Devi Bhagavata Purana · Chapter 4.15

devīkathanena dānavānāṃ rasātalaṃ prati gamanam
vyāsa uvāca
iti tasya vacaḥ śrutvā bhārgavasya mahātmanaḥ /
prahlādastu susaṃhṛṣṭo babhūva nṛpanandanaḥ

jñātvā daivaṃ baliṣṭhañca prahlādastānuvāca ha /
kṛte'pi yuddhe na jayo bhaviṣyati kadācana

tadā te jayinaḥ procurdānavā madagarvitāḥ /
saṃgrāmastu prakartavyo daivaṃ kiṃ na vidāmahe

nirudyamānāṃ daivaṃ hi pradhānamasurādhipa /
kena dṛṣṭaṃ kva vā dṛṣṭaṃ kīdṛśaṃ kena nirmitam

tasmādyuddhaṃ kariṣyāmo balamāsthāya sāmpratam /
bhavāgre daityavarya tvaṃ sarvajño'si mahāmate

ityuktastaistadā rājan prahlādaḥ prabalārihā /
senānīśca tadā bhūtvā devānyuddhe samāhvayat

te'pi tatrāsurāndṛṣṭvā saṃgrāme samupasthitān /
sarve sambhṛtasambhārā devāstānsamayodhayan

saṃgrāmastu tadā ghoraḥ śakraprahlādayorabhūt /
pūrṇaṃ varṣaśataṃ tatra munīnāṃ vismayāvahaḥ

vartamāne mahāyuddhe śukreṇa pratipālitāḥ /
jayamāpustadā daityāḥ prahlādapramukhā nṛpa

tadaivendro gurorvākyātsarvaduḥkhavināśinīm /
sasmāra manasā devīṃ muktidāṃ paramāṃ śivām

indra uvāca
jaya devi mahāmāye śūladhāriṇi cāmbike /
śaṅkhacakragadāpadmakhaḍgahaste'bhayaprade

namaste bhuvaneśāni śaktidarśananāyike /
daśatattvātmike mātarmahābindusvarūpiṇi

mahākuṇḍalinīrūpe saccidānandarūpiṇi /
prāṇāgnihotravidye te namo dīpaśikhātmike

pañcakośāntaragate pucchabrahmasvarūpiṇi /
ānandakalike mātaḥ sarvopaniṣadarcite

mātaḥ prasīda sumukhī bhava hīnasattvāṃ-
strāyasva no janani daityaparājitān vai /
tvaṃ devi naḥ śaraṇadā bhuvane pramāṇā
śaktāsi duḥkhaśamane'khilavīryayukte

dhyāyanti ye'pi sukhino nitarāṃ bhavanti
duḥkhānvitāvigataśokabhayāstathānye /
mokṣārthino vigatamānavimuktasaṅgāḥ
saṃsāravāridhijalaṃ prataranti santaḥ

tvaṃ devi viśvajanani prathitaprabhāvā
saṃrakṣaṇārthamuditārtiharapratāpā /
saṃhartumetadakhilaṃ kila kālarūpā
ko vetti te'mba caritaṃ nanu mandabuddhiḥ

brahmā haraśca haridaśvaratho hariśca
indro yamo'tha varuṇo'gnisamīraṇau ca /
jñātuṃ kṣamā na munayo'pi mahānubhāvā
yasyāḥ prabhāvamatulaṃ nigamāgamāśca

dhanyāsta eva tava bhaktiparā mahāntaḥ
saṃsāraduḥkharahitāḥ sukhasindhumagnāḥ /
ye bhaktibhāvarahitā na kadāpi duḥkhā- //
mbhodhiṃ janikṣayataraṅgamume taranti

ye vījyamānāḥ sitacāmaraiśca
krīḍanti dhanyāḥ śibikādhirūḍhāḥ /
taiḥ pūjitā tvaṃ kila pūrvadehe
nānopahārairiti cintayāmi

ye pūjyamānā varavāraṇasthā
vilāsinīvṛndavilāsayuktāḥ /
sāmantakaiścopanatairvrajanti
manye hi taistvaṃ kila pūjitāsi

vyāsa uvāca
evaṃ stutā maghavatā devī viśveśvarī tadā /
prādurbabhūva tarasā siṃhārūḍhā caturbhujā

