Language

ENहिગુ
Scripture Library

Chandogya Upanishad (with commentary) · Chapter 2.1

2.1.1

ChUpBh_1,13.4 dugdhe 'smai vāgdohamityādyuktārtham /
ya etāmevaṃ yathoktalakṣaṇāṃ sāmnāṃ sāmāvayavastobhākṣaraviṣayāmupaniṣadaṃ darśanaṃ veda tasyaitadyathoktaṃ phalamityarthaḥ /
dvirabhyāso 'dhyāyaparisamāptyarthaḥ /
sāmāvayavaviṣayopāsanāviśeṣaparimāptyartho veti //4 // //
iti chāndogyopaniṣacchāṅkarabhāṣye prathamodhyāyasya trayodaśaḥ khaṇḍaḥ
iti chāndogyopaniṣadbrāhmaṇe prathamodhyāyaḥ samāptaḥ
atha dvitīyo 'dhyāyaḥ
oṃ
START ChUp 2,1.1
samastasya khalu sāmna upāsanaṃ sādhu |
yat khalu sādhu tat sāmety ācakṣate |
yad asādhu tad asāmeti

2.1.2

ChUpBh_2,1.1
"omityetadakṣaram" ityādinā sāmāvayavaviṣayamupāsanamanekaphalamupadiṣṭam /
anantaraṃ ca stobhākṣaraviṣayamupāsanamuktam /
sarvathāpi sāmaikadeśasambaddhameva tadityathedānīṃ samaste sāmni samastasāmaviṣayāṇyupāsanāni vakṣyāmītyārabhate śrutiḥ /
yuktaṃ hyekadeśopāsanānantaramekadeśiviṣayamupāsanamucyata iti /
samastasya sarvāvayavaviśiṣṭasya pāñcabhaktikasya sāptabhaktikasya cetyarthaḥ /
khalviti vākyālaṅkārārthaḥ /
sāmna upāsanaṃ sādhu /
samaste sāmni sādhudṛṣṭividhiparatvānna pūrvoktopāsananindārthatvaṃ sādhuśabdaḥ śobhanavācī /
kathamavagamyata ityāha-yatkhalu loke sādhu śobhanamanavadyaṃ prasiddhaṃ tatsāmetyācakṣate kuśalāḥ /
yadasādhu viparītaṃ tadasāmeti //1 //
START ChUp 2,1.2
tad utāpy āhuḥ |
sāmnainam upāgād iti sādhunainam upāgād ity eva tad āhuḥ |
asāmnainam upāgād ity eva tad āhuḥ

2.1.3

ChUpBh_2,1.2 tattatraiva sādhvasādhuvivekakaraṇa utāpyāhuḥ-sāmnainaṃ rājānaṃ sāmantaṃ copāgādupagatavān /
ko 'sau yato 'sādhutvaprāptyāśaṅkā?sa ityabhiprāyaḥ /
śobhanābhiprāyeṇa sādhunainamupāgādityeva tattatrā'hurlaukikā bandhanādyasādhukāryamapaśyantaḥ /
yatra punarviparyayo bandhanādyasādhukāryaṃ paśyanti tatrāsāmnainamupāgādityasādhunainamupāgādityeva tadāhuḥ //2 //
START ChUp 2,1.3
athotāpy āhuḥ |
sāma no bateti yat sādhu bhavati sādhu batety eva tad āhuḥ |
asāma no bateti yad asādhu bhavaty asādhu batety eva tad āhuḥ

2.1.4

ChUpBh_2,1.3 athotāpyāhuḥ svasaṃvedyaṃ sāma no 'smākaṃ batetyanukampayataḥ saṃvṛttamityāhuḥ /
etattairuktaṃ bhavati yatsādhu bhavati sādhu vatetyeva tadāhuḥ /
viparyaye jāte 'sāma no bateti /
yadasādhu bhavatyasādhu batetyeva tadāhuḥ tasmātsāmasādhuśabdayorekārthatvaṃ siddham //3 //
START ChUp 2,1.4
sa ya etad evaṃ vidvān sādhu sāmety upāste 'bhyāśo ha yad enaṃ sādhavo dharmā ā ca gaccheyur upa ca nameyuḥ

Original text: Chāndogyopaniṣad with the commentary ascribed to Śaṃkara · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc