Devi Bhagavata Purana · Chapter 5.18

mahiṣāsuravadhaḥ
mahiṣa uvāca //
tasyāstu bhaginī kanyā nāmnā ceṃdumatī śubhā //
vivāha yogyā saṃjātā surū pā'varajā yadā

tasyā vivāhaḥ saṃvṛttaḥ sūjātāśca svayaṃvaraḥ //
rājāno bahudeśīyāḥ saṃgatāstatra maṃḍape

tayā vṛto nṛpaḥ kaścidbalavānrūpasaṃyutaḥ //
kulaśīlasamāyuktaḥ sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ

tadā kāmāturā jātā viṭaṃ vīkṣya nṛpaṃ tu sā //
cakame daivayogāttu śaṭhaṃ cāturyabhūṣitam

pitaraṃ prāha tanvaṃgī vivāhaṃ kuru me pitaḥ //
icchā me'dya samudbhūtā dṛṣṭvā bhadrādhipaṃ tviha

caṃdraseno'pi tacchutvā putryā yadbhāṣitaṃ rahaḥ //
prahasanneva manasā tatkārye tatparo'bhavat

tamāhūya nṛpa gehe vivāhavidhinā dadau //
kanyāṃ maṃdodarīṃ tasmai pāribarhaṃ tathā bahu

cārudeṣṇo'pi tāṃ prāpya sundarīṃ mudito'bhavat //
jagāma svagṛhaṃ tuṣṭo rājā'pi sahitaḥ striyā

reme nṛpatiśārdūlaḥ kāminyā bahuvāsarān //
kadāciddāsapatnyā sa ramamāṇo rahaḥ kila

sairaṃdhryā kathitaṃ tasyai tayā dṛṣṭaḥ patistathā //
upalaṃbhaṃ dadau tasmai smitapūrvaṃ ruṣā'nvitā

kadācidapi sāmānyāṃ raho rūpavatīṃ nṛpaḥ //
krīḍayaṃllālayandṛṣṭaḥ khedaṃ prāpa tadaiva sā

na jñāto'yaṃ śaṭhaḥ pūrvaṃ yadā dṛṣṭaḥ svayaṃvare //
kiṃ kṛtaṃ tu mayā mohādvaṃcitā'haṃ nṛpeṇa ha

kiṃ karomyadya saṃtāpa nirlajje nirghṛṇe śaṭhe //
kā prītirīdṛśe patyau dhigadya mama jīvitam

adyaprabhṛti saṃsāre sukhaṃ tyaktaṃ mayā khalu //
patisaṃbhogajaṃ sarvaṃ saṃtoṣo'dya mayā kṛtaḥ

akartavyaṃ kṛtaṃ kāryaṃ tajjātaṃ duḥkhadaṃ mama //
dehatyāgaḥ kriyate ceddhatyā'tīva duratyayā

pitṛgehaṃ vrajāmyāśu tatrā'pi na sukhaṃ bhavet //
hāsyayogyā sakhīnāṃ tu bhaveyaṃ nātra saṃśayaḥ

tasmādatraiva saṃvāso vairāgyayutayā mayā //
kartavyaḥ kālayogena tyaktvā kāmasukhaṃ punaḥ

mahiṣa uvāca //
iti saṃciṃtya sā nārī duḥkhaśoka parāyaṇā //
sthitā patigṛhaṃ tyaktvā sukhaṃ saṃsārajaṃ tataḥ

tasmāttvamapi kalyāṇi māmanādṛtya bhūpatim //
anyaṃ kāpuruṣaṃ maṃdaṃ kāmārtā saṃśrayiṣyasi

vacanaṃ kuru me tathyaṃ nārīṇāṃ paramaṃ hitam //
akṛtvā paramaṃ śokaṃ lapsyase nātra saṃśayaḥ

devyuvāca //
madātmangaccha pātālaṃ yuddhaṃ vā kuru sāṃpratam //
hatvā tvāmasurānsarvānyamiṣyāmi yathāsukham

yadā yadā hi sādhūnāṃ duḥkhaṃ bhavati dānava //
tadā teṣāṃ ca rakṣārthaṃ dehaṃ saṃdhārayā myaham

