશાનાં ભક્તાનામનેકાનિ શતાનિ સંવિદ્યન્તે।
190.027. કિં તુ વયં તવાભિપ્રસન્નાઃ પ્રસન્નાધિકારં કુર્મઃ, ગૃહાણેતિ।
190.027. સ કથયતિ--તાત્, મયા બુદ્ધપ્રમુખો ભિક્ષુસંઘો ભોજિતો દેવેષૂપપત્સ્યે ઇતિ।
190.028. તસ્માદવશિષ્ટમ્ યુષ્મભ્યં દત્તમ્।
190.029. યદિ ગ્રહીષ્યામિ, સ્થાનમેતદ્વિદ્યતે યદ્દેવેષુ નોપપત્સ્યે? સાર્થવાહહ્--પુત્ર, અભિશ્રદ્દધાસિ ત્વં ભગવતહ્? તાત્, અભિશ્રદ્દધે।
190.030. ગચ્છ, ભગવન્તં પૃચ્છ।
190.030. સ યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
190.031. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણઃ।
190.031. સ ગૃહપતિપુત્રો ભગવન્તમિદમવોચત્--ભગવન્, મયા બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘં ભોજયિત્વા યદન્નપાનમવશિષ્ટમ્ <191>તદ્વિણિજાં દત્તમ્।
191.001. તે મમ પ્રસન્નઃ પ્રસન્નાધિકારં કુર્વન્તિ।
191.001. કિં કલ્પતે તન્મમ ગ્રહીતુમાહોસ્વિન્ન કલ્પત ઇતિ? ભગવાનાહ--યદિ પ્રસન્નાઃ પ્રસન્નાધિકારં કુર્વન્તિ, ગૃહાણ।
191.002. ભગવન્, મા દેવેષુ નોત્પપત્સ્યે? ભગવાનાહ--વત્સ, પુષ્પમેતત્, ફલમન્યદ્ભવિષ્યતિ।
191.003. તેન ભગવદ્વચનાભિસમ્પ્રત્યયાત્ પરિતુષ્ટેન ગત્વા રત્નાનિ ગૃહીતાનિ॥
191.005. અત્રાન્તરે રાજગૃહે ઽપુત્રઃ શ્રેષ્ઠી કાલગતઃ।
191.005. તતો રાજગૃહનિવાસિનઃ પૌરાઃ સંનિપત્ય સંજલ્પં કુર્વન્તિ--ભવન્તઃ, શ્રેષ્ઠી કાલગતઃ।
191.006. કં શ્રેષ્ઠિનમભિષઞ્ચામ ઇતિ? તત્રૈકે કથયન્તિ--યઃ પુણ્યમહેશાખ્ય ઇતિ।
191.007. અપરે કથયન્તિ--કથમસ્માભિર્જ્ઞાતવ્યમિતિ? તે કથયન્તિ--નાનાવર્ણાનિ બીજાનિ પક્કકુમ્ભે પ્રક્ષિપામઃ, ય એકવર્ણાન્યુદ્ધરિષ્યતિ, તં શ્રેષ્ઠિનમભિષિઞ્ચામ ઇતિ।
191.009. તૈર્ નાનાવર્ણાનિ બીજાનિ પક્કકુમ્ભે પ્રક્ષિપ્તાનિ।
191.009. આરોચિતં ચ--ભવન્તઃ, ય એકવર્ણાનિ બીજાનિ એતસ્માત્ કુમ્ભાદુદ્ધરેત્, સ શ્રેષ્ઠ્યભિષિચ્યતે।
191.010. યસ્ય વઃ શ્રેષ્ઠિત્વમભિપ્રેતં ચ, ઉદ્ધરતુ ઇતિ।
191.011. ત ઉદ્ધર્તુમારબ્ધાઃ।
191.011. સર્વૈર્ નાનાવર્ણાન્યુદ્ધૃતાનિ।
191.011. તેન તુ ગૃહપતિપુત્રેણૈકવર્ણાન્યુદ્ધૃતાનિ\
191.012. પૌરજાનપદાઃ કથયન્તિ--ભવન્તઃ, અયં પુણ્યમહેશાખ્યઃ।
191.012. સર્વ એનં શ્રેષ્ઠિનમભિષિઞ્ચામઃ।
191.013. તત્રૈકે કથયન્તિ--ભવન્તઃ, અયં ભૃતકપુરુષઃ।
191.013. કથમેનં શ્રેષ્ઠિનમભિષિઞ્ચામ ઇતિ? અપરે કથયન્તિ--પુનરપિ તાવત્ જિજ્ઞાસામઃ।
