Divyāvadāna · Chapter 18
iti/
178.011. śakraḥ kathayati--gṛhapate, kastava śokah? kathaya, ahaṃ te śokātpramocayāmīti/
178.011. tena vistareṇa samākhyātam/
178.012. atha śakro devendraḥ kauśikabrāhmaṇarūpamantardhāpy svarūpeṇa sthitvā kathayati--gṛhapate, viśvakarmā te devaputraḥ sāhāyyaṃ kalpayiṣyatītyuktvā prakrāntaḥ/
178.013. atha śakro devendro devāṃstrāyastriṃśān gatvā viśvakarmāṇaṃ devaputramāmantrayate--gaccha, viśvakarman, anaṅgaṇasya gṛhapateḥ sāhāyyaṃ kalpaya/
178.015. paraṃ bhadraṃ tava kauśiketi viśvakarmaṇā devaputreṇa śakrasya devendrasya pratiśrutya āgataḥ/
178.016. prativiśiṣṭatarā nagaraśobhā nirmitā, divyo maṇḍalavāṭo divyāsanaprajñaptirdivya āhāraḥ samanvāhṛtaḥ/
178.017. airāvaṇo nāgarājo vipaśyinaḥ samyaksambuddhasya śataśalākaṃ chatramupari mūrdhno dhārayati, avaśiṣṭā nāgā avaśiṣṭānāṃ bhikṣūṇām/
178.018. śacī devakanyā vipaśyinaṃ samyaksambuddhaṃ sauvarṇena maṇivālavyajanena vījayati, avaśiṣṭā apsaraso bhikṣūn/
178.019. bandhumatā rājñā avacarakaḥ puruṣaḥ preṣitah--gaccha bhoḥ puruṣa, kīdṛśenāhāreṇānaṅgaṇo gṛhapatir buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ tarpayatīti? sa puruṣastatra gatastāṃ vibhūtiṃ dṛṣṭvā tatraiva avasthitaḥ/
178.021. tenāmātyaḥ preṣitaḥ/
178.022. so 'pi tatraivāvasthitaḥ/
178.022. kumāraḥ preṣitaḥ/
178.022. so 'pi tatraivāsthitaḥ/
178.022. tato bandhumān rājā svayameva taddvāraṃ gatvā avasthitaḥ/
178.023. vipaśyī samyaksambuddhaḥ kathayati--gṛhapate, bandhumān rājā dṛṣṭasatyaḥ/
178.024. tasyāntike tvayā kharavākkarma niścāritam/
178.024. sa eva dvāre tiṣṭhati/
178.025. gaccha kṣamayeti/
178.025. tenāsau nirgatya kṣamita uktaśca--mahārāja, praviśa svahastena pariveṣaṇaṃ kuru/
178.026. sa praviṣṭaḥ/
178.026. paśyati divyā vibhūtim/
178.026. dṛṣṭvā ca paraṃ vismayamāpannaḥ kathayati--gṛhapate, tvamevaiko 'rhasi dine dine buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ bhojayituṃ na vayaṃtī/
178.027. athānaṅgaṇo gṛhapatirvipaśyinaṃ samyaksambuddhamanayā vibhūtyā traimāsyaṃ praṇītenāhāreṇa saṃtarpya pādayor nipatya praṇidhānaṃ kartumārabdhah--yanmayā evaṃvidhe sadbhūtadakṣiṇīye kārā kṛtā, anenāhaṃ kuśalamūlena āḍhye mahādhane mahābhoge kule jāyeyam, divyamānuṣīṃ śriyaṃ pratyanubhaveyam, evaṃvidhānāṃ dharmāṇāṃ lābhī syām, evaṃvidhameva śāstāramārāgayeyaṃ mā virāgayeyamiti//
179.001. <179>kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau anaṅgaṇo nāma gṛhapatiḥ, eṣa evāsau jyotiṣkaḥ kulaputrastena kālena tena samayena/
179.002. yadanena bandhumato rājño dṛṣṭasatyasyāntike kharā vāgniścāritā, tasya karmaṇo vipākena pañcaśatāni samātṛkaścitāyāmāropya dhmāpitaḥ/
179.003. yāvadetarhi api citāmāropya dhmāpitaḥ/
179.004. yadvipaśyini tathāgate kārāṃ kṛtvā praṇidhānaṃ kṛtam, tasya karmaṇo vipākena āḍhye mahādhane mahābhoge kule jātaḥ/