śaṅkhacakragadāpadmānbibhratī cārulocanā /
raktāmbaradharā devī divyamālyavibhūṣaṇā

tānuvāca surāndevī prasannavadanā girā /
bhayaṃ tyajantu bho devāḥ śaṃ vidhāsye kilādhunā

ityuktvā sā tadā devī siṃhārūḍhātisundarī /
jagāma tarasā tatra yatra daityā madānvitāḥ

prahlādapramukhāḥ sarve dṛṣṭvā devīṃ puraḥsthitām /
ūcuḥ parasparaṃ bhītāḥ kiṃ kartavyamitastadā

devaṃ nārāyaṇaṃ cātra samprāptā caṇḍikā kila /
mahiṣāntakarī nūnaṃ caṇḍamuṇḍavināśinī

nihaniṣyati naḥ sarvānambikā nātra saṃśayaḥ /
vakradṛṣṭyā yayā pūrvaṃ nihatau madhukaiṭabhau

evaṃ cintāturānvīkṣya prahlādastānuvāca ha /
yoddhavyaṃ nātha gantavyaṃ palāyya dānavottamāḥ

namucistānuvācātha palāyanaparāniha /
haniṣyati jaganmātā ruṣitā kila hetibhiḥ

tathā kuru mahābhāga yathā duḥkhaṃ na jāyate /
vrajāmo'dyaiva pātālaṃ tāṃ stutvā tadanujñayā

prahlāda uvāca
staumi devīṃ mahāmāyāṃ sṛṣṭisthityantakāriṇīm /
sarveṣāṃ jananīṃ śaktiṃ bhaktānāmabhayaṅkarīm

vyāsa uvāca
ityuktyā viṣṇubhaktastu prahlādaḥ paramārthavit /
tuṣṭāva jagatāṃ dhātrīṃ kṛtāñjalipuṭastadā

mālāsarpavadābhāti yasyāṃ sarvaṃ carācaram /
sarvādhiṣṭhānarūpāyai tasyai hrīṃmūrtaye namaḥ

tvattaḥ sarvamidaṃ viśvaṃ sthāvaraṃ jaṅgamaṃ tathā /
anye nimittamātrāste kartārastava nirmitāḥ

namo devi mahāmāye sarveṣāṃ jananī smṛtā /
ko bhedastava deveṣu daityeṣu svakṛteṣu ca

mātuḥ putreṣu ko bhedo'pyaśubheṣu śubheṣu ca /
tathaiva deveṣvasmāsu na kartavyastvayādhunā

yādṛśāstādṛśā mātaḥ sutāste dānavāḥ kila /
yatastvaṃ viśvajananī purāṇeṣu prakīrtitā

te'pi svārthaparā nūnaṃ yathaiva vayamapyuta /
nāntaraṃ daityasurayorbhedo'yaṃ mohasambhavaḥ

dhanadārādibhogeṣu vayaṃ saktā divāniśam /
tathaiva devā deveśi ko bhedo'suradevayoḥ

te'pi kaśyapadāyādā vayaṃ tatsambhavāḥ kila /
kuto virodhasambhūtirjātā mātastavādhunā

na tathā vihitaṃ mātastvayi sarvasamud‌bhave /
sāmyataiva tvayā sthāpyā deveṣvasmāsu caiva hi

guṇavyatikarātsarve samutpannāḥ surāsurāḥ /
guṇānvitā bhaveyuste kathaṃ dehabhṛto'marāḥ

kāmaḥ krodhaśca lobhaśca sarvadeheṣu saṃsthitāḥ /
vartante sarvadā tasmāt ko'virodhī bhaveñcanaḥ

tvayā mitho virodho'yaṃ kalpitaḥ kila kautukāt /
manyāmahe vibhedena nūnaṃ yuddhadidṛkṣayā

anyathā khalu bhrātṝṇāṃ virodhaḥ kīdṛśo'naghe /
tvaṃ cennecchasi cāmuṇḍe vīkṣituṃ kalahaṃ kila

jānāmi dharmaṃ dharmajñe vedmi cāhaṃ śatakratum /
tathāpi kalaho'smākaṃ bhogārthaṃ devi sarvadā

ekaḥ ko'pi na śāstāsti saṃsāre tvāṃ vināmbike /
spṛhāvatastu kaḥ kartuṃ kṣamate vacanaṃ budhaḥ