arūpāyāśca me rūpamajanmāyāśca janma ca //
surāṇāṃ rakṣaṇārthāya viddhi daitya viniścitam

satyaṃ bravīmi jānīhi prārthitāhaṃ surai kila //
tvadvadhārthaṃ hayāre tvāṃ hatvā sthāsyāmi niścalā

tasmādyudhyasva vā gaccha pātālamasurālayam //
savarthā tvāṃ haniṣyāmi satyametadbravīmyahama

vyāsa uvāca //
ityuktaḥ sa tayā devyā dhanurādāya dānavaḥ //
yuddhakāmaḥ sthitastatra saṃgrāmāṃgaṇabhūmiṣu

mumoca tarasā bāṇānkarṇā''kṛṣṭāñchilāśitān //
devī ciccheda tānbāṇaiḥ krodhānmuktai rayomukhaiḥ

tayoḥ parasparaṃ yuddhaṃ saṃbabhūva bhayapradam //
devānāṃ dānavānāṃ ca parasparajayaiṣiṇām

madhye durdhara āgatya mumoca śilīmukhān //
devīṃ prati viṣāsaktānkopayannatidāruṇān

tato bhagavatī kruddhā taṃ jaghāna śitaiḥ śaraiḥ //
durdharastu papātorvyāṃ gatāsugiriśṛṃgavat

taṃ tayā nihataṃ dṛṣṭvā trinetraḥ paramāstravit //
āgatya saptabhirbāṇairjaghāna para meśvarim

anāgatāṃstu ciccheda devī tānviśikhaiḥ śarān //
triśūlena trinetraṃ tu jaghāna jagadaṃbikā

andhakastvāja gāmāśu hataṃ dṛṣṭvā trilocanam //
gadayā lohamayyā''śu siṃhaṃ vivyādha mastake

siṃhastu nakhaghātena taṃ hatvā balavattaram //
cakhāda tarasā māṃsamaṃdhakasya ruṣā'nvitaḥ

tānraṇe nihatānvīkṣya dānavo vismayaṃ gataḥ //
cikṣepa tarasā bāṇānatitīkṣṇāñchi lāśitān

dvidhā cakre śarāndevī tānaprāptāñchilīmukhaiḥ //
gadayā tāḍayāmāsa daityaṃ vakṣasi cāṃbikā

sa gadābhihato mūrchāmavāpāmarabādhakaḥ //
viṣahya pīḍāṃ pāpātmā punarāgatya satvaraḥ

jaghāna gadayā siṃhaṃ mūrdhni krodhasamanvitaḥ //
siṃho'pi nakhaghātena taṃ dadāra mahāsuram

vihāya pauruṣaṃ rūpaṃ so'pi siṃho babhūva ha //
nakhairvidārayāmāsa devīsiṃhaṃ madotkaṭam

taṃ ca kesariṇaṃ vīkṣya devī kruddhā hyayomukhaiḥ //
śarairavākirattīkṣṇaiḥ śarairāśīviṣairiva

tyaktvā sa harirūpaṃ tu gajo bhūtvā madasravaḥ //
śaila śṛṃgaṃ kare kṛtvā cikṣepa caṃḍikāṃ prati

āgacchaṃtaṃ gireḥ śṛṃgaṃ devī bāṇaiḥ śilāśitaiḥ //
cakāra tilaśaḥ khaṇḍāñjahāsa jagadaṃbikā

utpatya ca tadā siṃhastasya mūrdhni vyavasthitaḥ //
nakhairvidārayāmāsa mahiṣaṃ gajarūpiṇam

vihāya gajarūpaṃ ca babhūvāṣṭāpadī tathā //
haṃtukāmo harikopāddāruṇo balavattaraḥ

taṃ vīkṣya śarabhaṃ devī khaḍgena sā ruṣā'nvitā //
uttamāṃge jaghānāśu so'pi tāṃ prāharattadā

tayoḥ parasparaṃ yuddhaṃ babhūvāti bhayapradam //
māhiṣaṃ rūpamāsthāya śṛṃgābhyāṃ prāharattadā

pucchaprabhramaṇenāśu śṛṃgaghātairmahāsuraḥ //
tāḍayāmāsa tanvaṃgī ghorarūpo bhayānakaḥ