179.005. divyamānuṣī śrīḥ prādurbhūtā/
179.005. mama śāsane pravrajya sarvakleśaprahāṇādarhattvaṃ sākṣātkṛtam/
179.006. ahamanena vipaśyinā samyaksambuddhena sārdhaṃ samajavaḥ samabalaḥ samadhuraḥ samasāmānyaprāptaḥ śāstā ārāgito na virāgitaḥ/
179.007. iti hi bhikṣavah ekāntakṛṣṇānāṃ karmaṇāmekāntakṛṣṇo vipākaḥ, ekāntaśuklānāmekāntaśuklaḥ, vyatimiśrāṇāṃ vyatimiśraḥ/
179.009. tasmāt tarhi bhikṣava ekāntakṛṣṇāni karmāṇyapāsya vyatimiśrāṇi ca, ekāntaśukleṣveva karmasvābhogaḥ karaṇīyaḥ/
179.010. ityevaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitavyam//
179.011. idamavocadbhagavān/
179.011. āttamanasaste bhikṣavo bhagavato bhāṣitamabhyanandan//
179.012. iti divyāvadāne jyotiṣkāvadānamūnaviṃśatimam//
********** Avadāna 20 **********
180.001. div20 kanakavarṇāvadānam/
180.001. evaṃ mayā śrutam/
180.001. ekasmin samaye bhagavāñ śrāvastyāṃ viharati sma jetavane 'nāthapiṇḍadadasyārāme mahatā bhikṣusaṃghena sārdhamardhatrayodaśabhirbhikṣuśataiḥ/
180.002. satkṛto bhagavān gurukṛto mānitaḥ pūjito bhikṣubhirbhikṣuṇībhirupāsakairupāsikābhī rājabhī rājamātrair nānātīrthikaśramaṇabrāhamaṇacarakaparibrājakairdevair nāgairyakṣairasurairgaruḍairgandharvaiḥ kinnarairmahorahaiḥ/
180.004. lābhī bhagavān prabhūtānāṃ praṇītānāṃ cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ divyānāṃ mānuṣāṇāṃ ca/
180.007. taiśca bhagavānanupaliptaḥ padmamiva vāriṇā/
180.007. bhagavataścāyamevamrūpo digvidikṣu udārakalyāṇakīrtiśabdaśloko 'bhyudgatah--ityapi sa bhagavāṃstathāgato 'rhan samyaksambuddho vidyācaraṇasampannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavān/
180.009. sa imaṃ sadevakaṃ lokaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ saśramaṇabrāhmaṇīṃ prajāṃ sadevamānuṣīṃ dṛṣṭa eva dharme svayamabhijñāya sākṣātkṛtvopasampadya pravedayate/
180.011. sa dharmaṃ deśayati ādau kalyāṇaṃ madhye paryavasāne kalyāṇam/
180.012. svarthaṃ suvyañjanaṃ kevalaṃ paripūrṇaṃ pariśuddhaṃ paryavadātaṃ brahmacaryaṃ saṃprakāśayati/
180.013. tatra bhagavān bhikṣūnāmantrayate sma--sacedbhikṣavaḥ sattvā jānīyurdānasya phalaṃ dānasaṃvibhāgasya ca phalavipākam yathāhaṃ jānāmi dānasya phalaṃ dānasaṃvibhāgasya ca phalavipākam, apīdānīm yo 'sau apaścimaḥ kavalaścarama ālopaḥ, tato 'pyadatvā asaṃvibhajya na paribhuñjīran, sacellabheran dakṣiṇīyaṃ pratigrāhakam/
180.016. na caiṣāmutpannaṃ mātsaryaṃ cittaṃ paryādāya tiṣṭhet/
180.017. yasmāt tarhi bhikṣavaḥ sattvā na jānante dānasya phalaṃ dānasaṃvibhāgasya ca phalavipākam yathāhaṃ jānāmi dānasya phalaṃ dānasaṃvibhāgasya ca phalavipākam, tasmāddhetoradattvā asaṃvibhajya paribhujyante āgṛhīteṃś cetasā/
180.019. utpannaṃ caiṣāṃ mātsaryaṃ cittaṃ paryādāya tiṣṭhati/
180.020. tatkasya hetoh?
