Language

ENहिગુ
Scripture Library

Dharmasamuccaya · Chapter 3

3.1

// iti dharmopadeśavargaḥ dvitīyaḥ //
(3) kāyajugutsāvargaḥ
kāyasya svarūpanirūpaṇam
satkārairvṛhaṇairmāsairapi śayyāsanādibhiḥ /
na svīkartumayaṃ kāyaḥ kadācit kenacit kṛtaḥ

3.2

kāyasya riputvam
kṛtaghnasyāvidakṣasya nityaṃ randhraprahāriṇaḥ /
kaḥ kāyasya riporartha pāpaṃ kuryād vicakṣaṇaḥ

3.3

rogānī tamanarthānāṃ bahūnā bhājanaṃ tathā /
aśucyaṅgasya nikaraṃ kāyamityabhidhīyate

3.4

avijñeyaṃ maraṇaṃ jīvitañca kṣaṇikam
upasthitamavijñeyaṃ maraṇaṃ tattvacintakaiḥ /
jīvitaṃ ca kṣaṇādūrdhvaṃ na gacchati nirūpyate

3.5

kāyasya heyatvam
āyuṣkarmārthanirmāṇametaṃ kāyaṃ tyajyayam /
api viddhastathā śete kāṣṭhaloṣṭhasamo bhuvi

3.6

kṣaṇe kṣaṇe 'pi kāyo 'yaṃ jīryate na nivartate /
tathā yauvanamadairbālā muhayante (mugdhacetasaḥ)

3.7

dhanadhānyamadairmattāḥ kurvantyahitamātmanaḥ /
tannāśamupayātyevaṃ sa ca pāpena dahayate

3.8

adhārmikanindā
na manuṣyā manuṣyāste yebhyo dharmo na rocate /
na mārge ca sthitāstattve nirvāṇapuragāmike

3.9

manuṣyayoneḥ bhavasāgarataraṇopāyaḥ
kathaṃ prāpya hi mānuṣyaṃ śreyasāmālayaṃ mahat /
na jñānaplavamārūhaya taranti bhavasāgarāt

3.10

jīvanasya kṣaṇikatā
vidyudālātasadṛśaṃ gandharvanagaropamam /
sadā tad yāti rabhasaṃ jīvitaṃ sarvadehinām

3.11

śarīre na madaṃ kuryāt kṣaṇike bhaṅgure sadā /
itvare capale 'sāre jarāmaraṇabhīruke

3.12

dhyāyinānnagataṃ hyetat śokānāmālayo mahān /
śubhāśubhānāṃ kṣetraṃ ca śarīramavadhīyate

3.13

saphalajīvanarahasyam
jñānaśīladayādānairyasya gātraṃ vibhūṣitam /
tasya sattvaikasārasya śarīraṃ saphalaṃ matam

3.14

dhātujñānāt mokṣaḥ
dhātūnāṃ mārakāt sarvamidaṃ muktaṃ kalevaram /
śarīradhātu vicayāt sākṣād bhavati netarāt

3.15

śarīradhātuṃ yo muktvā dhātuṣvanyeṣu rajyate /
sa dhātukatvaśikṣāto duḥkhenaiva pramucyate

3.16

hiraṇyadhāturna tathā duḥkhaśāntyai hi vartate /
śarīradhātutattvajño yathā duḥkhāt pramucyate

3.17

duḥkhād duḥkhodayastena duḥkhī na parirakṣyate /
pravīṇo rājacaurādibhayaiḥ sarvairūpadrutam

3.18

tasmādanarthakaṃ nityaṃ dūratastaṃ vivarjayet /
varjanāt sukhito duṣṭasaṅgrahād duḥkhitaḥ pumān

3.19

śarīradhātutattvajño dhātulakṣaṇatattvavit /
dhyānādhyayanasaṃsakto dahati kleśaparvatān

3.20

tasmāccharīrajān dhātūn paṇḍitaḥ pratyavekṣate /
teṣāṃ svalakṣaṇaṃ jñātvā mokṣo bhavati dehinām

Original text: Dharmasamuccaya · Edition: Vijayasankar Caube: Dharmasamuccaya. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc