Devi Bhagavata Purana · Chapter 4.14
prahlādena śukrakopasāntvanam
vyāsa uvāca //
iti saṃciṃtya manasā tānuvāca hasanniva //
vaṃcitā matsvarūpeṇa daityāḥ kiṃ guruṇā kila
ahaṃ kāvyo guruścā'yaṃ devakāryaprasādakaḥ //
anena vaṃcitā yūyaṃ madyājyā nātra saṃśayaḥ
mā śraddhadhvaṃ vaco'syā''ryā dābhiko'yaṃ madā kṛtiḥ //
anugacchata māṃ yājyāstyajatainaṃ bṛhaspatim
ityākarṇya vacastasya dṛṣṭvā tau sadṛśau punaḥ //
vismayaṃ paramaṃ jagmuḥ kāvyo'yamiti niścitāḥ
sa tānvīkṣya susaṃbhrātāngururvākyamuvāca ha //
gururvo vaṃcayatyeva madrūpo'yaṃ bṛhaspatiḥ
prāpto vaṃcayituṃ yuṣmāndevakāryārthasiddhaye //
mā viśvāsaṃ vacasyasya kurudhvaṃ daityasattamāḥ
prāptā vidyā mayā śaṃbhoryuṣmānadhyāpa yāmi tām //
devebhyo vijayaṃ nūnaṃ kariṣyāmi na saṃśayaḥ
iti śrutvā gurorvākyaṃ kāvyaṃ rūpadharasya te //
niśvāsaṃ paramaṃ jagmuḥ kāvyo'yamiti niścayāt
kāvyena bahudhā tatra bodhitāḥ kila dānavāḥ //
bubudhurna gurormāyāmohitāḥ kāla paryayāt
evaṃ te niścayaṃ kṛtvā tato bhārgavamabruvan //
ayaṃ gururno dharmātmā buddhidaśca hite rataḥ
daśavarṣāṇi satatamayaṃ naḥ śāsti bhārgavaḥ //
gaccha tvaṃ kuhako bhāsi nā'smākaṃ gururapyuta
ityuktvā bhārgavaṃ mūḍhā nirbhartsya ca punaḥ punaḥ //
jagṛhustaṃ guruṃ prītyā praṇipatyā 'bhivādya ca
kāvyastu tanmayāndṛṣṭvā cukopā'tha śaśāpa ca //
daityānvibodhi tānmatvā guruṇā cātivaṃcitān
yasmānmayā bodhitā vai gṛhṇīyurna ca me vacaḥ//
tasmātpranaṣṭasaṃjñā vai parābhavamavāpsyatha
madavajñāphalaṃ kāmaṃ svalpe kāle hyavāpsyatha//
tadā'sya kapaṭaṃ sarvaṃ parijñātaṃ bhaviṣyati
vyāsa uvāca //
ityuktvā'sau jagāmā'śu bhārgavaḥ krodhasaṃyutaḥ //
bṛhaspatirmudaṃ prāpya tasthau tatra samāhitaḥ
tataḥ śaptānguru rjñātvā daityāṃstānbhārgaveṇa hi //
jagāma tarasā tyaktvā svarūpaṃ svaṃ vidhāya ca
gatvovāca tadā śakraṃ kṛtaṃ kāryaṃ mayā dhuvam //
śaptāḥ śukreṇa te daityā mayā tyaktāḥ punaḥ punaḥ
nirādhārā kṛtā nūnaṃ yatadhvaṃ surasattamāḥ //
saṃgrāmārthaṃ mahābhāga śāpadagdhā mayā kṛtāḥ
iti śrutvā gurorvākyaṃ maghavā mudamāptavān //
jahṛṣuśca surāḥ sarve pratipūjya bṛhaspatim
saṃgrāmāya matiṃ cakruḥ saṃvicārya mithaḥ punaḥ //
niryayurmilitā sarve dānavā'bhimukhāḥ surāḥ
surānsamudyatānjñātvā kṛtodyogānmahābalān //
aṃtarhitaṃ guruṃ caiva babhūvuściṃtayā'nvitāḥ
parasparamathocuste mohitāstasya māyayā //
saṃprasādyo mahātmā ca yāto'sau ruṣṭamānasaḥ
vaṃcayitvā gataḥ pāpo guruḥ kapaṭapaṃḍitaḥ //
bhrātṛstrīlaṃbhanaḥ prāyo malinoṃ'tarbahiḥ śuciḥ
kiṃ kurmaḥ kva ca gacchāmaḥ kathaṃ kāvyaṃ prakopitam //
kūrvīmahi sahāyārthaṃ prasannaṃ hṛṣṭamānasam
iti saṃciṃtya te sarve militā bhayakaṃpitāḥ //
prahlādaṃ purataḥ kṛtvā jagmuste bhārgavaṃ punaḥ
praṇemuścaraṇau tasya munermaunabhṛtastadā //
bhārgavastānuvācātha roṣasaṃraktalocanaḥ
mayā prabodhitā yūyaṃ mohitā gurumāyayā //
na gṛhītaṃ vaco yogyaṃ tadā yājyā hitaṃ śuci
tadā'vagaṇitaścāhaṃ bhavadbhistadvaśaṃ gataiḥ //
prāptaṃ nūnaṃ madonmattairmamā'vamānajaṃ phalam
tatra gacchata sadbhraṣṭā yatrāsau kapaṭākṛtiḥ //
vaṃcakaḥ surakāryārthī nāhaṃ tadvaddhi vaṃcakaḥ