180.021. bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvani rājābhūt kanakavarṇo nāma abhirūpo darśanīyaḥ prāsādikaḥ paramayā suvarṇapuṣkalatayā samanvāgataḥ/
180.022. rājā bhikṣavaḥ kanakavarṇa āḍhyo mahādhano mahābhogaḥ/
180.023. prabhūtasattvasvāpateyaḥ prabhūvittopakaraṇaḥ prabhūtadhanadhānyahiraṇyasuvarṇamaṇimuktāvaiḍūryaśaṅkhaśilāpravālarajatajātarūpaḥ prabhūtahastyaśvagaveḍakaḥ paripūṇakośakoṣṭhāgāraḥ/
180.024. rājñaḥ kanakavarṇasya khalu bhikṣavaḥ kanakāvatī nāma rājadhānī babhūva pūrveṇa paścimena ca dvādaśa yojayānyāmena, dakṣiṇenottareṇa ca sapta yojanāni ca vistāreṇa/
180.026. ṛddhā ca sphītā ca kṣemā ca subhikṣā ca ākīrṇabahujanamanuṣyā ca ramaṇīyā ca/
180.027. rājñaḥ kanakavarṇasyāśītir nagarasahasrāṇyabhūvan/
180.028. aṣṭādaśa kulakoṭī ṛddhāni sphītāni kṣemāṇi subhikṣāṇyākīrṇabahujanamanuṣyāṇi/
180.029. saptapañcāśadgrāmakoṭya ṛddhāḥ sphītāḥ kṣemāḥ subhikṣā ramaṇīyā mahājanākīrṇamanuṣyāḥ/
180.030. ṣaṣṭiḥ karvaṭasahasrāṇyabhūvann ṛddhāni sphītāni kṣemāṇi subhikṣāṇyākīrṇabahujanamanuṣyāṇi/
180.031. rājñaḥ kanakavarṇasyāṣṭādaśāmātyasahasrāṇyabhūvan/
180.031. viṃśatistrīsahasrāṇyantaḥpuramabhūt/
180.032. rājā bhikṣavaḥ kanakavarṇo dhārmiko babhūva/
180.032. dharmeṇa rājyaṃ kārayati//
181.001. <181>athāpareṇa samayena rājñaḥ kanakavarṇasya ekākino rahogatasya pratisamlīnasya evaṃ cetasi cetaḥparivitarkamudapādi--yannvahaṃ sarvavaṇijo 'śulkānagulmān muñceyam/
181.002. sarvajāmbudvīpakān manuṣyānakārānagulmān muñceyamiti/
181.003. atha rājā kanakavarṇo gaṇakamahāmātrāmātyadauvārikapariṣadyānāmantrayate--adyāgreṇa vo grāmaṇyaḥ sarvavaṇijo 'śulkān muñcāmi, sarvajāmbudvīpakān manuṣyānakārānaśulkān muñcāmi/
181.005. tasyānenopāyena bahūni varṣāṇi rājyaṃ kārayato 'pareṇa samayena nakṣatraṃ viṣamībhūtam, dvādaśa varṣāṇi devo na varṣati/
181.006. atha brāhmaṇā lakṣaṇajñā naimittikā bhūmyantarikṣamantrakuśalā nakṣatraśukragrahacariteṣu tat saṃlakṣayitvā yena rājā kanakavarṇaḥ, tenopasaṃkrāntāḥ/
181.008. apasaṃkramya rājānaṃ kanakavarṇamidamavocan--yatkhalu devo jānīyāt--nakṣatraṃ viṣamībhūtam, dvādaśa varṣāṇi devo na varṣiṣyati/
181.009. atha rājā kanakavarṇa idamevamrūpaṃ nirghoṣaṃ śrutvā aśrūṇi pravartayati--aho bata me jāmbudvīpakā manuṣyāḥ, aho bata me jambudvīpah ṛddhaḥ sphītaḥ kṣemaḥ subhikṣo ramaṇīyo bahujanākīrṇamanuṣyo nacirādeva śūnyo bhaviṣyati rahitamanuṣyaḥ/
