Chandogya Upanishad (with commentary) · Chapter 1.12

ChUpBh_1,11.9 pṛṣṭo 'nnamiti hovāca /
sarvāṇi ha vā imāni bhūtānyannamevā'tmānaṃ prati sarvataḥ pratiharamāṇāni jīvanti /
saiṣā devatā pratiśabdasāmānyātpratihārabhaktimanugatā /
samānamanyattathoktasya mayeti /
prastāvodgīthapratihārabhaktīḥ prāṇādityānnadṛṣṭyopāsīteti samudāyārthaḥ /
prāṇādyāpattiḥ karmasamṛddhirvā phalamiti //9//
iti chāndogyopaniṣacchāṅkarabhāṣye prathamodhyāyasyaikādaśaḥ khaṇḍaḥ
=======================================================================
START ChUp 1,12.1
athātaḥ śauva udgīthaḥ |
tad dha bako dālbhyo glāvo vā maitreyaḥ svādhyāyam udvavrāja

ChUpBh_1,12.1 atīte khaṇḍe 'nnāprāptinimittā kaṣṭāvasthoktocchiṣṭaparyuṣitabhakṣaṇalakṣaṇā /
sā mā bhūdityannalābhāyāthānantaraṃ śauvaḥ śvabhirdṛṣṭa udgītha udgānaṃ sāmātaḥ prastūyate /
tattatra ha kila bako nāmato dalbhasyāpatyaṃ dālbhyo glāvo vā nāmato mitrāyāścāpatyaṃ maitreyaḥ /
vāśabdaścārthe /
dvyāmuṣyāyaṇo hyasau /
vastuviṣaye kriyāsviva vikalpānupapatteḥ /
dvināmā dvigotra ityādi hi smṛtiḥ /
dṛśyate cobhayataḥ piṇḍabhāktvam /
udgīthe baddhacittatvādṛṣāvanādarādvā /
vāśabdaḥ svādhyāyārthaḥ /
svādhyāyaṃ kartuṃ grāmādbahirudvavrājodgatavānviviktadeśasthodakābhyāśam /
udvavrāja pratipālayāñcakāreti caikavacanālliṅgādeko 'sāvṛṣiḥ /
śvodgīthakālapratipālanādṛṣeḥ svādhyāyakaraṇamannakāmanayeti lakṣyata ityabhiprāyaḥ //1 //
START ChUp 1,12.2
tasmai śvā śvetaḥ prādur babhūva |
tam anye śvāna upasametyocuḥ |
annaṃ no bhagavān āgāyatu |
aśanāyāma vā iti

ChUpBh_1,12.2 svādhyāyena toṣitā devatarṣirvā śvarūpaṃ gṛhītvā śvā śvetaḥ saṃstasmā ṛṣaye tadanugrahārthaṃ prādurbabhūva prāduścakāra /
tamanye śuklaṃ śvānaṃ kṣullakāḥ śvāna upasametyocuruktavanto 'nnaṃ no 'smabhyaṃ bhagavānāgāyatvāgānena niṣpādayatvityarthaḥ /
mukyaprāṇaṃ vāgādayo vā prāṇamanvannabhujaḥ svādhyāyaparitoṣitāḥ santo 'nugṛhṇīyurenaṃ svarūpamādāyeti yuktamevaṃ pratipattum /
aśanāyāma vai bubhukṣitāḥ smo vā iti //2 //
START ChUp 1,12.3
tān hovācehaiva mā prātar upasamīyateti |
tad dha bako dālbhyo glāvo vā maitreyaḥ pratipālayāṃ cakāra

ChUpBh_1,12.3 evamukte śvā śveta uvāca tānkṣullākāñśuna ihaivāsminneva deśe mā māṃ prātaḥ prātaḥkāla upasamīyāteti /
dairdhyaṃ chandasaṃ samīyāteti, pramādapāṭho vā /
prātaḥ kālakaraṇaṃ tatkāla eva kartavyājhrvyatāṭartham /
annadasya vā savituraparāhne 'nābhimukhyāt /
tattatraiva ha bako dālbhyo glāvo vā maitreya ṛṣiḥ pratipālayāñcakāra pratīkṣaṇaṃ kṛtavānityarthaḥ //3 //
START ChUp 1,12.4
te ha yathaivedaṃ bahiṣpavamānena stoṣyamāṇāḥ saṃrabdhāḥ sarpantīty evam āsasṛpuḥ |
te ha samupaviśya hiñ cakruḥ

ChUpBh_1,12.4 te śvānastatraivā'gamya ṛṣeḥ samakṣaṃ yathaiveha karmaṇi bahiṣpavamānena stotreṇa stoṣyamāṇā /
udgātṛpuruṣāḥ saṃrabdhāḥ saṃlagnā anyonyameva mukhenānyonyasya pucchaṃ gṛhītvā'sasṛpurāsṛptavantaḥ paribhramaṇaṃ kṛtavanta ityarthaḥ /
ta evaṃ saṃsṛpya samupaviśyopaviṣṭāḥ santo hiṃ cakrurhiṅkāraṃ kṛtavantaḥ //4 //
START ChUp 1,12.5
o3madā3ma |
oṃ3 pibā3ma |
oṃ3 devo varuṇaḥ prajāpatiḥ savitā2'nnam ihā2'harat |
annapate3'nnamihā2''harā2''haro3miti