Chandogya Upanishad (with commentary) · Chapter 2.22
ChUpBh_2,21.4 yastadyathoktaṃ sarvātmakaṃ sāma veda sa veda sarvaṃ;sa sarvajño bhavatītyarthaḥ /
sarvā diśaḥ sarvadiksthā asmā evaṃvide baliṃ bhogaṃ haranti prāpayantītyarthaḥ /
sarvamasmi bhavāmītyevametatsāmopāsīta tasyaitadeva vratam /
dbiruktiḥ sāmopāsanasamāptyarpthā //4//
iti chāndogyopaniṣadi dvitīyādhyāyasyaikaviṃśaḥ khaṇḍaḥ
=======================================================================
START ChUp 2,22.1
vinardi sāmno vṛṇe paśavyam ity agner udgīthaḥ |
aniruktaḥ prajāpateḥ |
niruktaḥ somasya |
mṛdu ślakṣṇaṃ vāyoḥ |
ślakṣṇaṃ balavad indrasya |
krauñcaṃ bṛhaspateḥ |
apadhvāntaṃ varuṇasya |
tān sarvān evopaseveta |
vāruṇaṃ tv eva varjayet
ChUpBh_2,22.1 sāmopāsanaprasaṅgena gānaviśeṣādisampadudgāturupadiśyate /
phalaviśeṣasambandhātṣa vinardi viśiṣṭo nardaḥ svaraviśeṣa ṛṣabhakūjitasamo 'syāstīti vinardi gānamiti vākyaśeṣaḥ /
tacca sāmnaḥ sambandhi paśubhyo hitaṃ paśavyamagneragnidevatyaṃ codgītha udgānam /
tadahamevaṃviśiṣṭaṃ vṛṇe prarthaya iti kaścidyajamāna udgātā vā manyate /
anirukto 'mukasama ityaviśeṣitaḥ prajāpateḥ prajāpatidevatyaḥ sa na gānaviśeṣaḥ /
āniruktyātprajāpaterniruktaḥ spaṣṭaḥ somasya, somadevatyaḥ sa udgītha ityarthaḥ /
mṛdu ślakṣaṇaṃ ca gānaṃ vāyorvāyudevatyaṃ tat /
ślakṣṇaṃ balavacca prayatnādhikyopetaṃ cendrasyaindraṃ tadgānam /
krauñcaṃ krauñcapakṣininādasamaṃ bṛhaspaterbārhaspatyaṃ tat /
apadhvāntaṃ bhinnakāṃsyasvarasamaṃ varuṇasyaitadgānam /
tānsarvānevopaseveta prayuñjīta vāruṇaṃ tvevaikaṃ varjayet //1 //
START ChUp 2,22.2
amṛtatvaṃ devebhya āgāyānīty āgāyet |
svadhāṃ pitṛbhya āśāṃ manuṣyebhyas tṛṇodakaṃ paśubhyaḥ svargaṃ lokaṃ yajamānāyānnam ātmana āgāyānīty etāni manasā dhyāyann apramattaḥ stuvīta
ChUpBh_2,22.2 amṛtatvaṃ devebhya āgāyāni sādhayāni /
svadhāṃ pitṛbhya āgāyānyāśāṃ manuṣyebhya āśāṃ prārthanāṃ prārthitamityetat /
tṛṇodakaṃ paśubhyaḥ svargaṃ lokaṃ yajamānāyānnamātmane mahyamāgāyānītyetāni manasā cintayandhyāyannapramattaḥ svaroṣmavyañjanādibhyaḥ stuvīta //2 //
START ChUp 2,22.3
sarve svarā indrasyātmānaḥ |
sarva ūṣmāṇaḥ prajāpater ātmānaḥ |
sarve sparśā mṛtyor ātmānaḥ |
taṃ yadi svareṣūpālabheta |
indraṃ śaraṇaṃ prapanno 'bhūvaṃ sa tvā prati vakṣyatīty enaṃ brūyāt
ChUpBh_2,22.3 sarve svarā akārādaya indrasya balakarmaṇaḥ prāṇasyā'tmāno dehāvayavasthānīyāḥ sarva ūṣmāṇaḥ śaṣasahādayaḥ prajāpatervirājaḥ kaśyapasya vā'tmānaḥ /
sarve sparśāḥ kādayo vyañjanāni mṛtyorātmānastamevaṃvidamudgātāraṃ yadi kaścitsvareṣūpālabheta svarastvayā duṣṭaḥ prayukta ityevamupālabdha indraṃ prāṇamīśvaraṃ śaraṇamāśrayaṃ prapanno 'bhūvaṃ svarān prayuñjāno 'haṃ sa indro yattava vaktavyaṃ tvā tvāṃ prati vakṣyati sa eva deva uttaraṃ dāsyatītyenaṃ brūyāt //3 //
START ChUp 2,22.4
atha yady enam ūṣmāsūpālabheta |
prajāpatiṃ śaraṇaṃ prapanno 'bhūvaṃ sa tvā prati pekṣyatīty enaṃ brūyāt |
atha yady enaṃ sparśeṣūpālabheta |
mṛtyuṃ śaraṇaṃ prapanno 'bhūvaṃ sa tvā prati dhakṣyatīty enaṃ brūyāt
ChUpBh_2,22.4 atha yadyenamūṣmasu tathaivopālabheta prajāpatiṃ śaraṇaṃ prapanno 'bhūvaṃ sa tvā pratipekṣyati sañcūrṇayiṣyatītyenaṃ brūyāt /
atha yadyenaṃ sparśeṣūpālabheta mṛtyuṃ śaraṇaṃ prapanno 'bhūvaṃ sa tvā prati dhakṣyati bhasmīkariṣyatītyenaṃ brūyāt //4 //
START ChUp 2,22.5
sarve svarā ghoṣavanto balavanto vaktavyā indre balaṃ dadānīti |
sarva ūṣmāṇo 'grastā anirastā vivṛtā vaktavyāḥ prajāpater ātmānaṃ paridadānīti |
sarve sparśā leśenānabhinihitā vaktavyā mṛtyor ātmānaṃ pariharāṇīti
Original text: Chāndogyopaniṣad with the commentary ascribed to Śaṃkara · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0