181.012. atha rājñaḥ kanakavarṇasya muhūrtaṃ śocitvā etadabhavat--ya ime āḍhyā mahādhanā mahābhogāḥ, te śakṣyanti yāpayitum/
181.013. ya ime daridrā alpadhanā alpānnapānabhogāḥ, te katham yāpayiṣyanti? tasyaitadabhavat--yannvahaṃ jambudvīpādannādyaṃ saṃhareyam, sarvajāmbudvīpān sattvān gaṇayeyam/
181.015. atha gaṇayitvā māpayeyam, māpayitvā sarvagrāmanagaranigamakarvaṭarājadhānīṣvekaṃ koṣṭhāgāraṃ kārayeyam/
181.016. ekaṃ koṣṭhāgāraṃ kārayitvā sarvajāmbudvīpakānāṃ manuṣyāṇāṃ samaṃ bhaktaṃ pratyarpayeyamiti/
181.017. atha kanakavarṇo rājā gaṇakamahāmātrāmātyadauvārikapāriṣadyānāmantrayate--gacchata yūyaṃ grāmaṇyaḥ, sarvajambudvīpādannādyaṃ saṃhṛtya gaṇayata, gaṇayitvā māpayata, māpayitvā sarvagrāmanagaranigamakarvaṭarājadhānīṣvekaṃ koṣṭhāgāraṃ sthāpayata/
181.019. paraṃ deveti gaṇakamahāmātrāmātyadauvārikapāriṣadyā rājñaḥ kanakavarṇasya pratiśrutya sarvajambudvīpādannādyaṃ gaṇayanti, gaṇayitvā māpayanti, māpayitvā sarvadrāmanagaranigamakarvaṭarājadhānīṣvekasmin koṣṭhāgāre sthāpayanti/
181.021. ekasmin koṣṭhāgāre sthāpayitvā yena rājā kanakavarṇaḥ, tenopasaṃkrāntāḥ/
181.022. upasaṃkramya rājānaṃ kanakavarṇamidamavocat--yat khalu deva jānīyāh--sarvagrāmanagaranigamakarvaṭarājadhānīṣvannādyaṃ saṃhṛtam, saṃhṛtya gaṇitam, gaṇayitvā māpitam, māpayitvā sarvagrāmanagaranigamarājadhānīṣvekasmin koṣṭhāgāre sathāpitam yasyedānīṃ devaḥ kālaṃ manyate/
181.025. atha rājā kanakavarṇaḥ saṃkhyāgaṇakalipikapauruṣeyānāmantrayitvā etadavocat--gacchata yūyaṃ grāmaṇyaḥ, sarvajāmbudvīpakān manuṣyān gaṇayata, gaṇayitvā grāmaṇyaḥ sarvajāmbudvīpakānāṃ manuṣyāṇāṃ samaṃ bhaktaṃ prayacchata/
181.027. paraṃ deveti saṃkhyāgaṇakalipikapauruṣeyā rājñaḥ kanakavarṇasya pratiśrutya sarvajāmbudvīpakān manuṣyān gaṇayanti, saṃgaṇya rājānaṃ kanakavarṇamādau kṛtvā sarvajāmbudvīpakānāṃ manuṣyāṇāṃ samaṃ bhaktaṃ prajñapayanti/
181.030. te yāpayantyekādaśavarṣāṇi, dvādaśavarṣaṃ na yāpayanti/
181.030. nirgato dvādaśasya varṣasyaiko māso yāvadbahavaḥ strīpuruṣadārakadārikā jighatsitāḥ pipāsitāḥ kālaṃ kurvanti/
181.031. ten khalu punaḥ samayena sarvajambudvīpādannādyaṃ parikṣīṇamanyatra rājñaḥ kanakavarṇasyaikā mānikā bhaktasyāvaśiṣṭā//