191.014. તેન યાવત્ ત્રિરપ્યેકવર્ણાન્યુદ્ધૃતાનિ।
191.014. તે કથયન્તિ--ભવન્તઃ, મનુષ્યકા અપ્યસ્ય સાક્ષેપમનુપ્રયચ્છન્તિ।
191.015. આગચ્છત, એનમેવાભિષિઞ્ચામ ઇતિ।
191.016. સ તૈઃ શ્રેષ્ઠી અભિષિક્તઃ।

191.016. સ ગૃહપતિઃ સંલક્ષયતિ--યદપ્યનેન મમ ભૃતિકયા કર્મ કૃતમ્, તથાપ્યયં પુણ્યમહેશાખ્યઃ સત્ત્વઃ।
191.017. સંગ્રહોસ્ય કર્તવ્ય ઇતિ।
191.017. તેન તસ્ય સર્વાલંકારવિભૂષિતા દુહિતા ભાર્યાર્થં દત્તા।
191.018. તચ્ચ ગૃહમ્, પ્રભૂતં સ્વાપતેયમ્।
191.018. સહસૈવં ભોગૈરભ્યુદ્ગત ઇતિ તસ્ય સહસોદ્ગતો ગૃહપતિઃ સહસોદ્ગતો ગૃહપતિરિતિ સંજ્ઞા સંવૃત્તા॥
191.020. સ સંલક્ષયતિ--યા કાચિદસ્માકં શ્રીસૌભાગ્યસમ્પત્, સર્વાસૌ બુદ્ધં ભગવન્તમાગમ્ય।
191.021. યન્ન્વહં પુનરપિ બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘમન્તર્ગૃહે ઉપનિમન્ત્ર્ય ભોજયેયમ્।
191.021. ઇતિ વિદિત્વા યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
191.022. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણઃ।
191.022. એકાન્તનિષણ્ણં સહસોદ્ગતં ગૃહપતિં ભગવાન્ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શયતિ સમાદાપયતિ સમુત્તેજયતિ સંપ્રહર્ષયતિ।
191.024. અનેકપર્યાયેણ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શ્ય સમાદાપ્ય સમુત્તેજ્ય સંપ્રહર્ષ્ય તૂષ્ણીમ્।
191.025. અથ સહસોદ્ગતો ગૃહપતિરુત્થાયાસનાદેકાંસમુત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય ભગવન્તમિદમવોચત્--અધિવાસયતુ ભગવાઞ્ શ્વો ઽન્તર્ગૃહે ભક્તેન સાર્ધં ભિક્ષુસંઘેનેતિ।
191.026. અધિવાસયતિ ભગવાન્ સહસોદ્ગતસ્ય ગૃહપતેસ્તૂષ્ણીભાવેન।
191.027. અથ સહસોદ્ગતો ગૃહપતિર્ભગવતસ્તૂષ્ણીભાવેનાધિવાસનાં વિદિત્વા ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તઃ।
191.028. અથ સહસોદ્ગતો ગૃહપતિસ્તામેવ રાત્રિં શુચિં પ્રણીતં ખાદનીયં ભોજનીયં સમુદાનીય કાલ્યમેવોત્થાય આસનાનિ પ્રજ્ઞપ્યોદકમણીન્ પ્રતિષ્ઠાપ્ય ભગવતો દૂતેન કાલમારોચયતિ--સમયો ભદન્ત, સજ્જં ભક્તમ્ યસ્યેદાનીં ભગવાન્ કાલં મન્યત ઇતિ।
191.031. અથ ભગવાન્ પૂર્વાહ્ણે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમાદાય ભિક્ષુગણપરિવૃતો યેન સહસોદ્ગતસ્ય ગૃહપતેર્ નિવેશનં તેનોપસંક્રાન્તઃ।
191.032. ઉપસંક્રમ્ય પુરસ્તાદ્ભિક્ષુસંઘસ્ય<192> પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
