Chandogya Upanishad (with commentary) · Chapter 2.21
ChUpBh_2,20.2 vidvatphalam-etāsāmevāgnyādīnāṃ devatānāṃ salokatāṃ samānalokatāṃ sārṣṭitāṃ samānarddhitvaṃ sāyujyaṃ samugbhāvamekadehadehitvamityetat /
vāśabdo 'tra lupto draṣṭavyaḥ salokatāṃ vetyādi /
bhāvanāviśeṣataḥ phalaviśeṣopapatteḥ /
gacchati prāpnoti /
samuccayānupapatteśca /
brāhmaṇānna nindettadvratam /
"ete vai devāḥ pratyakṣaṃ yadbrāhmaṇā"iti śruterbrāhmaṇanindā devatānindaiveti //2//
iti chāndogyopaniṣadi dvitīyādhyāyasya viṃśaḥ khaṇḍaḥ
=======================================================================
START ChUp 2,21.1
trayī vidyā hiṅkāraḥ |
traya ime lokāḥ sa prastāvaḥ |
agnir vāyur ādityaḥ sa udgīthaḥ |
nakṣatrāṇi vayāṃsi marīcayaḥ sa pratihāraḥ |
sarpā gandharvāḥ pitaras tan nidhanam |
etat sāma sarvasmin protam
ChUpBh_2,21.1 trayī vidyā hiṅkāraḥ /
agnyādisāmna ānantaryaṃ trayīvidyāyā agnyādikāryatvaśruteḥ /
hiṅkāraḥ prāthamyātsarvakartavyānām /
traya ime lokāstatkāryatvādanantarā iti prastāvaḥ /
agnyādīnāmudgīthatvaṃ śraiṣṭhyāt /
nakṣatrādīnāṃ pratihṛtatvātpratihāratvam /
sarpādīnāṃ dhakārasāmānyānnidhanatvametatsāma nāmaviśṣābhāvātsāmasamudāyaḥ sāmaśabdaḥ sarvasminprotam /
trayīvidyādidṛṣṭyā hiṅkārādisāmabhaktaya upāsyāḥ /
atīteṣvapi sāmopāsaneṣu yeṣu yeṣu protaṃ yadyatsāma taddṛṣṭyā tadupāsyamiti /
karmāṅganāṃ dṛṣṭiviśeṣeṇājyasyeva saṃskāryatvāt //1 //
START ChUp 2,21.2
sa ya evam etat sāma sarvasmin protaṃ veda sarvaṃ ha bhavati
ChUpBh_2,21.2 sarvaviṣayasāmavidaḥ phalaṃ-sarvaṃ ha bhavati sarveśvaro bhavatītyarthaḥ /
nirupacaritasarvabhāve hi diksthebhyo baliprāptyanupapattiḥ //2 //
START ChUp 2,21.3
tad eṣa ślokaḥ |
yāni pañcadhā trīṇi trīṇi |
tebhyo na jyāyaḥ param anyad asti
ChUpBh_2,21.3 tadetasminnartha eṣa śloko mantro 'pyasti /
yāni pañcadhā pañcaprakāreṇa hiṅkārādivibhāgaiḥ proktāni trīṇi trīṇi trayīvidyādīni tebhyaḥ pañcatrikebhyo jyāyo mahattaraṃ paraṃ ca vyatiriktamanyadvastvantaraṃ nāsti na vidyata ityarthaḥ /
tatraiva hi sarvasyāntabhaviḥ //3 //
START ChUp 2,21.4
yas tad veda sa veda sarvam |
sarvā diśo balim asmai haranti |
sarvam asmīty upāsita |
tad vrataṃ tad vratam
Original text: Chāndogyopaniṣad with the commentary ascribed to Śaṃkara · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0