182.001. <182>tena khalu samayena anyatamaścatvāriṃśatkalpasamprasthito bodhisattva imāṃ sahālokadhātumanuprāpto babhūva/
182.002. adrākṣīd bodhisattvo 'nyatarasmin banaṣaṇḍe putraṃ mātrā sārdhaṃ vipratipadyamanam/
182.003. dṛṣṭvā ca punarasyaitadabhavat--kliśyanti bateme sattvāḥ, saṃkliśyanti bateme sattvāḥ, yatra hi nāma asyāmeva nava māsān kukṣau uṣitvā, asyā eva stanau pītvā, atraiva kālaṃ kariṣyati iti/
182.005. alaṃ me īdṛśaiḥ sattvairadhārmikairadharmarāgaraktairmithyādṛṣṭakairviṣamalobhābhibhūtairamātṛrajñaiśrāmaṇyaraibrāhmaṇyairakule jyeṣṭhāpacāyakaiḥ/
182.006. ka utsahata īdṛśānāṃ sattvānāmarthāya bodhisattvacaryāṃ caritum? yannvahaṃ svake kārye pratipadyeyam/
182.007. atha bohisattvo yenānyataradvṛkṣamūlaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/
182.008. upasaṃkramya tasmin vṛkṣamūle niṣaṇṇaḥ/
182.008. paryaṅkamābhujya ṛjukāyaṃ praṇidhāya pratimukhaṃ smṛtimupasthāpya pañcasūpādānaskandheṣūdayavyayānudarśī viharati yadutedaṃ rūpam, ayaṃ rūpasamudayaḥ, ayaṃ rūpasyāstaṃgamaḥ, iyaṃ vedanā, iyaṃ saṃjñā, ime saṃkrārāḥ, idaṃ vijñānam, ayaṃ vijñānasamudayaḥ, ayaṃ vijñānasyāstaṃgama iti/
182.011. sa evaṃ pañcasūpādānaskandheṣūdayavyayānudarśī viharannacirādeva yatkiṃcit samudayadharmakaṃ tat sarvaṃ nirodhadharmakamiti viditvā tatraiva pratyekāṃ bodhimadhigatavān/
182.013. atha bhagavān pratyekabuddho yathāprāptānavalokya tasyāṃ velāyāṃ gāthāṃ bhāṣate--
182.014. saṃsevamānasya bhavanti snehāḥ snehānvayaṃ saṃbhavatīha duḥkham/
182.016. ādīnavaṃ snehagataṃ viditvā ekaścaret khaṅgaviṣāṇakalpaḥ
iti/
182.018. atha tasya bhagavataḥ pratyekabuddhasyaitadabhavat--bahūnāṃ me sattvānāmarthāya duṣkarāṇi cīrṇāni, na ca kasyacit sattvasya hitaṃ kṛtam/
182.019. kamadyāhamanukampeyam, kasyāhamadya piṇḍapātamāhṛtya paribhuñjīya? atha bhagavān pratyekabuddho divyena cakṣuṣā viśuddhenātikrāntamānuṣeṇa sarvāvantamimaṃ jambudvīpaṃ samantādanuvilokayannadrākṣīt sa bhagavān pratyekabuddhaḥ sarvajambudvīpādannādyaṃ parikṣīṇam, anyatra rājñaḥ kanakavarṇasyaikā mānikā bhaktasyāvaśiṣṭā/
182.022. tasyaitadabhavat--yannvahaṃ rājānaṃ kanakavarṇamanukampeyam/
182.023. yannvahaṃ rājñaḥ kanakavarṇasya niveśanāt piṇḍapātamahṛtya paribhuñjīya/