pucchena parvatāñchṛṃge gṛhītvā bhrāmayanbalāt //
preṣayāmāsa pāpātmā prahasanparayā mudā

tāmuvāca balonmattastiṣṭha devi raṇāṃgaṇe //
adyāhaṃ tvāṃ haniṣyāmi rūpa yauvanabhūṣitām

mūrkhā'si madamattā'dya yanmayā saha saṃgaram //
karoṣi mohitā'tīva mṛṣā balavatī kharā

hatvā tvāṃ nihaniṣyāmi devānkapaṭapaṃ ḍitān //
ye nārīṃ purataḥ kṛtvā jetumicchaṃti māṃ śaṭhāḥ

devyuvāca //
mā garvaṃ kuru maṃdātmaṃstiṣṭha tiṣṭha raṇāṃgaṇe //
kariṣyāmi nirātaṃkānhatvā tvāṃ surasattamān

pītvā'dya mādhavīmiṣṭāṃ śātayāmi raṇe'dhama //
devānāṃ duḥkhadaṃ pāpaṃ munīnāṃ bhaya kārakam

vyāsa uvāca //
ityuktvā caṣakaṃ haimaṃ gṛhītvā surayā yutam //
papau punaḥ punaḥ krodhāddhaṃtukāmā mahāsuram

pītvā drākṣāsavaṃ miṣṭaṃ śalūmādāya satvarā //
dudrāva dānavaṃ devī harṣayandevatāgaṇān

devāstāṃ tuṣṭuvuḥ premṇā cakruḥ kusuma varṣaṇam //
jayajīveti te procurduṃdubhīnāṃ ca niḥsvanaiḥ

ṛṣayaḥ siddhagaṃdharvāḥ piśācoragacāraṇāḥ //
kinnarāḥ prekṣya saṃgrāmaṃ muditā gagane sthitāḥ

so'pi nānāvidhāndehānkṛtvā kṛtvā punaḥ punaḥ //
māyāmayāñjaghānājau devī kapaṭapaṃḍitaḥ

caṃḍikā'pi ca taṃ pāpaṃ triśūlena balādadhṛdi //
tāḍayāmāsa tīkṣṇena krodhādaruṇalocanā

tāḍito'sau papātorvyāṃ mūrchāṃmāpa muhūrtakam //
punarutthāya cāmuṃḍāṃ padbhyāṃ vegādatāḍayat

vinihatya padāghātairjahāsa ca muhurmuhuḥ//
rurāva dāruṇaṃ śabdaṃ devānāṃ bhayakārakam

tato devī sahasrāraṃ sunābhaṃ cakramuttamam //
kare kṛtvā jagādoccaiḥ saṃsthitaṃ mahiṣāsuram

paśya cakraṃ madāṃdhādya tava kaṃṭhanikṛṃtanam //
kṣaṇamātraṃ sthiro bhūtvā yamalokaṃ vrajādhunā

ityuktvā dāruṇaṃ cakraṃ mumoca jagadaṃbikā //
śiraśchinnaṃ rathāṃgena dānavasya tadā raṇe

susrāva rudhiraṃ coṣṇaṃ kaṃṭhanālādgireryathā //
gairikādyaruṇaṃ prauḍhaṃ pravāhamiva nairjharam

kabaṃdhastasya daityasya bhramanvai patitaḥ kṣitau //
jayaśabdaśca devānāṃ babhūva sukhavardhanaḥ

siṃhastvatibalāstatra palāyanaparānatha //
dānavānbhakṣayāmāsa kṣudhārtaṃ iva saṃgare

mṛte ca mahiṣe krūre dānavā bhayapīḍitāḥ //
mṛtaśeṣāśca ye kecitpātālaṃ te yayurnṛpa

ānandaṃ paramaṃ jagmurdevāstasminnipātite //
munayo mānavāścaiva ye cānye sādhavaḥ kṣitau

caṃḍikā'pi raṇaṃ tyaktvā śubhe deśe'tha saṃsthitā //
devāstatrā''yayuḥ śīghraṃ stotukāmāḥ sukhapradām

iti śrīdevībhāgavate pañcamaskaṃdhe mahiṣā'suravadho nāmā'ṣṭādaśo'dhyāyaḥ