192.001. અથ સહસોદ્ગતો ગૃહપતિઃ સુખોપનિષણ્ણં બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘં વિદિત્વા શુચિના પ્રણીતેન ખાદનીયેન ભોજનીયેન સ્વહસ્તં સંતર્પયતિ સંપ્રવારયતિ।
192.002. અનેકપર્યાયેણ શુચિના પ્રણીતેન ખાદનીયેન ભોજનીયેન સ્વહસ્તં સંતર્પ્ય સંપ્રવાર્ય ભગવન્તં ભુક્તવન્તં વિદિત્વા ધૌતહસ્તમપનીતપાત્રં નીચતરમાસનં ગૃહીત્વા ભગવતઃ પુરસ્તાત્ નિષણ્ણો ધર્મશ્રવણાય।
192.005. તસ્ય ભગવતા આશયાનુશયં ધાતું પ્રકૃતિં ચ જ્ઞાત્વા તાદૃશી ચતુરાયસત્યસમ્પ્રતિવેધિકી ધર્મદેશના કૃતા, યાં શ્રુત્વા સહસોદ્ગતેન ગૃહપતિના વિંશતિશિખરસમુદ્ગતં સત્કાયદૃષ્ટિશૈલં જ્ઞાનવજ્રેણ ભિત્ત્વા સ્રોતાપત્તિફલં સાક્ષાત્કૃતમ્।
192.007. સ દૃષ્ટસત્યસ્ત્રિરુદાનમુદાનયતિ--ઇદમસ્માકં ભદન્ત ન માત્રા કૃતં ન પિત્રા નેષ્ટેન ન સ્વજનબન્ધુવર્ગેણ ન રાજ્ઞા ન દેવતાભિર્ ન પૂર્વપ્રેતૈર્ ન શ્રમણબ્રાહ્મણૈર્યદ્ભગવતા અસ્માકં કૃતમ્।
192.009. ઉચ્છોષિતા રુધિરાશ્રસમુદ્રાઃ, લઙ્ઘિતા અસ્થિપર્વતાઃ, પિહિતાન્યપાયદ્વારાણિ, વિવૃતાનિ સ્વર્ગમોક્ષદ્વારાણિ, પ્રતિષ્ઠાપિતાઃ, સ્મો દેવમનુષ્યેષુ।
192.011. અભિક્રાન્તો ઽહં ભદન્ત અભિક્રાન્તઃ।
192.011. એષો ઽહં બુદ્ધં ભગવન્તં શરણં ગચ્છામિ ધર્મં ચ ભિક્ષુસંઘં ચ।
192.012. ઉપાસકં ચ માં ધારય અદ્યાગ્રેણ યાવજ્જીવં પ્રાણોપેતમભિપ્રસન્નમિતિ।
192.012. અથ ભગવાન્ સહસોદ્ગતં ગૃહપતિં ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શ્ય સમાદાપ્ય સમુત્તેજ્ય સંપ્રહર્ષ્યોત્થાયાસનાત્ પ્રક્રાન્તઃ॥
192.015. ભિક્ષવઃ સંશયજાતાઅઃ સર્વસંશયચ્છેત્તારં બુદ્ધં ભગવન્તં પપ્રચ્છુહ્--કિં ભદન્ત સહસોદ્ગતેન ગૃહપતિના કર્મ કૃતમ્ યેન ભૃતિકયા કર્મ કૃતમ્, યેન સહસા ભોગૈરભિવૃદ્ધઃ, સત્યદર્શનં ચ કૃતમિતિ? ભગવાનાહ--સહસોદ્ગતેનૈવ ભિક્ષવો ગૃહપતિના કર્માણિ કૃતાન્યુપચિતાનિ લબ્ધસમ્ભારાણિ પરિણતપ્રત્યયાનિ ઓઘવત્પ્રત્યુપસ્થિતાન્યવશ્યભાવીનિ।
192.018. સહસોદ્ગતેન ગૃહપતિના કર્માણિ કૃતાન્યુપચિતાનિ।
192.019. કો ઽન્યઃ પ્રત્યનુભવિષ્યતિ? ન ભિક્ષવઃ કર્માણિ કૃતાન્યુપચિતાનિ બાહ્યે પૃથિવીધાતૌ વિપષ્યન્તે, નાબ્ધાતૌ, ન તેજોધાતૌ, ન વાયુધાતૌ, અપિ તુ ઉપાત્તેષ્વેવ સ્કન્ધધાત્વાયતનેષુ કર્માણિ કૃતાન્યુપચિતાનિ વિપચ્યન્તે શુભાન્યશુભાનિ ચ।
192.023. ન પ્રણશ્યન્તિ કર્માણિ કલ્પકોટિશતૈરપિ।
192.024. સામગ્રીં પ્રાપ્ય કાલં ચ ફલન્તિ ખલુ દેહિનામ્