182.024. atha bhagavān pratyekabuddhastat eva ṛddhyā vihāyasamabhyudgamya dṛśyatā kāyena śakuniriva ṛddhyā yena kanakāvatī rājadhānī tenopasaṃkrāntaḥ/
182.025. tena khalu samayena rājā kanakavarṇa upariprāsādatalagato 'bhūt pañcamātrairamātyasahasraiḥ parivṛtaḥ/
182.026. adrākṣīdanyatamo mahāmātrastaṃ bhagavantaṃ pratyekabuddhaṃ dūrata evāgacchantam/
182.027. dṛṣṭvā ca punarmahāmātrānāmantrayate--paśyata paśyata grāmaṇyaḥ/
182.028. dūrata eva lohitapakṣaḥ śakunta ihāgacchati/
182.028. dvitīyo mahāmātra evamāha--naiṣa grāmaṇyo lohitapakṣaḥ śakuntaḥ, rākṣasa eva ojohāra ihāgacchati/
182.029. eṣo 'smākaṃ bhakṣayiṣyati/
182.030. atha rājā kanakavarṇa ubhābhyāṃ pāṇibhyāṃ mukhaṃ saṃparimārjya mahāmātrānāmantrayate--naiṣa grāmaṇyo lohitapakṣaḥ śakuntaḥ, na ca rākṣasa ojohāraḥ/
182.031. ṛṣireṣo 'smākamanukampayehāgacchati/
182.032. atha sa bhagavān pratyekabuddho rājñaḥ kanakavarṇasya prāsāde pratyaṣṭhāt//
183.001. <183>atha rājā kanakavarṇastaṃ bhagavantaṃ pratyekabuddhamutthāyāsanāt pratyudgamya pādau śirasā vanditvā prajñapta evāsane niṣīdayati/
183.002. atha rājā kanakavarṇastaṃ bhagavantaṃ pratyekabuddhamidamavocat--kimartham ṛṣe ihābhyāgamanam? bhojanārthaṃ mahārāja/
183.003. evamukte rājā kanakavarṇaḥ prārodīt/
183.004. aśrūṇi pravartayannevamāha--aho me dāridryam, aho dāridryam, yatra hi nāma jambudvīpaiśvaryādhipatyaṃ kārayitvā ekasyāpi ṛṣerasamarthaḥ piṇḍapātaṃ pratipādayitum/
183.005. atha yā kanakāvatyāṃ rājadhānyāmadhyuṣitā devatā, sā rājñaḥ kanakavarṇasya purastādgāthāṃ bhāṣate--
183.007. kiṃ duḥkhaṃ dāridryaṃ kiṃ duḥkhataraṃ tadeva dāridryam/
183.008. maraṇasamaṃ dāridryam
183.009. atha rājā kanakavarṇaḥ koṣṭhāgārikaṃ puruṣamāmantrayate--asti bhoḥ puruṣa, mama niveśane kiṃcidbhaktam, yadahamasya ṛṣeḥ pradāsyāmi? sa evamāha--yat khalu deva jānīyāh--sarvajambudvīpādannādyaṃ parikṣīṇam, anyatra devasyaikā mānikā bhaktasyāvaśiṣṭā/
183.011. atha rājñaḥ kanakavarṇasyaitadabhavat--sacet paribhuñje, jīviṣye/
183.012. atha na paribhokṣye, mariṣye/
183.012. tasyaitadabhavat--yadi paribhokṣye, yadi vā na paribhokṣye, avaśyaṃ mayā kālaḥ kartavyaḥ/
183.013. alaṃ me jīvitena/