vyāsa uvāca //
evaṃ bruvataṃ śukraṃ tu vākyaṃ saṃdigdhayā girā //
prahlādastaṃ tadovāca gṛhītvā caraṇau tataḥ
prahlāda uvāca //
bhārgavā'dya samāyātānyājyānasmāṃstathā''turān //
tyaktuṃ nārhasi sarvajña tvaddhitāṃstanayānhi naḥ
gate tvayi tu maṃtrārthaṃ śailūṣeṇa durātmanā //
tvadveṣamadhurā''lāpairvayaṃ tena pravaṃcitāḥ
ajñānakṛtadoṣeṇa naiva kupyati śāṃtimān //
sarvajñastvaṃ vijānāsi cittaṃ naḥ pravaṇaṃ tvayi
jñātvā nastapasā bhāvaṃ tyaja kopaṃ mahāmate //
bruvaṃti munayaḥ sarve kṣaṇakopāhi sādhavaḥ
jalaṃ svabhāvata śītaṃ vahnyātapa samāga māt //
bhavatyuṣṇaṃ viyogācca śītatvamanugacchati
krodhaścāṃḍālarūpo vai tyaktavyaḥ sarvathā budhaiḥ //
tasmādroṣaṃ parityajya prasādaṃ kuru suvrata
yadi na tyajasi krodhaṃ tyajasyasmānsuduḥkhitān //
tvayā tyaktā mahābhāga gamiṣyāmo rasātalam
vyāsa uvāca //
prahlādasya vacaḥ śrutvā bhārgavo jñānacakṣuṣā //
vilokya sumanā bhūtvā tānuvāca hasanniva
na bhetavyaṃ na gaṃtavyaṃ dānavā vā rasātalam //
rakṣayiṣyāmi vo yājyānmaṃtrairavitathaiḥ kila
hitaṃ satyaṃ bravīmyadya śṛṇudhvaṃ tattu niścayam //
vacanaṃ mama dharmajñāḥ śrutaṃ yadbrahmaṇaḥ purā
avaśyaṃbhāvino bhāvāḥ prabhavaṃti śubhā'śubhāḥ //
devaṃ na cā'nyathā kartuṃ kṣamaḥ ko'pi dharātale
adya maṃdabalā yūyaṃ kālayogādasaṃśayam //
devairjitāḥ sakṛccā'pi pātālaṃ pratipatsyatha
prāptaḥ paryāyakālo vai iti brahmā'bhyabhāṣata //
bhuktaṃ rājyaṃ bhavadbhiśca pūrṇaṃ sarvaṃ samṛddhimat
yugāni daśa pūrṇāni devānākramya mūrdhani //
daivayogācca yusmābhirbhuktaṃ trailokyamūrjitam
sāvarṇike manau rājyaṃ punastattu bhaviṣyati //
pautrastrailokya vijayī rājyaṃ prāpsyati te baliḥ
yadā vāmanarūpeṇa hṛtaṃ devena viṣṇunā //
tadaiva ca bhavatpautraḥ prokto devena jiṣṇunā
hṛtaṃ yena bale rājyaṃ devavāṃchārtha siddhaye //
tvamiṃdro bhavitā cāgre sthite sāvarṇike manau
bhārgava uvāca //
ityukto hariṇā pautrastava prahlāda sāṃpratam //
adṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ guptaścarati bhītavat
ekadā vāsavenāsau balirgardabharūpabhāk //
śūnye gṛhe sthitaḥ kāmaṃ bhayabhītaḥ śatakrato
pṛṣṭaśca bahudhā tena vāsavena balistadā //
kimarthaṃ gārdabhaṃ rūpaṃ kṛtavāndaityapuṃgava
bhoktā tvaṃ sarvalokasya daityānāṃ ca praśāsitā //
na lajjā khararūpeṇa tava rākṣasasattama //
tasya tadvacanaṃ śrutvā daityarājo balistadā
provāca vacanaṃ śakraṃ ko'tra śokaḥ śatakrato //
yathā viṣṇurmahātejā matsyakacchapatāṃ gataḥ
tathā'haṃ khararūpeṇa saṃsthitaḥ kālayogataḥ //
yathā tvaṃ kamale līnaḥ saṃsthito brahmahatyayā
pīḍitaśca tathā hyadya sthito'haṃ khararūpadhṛk //
daivādhīnasya kiṃ duḥkhaṃ kiṃ sukhaṃ pākaśāsana
kālaḥ karoti vai nūnaṃ yadicchati yathā tathā //
bhārgava uvāca //
iti tau balideveśau kṛtvā saṃvidamuttamām
prabodhaṃ prāpatuḥ kāmaṃ yathāsthānaṃ ca jagmatuḥ //
ityetatte samākhyātā mayā daivabaliṣṭhatā
daivādhīnaṃ jagatsarvaṃ sadevāsuramānuṣam
iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe caturthaskaṃdhe caturdaśo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0