devāsurairayaṃ sindhurmathitaḥ samaye kvacit /
viṣṇunā vihito bhedaḥ sudhārat‍nacchalena vai

tvayāsau kalpitaḥ śauriḥ pālakatve jagad‌guruḥ /
tena lakṣmīḥ svayaṃ lobhād‌ gṛhītāmarasundarī

airāvatastathendreṇa pārijāto'tha kāmadhuk /
uccaiḥśravāḥ suraiḥ sarvaṃ gṛhītaṃ vaiṣṇavecchayā

anayaṃ tādṛśaṃ kṛtvā jātā devāstu sādhavaḥ /
(anyāyinaḥ surā nūnaṃ paśya tvaṃ dharmalakṣaṇam /) //
saṃsthāpitāḥ surā nūnaṃ viṣṇunā bahumāninā

nūnaṃ daityāḥ parābhūvanpaśya tvaṃ dharmalakṣaṇam /
kva dharmaḥ kīdṛśo dharmaḥ kva kāryaṃ kva ca sādhutā

kathayāmi ca kasyāgre siddhaṃ maimāṃsikaṃ matam /
tārkikā yuktivādajñā vidhijñā vedavādakāḥ

uktāḥ sakartṛkaṃ viśvaṃ vivadante jaḍātmakāḥ /
kartā bhavati cedasminsaṃsāre vitate kila

virodhaḥ kīdṛśastatra caikakarmaṇi vai mithaḥ /
vede naikamatiḥ kasmācchāstreṣvapi tathā punaḥ

naikavākyaṃ vacasteṣāmapi vedavidāṃ punaḥ /
yataḥ svārthaparaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṅgamam

niḥspṛhaḥ ko'pi saṃsāre na bhavenna bhaviṣyati /
śaśinātha gurorbhāryā hṛtā jñātvā balādapi

gautamasya tathendreṇa jānatā dharmaniścayam /
guruṇānujabhāryā ca bhuktā garbhavatī balāt

śapto garbhagato bālaḥ kṛtaścāndhastathā punaḥ /
viṣṇunā ca śiraśchinnaṃ rāhoścakreṇa vai balāt

aparādhaṃ vinā kāmaṃ tadā sattvavatāmbike /
pautro dharmavatāṃ śūraḥ satyavrataparāyaṇaḥ

yajvā dānapatiḥ śāntaḥ sarvajñaḥ sarvapūjakaḥ /
kṛtvātha vāmanaṃ rūpaṃ hariṇā chalavedinā

vañcito'sau baliḥ sarvaṃ hṛtaṃ rājyaṃ purā kila /
tathāpi devāndharmasthānpravadanti manīṣiṇaḥ

vadanti cāṭuvādāṃśca dharmavādājjayaṃ gatāḥ /
evaṃ jñātvā jaganmātaryathecchasi tathā kuru

śaraṇā dānavāḥ sarve jahi vā rakṣa vā punaḥ /
śrīdevyuvāca
sarve gacchata pātālaṃ tatra vāsaṃ yathepsitam

kurudhvaṃ dānavāḥ sarve nirbhayā gatamanyavaḥ /
kālaḥ pratīkṣyo yuṣmābhiḥ kāraṇaṃ sa śubhe'śubhe

sunirvedaparāṇāṃ hi sukhaṃ sarvatra sarvadā /
trailokyasya ca rājye'pi na sukhaṃ lobhacetasām

kṛte'pi na sukhaṃ pūrṇaṃ saspṛhāṇāṃ phalairapi /
tasmāttyaktvā mahīmetāṃ prayāntvadya mahītalam

mamājñāṃ purataḥ kṛtvā sarve vigatakalmaṣāḥ /
vyāsa uvāca
tacchrutvā vacanaṃ devyāstathetyuktvā rasātalam

praṇamya dānavāḥ sarve gatāḥ śaktyābhirakṣitāḥ /
antardadhe tato devī devāḥ svabhuvanaṃ gatāḥ

tyaktvā vairaṃ sthitāḥ sarve te tadā devadānavāḥ /
etadākhyānamakhilaṃ yaḥ śṛṇoti vadatyatha

sarvaduḥkhavinirmuktaḥ prayāti padamuttamam

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthaskandhe
devīkathanena dānavānāṃ rasātalaṃ prati gamanaṃ nāma pañcadaśo'dhyāyaḥ