183.013. kathaṃ nāmehedṛśa ṛṣiḥ śīlavān kalyāṇadharmā mama niveśane 'dya yathādhautena pātreṇa nirgamiṣyati? atha rājā kanakavarṇo gaṇakamahāmātrāmātyadauvārikapāriṣadyān saṃnipātyaivamavocat--anumodata yūyaṃ grāmaṇyaḥ, ayaṃ rājñaḥ kanakavarṇasyāpaścima odanātisargaḥ/
183.016. anena kuśalamūlena sarvajāmbudvīpakānāṃ manuṣyāṇāṃ dāridryasamucchedaḥ syāt/
183.017. atha rājā kanakavarṇastasya maharṣestat pātraṃ gṛhītvā ekāṃ mānikāṃ bhaktasya pātre prakṣipya ubhābhyāṃ pāṇibhyāṃ pātraṃ gṛhītvā jānubhyāṃ nipatya tasya bhagavataḥ pratyekabuddhasya dakṣiṇe pāṇau pātraṃ pratiṣṭhāpayati/
183.019. dharmatā punarbhagavatāṃ pratyekabuddhānāṃ kāyikī dharmadeśanā na vācikī/
183.020. atha bhagavān pratyekabuddho rājñaḥ kanakavarṇasyāntikāt piṇḍapātramādāya tat eva ṛddhyā uparivihāyasā prakrāntaḥ/
183.022. atha rājā kanakavarṇaḥ prāñjalirbhūtvā tāvadanimiṣaṃ prekṣamāṇo 'sthāt, yāvaccakṣuṣpathādatikrānta iti/
183.023. atha rājā kanakavarṇo gaṇakamahāmātrāmātyadauvārikapāriṣadyānāmantrayate--gacchata grāmaṇyaḥ svakasvakāni niveśanāni/
183.024. mā ihaiva prāsāde jighatsāpipāsābhyāṃ sarva eva kālaṃ kariṣyatha/
183.025. ta evamāhuh--yadā devasya śrīsaubhāgyasampadāsīt, tadā vayaṃ devena sārdhaṃ krīḍatā ramatā kathaṃ punarvayamidānīṃ devaṃ paścime kāle paścime samaye parityakṣyāma iti/
183.026. atha rājā kanakavarṇaḥ prārodīt/
183.027. aśrūṇi pravartayati/
183.027. aśrūṇi saṃparimārjya gaṇakamahāmātrāmātyadauvārikapāriṣadyānidamavocat--gacchata grāmaṇyo yathāsvakasvakāni niveśanāni/
183.028. mā ihaiva prāsāde jighatsāpipāsābhyāṃ sarva eva kālaṃ kariṣyatha/
183.029. evamuktā gaṇakamahāmātrāmātyadauvārikapāriṣadyāḥ prarudanto 'śrūṇi pravartayanto 'śrūṇi saṃparimārjya yena rājā kanakavarṇastenopasaṃkrāntāḥ/
183.030. upasaṃkramya rājñaḥ kanakavarṇasya pādau śirasā vanditvā añjaliṃ kṛtvā rājñaḥ kanakavarṇasyaitadūcuh--kṣantavyaṃ te yadasmābhiḥ kiṃcidaparāddham/
183.032. adyāsmākaṃ devasyāpaścimaṃ darśanam//
184.001. <184>tadyathā tena bhagavatā pratyekabuddhena sa piṇḍapātraḥ paribhuktaḥ, atha tasminneva kṣaṇe samantāccatasṛṣu dikṣu catvāryabhrapaṭalāni vyutthitāni, śītalāśca vāyavo vātumārabdhāḥ, ye jambudvīpādaśuciṃ vyapanayanti, meghāśca pravarṣayantaḥ pāṃśūñ śamayanti/
184.003. atha tasminneva divase dvitīye 'rdhabhāge vividhasya khādanīyabhojanīyasya varṣaṃ pravarṣati/
184.004. idamevamrūpaṃ bhojanamodanasaktavaḥ kulmāṣamatsyamāṃsam, idamevamrūpaṃ khādanīyaṃ mūlakhādanīyaṃ skandhakhādanīyaṃ patrakhādanīyaṃ puṣpakhādanīyaṃ phalakhādanīyaṃ tilakhādanīyaṃ khaṇḍaśarkaraguḍakhādanīyaṃ piṣṭakhādanīyam/
184.006. atha rājā kanakavarṇo hṛṣṭatuṣṭah udagra āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajāto gaṇakamahāmātrāmātyadauvārikapārṣadyānāmantrayate--paśyatha yūyaṃ grāmaṇyaḥ, adyaiva tasyaikapiṇḍapātadānasyāṅkuraḥ prādurbhūtaḥ/
184.009. phalamanyadbhaviṣyati//
184.010. atha dvitīye divase saptāhaṃ dhānyavarṣaṃ pravarṣanti, tadyathā--tilataṇḍulā mudgamāṣā yavā godhūmamasūrāḥ śālayaḥ/
184.011. saptāhaṃ sarpivarṣaṃ pravarṣanti, saptāhaṃ karpāsavarṣaṃ pravarṣanti, saptāhaṃ nānāvidhadūṣyavarṣaṃ pravarṣanti, saptāhaṃ saptaratnānāṃ varṣaṃ pravarṣanti, suvarṇasya rūpyasya vaiḍūryasya sphaṭikasya lohitamukteraśmagarbhasya musāragalvasya/
184.013. sarvasya rājñaḥ kanakavarṇasyānubhāvena jāmbudvīpakānāṃ manuṣyāṇāṃ dāridryasamucchedo babhūva//
184.015. syāt khalu bhikṣavo yuṣmākaṃ kāṅkṣā vimatirvā anyaḥ sa tena kālena tena samayena rājā kanakavarṇo babhūva/
184.016. na khalvevaṃ draṣṭavyam/
184.016. ahaṃ sa tena kālena tena samayena rājā kanakavarṇo babhūva/
184.017. tadanena bhikṣavaḥ paryāyeṇa veditavyam/
184.017. sacedbhikṣavaḥ sattvā jānīyurdānasya phalaṃ dānasaṃvibhāgasya ca phalavipākam--apīdānīm yo 'sau apaścimakaḥ kavalaścarama ālopaḥ, tato 'pyadattvā asaṃvibhajya na paribhuñjīran, sacellabheran dakṣiṇīyaṃ pratigrāhakam/
184.019. na caiṣāmutpannaṃ mātsaryaṃ cittaṃ paryādāya tiṣṭhati/
184.020. yasmāt tarhi bhikṣavaḥ sattvā na jānate dānasya phalaṃ dānasaṃvibhāgasya ca phalavipākam--yathā ahaṃ jāne dānasya phalaṃ dānasaṃvibhāgasya ca phalavipākam, tasmātte 'dattvā asaṃvibhajya paribhuñjate āgṛhītena cetasā, utpannaṃ caiṣāṃ mātsaryaṃ cittaṃ paryādattaṃ tiṣṭhati/
184.024. na naśyate pūrvakṛtaṃ śubhāśubhaṃ na naśyate sevanaṃ piṇḍatānām/
184.026. na naśyate āryajaneṣu bhāṣitaṃ kṛtaṃ kṛtajñeṣu na jātu naśyati
184.028. sukṛtaṃ śobhanaṃ karma duṣkṛtaṃ vāpyaśobhanam/
184.029. asti caitasya vipāko avaśya dāsyate phalam
Original text: Divyāvadāna · Edition: L. Vaidya, Mithila 1959 (Buddhist Sanskrit Texts ; 20) · Data entry Kensuke Okamoto · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0